Ξανα στο ματι των χρυσοθηρων οι Σαπες

Απόντων των επικεφαλής της πλειοψηφίας και της μείζονος αντιπολίτευσης, το περιφερειακό συμβούλιο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης συζήτησε την Πέμπτη σε τακτική συνεδρίαση επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο «Ερευνητικό πρόγραμμα στον κεντρικό τομέα του Δ.Μ.Χ. Ε5 ΠΕ Ροδόπης» της εταιρίας Μεταλλευτική Θράκης Α.Ε., ένα έργο που αφορά μεταλλευτικές έρευνες στη θέση Οχιά του δήμου Μαρώνειας-Σαπών. Η αρμοδιότητα για την εξέταση και την τελική του αιτήματος, που υπέβαλε η Μεταλλευτική Θράκης για την επίμαχη δραστηριότητα, ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Το Περιφερειακό Συμβούλιο έχει ρόλο αμιγώς γνωμοδοτικό, πράγμα που ενισχύει τον προβληματισμό περί παράκαμψης της γνώμης, που καταθέτει, με απευθείας αδειοδότηση του έργου από το ΥΠΕΚΑ.

Διαρροή «λευκών» και αποχών από την Περιφερειακή Αναγέννηση

Ωστόσο, το Περιφερειακό Συμβούλιο στάθηκε για μια ακόμα φορά στο ύψος των απαιτήσεων και επανακατέστησε σαφή την εναντίωσή του σε παρόμοιου είδους επενδυτικές δραστηριότητες. Δεν έλειψαν όμως κι αυτή τη φορά οι «διαρροές», προερχόμενες από τη μείζονα αντιπολίτευση, που συνίσταντο σε επιλογές «λευκού» και «αποχής» κατά τη διαδικασία της ψηφοφορίας. Συγκεκριμένα 5 μέλη της Περιφερειακής Αναγέννησης-οι κ.κ. Πέτροβιτς, Μπαλίκας, Καραβάς, Μιχελής και Μαρκόπουλος- αποφάσισαν να ψηφίσουν «λευκό» κι άλλοι δυο περιφερειακοί σύμβουλοι της ίδιας παράταξης-οι κ.κ. Ζησίμου και Μωυσίδης- επέλεξαν να απέχουν από την ψηφοφορία. Οι ως άνω διαρροές προήλθαν κατόπιν αντιπαραθέσεων και αντεγκλήσεων με τον εισηγητή του θέματος, τον αντιπεριφερειάρχη Ροδόπης, κ. Παύλο Δαμιανίδη, από το ξεκίνημα ήδη της συζήτησης επί της Μελέτης.

Τα σημεία αιχμής για τις αντιπαραθέσεις

Δυο ήταν οι κύριες ενστάσεις, που προβλήθηκαν από την πλευρά της μείζονος αντιπολίτευσης. Η πρώτη είχε να κάνει με τον χρόνο, που εισήχθη το θέμα προς συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο, και η δεύτερη με την αντιγνωμία μεταξύ αντιπεριφερειάρχη και υπηρεσίας, ως προς το περιεχόμενο της γνωμοδότησης επί της Μελέτης.

Αντιπαράθεση με επίκεντρο την καθυστέρηση εισαγωγής του θέματος στο Π.Σ.

Ως προς το χρόνο εισαγωγής του θέματος προς συζήτηση, ο τελών χρέη επικεφαλής της Περιφερειακής Αναγέννησης, κ. Δημήτρης Πέτροβιτς, επέρριψε ευθύνες για σκόπιμη καθυστέρηση στη διοίκηση, επικαλούμενος ότι έχει παρέλθει η προβλεπόμενη προθεσμία των 45 εργάσιμων ημερών, μέσα στην οποία έχει δικαίωμα να γνωμοδοτήσει το όργανο, και επομένως δια της σιωπής του επιτρέπει να εκληφθεί η γνωμοδότηση ως θετική. Απαντώντας στην εν λόγω αιτίαση, ο κ. Διαμιανίδης απέδωσε την καθυστέρηση στις απανωτές εκλογές, που διεξήχθησαν στο μεσοδιάστημα-από την αποστολή της ΜΠΕ από το Υπουργείο μέχρι σήμερα-και ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, κ. Μιχαηλίδης, συμπλήρωσε ότι έχει προηγηθεί συνεννόηση με το Υπουργείο, με αντικείμενο την παράταση της προθεσμίας για την εν λόγω γνωμοδότηση του οργάνου. Προσέθεσε μάλιστα πως η χρονική υπέρβαση για παρόμοιες γνωμοδοτήσεις είναι σύνηθες φαινόμενο και δεν πλήττουν το κύρος τους σε κάθε περίπτωση. Παρ’ όλες τις εξηγήσεις που δόθηκαν, η Περιφερειακή Αναγέννηση επέμεινε στην ανακύκλωση του συγκεκριμένου θέματος, επιρρίπτοντας στη διοίκηση μομφές για φαρισαϊσμό και προκαλώντας την έντονη αντίδραση του κ. Δαμιανίδη, που ανταπέδωσε τα πυρά. Ο αντιπεριφερειάρχης Ροδόπης κατηγόρησε τη μείζονα αντιπολίτευση ότι προσχηματολογεί για δεύτερη φορά σε συζήτηση επί του συγκεκριμένου θέματος και δεν παίρνει ξεκάθαρη θέση ως προς τις επενδύσεις χρυσού. Επανέλαβε μάλιστα την πάγια αρνητική θέση της διοίκησης της περιφέρειας επί των συγκεκριμένων επενδύσεων, ξεκαθαρίζοντας δε πως ο ίδιος δεν πρόκειται να υπογράψει την έγκριση παρόμοιων δραστηριοτήτων στη Ροδόπη, ακόμα κι αν αυτό συνιστά παράβαση καθήκοντος.

