Τουρκια ειναι ενα καζανι που βραζει»

Ο Γιώργος Γλυνός από τη Γενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Διεύρυνση παρουσίασε μια ενδιαφέρουσα εισήγηση για την Τουρκία και τη Διεύρυνση της Ε.Ε. περιγράφοντας με καθαρά λόγια τις θέσεις και τους προβληματισμούς της Επιτροπής απέναντι στην υπό ένταξη χώρα, που κάνει μεν βήματα σε νομοθετικό επίπεδο δεν παύει όμως να υστερεί σε βασικά ζητήματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τρεις φάσεις Διεύρυνσης

Ο κ. Γλυνός παρατήρησε ότι σε κάθε φάση της διεύρυνσης γινόταν κι εμβάθυνση κι ότι το κοινοτικό κεκτημένο δεν είναι θέμα μόνο εξωτερικής αλλά κι εσωτερικής πολιτικής. Έφερε το παράδειγμα της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ελλάδας, χωρών που μετά την πτώση των δικτατορικών καθεστώτων είχαν σαν στόχο τη σταθεροποίηση της δημοκρατίας, της ασφάλειας στο διεθνές περιβάλλον και της οικονομίας προκειμένου να μπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κ. Γλυνός σημείωσε ότι αυτές οι χώρες κατάφεραν να μπουν μέχρι και στο ευρώσχημα.

«Το δεύτερο μεγάλο πολιτικό εγχείρημα μετά την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα είναι η διεύρυνση προς την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη». Για να ολοκληρωθεί το δεύτερο εγχείρημα μένει να μπουν στην Ε.Ε. η Βουλγαρία και η Ρουμανία.

Το τρίτο αφορά στα Βαλκάνια και την Τουρκία. «Στα Βαλκάνια έγινε πόλεμος κι άνοιξαν οι ασκοί του Αιόλου. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι τα μεγάλα δεινά είναι πίσω. Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να δημιουργηθεί σταθερότητα στην περιοχή» είπε ο κ. Γλυνός προθέτοντας ότι η ενταξιακή προοπτική μπορεί να θεωρηθεί σαν φως στο βάθος του τούνελ, όπως κι ότι μεγαλύτερη σημασία έχουν οι σχέσεις των χωρών μεταξύ τους κι όχι οι σχέσεις τους με την Ευρώπη».

Επικεντρώνοντας στο θέμα Τουρκία είπε ότι είναι ειδική περίπτωση και για να το εξηγήσει ανέτρεξε στην ιστορία της χώρας από το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο κι έπειτα, οπότε η οθωμανική αυτοκρατορία έχασε όλα τα ευρωπαϊκά εδάφη. Σχολίασε χαρακτηριστικά – για να δείξει την απόσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής από αυτήν της Τουρκίας – ότι ενώ το Σύνταγμα της Ευρώπης προασπίζει τους πολίτες από τις αυθαιρεσίες του κράτους και της διοίκησης στην Τουρκία συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. «Είναι σε θέση το περιβόητο κοινοτικό κεκτημένο να μετασχηματίσει το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό σύστημα της χώρας» αναρωτήθηκε ο κ. Γλυνός.

Έφερε το παράδειγμα μιας επιτροπής που σύστησε ο τούρκος πρωθυπουργός Τ. Ερντογάν στην οποία ανέθεσε έρευνα προκειμένου να κάνουν μια έκθεση πάνω στο θέμα των μειονοτήτων που διαβιούν εκεί. Οι της επιτροπής του μετέφεραν ότι ισχύει μεν η Συνθήκη της Λοζάνης αλλά από το 1922 μέχρι σήμερα χρειάζεται προσαρμογή στο σύγχρονο δίκαιο. «Αυτό θα είναι καλό για τη χώρα, του είπαν, αν αντιμετωπίσουμε με σύγχρονα μέσα τα προβλήματα των μειονοτήτων». Το αποτέλεσμα ήταν οι της επιτροπής να καταλήξουν στο δικαστήριο. Πρόσθεσε την περίπτωση του υποψηφίου για Νόμπελ τούρκου συγγραφέα Ορχάν Παμούκ που οδηγήθηκε σε δίκη. «Η Τουρκία είναι ένα καζάνι που βράζει» είπε ο κ. Γλυνός ενώ δεν παρέλειψε ν’ αναφερθεί σε κάποια βήματα που έγιναν κι αφορούν τη «διεύρυνση» του ραδιοφωνικού χρόνου που δόθηκε για εκπομπές στην κουρδική γλώσσα, από ένα τέταρτο της ώρας σε έξι ώρες. Αναγνώρισε ότι έχουν γίνει αλλαγές, κύρια νομοθετικές στην Τουρκία, αλλά η νομοθεσία δεν εφαρμόζεται κανονικά. «Η νομοθεσία, για παράδειγμα, ορίζει ότι όποιος αστυνομικός βασανίσει κρατούμενο πρέπει να δικαστεί και να πάει φυλακή. Έχουν πάει κάποιοι αλλά είναι πολύ λίγοι. Επίσης, μερικοί άλλοι μπορεί να πήραν προαγωγή ή να έφυγαν».

