Τουρκια: Η «επιχειρηση της 17ης Δεκεμβριου» και τα αποτελεσματα της στην τουρκικη οικονομια

«Η κρίση και η πολιτική αστάθεια «βουλιάζουν» την τουρκική οικονομία». Έτσι περιγράφουν με λίγες μόλις γραμμές την επικρατούσα οικονομική κατάσταση της γείτονα χώρας, η οποία βρίσκεται εν μέσω του μεγαλύτερου ίσως πολιτικού σκανδάλου διαφθοράς της νεότερης ιστορίας της. Η τουρκική λίρα υποχώρησε σε νέο ιστορικό χαμηλό στο 2,1965 έναντι του δολαρίου, ενώ την ίδια ώρα το τουρκικό νόμισμα συνέχισε την καθοδική του πορεία και ως προς το ευρώ με την ισοτιμία του έναντι του κοινού νομίσματος να υποχωρεί σ’ ένα νέο ιστορικά χαμηλό επίπεδο, στις 3 τουρκικές λίρες, γεγονός που τα ξένα ΜΜΕ και συγκεκριμένα το Bloomberg ορίζουν ως τη μεγαλύτερη μείωση ανάμεσα στις αναδυόμενες αγορές της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Το χρηματιστήριο «καταρρέει» με τον τουρκικό δείκτη Borsa Istanbul 100 να σημειώνει σωρευτικά από την ημέρα που ξεκίνησε το σκάνδαλο απώλειες της τάξης του 14%, ενώ οι διεθνείς αναλυτές μεταφράζουν την εικόνα αυτή ως το πρώτο στάδιο «μετάδοσης» της οικονομικής κρίσης και στην πάλαι ποτέ ισχυρή Τουρκική οικονομία.

Την έκρυθμη αυτή κατάσταση της γείτονα χώρας συζητήσαμε με τον οικονομολόγο κ. Ονούρ Αχμέτ Μουσταφά προσπαθώντας να «αποκρυπτογραφήσουμε» πώς αντιμετωπίζει το προαναφερθέν σκάνδαλο η κοινωνία της Τουρκίας, το αντίκτυπό του στις διεθνείς αγορές και τους ξένους επενδυτές, μεταξύ των οποίων και Έλληνες αλλά και το ενδεχόμενο η ύφεση αυτή να οδηγήσει την Τουρκία σε μία βαθύτερη οικονομική κρίση και επομένως στην αποκαθήλωση την λίστα των ποιο ισχυρών οικονομιών της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Ονούρ Αχμέτ Μουσταφά «η «επιχείρηση της 17ης Δεκεμβρίου» όπως έχει χαρακτηρισθεί από τα ΜΜΕ στην Τουρκία, έχει ταρακουνήσει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική σκηνή, αλλά και τα οικονομικά της χώρας. Επειδή η εν λόγω «επιχείρηση» αφορά την καρδιά της κυβέρνησης της χώρας, με πολλούς εμπλεκόμενους, από παιδιά υπουργών, μέχρι διάσημους μεγάλους εφοπλιστές και διοικητές κρατικής τράπεζας, έχει διαταραχθεί σε σημαντικό βαθμό η εμπιστοσύνη κυρίως των ξένων επενδυτών προς το κράτος. Μην ξεχνάμε ότι είναι η πρώτη φορά στα 12 χρόνια διακυβέρνησής του, που το κόμμα του πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν αντιμετωπίζει τόσες σοβαρές κατηγορίες εμπλοκής μελών του σε μίζες και υποθέσεις διαφθοράς. Για το λόγο αυτό άλλωστε αμέσως μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου τέσσερις υπουργοί παραιτήθηκαν και προωθήθηκε ανασχηματισμός της κυβέρνησης. Η πολιτική σκηνή «βράζει» και φαίνεται ότι ο αναβρασμός θα συνεχιστεί μέχρι τις δημοτικές εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στα τέλη του Μαρτίου».