Φαρισαϊσμό της διοίκησης κατήγγειλε η μείζον αντιπολίτευση

Η όξυνση δεν άργησε να μεταφερθεί στην αντίπερα όχθη, με τα μέλη της Περιφερειακής Αναγέννησης να αντιδρούν έντονα προς τις αιτιάσεις Δαμιανίδη και τον κ. Πέτροβιτς να επαναλαμβάνει πως η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος είναι «κόκκινη γραμμή» για την παράταξή του. Χαρακτήρισε όμως την προχθεσινή συνεδρίαση προσχηματική και κατηγόρησε τη διοίκηση για φαρισαϊσμό, επισημαίνοντας πως η διοίκηση για άλλη μια φορά απέφυγε τις ευθύνες της. «Συνεδριάζουμε για ακόμα μια φορά», σημείωσε, «για ένα θέμα, στο οποίο επί της ουσίας έχει γνωμοδοτήσει θετικά το Περιφερειακό Συμβούλιο δια της απουσίας του. Η συνεδρίαση είναι απλώς για ενδοπεριφερειακή κατανάλωση και για κανέναν άλλο λόγο». Καταλήγοντας, εκτίμησε ότι η γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου, λόγω της υπέρβασης των χρονικών ορίων, εκλαμβάνεται ως θετική. Στη βάση αυτή στήριξαν τα περισσότερα μέλη της Περιφερειακής Αναγέννησης τη διαφοροποίησή τους κατά τη διαδικασία της ψηφοφορίας.

Διαμάχη για τις αντίθετες εισηγήσεις υπηρεσίας και διοίκησης

Το δεύτερο σημείο αιχμής για την πρόκληση αντιπαραθέσεων κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης έχει να κάνει με την αντιγνωμία των εισηγήσεων υπηρεσίας και διοίκησης της περιφέρειας επί της επίμαχης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Συγκεκριμένα, οι υπηρεσιακοί παράγοντες δήλωσαν θετικοί προς το περιεχόμενο της Μελέτης, προτείνοντας κάποιους όρους και προϋποθέσεις για την εκτέλεση του έργου, αλλά στον αντίποδα ο αντιπεριφερειάρχης, κ. Δαμιανίδης, εισηγήθηκε αρνητικά ενώπιον του σώματος. Όπως έσπευσε να διευκρινίσει με την έναρξη της τοποθέτησής του, δεν αμφισβητείται η ορθότητα του τυπικού μέρους της Μελέτης που άλλωστε αποτέλεσε και κριτήριο για τη θετική εισήγηση της υπηρεσίας, αλλά επισήμανε πως η διοίκηση, κρίνοντας με πολιτικά κριτήρια το ζήτημα, έχει αντίθετη άποψη. «Μια υπηρεσία, εξετάζοντας τυπικά ένα θέμα, έχει μια συγκεκριμένη εισήγηση», σημείωσε, «και μια αιρετή διοίκηση, που ασκεί τη γενικότερη πολιτική και αναπτυξιακή διαδικασία έχει μια άλλη άποψη». Ο ίδιος υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι «αν ανοίγουμε τις πόρτες με αυτόν τον τρόπο, πολύ σύντομα θα βρεθούμε μπροστά στο θέμα της εξόρυξης». Παρέπεμψε μάλιστα στην υπόθεση του Περάματος Έβρου, όπου η αρχή έγινε με παρόμοιου τύπου αιτήματα για μεταλλευτικές έρευνες και οι εξελίξεις που ακολούθησαν είναι γνωστές σε όλους μας.

