Ξανθη: χθες, σημερα, αυριο…

Η περιοχή της Ξάνθης κατοικήθηκε από τα προϊστορικά χρόνια, αφού με την αρχαιολογική σκαπάνη εντοπίστηκε προϊστορικός οικισμός της νεολιθικής εποχής στη θέση Λαφρούδα. Αρχαίοι Έλληνες, Πέρσες, Μακεδόνες, Βυζαντινοί, πέρασαν κατά καιρούς αφήνοντας πίσω τους στοιχεία πολιτισμού, πνευματικής ζωής, τέχνης, οικονομικής ακμής, καλλιτεχνικής ποιότητας, πλούσιου κοινωνικού βίου, θρησκευτικής λατρείας, αλλά και σημάδια επεκτατισμού και καταστροφής. Έχουν εντοπιστεί δεκάδες αρχαιολογικοί χώροι σ’ όλη την έκταση του νομού. Αναπτύχθηκαν μεγάλα κέντρα, παρουσιάζοντας τεράστια ακμή κατά την αρχαιότητα, όπως τα Άβδηρα, τα οποία ιδρύθηκαν σύμφωνα με το μύθο από τον Άβδηρο, σύντροφο του Ηρακλή. Η περιοχή γνώρισε μεγάλη άνθιση, λόγω της ναυτιλίας, του εμπορίου και της γεωργίας, όπως μαρτυρούν και πιστοποιούν τα αρχαιολογικά, επιγραφικά και νομισματικά ευρήματα από τις ανασκαφές των Αβδήρων… Ωστόσο, το σήμερα για την Ξάνθη, που υποδέχεται τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια με αφορμή την Εορτή της Απελευθέρωσης της πόλη , είναι διαφορετικό…

Στις 4 Οκτωβρίου του 1919 η Ξάνθη απελευθερώνεται από το Βουλγαρικό ζυγό. Η 9η μεραρχία, που εισέρχεται νικηφόρα στην πόλη, υπό τις διαταγές του στρατηγού Λεοναρδόπουλου, αποτελείται από Ηπειρώτες στρατιώτες. Μεταξύ αυτών είναι και οι Λαϊστινοί κάτοικοι Ξάνθης πριν τον πόλεμο, Νικόλαος Αλεξίκος, Στέργιος Παπαστεργίου, Γεώργιος Γούσιος, Σπύρος Καπετάνης, Ιωάννης Μαργαριτόπουλος, Εμμανουήλ Νούσης, που υπηρέτησαν επί επτά χρόνια στον ελληνικό στρατό. Με την απελευθέρωση της Ξάνθης, της Κομοτηνής και της Αλεξανδρούπολης, την αποχώρηση των συμμαχικών δυνάμεων, την οριστική προσχώρηση της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα, με τη συνθήκη των Σεβρών το 1920, επιστρέφουν όσοι είχαν εγκαταλείψει αυτές τις περιοχές.

Ξεκίνημα από το μηδέν

Οι περισσότεροι πρέπει να ξαναρχίσουν από την αρχή, να ξαναχτίσουν τα γκρεμισμένα σπίτια τους, να ξαναστήσουν τις επιχειρήσεις τους. Τα πράγματα βέβαια έχουν αλλάξει πολύ. Η μικρασιατική καταστροφή που ακολουθεί φέρνει κύμα προσφύγων, οι συνθήκες διαφοροποιούνται, η χρυσή εποχή της Ξάνθης είναι πια παρελθόν, μια που έχει δημιουργηθεί οικονομικό χάος. Η νέα τους δραστηριοποίηση προχωρεί αργά και δύσκολα, για ν’ ανακοπεί και πάλι με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η κατοχή αυτών των περιοχών από τους Βουλγάρους είχε αρνητικό αντίκτυπο σε όλους τους κατοίκους. Πολλοί φεύγουν και ορισμένοι από αυτούς δεν ξαναγυρνούν. Δεν επιστρέφουν στις γενέτειρές τους, μια που ο εμφύλιος πόλεμος που ακολουθεί ερημώνει τα χωριά και επιλέγουν μεγαλύτερα αστικά κέντρα. Η γερμανική κατοχή είχε συντελέσει στη φυγή των κατοίκων αυτών των μητροπόλεων, αφού ο γερμανικός στρατός είχε φτάσει στα δυσπρόσιτα αυτά χωριά και είχε κάψει τα περισσότερα σπίτια.