Ο κ. Γλυνός έκανε παραλληλισμό ανάμεσα στην «Ιθάκη» του Καβάφη και την πορεία της Τουρκίας προς την Ε.Ε. με κοινή συνισταμένη το ότι η αξία βρίσκεται στο ταξίδι. Εξήγησε δε ότι τα όσα μετέφερε δε διαφέρουν πολύ από τη γραμμή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξηγώντας ποια είναι η στάση. «Το κείμενο που ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις λέγεται πλαίσιο διαπραγμάτευσης, ενώ υπάρχουν διάφορα συμπεράσματα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων. Σ’ αυτά αναφέρεται το εξής: στόχος των διαπραγματεύσεων είναι η ένταξη. Οι διαπραγματεύσεις είναι ανοιχτού τέλους, δηλαδή δεν εγγυόμαστε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Λένε τουλάχιστον 10 χρόνια. Με τις μεταρρυθμίσεις που έχει κάνει η Τουρκία πληροί επαρκώς τα κριτήρια για να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις. Η επόμενη φάση είναι ο πλήρης και συνεχής έλεγχος ότι τα πληροί και τα αποτελέσματά του θα ανακοινώνονται και μέσα από τις ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής» εξήγησε.

Ρόλος Κύπρου

Ο κ. Γλυνός πέρασε στο ρόλο της ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε. «Με την είσοδο της Κύπρου στην Ε.Ε. συνέβη το εξής: η Κύπρος είναι θεσμικά πανίσχυρη ακόμη κι όταν είναι πολιτικά απομονωμένη. Είναι πλήρες μέλος της Ε.Ε., ψηφίζει για τα πάντα, συμπεριλαμβανομένου και του Ευρωσυντάγματος και σύμφωνα με το νομικό καθεστώς εκπροσωπεί όλο το νησί. Απλά, σ’ ένα τμήμα του εδάφους της δεν εφαρμόζεται το κοινοτικό κεκτημένο. Αυτό που λέγαμε παλαιότερα ότι στόχος μας είναι η διεθνοποίηση του Κυπριακού δεν φανταζόμασταν ότι λόγω των συνθηκών θα πετυχαίναμε τόσο μεγάλο βαθμό διεθνοποίησης».

Εξήγησε ότι στην παρούσα φάση χρειάζεται σύνεση στους όποιους χειρισμούς. «Το δικαίωμα βέτο είναι ατομική βόμβα. Όλοι έχουν δικαίωμα βέτο, αλλά θα πρέπει ν’ ασκείται για θέμα εξαιρετικής σημασίας κι όταν είναι ν’ ανατρέψεις την πολιτική ενός ολοκλήρου κόσμου είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα. Το βέτο της Κύπρου, που θα μπορούσε να θέσει στην Τουρκία, έρχεται ν’ ανατρέψει μια πολιτική όλης της Δύσης στην προσέγγιση με την Τουρκία».

Ο κ. Γλυνός έθεσε το ερώτημα σε μια περίπτωση που σταθούν αντίθετα στην πολιτική που χαράσσει η Δύση τι θα κάνει η Δύση. «Θα τηρήσει τη θεσμική της υποχρέωση ή θα βρει άλλους τρόπους να μας παρακάμψει;»

Πρόσθεσε ότι αν η Τουρκία ιεραρχούσε τα προβλήματά της το Κυπριακό θα το τοποθετούσε πολύ χαμηλά. Παρόμοια στην Ελλάδα έρχεται στην επιφάνεια το θέμα του ονόματος των Σκοπίων πρόσθεσε. «Όταν βγαίνει στην επιφάνεια ανεβαίνει ψηλά κι όταν ξεχνιέται, ξεχνιέται απόλυτα. Αντίστοιχα προβλήματα με το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά αντιμετωπίζει η Τουρκία» σχολίασε.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.