«Οι τράπεζες παρόλο που έχασαν ξένες μετοχές, αύξησαν τις καταθέσεις τους και έτσι είναι σε θέση να δίνουν περισσότερα δάνεια σε πιθανούς επενδυτές»

Σε ό,τι αφορά την επιρροή του εν λόγω σκανδάλου στην οικονομία της χώρας, ο κ. Μουσταφά τονίζει πως έχουν σημειωθεί εξίσου σημαντικής βαρύτητας γεγονότα, τα οποία ωστόσο δεν επισκιάζουν αυτά της πολιτικής. Συγκεκριμένα σύμφωνα με τον ίδιο «πριν την «επιχείρηση της 17ης Δεκεμβρίου» η ισοτιμία του δολαρίου ήταν στις 2,03 τουρκικές λίρες, ενώ μετά από αυτό το συμβάν, μέσα σε τέσσερις εβδομάδες, έχει εκτοξευθεί στα 2,19, χάνοντας δηλαδή η τουρκική λίρα το 8% της αξίας της μέσα σε ένα τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Η ίδια πορεία καταγράφηκε και στην ισοτιμία του ευρώ, όπου σημειώθηκε ένα νέο ιστορικά χαμηλό επίπεδο, όπως αναφέρατε και εσείς, με 3 τουρκικές λίρες ανά ένα ευρώ. Αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί ως αρνητικό γεγονός για το εσωτερικό της χώρας, αλλά από την άλλη κάνει την χώρα πιο ελκυστική για τους καινούριους ξένους επενδυτές. Σαφώς και είναι αλήθεια ότι οι ξένοι επενδυτές εγκαταλείπουν τις μετοχές που είχαν αγοράσει στο χρηματιστήριο, αλλά αυτό γινόταν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2013. Συγκεκριμένα τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι χρηματιστηριακές μετοχές των ξένων το τελευταίο 7μηνο του 2013, μειώθηκαν περίπου 25%. Σε σύγκριση με αυτό, οι καταθέσεις των ξένων στις εγχώριες τράπεζες αυξήθηκαν περίπου κατά 15%. Η πορεία αυτή συνεχίζεται και μετά την «επιχείρηση της 17ης Δεκεμβρίου» καθώς οι Τουρκικές τράπεζες προσφέρουν πολύ καλά επιτόκια τόσο για τις καταθέσεις όσο και για την τούρκικη λίρα, το δολάριο και το ευρώ. Αυτή ήταν άλλωστε και η πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας, δηλαδή το να κρατήσει τα λεφτά εντός της χώρας, ακόμα και με τη θυσία της πιθανής υποτίμησης της λίρας, «παίζοντας» με τα επιτόκια και διαχειριζόμενη με αυτή τη στρατηγική τα αποθεματικά ξένων νομισμάτων. Έτσι οι τράπεζες παρόλο που έχασαν ξένες μετοχές, αύξησαν τις καταθέσεις τους και έτσι είναι σε θέση να δίνουν περισσότερα δάνεια σε πιθανούς επενδυτές».

«Η Tουρκία σε γενικό επίπεδο κρατάει γερές τις βάσεις στην οικονομία»

«Στην Τουρκία» συνέχισε την ανάλυσή του, ο κ. Ονούρ Αχμέτ Μουσταφά, «όλοι συμφωνούν ότι υπάρχει πολιτική κρίση, στην οποία εμπλέκονται πολλές πλευρές. Από τη δικαιοσύνη και την κυβέρνηση μέχρι και το «βαθύ-παράλληλο» κράτος, αλλά κανείς δεν φαίνεται να ανησυχεί για το ενδεχόμενο μετατροπής της σε οικονομική κρίση» εξήγησε ο κ. Μουσταφά τονίζοντας πως «η Τουρκία το 2010 είχε ανάπτυξη 9,5%, το 2011 8,5% και παρόλο που η ανάπτυξη μειώθηκε στο 2,2% το 2012, το 2013 αναμένεται να έχει αυξηθεί στο 4-4.1%. Ενώ το 2014 όλοι οι ειδικοί προσδοκούν ότι η ανάπτυξη θα κυμανθεί μεταξύ 3,5-5%. Για το λόγο αυτό η χώρα μπορούμε να πούμε ότι σε γενικό επίπεδο κρατάει γερές τις βάσεις στην οικονομία. Η παραγωγή, η βιομηχανία και οι εξαγωγές κινούνται επίσης στη σωστή κατεύθυνση, ενώ και ο τραπεζικός τομέας παραμένει υγιής καθώς μην ξεχνάμε ότι έχει την άμεση επιτήρηση της Κεντρικής Τράπεζας που επεμβαίνει άμεσα σε οποιεσδήποτε τυχόν αρνητικές εξελίξεις».

