“Ζωη και ελπιδα η Σταυρικη Θυσια με την Ανασταση”
Τα πάθη του Χριστού μπορεί κανείς να τα προσεγγίσει με πολλούς τρόπους και αυτό εξαρτάται από τον τρόπο ζωής κάθε ανθρώπου. Ο ένας τρόπος είναι αυτός στον οποίο κυριαρχεί έντονα το συναισθηματικό στοιχείο. Ο άλλος είναι αυτός όπου τα Πάθη και ο Σταυρός του Χριστού προσαρμόζονται σε γεγονότα του ανθρωπίνου βίου και ο τρίτος τρόπος είναι αυτός στον οποίο κυριαρχεί η πραγματικότητα και βιώνεται η κατάνυξη, που συνδέεται αναπόσπαστα με την χαρμολύπη. Η Ανάσταση του Χριστού είναι το μεγαλύτερο γεγονός μέσα για την Ορθοδοξία. Η Ανάσταση του Χριστού επαναφέρει τον άνθρωπο στην αρχική του θέση την οποία έχασε εξαιτίας του προπατορικού αμαρτήματος.
Για τα θέματα αυτά ο ΠτΘ συζητά σήμερα με τον Ιωάννη Ελ. Σιδηρά, θεολόγο- εκκλησιαστικό συγγραφέα- νομικό…
ΠτΘ: Μεσούσης κ. Σιδηρά της Μεγάλης Εβδομάδας και από αυτά που βλέπουμε κι από αυτά που ακούμε στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κάπου σαν να έχουμε χάσει την ουσία. Μας ενδιαφέρει πολύ περισσότερο πόσο πάει το κατσικάκι, το μαρούλι, η ντομάτα, όχι ότι δεν πρέπει να μας ενδιαφέρουν κι αυτά, αλλά μήπως κάπου χάνουμε το νόημα των όλων ημερών;
Γ.Σ.: Νομίζω ότι έτσι είναι τα πράγματα. Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες ανθρώπων οι οποίοι αντιλαμβάνονται διαφορετικά τη μεγάλη εορτή της εκ Νεκρών Αναστάσεως του Κυρίου και γενικά αυτό που λέμε Πάσχα. Υπάρχει η κατηγορία των ανθρώπων που θεωρεί το Πάσχα ως ένα μουσειακό είδος, ως ιστορία γραμμένη σε πέντε σελίδες η οποία επαναλαμβάνεται μουσειακά, τυπικά, ιστορικά. Μια άλλη κατηγορία ανθρώπων η οποία αντιλαμβάνεται ψυχολογικά και συναισθηματικά τα τελούμενα, όλα αυτά τα θαυμαστά, τα οποία πραγματικά είναι πρωτοφανή, γιατί αποτελούν παρέμβαση για τη σωτηρία του ανθρώπου. Αυτή η ψυχολογική και η συναισθηματική προσέγγιση δεν έχει καμία σχέση με το πραγματικό νόημα της εορτής του Πάσχα. Έλεγε χαρακτηριστικά ένας γέροντας του Αγίου Όρους, «ζορίζονται οι πιστοί να δακρύσουν», τη Μεγάλη Πέμπτη και τη Μεγάλη Παρασκευή για να καταλάβουν δήθεν κατ’ αυτό τον τρόπο το μεγάλο θεϊκό πάθος. Και υπάρχει και μία άλλη κατηγορία που θεωρούν ότι η εορτή του Πάσχα είναι μια ευκαιρία για εξόρμηση στην ύπαιθρο, μία κοινωνική εκδήλωση, μία ευκαιρία αγορών ρουχισμού. Το Πάσχα όμως είναι πέρασμα, είναι διάβαση, είναι έξοδος και πέρασμα από το θάνατο προς τη ζωή, από τη φθορά προς την αφθαρσία, από τα πεπερασμένα όρια του χρόνου στην αιωνιότητα. Είναι διάβαση και πέρασμα, -Πάσχα εξάλλου αυτό σημαίνει στα εβραϊκά,- από τα εφήμερα στα αιώνια. Πάσχα είναι οι μυστικοί γάμοι του Χριστού που ακούμε αυτές τις ημέρες, αυτός ο μυστικός νυμφώνας του νυμφίου της εκκλησίας ο οποίος έρχεται και νυμφεύεται, όπως ερμηνεύουν οι θεοφόροι πατέρες την κάθε ανθρώπινη ψυχή και την κάνει νύμφη του. Και αφού τη νυμφευθεί την εισαγάγει στην Άνω Ιερουσαλήμ στη βασιλεία του. Δηλαδή στην ουσία της προσφέρει τη δυνατότητα να κοινωνήσει με τη ζωή της Αγίας Τριάδος, στην αφθαρσία, στην αθανασία, στην αιώνια ζωή.