Σύγχυση για τα όρια ανάμεσα στον πολιτικό και στον υπηρεσιακό ρόλο

Η διάκριση αυτή όμως ανάμεσα στον πολιτικό και υπηρεσιακό ρόλο των προσώπων, που ανήκουν σε έναν θεσμικό φορέα, φάνηκε δυστυχώς πως δυσκόλεψε πολλούς από τους συμβούλους της αντιπολίτευσης ως προς την κατανόησή της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η έντονη αντίδραση, που προήλθε από τον κ. Πέτροβιτς, ο οποίος εμφανίστηκε ισοπεδωτικός ως προς την πολιτική υπόσταση των διοικούντων και των μελών ενός συλλογικού οργάνου, αναγάγοντας παράλληλα τους υπηρεσιακούς παράγοντες σε επιστημονικούς επαΐοντες, όπως χαρακτηριστικά σχολίασε ο επικεφαλής της Οικολογίας – Αλληλεγγύης, κ. Θανάσης Μακρής. Προφανώς στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρχε μια σύγχυση στην πλευρά της Περιφερειακής Αναγέννησης, αναφορικά με το επιστημονικό αντικείμενο της συγκεκριμένης υπόθεσης, πόσο μάλλον δε σε σύγκριση με το-αγνοηθέν προφανώς εδώ- επιστημονικό αντικείμενο που έχει να κάνει με τις γενικότερες επιπτώσεις των εξορύξεων χρυσού. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο κ. Δαμιανίδης είχε ξεκαθαρίσει νωρίτερα τη διάκριση ρόλων μεταξύ διοικούντων και υπηρεσιακών, απαντώντας σε παρόμοιας μορφής ένσταση του επικεφαλής της Αριστερής Οικολογικής Συνεργασίας, κ. Τάκη Χαρίτου. «Πραγματικά αντιλαμβάνομαι την άποψη της υπηρεσίας», επισήμανε, «γιατί αν βάλει κανείς μπροστά του τα τυπικά δεδομένα, είναι σωστά». «Η διοίκηση όμως βλέπει πολιτικά τα πράγματα», αντέτεινε, «βλέπει ποιο πρόκειται να είναι το επόμενο βήμα και τι πρόκειται να γίνει στην περιοχή. Είναι απόλυτα υγιές να συμβαίνει αυτό».

Ενεργοποιείται η Διαπαραταξιακή Επιτροπή για το χρυσό, που θα επιδιώξει συνάντηση με τον Υπουργό ΠΕΚΑ

Η ολοκλήρωση της ταραχώδους αυτής συνεδρίασης βρήκε τελικά τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της Μεταλλευτικής Θράκης να απορρίπτεται κατά πλειοψηφία από το Περιφερειακό Συμβούλιο. Παράλληλα, μετά από πρόταση του κ. Χαρίτου, το σώμα αποφάσισε να ενεργοποιήσει τη Διαπαραταξιακή Επιτροπή, που είχε συσταθεί στο παρελθόν για το συγκεκριμένο ζήτημα, η οποία θα επιδιώξει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Υπουργό Περιβάλλοντος το συντομότερο δυνατό, ούτως ώστε να παρουσιάσει με σαφήνεια τη θέση της περιφέρειας έναντι των επενδύσεων χρυσού. Η θέση αυτή θα αφορά συνολικά τις επενδύσεις σε Ροδόπη και Έβρο, είτε για δρομολογημένες υποθέσεις, είτε για νέες αιτήσεις, που συνεχίζουν να υποβάλλουν οι μεταλλευτικές εταιρίες.

Τάκης Χαρίτου «Ή θα προχωρήσει η παραγωγική ανάπτυξη της περιοχής ή διαρκώς θα βρισκόμαστε υπό την απειλή να μετατραπεί σε ένα απέραντο Ελ Ντοράντο»

