«Υπαρχουν γονεις που ζουν και καλυπτουν τα εξοδα τους με τα χρηματα που φερνουν τα παιδια στο σπιτι»

Για την κοινωνική εξέλιξη του φαινομένου της εργασίας των παιδιών στο δρόμο μιλάμε σήμερα με την κ. Σοφία Λιάκου, δικηγόρο – εγκληματολόγο, συνεργάτη της «ΑΡΣΙΣ».Τι έγιναν τα παιδιά των φαναριών; Πώς ζουν και ποιοι τα εκμεταλλεύονται; Μπορούν να βοηθηθούν και σε ποιους χώρους; Η κ. Λιάκου αποκαλύπτει ότι σύμφωνα με στοιχεία μόνο στην πόλη της Θεσσαλονίκης, από το 2004 έως το 2005, εντοπίστηκαν στο δρόμο 141 στην πλειοψηφία τους παιδιά που τα εκμεταλλεύονταν οι γονείς τους.

Τι γίνεται με το φαινόμενο της παιδικής εργασίας στο δρόμο;

Έχουμε μετεξέλιξη του φαινομένου. Στην αρχή της δεκαετίας παρατηρούσαμε παιδιά σε εξαθλιωμένη κατάσταση στα φανάρια, κυρίως παιδιά από την Αλβανία να πουλούν χαρτομάντιλα ή να πλένουν τα παράθυρα. Από το 2000 και μετά παρουσιάζεται μεταστροφή του φαινομένου. Τώρα δεν υπάρχει το φαινόμενο των παιδιών των Φαναριών.

Τι απέγιναν αυτά τα παιδιά;

Τώρα βλέπουμε παιδιά σε Bar, σε cafe και πιο καλοντυμένα. Είναι θύματα εκμετάλλευσης των γονιών τους που βρίσκονται νόμιμα στη χώρα.

Θύματα εκμετάλλευσης των ίδιων τους των γονιών;

Ναι, ένα πολύ μεγάλο μέρος των γονέων εργάζεται και αυτά που κερδίζει το παιδί συμπληρώνει το εισόδημα της οικογένειας. Ένα άλλο, όμως, μέρος των γονέων δεν εργάζονται καθόλου και βασίζεται στην εκμετάλλευση των παιδιών τους. Υπάρχουν γονείς που ζουν και καλύπτουν τα έξοδά τους με τα χρήματα που φέρνουν τα παιδιά στο σπίτι.

Καλά και οι νόμοι; Πρόκειται για ένα φαινόμενο εκμετάλλευσης της παιδικής εργασίας.

Είναι όντως εκμετάλλευση, αλλά δεν βοηθά το νομοθετικό πλαίσιο. Παραπέμπονται, αλλά τους επιβάλλονται πολύ μικρές ποινές. Είναι αρκετά χαμηλές οι ποινές, αναστέλλονται και ουσιαστικά δεν τιμωρούνται.

Πόσα παιδιά ζουν έτσι;

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουμε για την πόλη της Θεσσαλονίκης, από το 2004 έως το 2005 εντοπίστηκαν στο δρόμο141 παιδιά.

Είχαν γονείς;

Ναι, ήταν συνοδευόμενοι ανήλικοι. Είχαν γονείς.

Είναι φαινόμενο που απαντάται μόνο στις μεγάλες ελληνικές πόλεις;

Όχι, σε όλες τις επαρχιακές πόλεις. Ένα φαινόμενο που το βιώνουμε όλοι μας. Σε ένα cafe, οποιοδήποτε cafe της χώρας, οπωσδήποτε θα σε πλησιάσει ένα παιδί να προσφέρει χαρτομάντιλα, αναπτήρες, λουλούδια. Είναι φαινόμενο που απαντάται συχνά.

Είναι παιδιά ελλήνων, ντόπιων;

Ένα μέρος των παιδιών είναι παιδιά ντόπιων, ένα άλλο μεταναστών. Είναι παιδιά Αθίγγανων, αλλά και άλλων εθνικοτήτων όπως παιδιά από τη Σερβία, τη Βουλγαρία και άλλες χώρες.

Φαντάζομαι ότι αρκετά απ’ αυτά δεν πέφτουν μόνο θύματα εκμετάλλευσης της εργασίας;

Έτσι, ακριβώς. Και μόνο το γεγονός ότι ένα παιδί βρίσκεται όλη μέρα στο δρόμο αυξάνει τη δυνατότητα να πέσει θύμα κακοποίησης. Είναι πολύ εύκολο να περάσουν σε άλλες μορφές αφανούς εκμετάλλευσης, όπως είναι η πορνεία.

Μετά τι γίνεται; Πώς εξελίσσονται;

Σταματούν να εργάζονται στο δρόμο. Εντάσσονται στο εργατικό δυναμικό κανονικά σε άλλους χώρους.

Υπάρχουν οργανώσεις που ασχολούνται με την παιδική εκμετάλλευση;

Αρκετές οργανώσεις, όπως η ΑΡΣΙΣ που δραστηριοποιείται στον τομέα της προστασίας των ανηλίκων και των δικαιωμάτων τους από το 1993 που ιδρύθηκε. Από το 1998 ξεκίνησε προσπάθεια για την προστασία των παιδιών – θύματα της παράνομης διακίνησης.

Ποιος είναι ο στόχος του Δικτύου;

Στόχος είναι η δημιουργία Δικτύου εντοπισμού, καταγραφής, αρωγής και βοήθειας επανένταξης των παιδιών που εργάζονται στο δρόμο. Από το 2001 συνεργάζεται με Διεθνείς Οργανώσεις και κατάφερε να λειτουργήσει ένα τέτοιο δίκτυο μεταξύ Ελλάδος και της Αλβανίας.

Στέγες για τη φιλοξενία των παιδιών που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης υπάρχουν στη χώρα μας;

Υπάρχει έλλειμμα στις στέγες φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων. Η πλειοψηφία τους συγκεντρώνεται στα μεγάλα αστικά κέντρα κι αυτό είναι πρόβλημα. Χαρακτηριστικό είναι ότι στη Θράκη δεν υπάρχει καμία στέγη.

Μπορούν αλήθεια αυτά τα παιδιά να βοηθηθούν αληθινά ή μήπως το κακό που γίνεται στην ψυχούλα τους δεν επουλώνεται;

Σε όλες τις περιπτώσεις ένα παιδί μπορεί να βοηθηθεί. Χρειάζεται βοήθεια από ψυχολόγους και ειδικούς ανθρώπους για να το προσεγγίσουν, να το στηρίξουν.

Σας ακούω και σκέφτομαι ότι τελικά η κοινωνία μας για τα παιδιά δεν είναι αγγελικά πλασμένη…

Ποτέ δεν ήταν αγγελικά πλασμένη, ούτε ακόμη και για τους μικρούς.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.