ΠτΘ: Όμως κ. Σιδηρά αυτή η μέθεξη, αυτή η κατάνυξη δύσκολα συναντώνται…
Γ.Σ.: Είναι γεγονός ότι υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος, οικογενειακά, κοινωνικά, οικονομικά προβλήματα, τα οποία αποσπούν την προσοχή του. Ουσιαστικά τον άνθρωπο τον απορροφούν η καθημερινότητα, τα τετριμμένα, τα επαναλαμβανόμενα. Αυτή η ενασχόληση έχει μία θεολογική ερμηνεία. Είναι η τάση του ανθρώπου να ταυτίζεται με τα κτιστό, με το υλικό, με το φθαρτό. Και επειδή έχει γίνει πλέον έξη, και είναι παντοδύναμη η έξη της ύλης, των κτιστών, των εφήμερων, των φθαρτών πραγμάτων, εγκλωβίζεται ο άνθρωπος και πολλαπλασιάζει ακόμη περισσότερο τη φθαρτότητά του, την προσκόλλησή του στα γήινα. Είναι γεγονός ότι η επιβίωση είναι δύσκολη αλλά αυτό ακριβώς το γεγονός της Μεγάλης Εβδομάδος δίνει την ευκαιρία να κάνουμε και μία ανάπαυλα. Και βέβαια όχι μόνο την Μεγάλη Εβδομάδα, αλλά τουλάχιστον την εβδομάδα των Παθών του Κυρίου είναι μία ευκαιρία να κάνουμε μία ανάπαυλα να αποκολληθούμε από τα γήινα, τα φθαρτά, τα καθημερινά και να ζήσουμε αυτό που είναι το Πάσχα, αφθαρσία, αιώνια ζωή, ελπίδα για συμμετοχή oι κάτι ωραιότερο. Συμμετοχή στο αρχαίο κάλλος, στην ομορφιά την παλαιά που είχε ο πρώτος Αδάμ και η Εύα. Δεν είμαστε αιθεροβάμονες, ζούμε ως φθαρτοί και κτιστοί άνθρωποι μέσα σε μία φθαρτή και κτιστή πραγματικότητα, με την ανάγκη των υλικών αγαθών. Είναι όμως μία ευκαιρία και μας τη δίνει αυτή την ευκαιρία η Ορθόδοξη Εκκλησία να απομακρυνθούμε από αυτά και προς στιγμήν να βιώσουμε το σταυρό, την ταφή και την ανάσταση. Να γίνουμε δηλαδή κάποια στιγμή οι ίδιοι ένας μικρός Νυμφίος Χριστός. Να σταυρωθούμε και εμείς μαζί του να ταφούμε κι εμείς μαζί του, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, ούτως ώστε στο τέλος να έχουμε και την κοινή μας ανάσταση.