Στις δηλώσεις του ο επικεφαλής της Αριστερής Οικολογικής Συνεργασίας, κ. Χαρίτου, επανέλαβε τη θέση του ότι «ή θα προχωρήσει η παραγωγική ανάπτυξη της περιοχής ή διαρκώς θα βρισκόμαστε υπό την απειλή να μετατραπεί σε ένα απέραντο Ελ Ντοράντο». «Οι εταιρίες χρυσού με συστηματικό τρόπο προωθούν τα συμφέροντά τους στην περιοχή», παρατήρησε, «και σε έναν τέτοιο σχεδιασμό είναι ενταγμένη και η σημερινή αδειοδότηση που ζήτησαν από το περιφερειακό συμβούλιο, για να αναπτύξουν δραστηριότητες που ήδη είναι γνωστές». «Φαίνεται ότι έχουν όχι μόνο την ανοχή», συνέχισε, «αλλά και την ενθάρρυνση από τη νέα τρικομματική κυβέρνηση, που στο όνομα δήθεν των επενδύσεων προχωρά με γρήγορους ρυθμούς στις αδειοδοτήσεις σε βάρος του περιβάλλοντος και προς υποβάθμιση της περιοχής». «Εμείς με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο εκφράσαμε την αντίθεσή μας στη συγκεκριμένη αδειοδότηση», κατέληξε, «θεωρώ όμως κρίσιμο ερώτημα το αν η περιφέρεια θα προχωρήσει σε μια ανάπτυξη προς όφελος της περιοχής ή αν θα κυνηγά τη χίμαιρα των ειδικών ζωνών ανάπτυξης, που κατά την άποψή μας είναι η άλλη όψη του ιδίου νομίσματος».

Θανάσης Μακρής «Επιτέλους να μας ακούσει το Υπουργείο και να μη μας ξαναφέρει με άλλη συσκευασία το ζήτημα του χρυσού»

«Για μια ακόμα φορά ταλαιπωρείται το Περιφερειακό Συμβούλιο από τις μεθοδεύσεις των εταιριών εξόρυξης χρυσού», παρατήρησε ο επικεφαλής της Οικολογίας Αλληλεγγύης, κ. Θανάσης Μακρής, επισημαίνοντας πως «στη συγκεκριμένη περίπτωση αν δει κανείς στο χάρτη και στην ιστοσελίδα της εταιρίας τα σχέδια, θα τρομάξει από την εγγύτητα, που υπάρχει με τον οικισμό των Σαπών». «Επειδή γνωρίζουμε ότι όπου δημιουργούνται αυτές οι δραστηριότητες», συνέχισε, «έχουμε ερημοποίηση, λόγω της όξινης απορροής, και σηκώνονται χιλιάδες τόνοι σκόνης κάθε μέρα. Σκόνη που δεν είναι αθώα και δεν είναι αβλαβής. Και αυτή είναι πάρα πολύ κοντά στον οικισμό των Σαπών. Αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος, για τον οποίο θα πρέπει επιτέλους να μας ακούσει το Υπουργείο και να μη μας ξαναφέρει με άλλη συσκευασία το ζήτημα του χρυσού. Δε χρειάζεται να συζητήσουμε ξανά αυτό το θέμα στο περιφερειακό συμβούλιο».

Στοιχεία της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
Η θετική εισήγηση και οι όροι της Υπηρεσίας

16 ερευνητικές γεωτρήσεις βάθους 300-400 μέτρων που θα ολοκληρωθούν σε χρονικό διάστημα 6 μηνών

Το προτεινόμενο έργο αφορά την εκτέλεση δεκαέξι 16 ερευνητικών γεωτρήσεων βάθους 300-400 μέτρων και προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε χρονικό διάστημα έξι 6 μηνών από το πέρας της σχετικής αδειοδότησης. Σκοπός του έργου είναι αφενός η συλλογή στοιχείων για τον εμπλουτισμό των διαθέσιμων δεδομένων ως προς την οριοθέτηση του μεταλλοφόρου κοιτάσματος της Οχιάς, αφετέρου η στατιστική επιβεβαίωση σε ποσοστό μεγαλύτερο του 95%, τόσο των στοιχείων που αφορούν τα γεωτεχνικά χαρακτηριστικά των πετρωμάτων στην περιοχή του προτεινόμενου μεταλλείου της Οχιάς, όσο και των στοιχείων που σχετίζονται με τη μεταλλουργία και την ανάκτηση του αδρομερούς χρυσού που περιέχεται στο κοίτασμα.

Η ευρύτερη περιοχή μελέτης του έργου καταλαμβάνει συνολική επιφάνεια 87.865 στρ.

