Ζωντανευουν η Θεσσαλονικη και η Κωνσταντινουπολη του χθες

• Ζωγραφική

όπως παλιά

ΠτΘ: Ποια η θεματική της έκθεσης για τις δυο αυτές πόλεις;

Δ.Ν.: Η παλαιά Θεσσαλονίκη πριν ένα αιώνα περίπου και η παλαιά Κωνσταντινούπολη πριν δυο αιώνες. Η Κωνσταντινούπολη στηρίζεται πάνω σε γκραβούρες εποχής και η Θεσσαλονίκη σε παλιές φωτογραφίες.

Τα έργα έγιναν με μια κλασσική ζωγραφική, όπως ήταν η Θεσσαλονίκη πριν από έναν αιώνα. Ακόμη και ο τρόπος ζωγραφικής είναι παλιός. Έβαλα ένα στοίχημα: πώς ζωγράφιζαν τότε οι ζωγράφοι, με ποια μαστοριά και μαεστρία.

ΠτΘ: Η απεικόνιση που κάνετε για την Κωνσταντινούπολη και την Θεσσαλονίκη διακρίνεται από έναν ρομαντισμό όσον αφορά στον φωτισμό και το ύφος. Δημιουργείτε μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα.

Δ.Ν.: Ακόμη και τα χρώματα είναι παλιά, είναι με σκόνες, όπως παλιά. Όλη αυτή η προσπάθεια είναι μια ρομαντική βουτιά στο παρελθόν. Τώρα θα ζωγραφίσω και την παλιά Αθήνα. Όποια πόλη μού αρέσει θα την μεταφέρω και θα είναι στη σειρά για τις παλιές πόλεις.

ΠτΘ: Γιατί επιλέξατε την Κωνσταντινούπολη και την Θεσσαλονίκη; Πρόκειται για αγαπημένες πόλεις και προορισμούς; Είστε Εβρίτης και ζείτε στην Αθήνα αλλά επιλέξατε δυο άλλες πόλεις για ξεκίνημα.

Δ.Ν.: Από τα 12 μου χρόνια, φεύγοντας από το Διδυμότειχο, μεγάλωσα και ανδρώθηκα στη Θεσσαλονίκη. Τα τελευταία 15 χρόνια ζω στην Αθήνα. Η Θεσσαλονίκη παίζει ένα συναισθηματικό ρόλο στη ζωή μου. Η Κωνσταντινούπολη ήταν πάντα σημαντική. Ενδέχεται επίσης να κάνω ένα αφιέρωμα στο Ηράκλειο.

ΠτΘ: Το Ηράκλειο έχει πολλές γκραβούρες, πλούσιο υλικό για έναν εικαστικό που θέλει νʼ ασχοληθεί με την ιστορία του.

Δ.Ν.: Δυστυχώς, όμως, δεν έχει υλικό η Θεσσαλονίκη και το άσχημο είναι πως η αρχοντική Θεσσαλονίκη δεν ζωγραφίστηκε ποτέ από κανέναν. Ζωγραφίστηκαν τα σοκάκια της, οι λαϊκές της γειτονιές αλλά όχι η αρχοντική Θεσσαλονίκη.

ΠτΘ: Οι πίνακες που δημιουργήσατε για τη Θεσσαλονίκη δίνουν την αίσθηση ότι θέλετε μέσα από αυτούς να την δείτε να μεταμορφώνεται σε μια ευρωπαϊκή πόλη. Την αναβιώνετε μέσα από μια ευρωπαϊκή ματιά, το πώς θα μπορούσε να ήταν η αρχοντική Θεσσαλονίκη αν είχε διατηρήσει τα παλιά νεοκλασσικά της κτίρια.

Δ.Ν.: Αυτό που είπατε είναι το σημαντικό. Εάν δεν γκρεμιζόταν τα νεοκλασσικά της Θεσσαλονίκης, εάν δεν γινόταν εκείνο το έγκλημα που έγινε σε όλες τις ελληνικές πόλεις θα ήταν σήμερα κομψοτεχνήματα.

ΠτΘ: Δίνετε μεγάλη έμφαση στη θάλασσα και στις δυο πόλεις.

Δ.Ν.: Ναι, φυσικά.

• Επόμενος

σταθμός η Αθήνα

ΠτΘ: Οι πίνακές σας για την Αθήνα θα στηριχτούν σε γκραβούρες αλλά και στη σημερινή μορφή που έχουν κάποιες γειτονιές της καθώς έχει διατηρήσει περισσότερα κτίρια από ό,τι η Θεσσαλονίκη;

Δ.Ν.: Πάρα πολύ. Η Αθήνα επίσης έχει ζωγραφιστεί από πάρα πολύ καλούς ζωγράφους. Υπάρχουν πολύ καλές κλασσικές ακουαρέλες, πολύ υλικό και είναι πιο δύσκολο εγχείρημα για μένα, γιατί πρέπει να επηρεαστώ από την παλιά Αθήνα και το πώς ήταν, να την δω σαν ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο και νʼ αναπτύξω ένα δικό μου τρόπο ζωγραφικής ενώ στην Κωνσταντινούπολη που έχει ωραίες γκραβούρες τα πράγματα ήταν πιο εύκολα και ειδικά στην Θεσσαλονίκη που υπήρχαν μόνο φωτογραφίες και είχα μεγάλο πεδίο δράσης.

ΠτΘ: Πόσους πίνακες περιλαμβάνει η σειρά για την παλιά Κωνσταντινούπολη και πόσους αυτή για την παλιά Θεσσαλονίκη;

Δ.Ν.: Η παλιά Κωνσταντινούπολη έχει επτά μεγάλους πίνακες και η παλιά Θεσσαλονίκη έχει 12 μικρότερους.