Η Ξάνθη σήμερα

Ο Νομός Ξάνθης, o δυτικός από τους τρεις (3) νομούς της Θράκης έχει έκταση 1.793 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το μεγαλύτερο μέρος του – ποσοστό 60% – καλύπτεται από ορεινούς όγκους, κυρίως από την οροσειρά της Ροδόπης που κυριαρχεί στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Οι πεδινές εκτάσεις αντιπροσωπεύουν το 32% της συνολικής έκτασης και αποτελούν μαζί με τις ημιορεινές, τις βασικές καλλιεργήσιμες αγροτικές εκτάσεις του Νομού. Το σύνολο των καλλιεργήσιμων εκτάσεων ανέρχεται σε 450.000 στρέμματα. Ο πληθυσμός του νομού ανέρχεται, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2001, σε 101.856 κατοίκους, παρουσιάζει σημαντική αύξηση, περίπου 11%, σε σχέση με την απογραφή του 1991. Σήμερα ο πληθυσμός του νομού εκτιμάται σε 105.000 κατοίκους. Η Ξάνθη, πρωτεύουσα του Νομού, έχει 45.118 κατοίκους. Το συνολικό ετήσιο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν ανέρχονταν σε 1.147 εκατομμύρια € και το κατά κεφαλή Α.Ε.Π. σε 11.261 € ή 13.500 $ περίπου.

Το προφίλ του νομού με αριθμούς

Ο Πρωτογενής Τομέας (Αγροτικός) απασχολεί περίπου το 28,4% του ενεργού πληθυσμού και συμμετέχει στο συνολικό προϊόν του Νομού κατά 11,8%. Ο Δευτερογενής Τομέας (Βιομηχανία – Βιοτεχνία) απασχολεί περίπου το 26,7% του ενεργού πληθυσμού και συμμετέχει στο συνολικό προϊόν του Νομού κατά 44,7%.

Ο Τριτογενής Τομέας (Τουρισμός – Υπηρεσίες) απασχολεί περίπου το 39,3% του ενεργού πληθυσμού και συμμετέχει στο συνολικό προϊόν του Νομού κατά 43,5%. Ένα ποσοστό, 5,6% δεν δήλωσε κλάδο δραστηριότητας. Ο Νομός διαθέτει 1.082 ξενοδοχειακές κλίνες και τελευταία παρουσιάζει ικανοποιητική αύξηση διανυκτερεύσεων επισκεπτών.

Ξάνθη: επιχειρηματική πόρτα στα Βαλκάνια…

Οι προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης του Νομού είναι μεγάλες. Ο τόπος έχει όλα τα φυσικά εκείνα πλεονεκτήματα για να ευημερήσει και να «εκτιναχθεί» αναπτυξιακά. «Ο σχεδιασμός μας για την ανάπτυξη του Νομού, έχει στόχο την ισορροπημένη ανά τομέα απασχόληση, την συγκράτηση του πληθυσμού, τη διασύνδεση της οικονομίας με ντόπιους ανθρώπινους και πλουτοπαραγωγικούς πόρους» δηλώνει ο Νομάρχης Ξάνθης κ. Γιώργος Παυλίδης. Το άνοιγμα των οικονομιών των Βαλκανίων και Παρευξείνιων Χωρών παρουσιάζεται σήμερα σα μια ευκαιρία απόκτησης «ζωτικού χώρου» από τις ελληνικές επιχειρήσεις και πρωταρχικά από τις επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας και η Ξάνθη φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Ξάνθης κ. Παναγιώτη Ανδρικόπουλο θα πρέπει να εστιαστεί η προσοχή στην προώθηση επενδύσεων στην περιοχή, με ένα σχέδιο οργανωμένο, προκειμένου να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας σε έναν τόπο που έχει τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας πανελλαδικά. Επιπλέον, «είναι απαραίτητες οι λειτουργικές ενισχύσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να δοθούν σε αυτά τα πλαίσια που αφορούν στην επιδότηση κόστους εργασίας, κίνητρα για μετεγκατάσταση από τα κέντρα στην Περιφέρειας και επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών». Όπως τονίζεται στην Ξάνθη, μέσα από αυτή την οπτική «διείσδυσης» επιδιώκεται: η μεγέθυνση της αγοράς για τα ελληνικά προϊόντα, η μεταφορά τεχνογνωσίας, έρευνας σύγχρονου εξοπλισμού στις Βιομηχανικές Περιοχές. και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

Η γεωθερμία η λύση του μέλλοντος;