ΠτΘ: Μήπως όμως και η εκκλησία έχει ευθύνες για το όλο θέμα;
Γ.Σ.: Η διοικούσα εκκλησία ναι, αλλά και εμείς οι θεολόγοι, οι ιεροκήρυκες που ασχολούμαστε. Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε τρόπον τινά σε κάποιες φάσεις της λειτουργικής ζωής της εκκλησίας εκκοσμικεύσει, εκσυγχρονίσει, υπεραπλουστεύσει κάποια θέματα με την έννοια, ότι δεν σημαίνει ότι θα μείνουμε προσκολλημένοι σε κάποια πράγματα τα οποία είναι κενά ουσίας και περιεχόμενου, αλλά όταν η διοικούσα εκκλησία παραμένει προσκολλημένη στο να τελούνται τυπικά οι ακολουθίες και δεν ακούγεται ένας λόγος, μία εξήγηση αυτών που τελούνται για να προσελκυσθούν οι νέοι και να έρθουν στη εκκλησία και να κατανοήσουν τα τελούμενα και κυρίως να τα ζήσουν, γιατί αυτό δεν είναι θέμα γνώσης αλλά βιώματος. Αλλά και η γνώση σε μία τέτοια εποχή που ζούμε υλιστική, καθημερινής ρουτίνας, είναι σημαντική, ώστε ο νέος άνθρωπος που απέχει πολλές φορές να έχει τη δυνατότητα καλύτερα να γνωρίσει τι συμβαίνει, τι τελείται. Βέβαια και η εκκλησία έρχεται αντιμέτωπη με αυτό τον οδοστρωτήρα της καθημερινής ζωής και είναι δύσκολο να ξεριζώσει κακές συνήθειες των ανθρώπων. Χρειάζεται και εσωτερική κλίση, αγάπη για αυτό το οποίο συμβαίνει, έρωτας θεϊκός να γνωρίσουμε τον Ιησού πάσχοντα, σταυρούμενο, ταφέντα και αναστάντα. Όχι όμως μόνο από την πλευρά της εκκλησίας αλλά και η εσωτερική προαίρεση και διάθεση του ανθρώπου να τον οδηγεί στο να θελήσει να γίνει μέτοχος και κοινωνός όλων αυτών. Δεν εκβιάζει η εκκλησία, δεν απαιτεί, δεν επιβάλλει, «έρχου και οίδε» παραμένουν ανοιχτές οι αγκάλες της εκκλησίας.
ΠτΘ: Θα ήθελα να σταθώ στην λατρευτική τάξη της εκκλησίας. Κανονικά για παράδειγμα η ακολουθία που αφορά στο τροπάριο της Κασσιανής και τελείται τη Μεγάλη Τρίτη θα έπρεπε να τελείται την Μεγάλη Τετάρτη το πρωί, ή η ακολουθία των Μωρών Παρθένων τη Μεγάλη Δευτέρα θα έπρεπε να τελείται τη Μεγάλη Τρίτη το πρωί, ή η ακολουθία του Νιπτήρος αντί για το πρωί της Πέμπτης γίνεται το βράδυ της Μεγάλης Τετάρτης. Γιατί γίνεται αυτό;
Γ.Σ.: Είναι έτσι όπως το λέτε. Η εκκλησία καθόλη τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδος το βράδυ της προηγούμενης ημέρας, όπως λέμε το εσπέρας της προηγουμένης, τελεί τον όρθρο της επόμενης. Ο όρθρος είναι ένα τμήμα λατρευτικό πριν από τη θεία λειτουργία. Αυτό το κομμάτι το οποίο έπρεπε να τελεστεί αύριο το πρωί το παίρνει η εκκλησία και το τελεί απόψε το βράδυ και αύριο το πρωί ακολουθεί η λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, η οποία είναι πένθιμη, και τελείται σε όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αυτές οι λατρευτικές λειτουργίες καθιερώθηκαν στην εποχή του Βυζαντίου, -προηγουμένως δεν ήταν απόλυτα διαμορφωμένο το λατρευτικό πρόγραμμα της Μεγάλης Εβδομάδας,- μετά τον 5ο και κυρίως τον 6ο αιώνα έχουμε αυτή την οργάνωση της Μεγάλης Εβδομάδος. Ένας λόγος ήταν ότι οι άνθρωποι και τότε το πρωί ασχολούνταν με τις δουλειές τους, δεν είχαν τη δυνατότητα να προστρέξουν στις εκκλησίες. Για αυτό και η εκκλησία τα τοποθετεί το βράδυ, ώστε να έχουν τη δυνατότητα οι πιστοί να πάνε καθαροί και πνευματικά και σωματικά και να βιώσουν τα τελούμενα. Ένας άλλος λόγος ήταν ότι το βράδυ δημιουργείται μία κατάνυξη σωματική και πνευματική η οποία συμβάλλει και ψυχολογικά και σωματικά να εξαρθεί ακόμη περισσότερο αυτό το οποίο τελείται κατά το εσπέρας κάθε ημέρας σε σχέση με τα πρωϊνά.
