Βασει της τουρκικης νομολογιας: 10% του κερδους των χρυσωρυχειων στο κρατος και 2% στην τοπικη αυτοδιοικηση

Διήμερη επίσκεψη στη Θράκη πραγματοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα αντιπροσωπεία του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων της Τουρκίας ύστερα από πρόσκληση του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων της Ελλάδας, στο πλαίσιο της οποίας είχε επαφές και με τοπικούς παράγοντες.

Η συνεργασία μεταξύ των δύο ΣΜΕ ξεκινά από το Ευρωπαϊκό Φόρουμ και δεν αφορά μόνο θέματα μεταλλουργίας και ορυκτολογίας, αλλά και θέματα ενέργειας. Το ΣΜΕ Τουρκίας συστάθηκε το 1948 με υπουργική απόφαση. Είναι μη κυβερνητικό όργανο, μέλη του δε είναι ουσιαστικά όλοι οι επενδυτές ορυχείων και μεταλλείων. Η επίσκεψη έγινε σε ανταπόδοση της επίσκεψης που πραγματοποίησε το ΣΜΕ Ελλάδας στην Τουρκία.

Η αντιπροσωπεία αποτελούνταν από τον Ζεκί Γιαβουζτούρκ, μηχανικό μεταλλείων, ο οποίος από το 1983 μέχρι το 1987 διετέλεσε Υπουργός Άμυνας της Τουρκίας και από το 1987 έως το 1991 πρόεδρος της αντιπροσωπίας της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, τον Ισμέτ Κασάπογλου, Πρόεδρο του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων και τον Εκρέμ Γιουντζέ, πρόεδρο των Τούρκων Μεταλλειολόγων, καθηγητή Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης.

Ο «ΠτΘ» συζήτησε μαζί τους και, όπως ήταν φυσικό, η συζήτηση περιστράφηκε σε θέματα πολιτικής επικαιρότητας της Τουρκίας, αλλά κυρίως στο θέμα του χρυσού που απασχολεί την περιοχή μας. Και οι τρεις εκφέρουν τις απόψεις τους οι οποίες σαφώς και είναι υπέρ της εξόρυξης, τονίζοντας όμως με έμφαση ότι σε καμία περίπτωση η επίσκεψή τους δεν πρέπει να θεωρείται στήριξη των εδώ εταιρειών και ότι η επίσκεψη έχει καθαρά στόχο την ανάπτυξη των σχέσεων και των συναλλαγών μεταξύ των δύο Συνδέσμων.

ΠτΘ: Ως πρώην υπουργός Άμυνας της Τουρκίας πώς βλέπετε να εξελίσσεται η πραγματικότητα στην Τουρκία μετά την αλλαγή της κυβέρνησης και την πρωθυπουργία του Ταγίπ Ερντογάν; Πώς κρίνετε τη θέση της χώρας σας αυτή τη στιγμή και σε σχέση με το θέμα του Ιράκ και σε σχέση με το Κυπριακό;

Ζ.Γ.:. Από το 1991 παρακολουθώ την πολιτική από μακριά. Αυτά που θα πω είναι προσωπικές απόψεις, οι θέσεις που θα εκφράσω θα είναι θέσεις ανθρώπου εκτός πολιτικής. Για πρώτη φορά στα πολιτικά χρονικά της Τουρκίας εκλέγεται κυβέρνηση που έχει την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Θα συμφωνήσετε και εσείς ότι όλοι είναι νεοεκλεγμένοι και ότι θα χρειαστεί ένα χρονικό διάστημα εξοικείωσής τους με την πολιτική. Θεωρώ ότι είμαστε σε μία μεταβατική περίοδο κατά την οποία γίνεται προσπάθεια γι’ αυτό.

