Βουλγαρια: Βηματα αβεβαιης ελπιδας προς το μελλον

Λίγους μήνες πριν από τις γενικές εκλογές που θα γίνουν τον Ιούνιο του 2005 ο βασιλιάς που έγινε πρωθυπουργός βλέπει το κόμμα του από το εκτυφλωτικό 60% στις προηγούμενες εκλογές να κατρακυλά στις δημοσκοπήσεις στο 18%, πλην όμως αυτό δεν τον εμπόδισε όπως λένε στο Σβίλενγκραντ να «αποζημιωθεί» με ένα ποσό της τάξης των 200.000.000 δολαρίων. Σε αυτό το ποσό αποτιμάται η βασιλική λεγόμενη περιουσία που του επιστράφηκε από το βουλγαρικό δημόσιο. Την ίδια στιγμή ο μέσος μηνιαίος μισθός φτάνει μόλις και μετά βίας στα 250 λέβα μηνιαίως, ήτοι 123 ευρώ. Σαρκάζοντας την κατάσταση οι Βούλγαροι κάνουν λόγο για την κακή γνώση της γλώσσας του πρωθυπουργού τους που μπέρδεψε το 800 με το 8000, αναφερόμενοι στην προεκλογική «δέσμευση» του Συμεών για τις 800 ημέρες που θα χρειαζόταν για να λύσει τα προβλήματα της Βουλγαρίας. Μπορεί το ημερολόγιο της κεντρικής Τράπεζας της Σόφιας που μετρά αντίστροφα τις ημέρες που χωρίζουν τη Βουλγαρία από την ένταξή της στην Ενωμένη Ευρώπη να δείχνει τις σωστές ημέρες, αλλά οι Βούλγαροι κάθε μήνα βλέπουν το πενιχρό εισόδημα να εξανεμίζεται. 1.000.000 νέοι άνθρωποι από το 1990 και δώθε έχουν εγκαταλείψει τη χώρα ζητώντας μια καλύτερη τύχη. Η ανεργία αγγίζει το 15% και ο Βούλγαρος πολίτης χρειάζεται 30 λεπτά για να αγοράσει ένα κιλό ψωμί, 50 λεπτά για να αγοράσει ένα κιλό γάλα, 2 ευρώ για να αγοράσει ένα κιλό κρέας, πληρώνει για ηλεκτρικό 10 λεπτά το κιλοβάτ και το κινητό 22 λεπτά το λεπτό.

