Το σασπενς και αυτος

Αυτός, που κατόρθωσε να κάνει το κοινό ν’ αγωνιά και να ουρλιάζει μέσα στην κινηματογραφική αίθουσα• αυτός που κατάφερε να παρουσιάζει τη μητρική αγάπη, το ερωτικό πάθος και το αίσθημα της δικαιοσύνης με τον πιο σκοτεινό και οδυνηρό τρόπο, μετατρέποντας την πιο καθημερινή και γαλήνια κατάσταση σε αγχωδώς τρομαχτική• αυτός είναι ο ίδιος άνθρωπος που έτρεμε στη θέα ενός αστυνομικού, που έζησε τα παιδικά του χρόνια απομονωμένος σε μια γωνιά του σχολικού προαυλίου και τη μετέπειτα ζωή του σχεδόν σαν μοναχός απομακρυσμένος από τις σεξουαλικές απολαύσεις.

Όταν το σασπένς γίνεται «φέτες τούρτας»

Γι’ αυτόν ακριβώς τον άνθρωπο, που καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του δημιούργησε πάνω από 50 ταινίες, έχει γεννηθεί το ερώτημα αν ήταν πραγματικά καλλιτέχνης ή απλά κολπατζής, που μέσω των «πονηρών» κινήσεων της κάμεράς του κατάφερνε να γεμίζει τις αίθουσες. Ο Hitchcock λοιπόν, ως γνήσιος κινηματογραφιστής, κινώντας ανάλογα τους χαρακτήρες του, βασιζόμενος σε απλοϊκές ιστορίες με καλοδουλεμένο μεν, περιορισμένο δε σενάριο καταφέρνει να μαγνητίζει το κοινό, δημιουργώντας ιστορίες τραγικών καταστάσεων. Είναι λογικό ένας άνθρωπος με τον ψυχισμό του Hitchcock να μην μπορεί να νιώσει τίποτα λιγότερο από ηδονή, όταν καταφέρνει να προκαλεί φόβο στο πλήθος, με μοναδικό όπλο την ακίνδυνη κατά τ’ άλλα κάμερά του όπως αναφέρει και ο ίδιος, «μερικές ταινίες είναι φέτες ζωής, οι δικές μου είναι φέτες τούρτας». Θα πρέπει δηλαδή, όταν κάποιος αναφέρεται στον κινηματογράφο του Hitchcock, να έχει ως δεδομένο, ότι τα πάντα θυσιάζονται στον ιερό βωμό του σασπένς. Το δίλλημα λοιπόν τίθεται ως εξής: είναι το σασπένς πραγματική κινηματογραφική μορφή ή απλά ένας επιφανειακός τρόπος να προσελκύσεις κοινό προσφέροντας, αν μη τι άλλο, ιδιαιτέρως φορτισμένες, ίσως και ψυχοφθόρες στιγμές;

Ο ορισμός του σασπένς

Ξεκινώντας από τον ίδιο του τον ορισμό το σασπένς θεωρείται η δραματοποιημένη μορφή του αφηγηματικού υλικού και έχει ως σκοπό να προσδώσει στο συνηθισμένο και το καθημερινό μια ασυνήθιστα αγωνιώδη μορφή, μέσω της έντονης απόδοσης γεγονότων που δεν είναι δραματικά από την φύση τους. Μ’ αυτόν τον τρόπο το δίπολο κινηματογραφιστής-ταινία μετατρέπεται στο τρίγωνο κινηματογραφιστής-ταινία-κοινό, με προϋπόθεση βέβαια το κοινό να γνωρίζει τα πάντα και κυρίως αυτά που αγνοούν οι χαρακτήρες, αλλιώς το σασπένς μετατρέπεται σε μια ανούσια έκπληξη, που δεν θα απασχολήσει για παραπάνω από μερικά λεπτά.

Γιατί απέτυχαν οι μιμητές του Hitchcock

Πιθανότατα η απεικόνισή του να φαντάζει απλή αλλά αρκεί να γίνει αντιληπτό ότι η αποτυχία τόσων και τόσων μιμητών του έγκειται ακριβώς στην αδυναμία τους να πλάσουν μια εικόνα εξίσου απλή και συγχρόνως δυνατή, καταλήγοντας ν’ απομακρύνουν το κοινό και χρησιμοποιώντας «δυσανάγνωστους» τρόπους δραματοποίησης του υλικού τους, ενώ αυτός εξελίσσοντας τις απλές τεχνικές του Griffith στο μοντάζ, όσο κανείς άλλος βρετανός, το μόνο που έκανε ήταν ν’ απλοποιεί το περίπλοκο και να περιπλέκει το απλό ή αλλιώς, εκ στόματος Trauffaut, «(…) ο κινηματογράφος όπως τον έκανε ο Hitchcock, έχει σκοπό τη συγκέντρωση της προσοχής του κοινού στην οθόνη σε τέτοιο βαθμό, που οι άραβες θεατές θα πάψουν να μασουλάνε τα φιστίκια τους, οι ιταλοί δεν θ’ ανάβουν το τσιγάρο τους, οι γάλλοι δεν θα φλερτάρουν με τη διπλανή τους, οι σουηδοί δεν θα κάνουν έρωτα στα καθίσματα, οι έλληνες κ.λπ».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.