ΠτΘ:κ. Σιδηρά, παρατηρείται κάθε χρόνο τέτοια εποχή να βλέπουν το φως της δημοσιότητας ορισμένα θέματα που ανατρέπουν αυτά που έχουμε μάθει. Το τελευταίο περιστατικό αφορούσε σε ένα απόκρυφο βιβλίο το οποίο ονομάζεται «Ευαγγέλιο του Ιούδα»…
Γ.Σ.: Τρεις κατηγορίες ανθρώπων έχουν γράψει τέτοια νόθα ψευδεπίγραφα και απόκρυφα ευαγγέλια κατά τον 2ο, 3ο και λιγότερο τον 4ο μ.Χ. αιώνα. Η πρώτη κατηγορία ήταν κατά τα άλλα ευσεβείς πιστοί αλλά με δεισιδαιμονίες, προκαταλήψεις. Δεύτερον πολλοί αιρετικοί που είχαν στόχο να πλήξουν το δόγμα και την Αλήθεια της πίστεώς μας που τότε ήταν στα πρώτα της βήματα, όπως η αίρεση του γνωστικισμού που προκάλεσε πολλά κακά στην εκκλησία γιατί αλλοίωνε κατάφωρα το δόγμα της πίστεώς μας, απομάκρυνε κάθε έννοια αφθαρσίας σώματος, όπως οι πλατωνικοί. Τρίτη κατηγορία οι Ιουδαίοι, οι οποίοι διέκειντο δυσμενώς και εχθρικότατα απέναντι της πίστεως του Ναζωραίου, όπως τον έλεγαν υποτιμητικά, οι οποίοι ήθελαν να θίξουν την πίστη στο Χριστό και να συκοφαντήσουν την ανάσταση. Αυτές οι τρεις κατηγορίες όπως διεκήρυταν είχαν ως στόχο να αποκαλύψουν την πραγματική αλήθεια και όχι αυτή που αποκαλύπτεται στα τέσσερα ευαγγέλια και να συμπληρώσουν τα δήθεν κενά που υπήρχαν σε αυτά τα τέσσερα γνήσια και κανονικά βιβλία της εκκλησίας μας. Η τακτική που ακολουθούσαν για να έχουν κύρος τα κείμενά τους στο λαό και να έχουν ευρείας κλίμακος αναγνωστικό κοινό ήταν ότι τοποθετούσαν επάνω το όνομα κάποιου Αποστόλου και έτσι πέρασαν στην ιστορία με αυτές τις ονομασίες. Πολύ σωστά είπατε ότι δεν είναι το μοναδικό. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 25 νόθα και απόκρυφα ευαγγέλια, χαρακτηριστικά αναφέρω Ευαγγέλιο Βαρνάβα, Ευαγγέλιο Βαρθολομαίου, Ευαγγέλιο Πέτρου, Ευαγγέλιο Παύλου, Πρωτευαγγέλιο Δώδεκα Αποστόλων, Ευαγγέλιο Φιλίππου, Ευαγγέλιο Θωμά και μεταξύ αυτών το ψευδεπίγραφο και νόθο ευαγγέλιο του Ιούδα. Όλα αυτά είχαν σαν στόχο να πλήξουν την τότε αναφυόμενη πίστη στο Ναζωραίο Ιησού Χριστού. Ένα επίσης κοινό χαρακτηριστικό τους ότι είναι πολύ σύντομα. Το δήθεν ευαγγέλιο Ιούδα είναι δεκαέξι σελίδες. Η Εκκλησία γνώριζε την ύπαρξή του από το 2ο αιώνα, το γνωρίζουν οι φοιτητές από το πρώτο έτος, οι καθηγητές, οι μελετητές οι λεγόμενοι καινοδιαθηκολόγοι, όμως δεν είχε βρεθεί το ίδιο το κείμενο. Γνωρίζουμε ότι υπήρξε τέτοιο νόθο και ψευδεπίγραφο ευαγγέλιο από μία μαρτυρία στα τέλη του 2ου μ.