Το Ταξιδι του Χειμωνα

«Κυρίες, κύριοι καλησπέρα σας

Αγαπητοί φίλοι καλησπέρα σας

Συγχωρήστε μας για το «φίλοι» μα… ευχόμαστε η χαρά και η επιθυμία σας να είναι τόση, όταν έρχεστε, η ευχαρίστηση δε και η νοσταλγία ακόμη μεγαλύτερη, όταν φεύγετε, όμοια με τη συνάντηση ενός φίλου!

Όσο για μας; Ευχόμαστε τα δύο μάτια που ψάχνουμε πάντοτε ν’ αγκιστρωθούμε πάνω τους για την υποψία ενός ονείρου, που διακρίνουμε σ’ αυτά να γίνουν τόσα εδώ μέσα που να μην ξέρουμε ποιο να διαλέξουμε μα απ’ το ένα στο άλλο να πετούμε!

Αλήθεια, γνωρίζετε πού μόλις πριν λίγο επιβιβαστήκατε; Σ’ ένα υπερωκεάνιο! Μικρό και πρωτοταξίδευτο! Ανεβήκατε τη σκάλα, κλείσατε την πόρτα πίσω σας… Τώρα πια… μοναδική διέξοδος ως τον επόμενο σταθμό: η θάλασσα… οι ζωές μας που… συναντώνται, μπλέκονται, αντιδρούν! Ίσως και μια βαθιά ανάσα στο κατάστρωμα!

Κάποιος είπε κάποτε: «Τα πιο όμορφα μέρη είναι τα απάτητα και οι ερημότοπο»ι. Ας πάρουμε, λοιπόν, την Πυξίδα του χρόνου και… πριν φτάσουμε σ’ αυτά… ας περάσουμε από εκείνα που αγαπούμε και μας κάνουν στ’ όνειρο να ταξιδεύουμε!».

Κάπως έτσι άρχισε η μουσική παρουσίαση της Κοψαλίδου Ευαγγελίας με θέμα «Το Ταξίδι του Χειμώνα» το Σάββατο βράδυ στο Ωδείο του κ. Μενέλαου Συκάκη. Και σε μουσικές, που φαινομενικά τόσο διαφέρουν μα… οι κοινοί τους τόποι τα βήματά τους ανταμώνουν και… λέξεις, μελωδίες του «τότε» και του μόλις «χθες» γίνονται ένα ταξιδέψαμε.

Οι κοινοί τόποι; Η περιπλάνηση… οι κύκλοι.. το ταξίδι… τ’ όνειρο… η πραγματικότητα που ασφυκτιά… η ματαιότητα… η εγκατάλειψη… το τέλος!

Μέσα εκφοράς τους; Το ταξίδι του Χειμώνα του F. Schubert, Το τραγούδι της Γης του G. Mahler, το Saving all my love for you του Tom Waits και το After the show του Peter Hammill.

Την αρχή της βραδιάς σήμανε ο T.S.Eliot μεταφέροντάς μας λιγάκι στην Έρημη Χώρα του. Την περιπλάνηση σε μια άλλη Ανύπαρχτη Πολιτεία, σε μια άλλη Έρημη Χώρα συνέχισε ο F.Schubert, σ’ ένα έργο του για βαρύτονο και πιάνο, με τον μοναδικό του οδοιπόρο να επιστρέφει εκεί όπου κάποτε ερωτεύθηκε μια κοπέλα… Μα με το μονοπάτι που τον οδηγεί στο σπίτι της χιονισμένο… τον αγέρα να παίζει με τις ψυχές… τα δάκρυα να παγώνουν στα μάγουλα… κι εκείνον ν’ αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν, αφού έβαλε στα όνειρά του, να περιπλανιέται ακόμη ανάμεσα σε ανθρώπους που κοιμούνται; Τον γέρο με τη βδέλλα στο τέλος της πορείας του ακολουθεί, που κανείς δεν τον θέλει, για να τον συνοδεύσει στο τραγούδι του… που τόσο όμορφα έπλασε ο «τότε» συνθέτης με έντεκα μόνο νότες!