ΠτΘ: Οι συγκεκριμένοι πίνακες θα λέγαμε ότι ταιριάζουν σʼ ένα δημαρχιακό κατάστημα ή σʼ ένα νεοκλασικό κτίριο όπως είναι αυτό της Τράπεζας της Ελλάδος επί της οδού Τσιμισκή. Ταιριάζουν είτε σʼ ένα χώρο τέχνης είτε σʼ ένα μεγάλο χώρο όπου υπάρχει συχνή επίσκεψη του κοινού.

Δ.Ν.: Με τιμά πολύ αυτή η διαπίστωση. Γιʼ αυτό το λόγο επέλεξα ένα νεοκλασικό κτίριο, αυτό της Τράπεζας Πειραιώς, γιατί ταιριάζει το θέμα.

Έχουμε πολύ καλό έντυπο υλικό κι έχουμε τη χαρά να προλογίζει η κ. Κατσαρή – Βαφειάδη, η οποία έκανε μια πολύ ωραία φιλολογική ανάλυση των έργων μου.

• Ο πολυπολιτισμός

ΠτΘ: Να μιλήσουμε για τα κοινά στοιχεία αυτών των δυο πόλεων που βρήκατε στην πορεία αυτής της δουλειάς.

Δ.Ν.: Το κοινό τους στοιχείο είναι ο πολυπολιτισμός. Τόσο στη μία όσο και στην άλλη πόλη έχουμε αρχαϊκά, νεοκλασικά, βυζαντινά, ισλαμικά στοιχεία, ερείπια από συναγωγές, κι αυτό μού αρέσει.

ΠτΘ: Επίσης, παραμένουν πολυπολιτισμικές πόλεις αλλά όχι με την ίδια σύνθεση, δηλαδή στη Θεσσαλονίκη έπαιζαν μεγάλο ρόλο οι εβραίοι και ως σημαντικό και ως μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού αλλά σήμερα δεν υπάρχουν, όπως και στην Κωνσταντινούπολη, ο ελληνισμός συρρικνώθηκε πλέον σε 3.000 άτομα.

Δ.Ν.: Βέβαια. Δυστυχώς, γιατί αυτές οι πόλεις έπρεπε να κρατήσουν τον πολυπολιτισμό τους που είναι κέρδος γιατί η μία θρησκεία επηρεάζει την άλλη θετικά και το ίδιο ο ένας πολιτισμός επηρεάζει τον άλλον. Στην Κωνσταντινούπολη βλέπει κάποιος ό,τι θέλει να δει.

ΠτΘ: Σκέφτεστε και την Θράκη;

Δ.Ν.: Οι παλιές πόλεις είναι μια ολόκληρη σειρά. Θέλω νʼ ασχοληθώ, να εξετάσω εάν υπάρχει υλικό για την Κομοτηνή και ίσως την Ξάνθη και να αναβιώσουμε τις παλιές πόλεις μέσα από πίνακες. Ίσως και τις δυο πόλεις και να τις συνδέσω με την Κωνσταντινούπολη. Η ζωγραφική πρέπει ορισμένες φορές να βοηθάει στην αναβίωση.

Μαρία Αμπατζή

Η παλιά Πόλη της Θεσσαλονίκης αποτελεί αστείρευτη πηγή έμπνευσης για κάθε καλλιτέχνη και γοητεύει τον καθένα μας, αφού συνδυάζει πλήθος αξιόλογων και διαφορετικών πολιτισμικών χαρακτηριστικών, κάθε περίοδο της ιστορίας της.

Η Τέχνη διαθέτει το μοναδικό χάρισμα να μας ταξιδεύει με τρόπο μαγικό σε άλλες εποχές και να υπενθυμίζει νοσταλγικά τον παλιό τρόπο ζωής. Ο Δημήτρης Ναλμπάντης ζωγραφίζει την παλιά Πόλη της Θεσσαλονίκης και της Κωνσταντινούπολης με σταθερή εμμονή και σεβασμό στα νεοκλασικά κτίρια, στην παραδοσιακή μακεδονική και βυζαντινή αρχιτεκτονική, στα κάστρα, στις γειτονιές, στα λιμάνια, στα στιγμιότυπα άλλων εποχών…

Ο καλλιτέχνης μέσα από τη συγκεκριμένη ενότητα μας καθοδηγεί σʼ ένα ρομαντικό ταξίδι από το παρόν στο παρελθόν, ξυπνώντας συναισθήματα νοσταλγίας και αναμνήσεις. Αποτυπώνει εικόνες που αναδεικνύουν τον παλιό τρόπο ζωής, έχουν καταξιωθεί στη συνείδηση όλων μας και αναβιώνουν ένα παρελθόν γεμάτο μνήμες.

Η τεχνική του ζωγράφου συνυφαίνεται με το θέμα της ενότητας, στοχεύοντας στην απόδοση της νεοκλασικής κομψότητας που διακρίνει την παλιά ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης. Αυτή τη φορά ο καλλιτέχνης ζωγραφίζει με τη «μαεστρία» του παλιού, αναγεννησιακού ζωγράφου, με έναν τρόπο που στις μέρες μας έχει χαθεί.

Η έκθεση αυτή εγκαινιάζει μία σειρά από έργα με θέμα «Παλιές Πόλεις» και αποτελεί μια σπάνια καλλιτεχνική προσπάθεια να αναδειχθεί ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας των πόλεων, που η ιστορία τους σημάδεψε την πορεία ολόκληρου του ελληνισμού, σε όλες τις εκφάνσεις του μέχρι και σήμερα.