χ αιώνα όταν ο τότε επίσκοπος Λουγδούνου, νυν Λυώνος Ειρηναίος έγραψε ένα σύγγραμμα κατά των αιρέσεων και μεταξύ αυτών και των κακόδοξων κειμένων που κυκλοφορούσαν στην εποχή του γράφει κάπου και για το ευαγγέλιο του Ιούδα που είναι γεμάτο από την αιρετική διδασκαλία της αιρέσεως του γνωστικισμού. Η Εκκλησία το γνώριζε, το καταδίκασε ως αιρετικό, δεν το συμπεριέλαβε στον κανόνα της Καινής Διαθήκης (είναι ο επίσημος κατάλογος των 27 γνήσιων και κανονικών βιβλίων που εμπεριέχονται στην Καινή Διαθήκη). Έτυχε σήμερα να βρεθεί το κείμενο, όχι αυτό του 2ου αιώνα το οποίο χάθηκε, αλλά αντίγραφο του 4ου αιώνα στην κοπτική γλώσσα. Δεν υπάρχει τίποτα που να προκαλεί τον κλονισμό της πίστεως των ανθρώπων. Προσωπικά δεν αισθάνθηκα καμία έκπληξη και επειδή ως επιστήμονα με ενδιαφέρει η αρχαιολογική επιστημονική ανακάλυψη ανεξαρτήτως πίστεως το μελέτησα. Διεπίστωσα ότι έχει ασυναρτησίες, έχει κενά, έχει χάσματα νοητικά και βέβαια είναι πλήρες αιρετικών διδασκαλιών του γνωστικισμού. Σύμφωνα με τον γνωστικισμό, και το υποστήριξε και ο Πλάτων, δεν μπορεί ο θεός να ενωθεί με το ανθρώπινο σώμα, δεν μπορούν οι οπαδοί του να πιστέψουν ότι μπορεί να γίνει άφθαρτο το ανθρώπινο σώμα. Στην Ανάσταση στηρίζεται η Ορθόδοξη εκκλησία. Χωρίς την Ανάσταση όπως λέει ο Απόστολος Παύλος «είναι άχρηστο το Ευαγγέλιο, γκρεμίστε της εκκλησιές». Απατεωνιά είναι η Σταύρωση χωρίς την Ανάσταση. Η Σταύρωση με την Ανάσταση είναι ελπίδα και αιώνια ζωή. Πιστεύω ότι για εμπορικούς λόγους και για λόγους που προέρχονται από κάποια παράκεντρα που θέλουν να πλήξουν την ορθόδοξη χριστιανική πίστη δημοσιεύονται αυτά τα βιβλία. Όλα αυτά που γίνονται δεν είναι τυχαία. Γίνονται σε περίοδο που υπάρχει έξαρση του θρησκευτικού συναισθήματος των πιστών και τους ωθούν σε αγορές και να αυξηθούν οι πωλήσεις. Η πίστη μας δεν εξαρτάται από ψευδεπίγραφα και από νόθα. Δεν είναι αποτέλεσμα εξαναγκασμού ούτε γνώσης. Είναι κυρίως και πρωτίστως εσωτερική βιωματική πνευματική εμπειρία –γνωριμία – γνώση με το Χριστό. Αν δεν ζήσουμε και δεν βιώσουμε τον Χριστό ως φίλο, ως αδελφό, ως πατέρα, ως μάνα, ως γιατρό με τη γνώση δεν καταφέρνουμε τίποτα. Κάπου λέει ότι «όπου η γνώσις δεν χωρεί πίστις αναπληροί τα κενά».