Ο Νομός Ξάνθης έχει να παρουσιάσει δύο από τα πιο σημαντικά πεδία γεωθερμικής ενέργειας της χώρας μας. Για την εκμετάλλευση, προστασία και διαχείριση τους, προτάθηκε από την Νομαρχία η ίδρυση ενός ενδιάμεσου φορέα ομαδοποιημένης δράσης διαχείρισης των γεωθερμικών πεδίων του Νομού Ξάνθης, με προτεινόμενη μορφή του την ανώνυμη εταιρία και χρηματοδότηση από την συμμετοχή των φορέων και προγράμματα της Ε.Ε. Σκοπός του φορέα είναι η μελέτη των δυνατοτήτων αξιοποίησης της γεωθερμίας, η χωροθέτηση των δράσεων, η κατασκευή των υποδομών αξιοποίησης, η προστασία των πεδίων, η διαχείριση των πεδίων χωρίς να θιγούν τα υφιστάμενα δικαιώματα και η αξιοποίησή τους, με συμμετοχή του τελικού αποδέκτη. Επιδιώκεται η εκμετάλλευση των πεδίων, αλλά και η συγκράτηση του αγροτικού πληθυσμού, διασφαλίζοντας την προοπτική συνεργασίας του, δημιουργώντας ολοκληρωμένη παρέμβαση με άμεσα θετικά αποτελέσματα στο εισόδημα και την απασχόληση.

Η αύξηση της απασχόλησης και ο βραχνάς της ανεργίας

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Ξάνθης κ. Σπύρο Παπαχρήστου, η ανεργία πλήττει τον Νομό. Παράλληλα μειώνονται συνεχώς οι θέσεις εργασίας. «Τα προβλήματα των εργαζομένων είναι πολλά», δηλώνει ο κ. Παπαχρήστου και σημειώνει, «η κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη, καθώς τα τελευταία χρόνια όχι μόνο υπάρχει μεγάλη μείωση θέσεων εργασίας, αλλά και πολλά εργοστάσια έχουν κλείσει, ενώ άλλα από αυτά που έχουν απομείνει – συνεχίζοντας την παράδοση των τελευταίων χρόνων- ετοιμάζονται να μεταναστεύσουν».

Με δεδομένη την μεγάλη ανεργία η Νομαρχία Ξάνθης σχεδίασε και υλοποιεί την «Τοπική Πρωτοβουλία Απασχόλησης» με στόχο την αύξηση των θέσεων εργασίας και τη δημιουργία επαγγελματικών δεξιοτήτων στο κομμάτι του πληθυσμού που είναι αποκλεισμένο από την αγορά εργασίας.

Η ανάπτυξη του τουρισμού θα ήταν λύση…

Η ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα και ειδικά του τουρισμού, με την εκμετάλλευση των αρχαιολογικών χώρων, των οικοσυστημάτων, των ορεινών όγκων, των περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς δρομολογήθηκε με συντονισμένες παρεμβάσεις σε επίπεδο δομών, υποδομών και με μια εκστρατεία προβολής με την προσδοκία ότι θα αποτελέσει τον τρίτο δρόμο για τους κατοίκους της περιοχής. Στον ορεινό όγκο προτάθηκε η δημιουργία στην περιοχή του Λειβαδίτη τουριστικού αθλητικού κέντρου, με ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και πλήρεις αθλητικές υποστηρικτικές υποδομές, που διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά του σε δωδεκάμηνη βάση.

Όπως λύση- διαφυγής στο αδιέξοδο της ανεργίας θα αποτελούσε η εγκατάσταση επιχειρήσεων προηγμένης τεχνολογίας και έρευνας που έχουν τη δυνατότητα να συνεργαστούν με το πλούσιο ανθρώπινο δυναμικό της Πολυτεχνικής Σχολής.

Η κατασκευή του κάθετου άξονα Ξάνθης – Φιλιππούπολης

Ο κάθετος άξονας Ξάνθης – Εχίνου – Φιλιππούπολης, είναι ένα έργο ανταγωνιστικό, με τεράστια στρατηγική και οικονομική σημασία για την περιοχή συνολικού μήκους 160 χιλιομέτρων. Πρόκειται για το συντομότερο σε μήκος κάθετο οδικό άξονα προς Φιλιππούπολη, που θα βοηθήσει όλη τη Βόρεια Ελλάδα να αξιοποιήσει τον ζωτικό οικονομικό χώρο των Βαλκανίων. Κατευθύνεται προς την καρδιά της Βουλγαρίας και από εκεί προς όλα τα μεγάλα αστικά και οικονομικά κέντρα της, προς τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας και των χωρών της παρευξείνιας συνεργασίας και προς τα βασικά αστικά και οικονομικά κέντρα της Ρουμανίας, δίνοντας τη δυνατότητα στο Ν. Ξάνθης να αναπτυχθεί ως κέντρο διελεύσεως.

