Το πανοραμα της παιδικης εκφρασης στην Κομοτηνη

Όταν η τέμπερα κι ο μαρκαδόρος γίνονται πυξίδες στα χέρια των παιδιών το ταξίδι δεν είναι μόνο χαρούμενο και χρωματιστό, είναι κι ευχάριστα διδακτικό για όλους εμάς.
Η ζωγραφική μέσα από τα μάτια των παιδιών δεν είναι πλέον μια αμιγής καλλιτεχνική δημιουργία, είναι το ξεγύμνωμα της ψυχής, η κατάθεση της ατόφιας αλήθειας, που γεννά άλλοτε η δεξιοτεχνία κι άλλοτε η αυθόρμητη δημιουργία.

Με πηγή έμπνευσης το φυσικό περιβάλλον και την οικολογική συνείδηση μαθητές 6-14 χρόνων από την Ελλάδα, την Κύπρο κι άλλες 11 χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συμμετείχαν με 6.405 ζωγραφιές στο διεθνή διαγωνισμό Παιδικής Ζωγραφικής με θέμα: «Οικολογική συνείδηση», με προεκτάσεις το Φυσικό Περιβάλλον, την Πανίδα και Χλωρίδα.
Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε από τους φίλους του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη και τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης Α.Ε., στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Μέρες έκφρασης και Δημιουργίας» 2000.
Οι ζωγραφιές, που επιλέχθηκαν με κριτήριο την αυθεντικότητα, τη φαντασία και τη λιγότερη επιτήδευση, εκτέθηκαν κατά την περίοδο 6 Μαρτίου – 2 Απριλίου 2000 στη ΔΕΘ και θα κοσμούν τον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος Παπανικολάου στην Κομοτηνής από την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2001.
Την Έκθεση Διαβαλκανικής Παιδικής Ζωγραφικής οργανώνουν οι φίλοι του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη με την υποστήριξη της HELXPO – ΔΕΘ ΑΕ και με την συνεργασία του Κέντρου Λαϊκών Δρωμένων Κομοτηνής στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Μέρες Έκφρασης και Δημιουργίας 2001».
Η Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά, καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ και μέλος της Κριτικής Επιτροπής του διαγωνισμού σημειώνει:
«Το παιδικό σχέδιο έχει μία χαρακτηριστική ιδιαιτερότητα: δεν είναι έργο τέχνης, είναι τρόπος έκφρασης της παιδικής ψυχής μέσα από την τέχνη. Έτσι πρωταρχική σημασία έχει το μήνυμα, το περιεχόμενο, το σχόλιο που μεταδίδει και μετά έρχεται το μέσον, ο τρόπος που το εκφράζει.