ΠτΘ: Παρακολουθώντας τις ακολουθίες των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας εντύπωση προκαλεί το γεγονός της ένωσης και συνύπαρξης κειμένων της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης. Γιατί γίνεται αυτό;
Γ.Σ.: Στην πρώτη χριστιανική εκκλησία είτε ήταν εσπερινός, είτε όρθρος, είτε οποιαδήποτε άλλη ακολουθία, με βάση την επιστήμη της λειτουργικής και λατρευτικής ζωής της εκκλησίας, ήταν κοινή και συμμετοχική η παρουσία πολλών παλαιοδιαθηκικών κειμένων. Σταδιακά η Καινή Διαθήκη πέρασε σε δεύτερο επίπεδο, μειώθηκαν οι αναφορές στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης, και τώρα έχουμε κάποια ελαχιστότατα κατάλοιπα όσον αφορά στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης σε κάποιες ακολουθίες. Η κατεξοχήν όμως περίοδος του λατρευτικού και λειτουργικού έτους της εκκλησίας μας κατά την οποία έχουμε κείμενα παλαιοδιαθηκικά είναι η μεγάλη Εβδομάδα. Κάθε εσπέρας διαβάζεται ο εξάψαλμος, οι ψαλμοί, στίχοι από την Παλαιά Διαθήκη, προφητείες όπως του Ιεζεκιήλ, που διαβάζεται αμέσως μετά την επιστροφή του Επιταφίου, ο οποίος έζησε εκατοντάδες χρόνια πριν την γέννηση του Χριστού και προφήτευσε την κοινή Ανάσταση, την πνευματική και σωματική ανάσταση του ανθρώπου. Αυτό γίνεται για να συνδεθεί ο παλαιοδιαθηκικός λόγος, που είναι λόγος αποκαλυμμένος και πάλι από το Θεό στους προφήτες και τους δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης, με τον καινοδιαθηκικό λόγο και να δούμε το ολοκληρωμένο σχέδιο του θεού βήμα προς βήμα μέχρι το σταυρό και την ανάσταση. Όπως λέμε στη θεολογική γλώσσα χρησιμοποιούμε κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης που είναι ο καθρέπτης για να δούμε και να ερμηνεύσουμε καλύτερα και τα κείμενα της Καινής Διαθήκης.
ΠτΘ: Από την Μεγάλη Τετάρτη ξεκινά η κορύφωση του Θείου Δράματος. Οι πιστοί βήμα –βήμα ακολουθούν το Χριστό στο Μαρτύριο και την Ανάστασή του. Πίσω από τα γεγονότα όμως κ. Σιδηρά κρύβονται κάποια μηνύματα για τον άνθρωπο. Ποια είναι αυτά;
Γ.Σ.: Με την ακολουθία του Νιπτήρος, του Μυστικού Δείπνου, την προδοσία του Ιούδα και την αγωνιώδη προσευχή του Ιησού Χριστού στον κήπο της Γεσθημανή μέχρι και τον ενταφιασμό του έχουμε ένα κρεσέντο, μια σταδιακή αποκορύφωση και ανεβαίνουμε και εμείς τα σκαλιά του Γολγοθά. Το μήνυμα όλων των τριών ημερών είναι ο θεϊκός έρωτας, ο τρελός έρωτας του Κυρίου για τον άνθρωπο, με επιστέγασμα την άπειρη, ωκεάνια και πελάγια αγάπη του που τον ωθεί να οδηγηθεί στο σταυρό, να ξεπλύνει με το αίμα του την αμαυρωμένη εικόνα του ανθρώπου από τη φθορά και το θάνατο, να την καθαρίσει, να προσφέρει το σώμα και το αίμα του ως λύτρο εξαγοράς των ανθρώπινων ψυχών και σωμάτων, να αποκαταστήσει τη διαρραγείσα σχέση μεταξύ θεού και ανθρώπων, να