Με την ανάληψη της κυβέρνησης ο κ. Ερντογάν αντιμετώπισε τρία βασικά θέματα. Το πρώτο ήταν οι σχέσεις με την ΕΕ, το δεύτερο ο πόλεμος στο Ιράκ και το τρίτο το πρόβλημα της Κύπρου. Πιστεύω ότι το Κυπριακό θα μπει στο σωστό δρόμο και θα επιλυθεί σύντομα. Στη Σύνοδο των Αθηνών, που πραγματοποιήθηκε πριν λίγες ημέρες, διαπίστωσα ότι όλα βαίνουν καλώς. Κατά την άποψή μου ο κ. Ερντογάν έχει πράξει σωστά στο μικρό διάστημα που βρίσκεται στην κυβέρνηση σε μεγάλα θέματα που αφορούν την Τουρκία. Εάν κρίνω γενικά την πολιτική του κ. Ερντογάν θα έλεγα πως τη θεωρώ ειρηνική, αν και υπάρχουν διαφορετικές απόψεις και ως προς το θέμα του Ιράκ και προς το θέμα της Κύπρου. Και πιστεύω ότι σε αυτό το φιλειρηνικό κλίμα θα διευθετηθούν αυτά τα προβλήματα.

ΠτΘ: Ο ευρωπαϊκός τύπος θεωρεί ότι το πρόβλημα εκδημοκρατισμού της Τουρκίας και βάσει των κριτηρίων της Κοπεγχάγης βρίσκει τη μεγαλύτερη αντίσταση στο στρατό. Θεωρείτε ότι ισχύει αυτό;

Ζ.Γ.: Να σας επισημάνω ότι και στην Ελλάδα υπήρξε το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, οι οποίοι δεν ήθελαν να αφήσουν την εξουσία, όμως σήμερα δεν την αμφισβητούν. Στο θέμα των πραξικοπηματιών εμείς είχαμε περισσότερες εμπειρίες. Όμως σε αυτή τη φάση δεν θα χαρακτήριζα τους δικούς μας στρατιωτικούς, μη δημοκρατικούς. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στην Τουρκία υπήρξαν πολλές ριζοσπαστικές αλλαγές, αρχής γενομένης από τον Ατατούρκ. Έγινε μία τεράστια αλλαγή από το θεοκρατικό σύστημα στο κοσμικό και αυτό δεν έχει ολοκληρωθεί, ακόμη συνεχίζεται. Και στα πλαίσια αυτής της αλλαγής πρέπει να βλέπουμε το θέμα σχετικά με τους στρατιωτικούς, γιατί η μετάβαση από το θεοκρατικό καθεστώς στο συνταγματικό δεν ήταν εύκολη. Δεύτερον, μην ξεχνάμε ότι στοιχεία και δομές της οργάνωσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας συνεχίζουν να υφίστανται και σήμερα. Μέχρι να υπάρξει λοιπόν μία ομοιογένεια χρειάζεται σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, στα πλαίσια του συντάγματος, ώστε να συνεχισθεί το λαϊκό καθεστώς για την ευρωπαϊκή και διεθνή προοπτική της Τουρκίας στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. Εγώ προσωπικά δεν είχα σχέσεις με τους στρατιωτικούς και κατά την περίοδο της θητείας μου στο Υπουργείο καταφέραμε και κάναμε αξιόλογα έργα στο θέμα της άμυνας. Παρακαλώ πολύ και εσάς αλλά και όλους τους ευρωπαίους δημοσιογράφους να κρίνουν την Τουρκία σε αυτό το πλαίσιο. Για παράδειγμα, πολλά κράτη των οποίων η προσχώρηση υπογράφηκε στην Αθήνα, είναι πολύ πίσω σε θέματα δημοκρατίας όπως και από οικονομικής άποψης. Και από τη στιγμή που δεν συζητούν το θέμα της ένταξης της Τουρκίας, εμείς αυτό το θεωρούμε δύο μέτρα και δύο σταθμά.