Ξεχωριστές παρουσίες έρευνας, μελέτης και πολιτισμού

Στην Ξάνθη, πέραν της πλούσιας δημοτικής πολιτιστικής δράσης και δημιουργίας ξέχωρη θέση στην έρευνα και στην μελέτη κατέχουν: Το «Πολιτιστικό Αναπτυξιακό Κέντρο Θράκης» (ΠΑΚΕΘΡΑ) και το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Το ΠΑΚΕΘΡΑ είναι ένας πολιτιστικός φορέας με τη νομική μορφή της μη κερδοσκοπικής εταιρείας, που ιδρύθηκε το 1992 και εδρεύει στην Ξάνθη. Αποτελεί ένα συλλογικό όργανο έκφρασης και δράσης ατόμων από τη Θράκη και την υπόλοιπη Ελλάδα. Σύμφωνα με τον κ. Σ. Σκιά, το ΠΑΚΕΘΡΑ είναι μόνιμα και σταθερά προσανατολισμένο σε μία αντίληψη της ταυτότητας και του μέλλοντος, η οποία εδράζεται στη δημι­ουργική βίωση και γνώση της παράδοσης. Δεν υπάρχουν παρόν και μέλλον χωρίς παρελθόν, δηλώνουν τα στελέχη του κέντρου και σημειώνουν: «Είμαστε υποχρεωμένοι να αντιταχθούμε στη λήθη και την καταστροφή της ιδιαιτερότητας».

Κοιτίδα πολιτισμού και δημιουργίας και το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης που στεγάζεται στην αναπαλαιωμένη καπναποθήκη επί της οδού Ανδρούτσου και Αποστόλων στη Ξάνθη. Η δημιουργία του ιδρύματος αποφασίστηκε στη διάρκεια συνέλευσης φίλων της Θράκης στης 14 Φεβρουαρίου του 1995, οπότε και εξελέγη το πρώτο διοικητικό συμβούλιο ενώ ένα χρόνο αργότερα συστάθηκε η ανώνυμη εταιρεία Ακαδημία Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης με πρόεδρο την Βιργινία Τσουδερού και αντιπρόεδρο τον Απόστολο Δοξιάδη. Σκοπός του Ιδρύματος, όπως δηλώνει η πρόεδρος κ. Βιργινία Τσουδερού, είναι η προβολή της Θρακικής τέχνης και παράδοσης , η συμβολή της στον ευρύτερο ελληνικό πολιτισμό και η ενθάρρυνση της σύγχρονης δημιουργίας. Το κτίριο που στεγάζει το ίδρυμα χτίστηκε από τους αδελφούς Ιωάννη και Κωνσταντίνο Δεϊμερντζόγλου την τελευταία εικοσαετία του 19ου αιώνα, σε μια εποχή που ανθούσε το καπνεμπόριο στην Ξάνθη. Τις περιόδους της άνθησης φιλοδοξεί να ζήσει εκ νέου η Ξάνθη έχοντας ως μπροστάρι την Πολυτεχνική Σχολή…

33 χρόνια συνοδοιπορίας…

Η Πολυτεχνική Σχολή Ξάνθης συμπληρώνει ήδη τριάντα τρία χρόνια λειτουργίας της . Αποτελείται από 5 τμήματα με ένα συνολικό αριθμό μελών ΔΕΠ που υπερβαίνει τους 130. Όπως δηλώνει ο αντιπρύτανης, ο κ. Αθανάσιος Καραμπίνης, η Πολυτεχνική Σχολή στα χρόνια αυτά της λειτουργίας της έχει να επιδείξει ένα αξιοζήλευτο εκπαιδευτικό, επιστημονικό και ερευνητικό έργο και διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της περιοχής. Οι απόφοιτοί της, που σήμερα υπερβαίνουν τους 4. 000 είναι όχι μόνο αναγνωρίσιμοι στον επιστημονικό και γενικότερα τεχνικό κόσμο αλλά θεωρούνται και από τους πλέον ανταγωνιστικούς στην αγορά εργασίας. Η Ξάνθη πορεύεται, μετ΄ εμποδίων, αλλά με πολλές ελπίδες και υποσχέσεις λαμβάνοντας υπόψη την ταυτότητα, την ιδιαιτερότητα, την τοπικότητα και την παράδοση της, μέρες με λαμπρότητα, όπως η σημερινή, υπενθυμίζει το ιστορικό παρελθόν και υπόσχεται την αναπτυξιακή αγωνιστική της συνέχεια.

Μαρία Νικολάου

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.