φιλιώσει τους ανθρώπους με το θεό, να πατήσει θανάτω τον θάνατο, να τον ξεπληρώσει με το ίδιο νόμισμα, να σηκώσει το ζυγό της φθοράς και του θανάτου, που είναι οι δυο βασικές συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος, της πτώσεως του ανθρώπου όπως λέμε, και αφού σταυρωθεί και αποθάνει ως άνθρωπος, να αναστηθεί ως θεάνθρωπος και να καταστήσει τον άνθρωπο κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή του. Λέμε ότι ο άνθρωπος πλάστηκε κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση. Το κατ’ εικόνα ήταν δεδομένο, ο άνθρωπος δεν μπόρεσε να πετύχει και αστόχησε στο στόχο του να προσομοιάσει στο καθ’ ομοίωση, το οποίο έρχεται και το κάνει πράξη ο Χριστός. Δεν μπορούσαμε να σωθούμε από μόνοι μας, δεν μπορούσαμε να καταλύσουμε τα δεσμά της φθοράς και του θανάτου. Ζούσαμε το φθαρτό κύκλο γέννηση- φθορά- θάνατος, γέννηση- φθορά θάνατος. Έρχεται Αυτός προσλαμβάνει το ανθρώπινο όλον πλην αμαρτίας, το φορά σαν ένδυμα, γίνεται ο Θεάνθρωπος Χριστός, παίρνει τα πάντα από εμάς, μόνο αδιάβλητα πάθη, φοβάται, τρώει, πίνει, κλαίει ο Χριστός, τα διαβλητά πάθη που έχουμε δεν τα έχει ο Κύριος, γιατί ήταν και Θεός. Με όλα αυτά αποθνήσκει ο Κύριος. Έπρεπε να αποθάνει, ως τέλειος άνθρωπος, έπρεπε να περάσει το στάδιο που περνά ο απλός άνθρωπος και ως Θεός να αναγεννήσει το ανθρώπινο σώμα. Η ψυχή ούτως ή άλλως ήταν αθάνατη, αλλά παρέμεινε δεσμευμένη στο κράτος του Άδη. Το σώμα δεν είχε ελπίδα. Αυτό το σώμα το ανασταίνει, το αφθαρτίζει, το εξαγιάζει, το μεταμορφώνει στη συχνότητα που είναι πέρα από τα κτιστά φθαρτά όρια. Αυτό το Σώμα το ντύνει με αθανασία, με αιώνια ζωή, του δίνει το αρχαίο κάλλος και δίνει την ελπίδα, όχι μόνο έτσι απλά και αφηρημένα, τη βεβαιότητα ότι κοινή θα είναι η πορεία όλων σας. Αυτοί που είστε μαζί μου με το θάνατο θα μπορέσετε να αναστηθείτε έπειτα και θα έχετε αναστημένη όχι μόνο την ψυχή ελεύθερη, που ούτως ή άλλως ήταν ελεύθερη, αλλά και το σώμα άφθαρτο.
ΠτΘ:κ. Σιδηρά στο φυσικό κόσμο η ζωή, ο θάνατος και η ανάσταση πάνε μαζί. Το ίδιο και στη χριστιανική πίστη δεν νοείται ζωή και θάνατος χωρίς ανάσταση…
Γ.Σ.: Σταύρωση και Ανάσταση πάνε μαζί. Δεν λέμε Αναστάσιμο Πάσχα αλλά Σταυραναστάσιμο Πάσχα. Δεν νοείται ανάσταση χωρίς σταυρό, αλλά και δεν θα είχε καμία σημασία ο Σταυρός αν μέναμε στο Σταυρικό Θάνατο χωρίς την ανάσταση. Νοηματοδοτείται, καταξιώνεται η Σταυρική Θυσία μόνο και μόνο γιατί ακολουθεί η Ανάσταση. Στη Δύση τονίζουν με τεράστιους σταυρούς τους ναούς τους τη Σταυρική Θυσία, την Ανάσταση όχι τόσο. Οι ορθόδοξοι λέμε ότι είναι απάτη η Σταυρική θυσία χωρίς την Ανάσταση. Ζωή και ελπίδα η Σταυρική Θυσία με την Ανάσταση. Γι’ αυτό λέμε χαρμολύπη, Σταυραναστάσιμο Πάσχα ορθοδόξων και είναι βέβαια ανεπανάληπτο το Πάσχα στην Ελλάδα.