Μέσα σ’ αυτή τη γενική αβεβαιότητα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα προηγηθεί φτάνοντας στο 25% των ψήφων ενός εκλογικού σώματος που μόλις και μετά βίας το μισό πηγαίνει στις κάλπες. Και αν υπάρχει και αυτό το μισό αυτό οφείλεται στην προσέλευση των «κομμουνιστικών γενεών», δηλαδή των ηλικιωμένων ανθρώπων. Από αυτούς άλλωστε όπως μας λένε αντλεί και ένα μεγάλο κομμάτι της δύναμής του το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Πηγαίνουν οι «κόκκινες γιαγιάδες» μας λένε χαριτολογώντας νέοι άνθρωποι στο Σβίλενγκραντ. Απέναντι στους Σοσιαλιστές θα βρεθούν ο «μοναχικός» πρώην πρωθυπουργός Ιβάν Κοστώφ, ο πρώην βασιλιάς, ο συνασπισμός του κόμματος των δεξιών δυνάμεων που ηγείται η πρώην ΥΠΕΞ Ντέζνα Μηχαήλοβα τα πρώην τρία και νυν ένα Αγροτικά Κόμματα, το κόμμα του Αγίου Γεωργίου που τοποθετείται στο κέντρο και απευθύνεται σε νέους ψηφοφόρους, το εθνικιστικό Β.Μ.Ρ.Ο, που μόλις και μετά βίας φτάνει στις δημοσκοπήσεις το 4%, όριο για να μπει στη Βουλή, γι’ αυτό και αναγκάζεται ο Καρακατσάνωφ, ο ηγέτης του να συνασπισθεί με άλλες δυνάμεις. Υπάρχει βεβαίως και ο μπαλαντέρ σε ένα αβέβαιο πολιτικό παιχνίδι, η μόνη σταθερά όλων των κυβερνήσεων από την πτώση των κομμουνιστών και δώθε. Το Κίνημα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ή αλλιώς ο ευφυής Τούρκος Αχμέτ Ντογκάν, με το ποσοστό μπετόν του 10%- 12%. Την ίδια στιγμή που σήμερα μετέχει στον φιλελεύθερο συνασπισμό αύριο, μετά τις εκλογές, μπορεί να πάει με τους κατά τα φαινόμενα πρώτους Σοσιαλιστές, διεκδικώντας και συγκεκριμένα Υπουργεία που συνήθως άλλωστε παίρνει. Το Γεωργίας και το Ανάπτυξης. Άλλωστε αυτά τα Υπουργεία εξυπηρετούν τον αγροτικό κόσμο που σε μεγάλο βαθμό είναι οι άνθρωποι της τουρκικής μειονότητας, που ίσως να ξεπερνά το 10% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Ίσως δηλαδή το καλοκαίρι οι βόρειοι γείτονες στείλουν στη Βουλή ως κυβέρνηση έναν «παράξενο συνδυασμό». Ο Τούρκος Ντογκάν με τον ρωσικής καταγωγής ηγέτη των Σοσιαλιστών Σεργκέϊ Στάνισεφ, εκ Ρωσίδας μητρός και σπουδαγμένος στη Μόσχα, να είναι αυτοί που θα οδηγήσουν τη Βουλγαρία στην Ένωση, ίσως να είναι αυτοί που θα υπογράψουν την ένταξη της χώρας τους.

Οι κόκκινες σημαίες έχουν υποσταλθεί και τη θέση έχουν πάρει οι προσδοκίες για επενδύσεις. Ακόμα και για τον Βλάτκο και τον Ιβάν δύο από τα 20 μέλη που έχει το Β.Μ.Ρ.Ο στο Σβίλενγκραντ οι επενδύσεις των «εχθρών» είναι αναγκαίες για τη χώρα. Και η εικόνα που στοιχειώνει τα όνειρά τους, εκείνα της «Μεγάλης Βουλγαρίας». Α, μου λένε χαμογελώντας, αυτή δεν είναι εφικτή. Επενδύσεις. Η μαγική λέξη που θα λύσει όλα τα προβλήματα. Από τα τρία κανάλια εθνικής εμβέλειας, μόνο το κρατικό είναι βουλγαρικό. Τα άλλα δύο τα έχουν ο Μέρντοχ και ο Κυριακού. Ο τελευταίος έχει και ραδιόφωνα αλλά και ναυπηγεία. Η Βάρνα και το Μπουργκάς είναι στα χέρια του. Οι ελληνικές τράπεζες είναι παρούσες όπως και ο Σωκράτης Κόκαλης. Η Ελλάδα είναι ο τρίτος επενδυτής στη χώρα μετά τη Γερμανία και το Βέλγιο.

Η οικονομική κατάσταση είναι σκληρή και ακούμε τους Βούλγαρους συνομιλητές μας να μας κάνουν λόγο «για έναν Έλληνα γενικό διευθυντή ενός εργοστασίου παραγωγής μεταλλικών υλικών στο Σβίλενγκραντ που έφυγε παίρνοντας και ένα σεβαστό ποσό». «Η τευτονική ηθική» της ιδιοκτησίας όπως μας λένε «μάλλον δεν άντεξε το κακό και αμέσως απέλυσε 200 από τους 240 εργάτες απαιτώντας μάλιστα από τους εναπομείναντες εργάτες να βγάζουν όλη την προηγούμενη παραγωγή επ’ απειλή κλεισίματος δουλεύοντας σε δύο δωδεκάωρες βάρδιες κάθε μέρα όλο το χρόνο».