ΠτΘ: Στην Ελλάδα και ειδικά στην περιοχή μας τελευταία προέκυψε το θέμα του χρυσού. Οι κάτοικοι αντιδρούν και πολλές φορές χρησιμοποιήσαμε σαν επιχείρημα τη συμπεριφορά των Τούρκων κατοίκων στο Ακογιού, στην Πέργαμο. Ως επιστήμονες της μεταλλειολογίας ποια άποψη έχετε για την εξόρυξη χρυσού;

Ι.Κ.: Η ιστορία του χρυσού της Περγάμου αρχίζει το 1988 και ουσιαστικά τελειώνει με τη λειτουργία του εργοστασίου το 2000. Σε αυτά τα δώδεκα χρόνια συζητήθηκε πολύ έντονα και εμείς αναγκαστικά είμασταν μέσα στη συζήτηση. Και εμείς ως μεταλλειολόγοι από την αρχή δεν είπαμε ναι στο έργο. Το πρώτο που κάναμε ως ΣΜΕ Τουρκίας ήταν να εξετάσουμε και να ερευνήσουμε παγκοσμίως αν οι ισχυρισμοί ευσταθούν ή όχι. Ήταν χρέος μας να στρέψουμε αυτή τη συζήτηση επί επιστημονικής βάσης και επιστημονικών δεδομένων. Ως Σύλλογος ποτέ δεν απορρίψαμε τις οικολογικές ομάδες, εφόσον όμως οι απόψεις τους τεκμηριώνονται επιστημονικά. Για παράδειγμα θα σας δώσω την περίπτωση του αυτοκινήτου. Όλοι μπορούμε να συζητήσουμε για το χρώμα του, αλλά για την τεχνική του υποδομή πρέπει να συζητήσουν οι επιστήμονες. Η πρώτη μας διαπίστωση αφορούσε στη χρησιμοποίηση κυανίου και διαπιστώσαμε ότι επιστημονικά ήταν κάτι απλό και κακώς γινόταν τόση συζήτηση. Ξέραμε από την Τουρκία ότι ακόμη και φαρμακοβιομηχανίες της χώρας το χρησιμοποιούσαν και θέσαμε τα κριτήρια που θα εξασφάλιζαν την ακριβή χρήση του ουρανίου, ώστε τελικά η Τουρκία να αποκτήσει ένα εργοστάσιο, το οποίο είναι το τελειότερο που υπάρχει στον κόσμο. Το κυάνιο σήμερα στο εργοστάσιο χρησιμοποιείται σε κλειστό κύκλωμα και δεν μπορεί να το δει κανείς και εδώ και δύο χρόνια δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα. Εμείς ως ΣΜΕ Τουρκίας πιστεύουμε ότι αυτός ο πλούτος δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτος και προσκαλούμε τους Έλληνες να δουν το έργο.

ΠτΘ: Εμείς αντιδράσαμε ως κάτοικοι για το κυάνιο και δεύτερο γιατί υπήρξαν ατυχήματα στην Ισπανία, στη Ρουμανία… Δεν φοβάστε την πιθανότητα ατυχήματος στην Πέργαμο;