Η άμεση περιοχή επέμβασης του έργου καταλαμβάνει συνολική έκταση 5.160 στρεμμάτων και ορίζεται ως η περιοχή σε ακτίνα 1 χλμ από τη θέση κάθε γεώτρησης. Η ευρύτερη περιοχή μελέτης του έργου καταλαμβάνει συνολική επιφάνεια 87.865 στρεμμάτων και ορίζεται ως η περιοχή σε ακτίνα 5 χλμ από κάθε θέση γεώτρησης. Οι ακριβείς θέσεις των γεωτρήσεων παρατίθενται στην Μ.Π.Ε. Οι γεωτρήσεις προβλέπεται να καταλαμβάνουν συνολική επιφάνεια 1,6 στρεμμάτων. Οι 6 γεωτρήσεις, που έχουν γεωτεχνικό χαρακτήρα θα ανορυχθούν με τη μέθοδο πυρηνοληψίας, η οποία επιτρέπει την πλήρη αναγνώριση των πετρολογικών σχηματισμών. Με τη μέθοδο αυτή η γεώτρηση ανορύσσεται με ρυθμό κατά μέσο όρο 15-30 μέτρα την ημέρα σε 24ωρη βάση. Οι υπόλοιπες γεωτρήσεις λόγω του ότι δεν αναμένεται μεταλλοφορία κοντά στην επιφάνεια, θα πραγματοποιηθούν με τη μικτή μέθοδο γεώτρησης. Τα αρχικά 100-150 μέτρα κάθε γεώτρησης, που αντιπροσωπεύουν το αναμενόμενο στείρο κάλυμμα της μεταλλοφορίας θα ανορυχθούν με την μέθοδο της ανάστροφης κυκλοφορίας, ενώ κάτω από αυτά τα βάθη όπου αναμένεται εντοπισμός μεταλλοφόρων σωμάτων, η γεώτρηση θα συνεχίζεται με την μέθοδο της πυρηνοληψίας. Σε όλη τη διάρκεια των προτεινόμενων ερευνητικών εργασιών δεν προβλέπεται η χρήση εκρηκτικών υλών.

Οι προτεινόμενες εργασίες αποκατάστασης

Μετά την ολοκλήρωση της κάθε γεώτρησης, στο πάνω τμήμα της θα τσιμεντώνεται ένα κομμάτι σωλήνα, ώστε να καθορίζεται η θέση της, ο σωλήνας θα καλύπτεται με πώμα PVC, ενώ γύρω από τη γεώτρηση θα κατασκευάζεται τσιμεντένιο βάθρο διαστάσεων 1×1 μέτρο και θα επιχώνεται ο λάκκος που είχε δημιουργηθεί για το διατρητικό πολφό. Οι προτεινόμενες εργασίες αποκατάστασης των περιοχών επέμβασης θα πραγματοποιηθούν σε τρεις φάσεις:

α) αναμόρφωση της περιοχής επέμβασης σε κατάσταση αντίστοιχη της προϋφιστάμενης,

β) διάστρωση της φυτικής γης και του εδαφικού υλικού που είχε απομακρυνθεί στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας γεώτρησης, και

γ) αποκατάσταση της βλάστησης με φυτεύσεις, όπως αναλυτικά περιγράφεται στην Μ.Π.Ε.

Όροι και προϋποθέσεις της υπηρεσίας για την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων

Με βάση τα παραπάνω, η Υπηρεσία της Περιφέρειας δήλωσε τη σύμφωνη γνώμη της προς περιεχόμενο της Μελέτης Περιβαλλοντικών Όρων και πρότεινε μια σειρά από όρους και προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα:

• Η εξυπηρέτηση των ερευνητικών εργασιών να γίνεται από το υφιστάμενο οδικό δίκτυο. Κατόπιν σχετικής άδειας από την αρμόδια Δασική Υπηρεσία να γίνουν εργασίες βελτίωσης-συντήρησης των υφιστάμενων δασικών οδών για την εξασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης μέσω αυτών. Απαγορεύεται η διάνοιξη νέων οδών.

• Να μη γίνει καμία επιφανειακή επέμβαση πλην των προγραμματισμένων εργασιών διάνοιξης των δειγματοληπτικών γεωτρήσεων, των έργων βελτίωσης και συντήρησης των υφιστάμενων οδών και των έργων αποκατάστασης.

• Μετά την ολοκλήρωση κάθε γεώτρησης να σφραγίζεται η γεώτρηση και να απενεργοποιείται υδραυλικά.

• Να λαμβάνονται όλα τα απαιτούμενα μέτρα πρόληψης και κατάσβεσης πυρκαγιών σύμφωνα με τις οδηγίες της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.

• Να τηρούνται οι διατάξεις της Απόφασης αριθ. Δ7/Α/οικ.12050/2223/2011 (ΦΕΚ Β’ 1227/14-06-2011) «Κανονισμός Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (Κ.Μ.Λ.Ε.)»

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.