ΠτΘ: Προμήνυμα της Ανάστασης κ. Σιδηρά το φώς. Ο ιερέας λέει «Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός»…
Γ.Σ.: «Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός και δοξάσατε Χριστόν τον αναστάντα εκ νεκρών». Καλεί η εκκλησία όλους τους πιστούς να κοινωνήσουν σε αυτό το φως, να γίνουν και οι ίδιοι γιοι και θυγατέρες φωτός, να μεταλαμπαδευθεί αυτό το άληκτο φως, το άσβεστο, το ανέσπερο του αναστάντος Χριστού στις καρδιές και τις ψυχές των ανθρώπων, να γίνουν εικόνες αναστημένες του Κυρίου, ντυμένες με την άφθαρτη στολή της αιώνιας ζωής του αναστημένου σώματος του Κυρίου. Να γίνουν όλοι οι άνθρωποι, αφού σταυρώθηκαν και τάφηκαν μαζί του, μικροί αναστημένοι χριστοί. Γι’ αυτό και ψάλλει η εκκλησία «χθες μαζί σου συσταυρώθηκα Χριστέ και τάφηκα μαζί σου. Σήμερα μαζί σου συνανασταίνομαι». Αυτό είναι το μήνυμα της Ανάστασης και του Πάσχα. Να ζήσουμε και να βιώσουμε το Σταυρό και την Ανάσταση, οντολογικά, πνευματικά, εσωτερικά, γιατί τότε ζούμε όντως την αιωνιότητα, την αφθαρσία, τη βασιλεία των ουρανών.
ΠτΘ: Μετά την Ανάσταση ευχόμενοι λέμε Χριστός Ανέστη και ακολουθεί το Αληθώς Ανέστη. Κάποιοι λένε και Χρόνια Πολλά. Είναι σωστό αυτό;
Γ.Σ.: Δεν είναι σωστό αν το δούμε θεολογικά. Το «χρόνια πολλά» είναι δυτικοφερμένο όπως και η χειραψία. Οι αρχαίοι Χριστιανοί ασπάζονταν όχι στα μάγουλα αλλά στο στόμα. Δεν υπήρχε τότε η πονηριά και ο σκανδαλισμός. Το φιλί στο στόμα ήταν έκφραση υπέρτατης αδελφικής αγάπης. Ο Ιούδας δεν τον κατεφίλησε στο μάγουλο τον Κύριο, αλλά στο στόμα. Η φράση «Χρόνια Πολλά» δεν είναι ορθόδοξη. Οι πατέρες της Εκκλησίας μας, οι αγιορίτες, οι μοναχοί, οι αναχωρητές που βρίσκονται στις σπηλιές του Αγίου Όρους και της ερήμου πάντοτε έλεγαν «Χριστός Ανέστη», «Αληθώς Ανέστη ο Κύριος». Το «χρόνια πολλά» δείχνουν μία κοσμική αντίληψη των πραγμάτων, να ζήσουμε πολλά χρόνια. Είναι η τραγικότητα του ανθρώπου και το μεγάλο αγωνιώδες ερώτημά του πώς θα ζήσει πολλά χρόνια. Οι μοναχοί και αναχωρητές ακόμη και σήμερα λένε «καλόν παράδεισο», όχι χρόνια πολλά. Είναι η μεγαλύτερη ευχή. Ας δεχθούμε το «χρόνια πολλά», αλλά συνοδευόμενο με τη λέξη «ευλογημένα». Εξάλλου το λέει και η εκκλησία, «εις πολλά έτη δέσποτα». Αυτά τα πολλά έτη όμως να μην είναι έτη πτώσεως και φθοράς, αλλά έτη αξιοποιημένα πνευματικά, για να είναι και ευλογημένα, για να έχουν την επιδαψίλευση στο τέλος της ευλογίας του Θεού και ουσιαστικά να είναι έτη τα οποία ζούμε με ευλάβεια θεού, για να έχουμε τη δυνατότητα και την ικανότητα να μετέχουμε συνεχώς στο σταυρό και στην ανάστασή του. Αντί λοιπόν «Χρόνια πολλά» ας ευχηθούμε «Χριστός Ανέστη», «Αληθώς Ανέστη και καλόν Παράδεισο». Και αυτοί που δεν προτιμούν να ευχηθούν έτσι ας ευχηθούν «Χρόνια Πολλά και ευλογημένα από τον αναστάντα Χριστό». Και αυτό ταιριάζει.
ΠτΘ:κ. Σιδηρά σας ευχαριστούμε πολύ.
Γ.Σ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.
Α.Π.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