Ε.Γ.: Το ντοκτορά μου το έχω κάνει πάνω στο θέμα της εκμετάλλευσης χρυσού και γενικώς, παγκοσμίως, κανενός τύπου βιομηχανία δεν εμποδίζει τη λειτουργία της, επικαλούμενη την περίπτωση ατυχήματος. Πρώτη μου υποχρέωση ως ακαδημαϊκός είναι να εξερευνήσω και να εκφράσω απόψεις, ώστε να υπάρξουν επιπτώσεις στο ελάχιστο. Και ως μηχανολόγος είναι υποχρέωσή μου τα σχέδια που θα κάνουμε να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στο τέλειο, για να μην υπάρξουν πιθανότητες ατυχήματος. Ως προς τα δύο ατυχήματα που είπατε, πιστεύω ότι δεν είναι σωστό να αποτελούν εμπόδιο στην ανάπτυξη αυτής της βιομηχανίας. Εμείς ως μεταλλειολόγοι προσέχουμε τρία βασικά πράγματα. Πρώτον: σεβασμός στο περιβάλλον, δεύτερον: τα κριτήρια να είναι επιστημονικά και τρίτον: πρέπει να προσφέρουμε τον πλούτο του υπεδάφους συμβάλλοντας έτσι και στην οικονομική ανάπτυξη και της τοπικής κοινωνίας, αλλά και γενικότερα της εθνικής οικονομίας. Και δεν πρέπει να διαχωρίζουμε τη βιομηχανία του χρυσού από τις άλλες της βιομηχανίας μεταλλουργίας και ορυκτολογίας, πρέπει να τις εντάσσουμε σε ένα πλαίσιο. Και έχουμε διαπιστώσει ότι στα δημοσιεύματα του τύπου δεν τεκμηριώνεται αυτή η άρνηση και αυτό ενοχλεί πολύ. Ένα μικρό παράδειγμα. Η διαπίστωση ότι το κυάνιο σκοτώνει επιστημονικά δεν ευσταθεί και, όταν εγώ ισχυρίζομαι ότι το κυάνιο με την κατάλληλη τεχνική δεν είναι θανατηφόρο, μπορώ να το τεκμηριώσω. Και αυτό θα το κάνω με πολλά επιχειρήματα και πολλές προφάσεις. Υπερβάλλουν όταν λένε ότι το κυάνιο είναι επικίνδυνο. Ακόμη κι αν το συσχετίσω με το αλάτι που χρησιμοποιούμε, μία δόση 120 γραμμαρίων αλατιού στον άνθρωπο και σκοτώνει. Είναι θέμα δόσης και υποχρέωση των επιστημόνων να χρησιμοποιηθούν τέτοιοι μέθοδοι ούτως ώστε τίποτε, ούτε το κυάνιο να είναι βλαβερό για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

ΠτΘ: Η συζήτηση διεξάγεται στη Θράκη μεταξύ των απλών πολιτών και των πολιτικών. Σ’ αυτήν πήρε μέρος και το Τεχνικό Επιμελητήριο, το οποίο εξέφρασε αρνητική άποψη για το χρυσό. Ένα από τα επιχειρήματα είναι ότι τον χρυσό δεν τον εκμεταλλεύεται πλέον καμία ευρωπαϊκή χώρα και ότι ο χρυσός «είναι καλός για την ανατολή». Θεωρείτε ότι ισχύει αυτό;

Ε.Γ.: Συμφωνώ ότι μεταξύ των επιστημόνων θα υπάρχουν αντίθετες απόψεις. Αυτό ίσως οφείλεται στο ότι δεν γνωρίζουν την ιδιαιτερότητα του κάθε θέματος. Όταν τέθηκε το θέμα του χρυσού στην Τουρκία, το Τεχνικό Επιμελητήριο κρατούσε αποστάσεις. Στο τέλος, το Τουρκικό Τεχνικό Επιμελητήριο με βάση τα τρία στοιχεία που εξέφρασα πριν, το περιβάλλον, τα επιστημονικά και τα οικονομικά κριτήρια, εξέφρασε θετική άποψη επί του θέματος. Εάν ευσταθούσε το δικό σας ερώτημα θα έλεγα ότι και στον Καναδά και στη Αυστραλία που είναι δυτικές χώρες έπρεπε να παραμεληθεί τελείως η εξόρυξη του χρυσού. Με βάση τα στοιχεία που έχουμε για το 2002 η παγκόσμια παραγωγή χρυσού είναι 2.300 τόνοι, εκ των οποίων το 65% παράγεται στις θεωρητικά αναπτυγμένες χώρες. Στο Ιράκ είδαμε παράλληλα με την τιμή του πετρελαίου να συζητείται και η τιμή του χρυσού.