Κινητήρια δύναμη αποτέλεσε ένα πολύ πετυχημένο θέμα: Το φυσικό περιβάλλον, η οικολογική συνείδηση. Είναι συγκινητική, είναι εκπληκτική η πληθώρα των προτάσεων και των ερεθισμάτων που προκάλεσε το θέμα. Κάθε σχέδιο που στάλθηκε εκπέμπει πληροφορίες και σχόλια των παιδικών ψυχών σε διάφορα επίπεδα, ανάλογα με τον χώρο στον οποίο ζουν, την πληροφόρηση που έχουν, τον τρόπο μάθησης και το είδος εκπαίδευσης που τους παρέχεται, ανάλογα με ερεθίσματα που προέρχονται από σχετικά έντυπα, από βιβλία, από δράσεις που βοηθούν την ανάπτυξη της οικολογικής συνείδησης του παιδιού. Η φαντασία των παιδιών και η κριτική ματιά τους, ειδικά όταν καθοδηγείται από άξιους δασκάλους – και είναι φανερό ότι υπάρχουν πολλοί – φθάνει σε εξαιρετικά εκφραστικά αποτελέσματα. Κάποια παιδιά σχεδιάζουν όπως στα κόμικς, δίνοντας έμφαση στο στοιχείο του λόγου, προσθέτοντας κειμενάκια και παρατηρήσεις για το θέμα ή την ιστορία που παρουσιάζουν. Αλλού, μια πιο ανέμελη κι ευτυχισμένη ματιά συγκινείται από τα πτηνά και τον κόσμο τους κι αλλού προικισμένοι δάσκαλοι έδωσαν διέξοδο στις μορφοπλαστικές ικανότητες των παιδιών με την ελεύθερη χρήση διαφόρων υλικών, λιγότερο συνηθισμένων, όπως σκόνες, χώμα, και άλλα στοιχεία που πλαταίνουν τις δυνατότητες έκφρασης.
Στη ζωγραφική των παιδιών από τις ξένες χώρες είναι αισθητή η παράδοση στη συστηματική διδασκαλία. Στις χώρες αυτές είναι σαφές ότι τα παιδιά έχουν μάθει να οργανώνουν το θέμα τους σε εικόνες με πλοκή, με παραμύθι; παγιδευμένα ζώα, άνθρωποι – κυνηγοί, μπλέκουν με ιστορίες του Πούσκιν, με παραμύθια της Ανατολής, με τύπους της λαϊκής παράδοσης. Σε γειτονικές κυρίως χώρες, όπου πλησίασε τόσο ο πόλεμος, διαφαίνεται η ευαισθησία τους με την απειλή στην φύση, τις οικολογικές καταστροφές, τα εργοστάσια, τις πυρκαγιές, την επέμβαση του ανθρώπου. Η φαντασία τους διοχετεύεται σε τεχνικές, σε τρόπους έκφρασης που απαιτούν χρονικά και ποιοτικά μεγαλύτερη και συστηματικότερη απασχόληση με το αντικείμενο. Ίσως να χάνεται έτσι κάτι από την ανεμελιά, την φρεσκάδα της χαλαρότερης σχέσης του παιδιού με το υλικό και την τεχνική, κερδίζει όμως η δεξιοτεχνία, η δημιουργική φαντασία στην αντιμετώπιση της παράδοσης, της λογοτεχνίας, της σκέψης με εικαστικά εκφραστικά μέσα.
Η φετινή οργάνωση, το άπλωμα της παιδικής ζωγραφικής έξω από την Ελλάδα είναι ένας σταθμός στη σειρά αυτών των εκδηλώσεων και μία αφετηρία σε δρόμους που δεν οδηγούν μόνον στην γνωριμία με τους γείτονες, αλλά σε ουσιαστικότερο διάλογο και αυτογνωσία, εμπλέκοντας παιδιά, σχολεία, γονείς και φορείς».
Στην έκθεση συμμετέχουν μαθητές Δημοτικών Σχολείων από 13 χώρες: Ελλάδα, Κύπρο, Ουγγαρία, Αλβανία, Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία, Ρουμανία, Τουρκία FYROM και μαθητές από τα ελληνικά σχολεία της Μαύρης Θάλασσας από τις χώρες Γεωργία, Ουκρανία και Ρωσία.
Την πόλη μας εκπροσωπεί επάξια το 6ο Δημοτικό Σχολείο Κομοτηνής.
Παράλληλα, στο πλαίσιο και πάλι των εκδηλώσεων «Μέρες έκφρασης και δημιουργίας 2001», οι φίλοι του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη σε συνεργασία με το Κέντρο Λαϊκών Δρωμένων Κομοτηνής διοργανώνουν ημερίδα με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση – Ομάδες με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες» με εισηγητές τους:
Α) Χρυσάνθη Μαυροπούλου – Τσιούμη, Καθηγήτρια Αισθητικής Παιδείας και Μουσειακής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ., Β) Σοφρώνη Χατζησαββίδη, Καθηγητή Τμήματος Επιστημών και Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ., Γ) Κωνσταντίνο Μπίκο, Αναπληρωτή Καθηγητή Τμήματος Επιστημών και Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ., Δ) Κωστή Τσιούμη, Επίκ. Καθηγητή Τμήματος Επιστημών και Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ.
Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2001, ώρα 18.00 στο Αμφιθέατρο του Ιδρύματος Παπανικολάου.
Την ίδια ημέρα και ώρα 20.00 εγκαινιάζεται στον εκθεσιακό χώρο του ιδρύματος και η Έκθεση Διαβαλκανικής Παιδικής Ζωγραφικής.
Η έκθεση απευθύνεται σε μαθητές, σπουδαστές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς, στελέχη πολιτιστικών φορέων και στο ευρύτερο κοινό και θα διαρκέσει μέχρι 25 Νοεμβρίου. Οι ώρες λειτουργίας της θα είναι καθημερινά από 9.00 – 13.00 και 19.00 – 21.00.

Αναστασία Χατζηνικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.