Κλείνοντας, ο κ. Μουσταφά ερωτηθείς για τις ενδεχόμενες απώλειες σε επίπεδο τουρισμού για την Τουρκία καθώς διεθνείς τουριστικοί οργανισμοί αλλά και μεγάλα ταξιδιωτικά γραφεία διαπιστώνουν μειωμένο ενδιαφέρον προς αυτήν και μεγάλο αριθμό ακυρώσεων υπογράμμισε πως «την τελευταία πενταετία η Τουρκία αύξησε τους τουρίστες της από τα 27 στα 35 εκατομμύρια σε ετήσια βάση» ενώ τόνισε πως παρά την πολύμηνη «κρίση» του Πάρκου Γκεζί, το καλοκαίρι του «οι τουρίστες στην Τουρκία το 2013 ήταν αυξημένοι κατά 3 εκατομμύρια σε σύγκριση με το 2012».

«Οι ελληνικές όσο και οι υπόλοιπες ξένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία δεν θα επηρεαστούν από την πολιτική αστάθεια»

Πέραν του ελληνικού χρηματιστηρίου και τη μετοχή της Τράπεζας Ελλάδος, η κρίση αυτή στην γείτονα χώρα φαίνεται πως επηρεάζει και τις 500, σύμφωνα με ρεπορτάζ των «Νέων», ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη γειτονική χώρα, καθώς τις ελληνικές επιχειρήσεις που είτε βρίσκονται είτε εξάγουν στην Τουρκία. Λέγεται δηλαδή ότι η πολιτική αστάθεια, που μεταφράζεται σε πτώση της τουρκικής λίρας, έχει άμεση επίπτωση στον τζίρο τους αλλά και στην αξία της επένδυσής τους. Ωστόσο ο κ. Μουσταφά υποστήριξε πως τόσο οι ελληνικές όσο και οι υπόλοιπες ξένες επιχειρήσεις δεν θα επηρεαστούν από την πολιτική αυτή αστάθεια καθώς μακροπρόθεσμα τα αρνητικά αποτελέσματά της θα μετριαστούν.

«Η Εθνική Τράπεζα, λόγω Finansbank, δεν θα επηρεαστεί από την “αστάθεια” μακροπρόθεσμα»

Η αναταραχή που έχει ξεσπάσει στην Τουρκία φαίνεται πως έχει επηρεάσει και την Εθνική Τράπεζα Ελλάδος καθώς η Finansbank, που δραστηριοποιείται στην Τουρκία αποτελεί βασικό της περιουσιακό στοιχείο. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από την μετοχή της Εθνικής η οποία σύμφωνα με τα ρεπορτάζ χρηματιστηρίου «υποαποδίδει τις τελευταίες δύο εβδομάδες». Όπως αναφέρεται συγκεκριμένα στο ρεπορτάζ της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»(Κυριακή 29 Δεκεμβρίου), «η πολιτική αναταραχή, η πτώση της λίρας, συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία η τρόικα έχει παραγγείλει στην Εθνική Τράπεζα να προβεί στην πώληση ποσοστού 20%+20% σε δύο ή περισσότερες δόσεις του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής της Finansbank. Στο παρελθόν έχουν επιχειρηθεί δύο απόπειρες πώλησης μειοψηφικού ποσοστού της Finansbank, αλλά χωρίς αποτέλεσμα».

Σύμφωνα με τον κ.Μουσταφά, «η μετοχή της Finansbank πριν την «επιχείρηση 17ης Δεκεμβρίου» κυμαινόταν λίγο πάνω από τις 3 λίρες. Σημειώθηκε μία πτώση της και τώρα βρίσκεται λίγο πάνω από τις 2,5 λίρες. Η ίδια περίπου πτώση πραγματοποιήθηκε σε όλο τον τραπεζικό τομέα της χώρας, επομένως νομίζω πως δεν πρέπει να υπάρχει ανησυχία για το ενδεχόμενο «οικονομικής κρίσης», όπως επίσης θεωρώ ότι η Εθνική Τράπεζα δεν θα επηρεαστεί από αυτό μακροπρόθεσμα».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.