ΠτΘ: Έχετε την άποψη ότι η εξόρυξη του χρυσού είναι ακίνδυνη με τη μέθοδο κυανίου; Εμείς έχουμε την αντίθετη πληροφόρηση. Όλοι είναι εναντίον. Επίσης υπάρχει η πληροφορία ότι στις αναπτυγμένες χώρες που εξορύσσεται ο χρυσός η επεξεργασία γίνεται στην Αφρική…

Ε.Γ.: Εμείς ως Σύνδεσμος δεν γνωρίζουμε πώς έχει το θέμα του χρυσού σε αυτή την περιοχή. Το μόνο που μπορώ να πω βάσει της εμπειρίας μου στο θέμα του χρυσού είναι ότι από κάτω υπάρχουν ξένα συμφέροντα. Το έχω διαπιστώσει στην Τουρκία. Δεν θα θέλαμε όμως σε καμία περίπτωση η επίσκεψή μας εδώ να θεωρηθεί ως στήριξη των εταιρειών χρυσού στη Θράκη. Εμείς δεν γνωρίζουμε σε ποια κατεύθυνση βρίσκεται το θέμα του χρυσού στην περιοχή και δεν ξέρουμε τους λόγους που έχει δημιουργηθεί αυτό το κλίμα. Με βάση την εμπειρία μας μπορούμε να αναφέρουμε ότι και σε εμάς υπήρξαν αντιδράσεις και τελικά αυτοί που αντιδρούσαν παραδέχονται ότι έχουν κάνει λάθη. Στις δυτικές χώρες, όπως η Ελβετία και η Ισπανία, υπάρχουν εργοστάσια εξόρυξης χρυσού και πρόσφατα η βασίλισσα της Ισπανίας έκανε τα εγκαίνια ενός νέου εργοστασίου. Ο χρυσός δεν χρησιμοποιείται μόνο για διακόσμηση, αλλά και στα ηλεκτρονικά μέσα.

ΠτΘ: Πόσοι είναι οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο της Περγάμου και ποια είναι τα κέρδη της ίδιας της τουρκικής κυβέρνησης από το εργοστάσιο;

Ι.Κ.: Το απόθεμα της Περγάμου είναι πάρα πολύ μικρό, εάν το συγκρίνουμε με το γενικότερο απόθεμα της Τουρκίας. Είναι μία μικρή επιχείρηση, αλλά σε θέση κλειδί για την εξόρυξη του χρυσού στη χώρα μας Η οικονομική αξία τα δύο χρόνια είναι 70 εκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων τα 60 έχουν μείνει στην Τουρκία. Με βάση την τουρκική νομολογία περί ορυκτολογίας δεν διαχωρίζονται οι τουρκικές εταιρείες από τις ξένες. Με βάση τη νομοθεσία μας το 10% του κέρδους αποδίδεται στο κράτος και το 2% στην τοπική αυτοδιοίκηση. Και η φορολογία είναι κανονική και δεν αφορά το 10% αλλά το σύνολο των κερδών.

Όσον αφορά στο θέμα του χρυσού εδώ θεωρώ σωστό ότι πρέπει να απαιτηθούν περισσότερα και από το κράτος και την τοπική κοινωνία, αλλά το να απορρίπτουν το όλο έργο δεν είναι σωστό.

ΠτΘ: Είσθε ικανοποιημένοι από την εδώ επίσκεψή σας;

Ι.Κ.: Είμαστε ικανοποιημένοι από την επίσκεψή μας. Εδώ και χρόνια εξάλλου έχουμε συνάψει σχέσεις με Έλληνες συναδέλφους με τους οποίους έχουμε συζητήσει ειδικότερα θέματα.

ΠτΘ: Σας ευχαριστούμε πολύ.

Ε.Γ.-Ι.Κ.: Κι εμείς σας ευχαριστούμε.

Τ.Β.- Α.Π.

Υ.Γ.: Η συνέντευξη δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη βοήθεια του κ. Αμέτ Νιαζή από τις Σάπες, τον οποίο φυσικά για τη βοήθεια πολύ και ευχαριστούμε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.