Σβίλενγκραντ,

τόσο κοντά και τόσο μακριά

Κοντά στα σύνορα το Σβίλενγκραντ η μικρή όμορφη πόλη ζει από τα τελωνεία και τη βιομηχανία. Το όνομά της που σημαίνει Μεταξούπολη ελάχιστα προσφέρει σήμερα στην οικονομία της περιοχής. Η παλιά γέφυρα του Έβρου, παλιά κοντά στα 500 χρόνια ζωής, είναι αυτή που ενώνει τη πόλη με την άλλη πλευρά του δρόμου που οδηγεί προς Ελλάδα. Πέντε χιλιόμετρα απέχει από τα ελληνικά σύνορα και όπως μαθαίνουμε οι Έλληνες, οι «νεόπλουτοι» των Βαλκανίων επισκέπτονται την πόλη για τις νυχτερινές προσφορές της. Μέσα σ’ όλο αυτό το πλαίσιο της αβεβαιότητας και της προσδοκίας για ένα καλύτερο μέλλον οι νεαροί συνομιλητές μας εκφράζουν την βεβαιότητα τους ότι η χώρα τους θα πάει καλά. Αυτό πιστεύουμε και γι’ αυτό μένουμε εδώ, μας λέει η Νέντα που η μη κυβερνητική οργάνωση στην οποία μετέχει αριθμεί 650 μέλη έναν αριθμό που θα τον ζήλευαν τα πολιτικά κόμματα στη περιοχή της. Και κάπου εκεί, μεταξύ τυρός και αχλαδίου ακούμε και για «έναν πολιτικό ηγέτη της τουρκικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης που σκοτώθηκε σε τροχαίο». Ποιος είναι αυτός, μα ο Αχμέτ Σαδίκ. Ακούμε και για τις εικασίες γύρω από τον θάνατό του. Μύθοι και θρύλοι. Συνομωσίες και ίντριγκες. Βρέθηκα χρόνια μετά να ξανασκέφτομαι και εγώ τον θάνατο του Σαδίκ. Όχι στη Ροδόπη, αλλά στη Βουλγαρία. Δύο η ώρα το βράδυ, και μετά από αρκετές μπουκάλες θαυμάσιου κόκκινου κρασιού στο εστιατόριο ενός αναπαλαιωμένου μικρού ξενοδοχείου είναι ότι πρέπει για τέτοιες ιστορίες. Οι Βαλκάνιοι αρέσκονται σε όλα αυτά και πίσω από κάθε γεγονός αναζητούν μιαν άλλη αλήθεια.

Μετά από μια περίπου τριήμερη παραμονή αφήσαμε το χιονισμένο Σβίλενγκραντ. Τόσο κοντά και τόσο μακριά. Μας συνόδευσε στην αναχώρηση η γνωστή βαλκάνια μελαγχολία, η πληγωμένη περηφάνια των ανθρώπων που μιλήσαμε, αλλά και η αισιοδοξία τους για το μέλλον. Το 2007 η Βουλγαρία θα είναι μέλος της Ενωμένης Ευρώπης. Αλλά οι εθνικοί μύθοι και οι προκαταλήψεις ημών και αυτών θα μπλέκονται με την πραγματική ζωή και ίσως πάντα να μπερδευόμαστε ανάμεσα σε αυτό που θέλουμε να γίνει και στο δραματοποιημένο ιστορικό παρελθόν. Ίσως αυτό το ιστορικό παρελθόν να «εμποδίζει» και τους πολιτικούς ηγέτες της γείτονος, από το Σοσιαλιστή Πρόεδρο, τον πλέον δημοφιλή σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, έως τον πρώην βασιλιά και νυν Πρωθυπουργό, να ανοίξουν τους φακέλους του προηγούμενου καθεστώτος. Γιατί ίσως ενδομύχως πιστεύουν πως κανείς δεν θα είχε να κερδίσει από μια τέτοια πρωτοβουλία. Οι νέοι άνθρωποι όμως δεν συμφωνούν με τέτοιες «κυνικές διευθετήσεις». Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Μια ακόμη άλλη ιστορία, που δεν είναι του παρόντος ρεπορτάζ.

Σταμάτης Σακελλίων

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.