Την απάντηση στον μοναχικό ταξιδιώτη έδωσε εκατόν πενήντα χρόνια αργότερα ο Tom Waits: Είναι πολύ νωρίς για το τσίρκο, πολύ αργά για τα bars τραγούδησε με το «ιδιότροπο» ηχόχρωμα της φωνής του, με τη βραχνάδα και την πτώση σ’ αυτά που έλεγε και που σε οδηγούσε να τα’ ακούσεις! Με το στίχο ν’ ανακοινώνει απλώς κάτι που η φωνή πολλαπλασίαζε, περιγράφοντας μια ζωή ανάμεσα σε δύο κόσμους που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα! Το τσίρκο την μεταλλάσσει… στα bars αποσυρόμαστε από αυτήν, είμαστε στο περιθώριο! Στο τσίρκο η μοναξιά είναι στη γιορτή, στον πολύ κόσμο. Στα bars κάνει παρέα με τον εαυτό της! Τη μοναξιά που βρίσκεται ανάμεσα στα δύο, που δεν ανέφερε ούτε ο στίχος ούτε η μουσική, το έκανε το ηχόχρωμα της φωνής του τραγουδιστή. Ούτε στο ένα ούτε στο άλλο μπορεί κανείς να πάει…

Την περιπλάνηση συνέχισε ο G.Mahler με το Τραγούδι της Γης του , το ηχητικό υπόβαθρο των εγχόρδων, το λυγμό του όμποε με τις δύο του νότες και την ένωση του με τη φωνή! Αυτά τα τόσο απλά συστατικά στοιχεία που σαν από θαύμα η συσσώρευση τους υπερέβη την πρόθεση! Ένας κύκλος ποιημάτων για κοντράλτο, τενόρο και συμφωνική ορχήστρα που αντιπαρέβαλλε τέσσερα ζητήματα: την αισθησιακή ευεξία της φυσικής ζωής τη διαπίστωση πως αυτή η χαρά διαρκεί λίγο και πως χλευαστικά αναιρείται από το παράλογο του προσωπικού θανάτου την απουσία του κατηγορηματικού πιστεύοντας σε οποιοδήποτε είδος ύπαρξης πέρα από αυτή τη γη και τη μελαγχολική υποβλητικότητα της κυκλικής επανάληψης στη γη – νύχτα και μέρα, την επιστροφή της άνοιξης και ούτε καθεξής – πρότυπα ξαναγέννησης που στερείται ο άνθρωπος.

Τη βραδιά έκλεισε ο Peter Hammill, αυτός ο τραγουδοποιός του 20ου αιώνα του οποίου τη μουσική κάποιο λεξικό την χαρακτηρίζει ως: μη τοποθέτησιμη! Πού πάνε οι ηθοποιοί μετά την παράσταση; Πού πάνε οι ηθοποιοί; Επαναλάμβανε, απαγγέλνοντας ουσιαστικά ένα ποίημα που στηριζόταν σ’ ένα στρώμα ήχων. Και η μουσική μονάχα ένα ηχητικό υπόβαθρο, ένα πλαίσιο. Πού πάνε οι ηθοποιοί μετά την παράσταση; Πού πάνε οι ηθοποιοί;

Τι κι αν πιάνο, συμφωνική ορχήστρα χρησιμοποίησαν οι μεν, ηλεκτρικά όργανα οι δε; Η περιπλάνηση η ίδια! Η ερμηνεία της αναζήτησης στον ίδιο βαθμό! Οι διατυπώσεις των όρων και των εποχών αλλάζουν! Ευτυχώς! Και εμείς ακολουθούμε. Γιατί είναι πιο όμορφο τους κοινούς τόπους ομορφιάς πάντα ν’ αναζητούμε!

Και μη ξεχνάτε…: Τα bars κάποτε ανοίγουν! Και οι κύκλοι της ζωής της φύσης συνεχίζονται!!!

Η αλήθεια όμως είναι πως πάντα… σε χιονισμένα μονοπάτια, σε bars, στα φύλλα του Φθινοπώρου και σε παραστάσεις περιπλανιέται! Όσο για μετά την παράσταση; Ίσως δώσεις τις απαντήσεις την επόμενη φορά!

Η Κοψαλίδου Ευαγγελία γεννήθηκε στην Κομοτηνή. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, κάτοχος προδιδακτορικού τίτλου σπουδών (DEA) του Πανεπιστημίου της Σορβόννης ( Paris IV) και υποψήφια διδάκτωρ του ίδιου τμήματος στον τομέα της Ιστορικής Μουσικολογίας. Συμμετείχε σε εκπαιδευτικά ταξίδια και σεμινάρια ανά τον κόσμο με τελευταία συμμετοχή αυτή της εισηγήτριας στο «Πανελλήνιο Συνέδριο Μουσικής Εκπαίδευσης» στη Βέροια τον περασμένο Ιούνιο.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.