Το savoir vivre και παλι της μοδας;

Από την αρχή της ιστορίας ο άνθρωπος αισθάνθηκε την ανάγκη να θέσει κανόνες και όρια στη συμπεριφορά του χάριν της συμβίωσης με τους άλλους ανθρώπους. Μια αναδρομή στις αρχαίες ελληνικές αναφορές για τον κώδικα συμπεριφοράς μέσα από τον Όμηρο, τον Ησίοδο, τον Πλούταρχο και τον Πλαύτο, τον Τερέντιο και τον Κικέρωνα στη ρωμαϊκή λογοτεχνία, στη βαβυλωνιακή νομοθεσία του Χαμουραμπί, αλλά και στις Δέκα Εντολές, θα μας πείσει για την ιστορικότητα των καλών τρόπων.

Σαβουάρ βιβρ στα γαλλικά σημαίνει «να γνωρίζεις να ζεις». Αρχικά ήταν ένα σύνολο από κανόνες συμπεριφοράς, που είχαν σκοπό να διαμορφώσουν μια «σωστή» συμπεριφορά του ατόμου απέναντι στους άλλους και να εξασφαλίσουν καλύτερη ποιότητα ζωής σε αυτούς που το εφάρμοζαν. Δεν γνωρίζουμε αν τελικά αυτοί που ακολουθούσαν το σαβουάρ βιβρ γεύτηκαν καλύτερη ποιότητα ζωής, αλλά αν ανατρέξουμε στους κώδικες επικοινωνίας που χρησιμοποιούμε ασυναίσθητα κάθε μέρα, σίγουρα θα ανακαλύψουμε ότι έχουμε ήδη υιοθετήσει κάποια από τα περιβόητα χαρακτηριστικά του ή ότι εγγενώς τα διαθέτουμε. Για τις υπερβολές δεν μιλάμε. Εκεί μιλούν οι περιστάσεις και η κουλτούρα του καθενός, αρκεί να είναι σκεπτόμενος, ελεύθερος και τόσο ευγενικός ώστε να μην εμποδίζει αυτήν την ελευθερία του πνεύματος.

Περιφρονημένο από τους σύγχρονους δήθεν αρνητές του καθωσπρεπισμού, παρατημένο στα σεντούκια της ιστορίας με την έλευση του 19ου αιώνα και αφορισμένο μετά και την σεξουαλική επανάσταση, το σαβουάρ βιβρ κατηγορήθηκε ως το ένδυμα της γαλλικής αριστοκρατίας για να καλύψει πάθη, σκάνδαλα και θανατερούς εγωισμούς σε μια κοινωνία που τα μέλη της μιμούνταν το ένα το άλλο με ευλαβική ακρίβεια.

Η Ελένη Βλάχου, μια κυρία της ελληνικής δημοσιογραφίας, σημείωνε στα 1963 στον πρόλογο της πρώτης έκδοσης του βιβλίου της επίσης δημοσιογράφου Ελένης Χαλκιούση για το σαβουάρ βιβρ: «Το savoir vivre είναι και πάλι της μόδας». Σαράντα χρόνια μετά φαίνεται πως αυτό ισχύει. Η προϊούσα αστικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας – επίπλαστη ή όχι, αυτό είναι άλλο θέμα, με ρίζες οικονομικές αλλά και απωθημένων της ελληνικής ιδιοσυγκρασίας – μαζί με το πέρας της ιδεολογικής περιόδου της ισοπέδωσης επαναφέρουν έννοιες όπως οι πατροπαράδοτοι καλοί τρόποι.

Ωστόσο, ποτέ κανείς δεν επιχείρησε έναν εγχρονισμό στις σύγχρονες συνθήκες ζωής. Στείρες μεταφράσεις δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να αναπαράγουν στείρα πρότυπα καλής συμπεριφοράς σε μια κοινωνία ανθρώπων που υιοθέτησαν όσο κανείς τα διδάγματα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και της απελευθέρωσης του πνεύματος.

Μια αξιόλογη προσπάθεια με λίγες υπερβολές και διακριτικό και αναγκαίο χιούμορ εκεί που χρειάζεται είναι αυτή του κοσμικού πλέον Χρήστου Ζαμπούνη που από το «Prive» κάθισε σε prive σουίτες και στα σαλόνια των κοσμικών της Αθήνας και όχι μόνο!

Από τη γέννηση ώς το τέλος της ζωής, ένας κώδικας συμπεριφοράς, ένας οδηγός προσαρμοσμένος στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα αποδεικνύει ότι η επικοινωνία σε μια κοινωνία ανθρώπων δεν είναι ψυχαναγκασμός, αλλά ένας ασφαλής τρόπος για να γίνει η ζωή καλύτερη και υποφερτή.

Χωρίς να έχουμε καμία διάθεση γελοιοποίησης του εγχειρήματος, και αφού αλλάξαμε γνώμη για τον συγγραφέα, συνιστούμε ανεπιφύλακτα το savoir vivre και στην παραλία! Δεν φαντάζεστε πόσο θα σας ξεκουράσει και πόσο καλό συνοδευτικό είναι της ηλιοθεραπείας! Εκτός αν ντρέπεστε μη σας κατηγορήσουν για καθωσπρεπισμό. Ο ελεύθερος άνθρωπος όμως, αγαπητοί μου Παρατηρητές, πρέπει να μάθει πολλά για να επιλέξει τα καλύτερα!

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.