«Το φυσικο περιβαλλον της Κομοτηνης και της περιφερειας της»

«Το φυσικό περιβάλλον της Κομοτηνής και της περιφέρειάς της» ήταν το θέμα της ομιλίας που διοργάνωσε το Τμήμα Κομοτηνής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού προχθές στο ξενοδοχείο «ΞΕΝΙΑ», με ομιλητή τον Αντινομάρχη Ροδόπης Κώστα Κατσιμίγα. Με μεγάλο ενδιαφέρον παρακολούθησε το κοινό την ομιλία αυτή που είχε στόχο να περάσει στους συμπολίτες μας το μήνυμα για το τι είναι το περιβάλλον, ώστε να τους δοθεί η ευκαιρία αφού το γνωρίσουν πρώτα να μπορούν στη συνέχεια να το προστατεύουν. Κατά την διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Κατσιμίγας τόνισε ιδιαίτερα τη σημασία της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, ώστε να αποτελέσει «παρακαταθήκη» για τις επόμενες γενιές. Να σημειωθεί ότι τα έσοδα της εκδήλωσης θα διατεθούν για την ενίσχυση των πυροπαθών περιοχών.

Για το ενδιαφέρον του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, αλλά και την ευαισθητοποίησή του στα θέματα τόσο του φυσικού, όσο και του κοινωνικού περιβάλλοντος, μίλησε η πρόεδρος της Εφορίας Εθελοντριών του Τμήματος Κομοτηνής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Άσπα Κυρατζόγλου, αναφερόμενη στη σημαντική αυτή εκδήλωση. Η κ. Κυρατζόγλου μίλησε με τα καλύτερα λόγια για τον ομιλητή της εκδήλωσης, αντινομάρχη Ροδόπης Κ. Κατσιμίγα, χαρακτηρίζοντάς τον ως «έγκριτο συμπολίτη μας», ο οποίος κατέχει ιδιαίτερη γνώση στο θέμα του φυσικού περιβάλλοντος. Ενώ δεν παρέλειψε να τον ευχαριστήσει για την ανταπόκρισή του στην πρόσκληση του Ερυθρού Σταυρού Κομοτηνής. «Θα ακούσουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τον κ. Κατσιμίγα διότι αυτά που θα αναφέρει αφορούν όλους εμάς».

Τα έσοδα της εκδήλωσης θα διατεθούν για την ενίσχυση των πυροπαθών περιοχών. «Τα έσοδα της αποψινής εκδήλωσης θα αποτελέσουν μια συμβολική συνδρομή αγάπης στους πυρόπληκτους της Πελοποννήσου, σ’ αυτούς που πόνεσαν και θρήνησαν αυτό το καυτό καλοκαίρι που ζήσαμε όλοι μας».

«Ας γνωρίσουμε το περιβάλλον για να μπορούμε να το προστατεύσουμε!»

Πριν μιλήσει για το φυσικό περιβάλλον της Κομοτηνής, ο ομιλητής της εκδήλωσης, αντινομάρχης κ. Κατσιμίγας ανέλυσε τη σημασία της έννοιας «φυσικό περιβάλλον», αναφερόμενος στη βασική του αρχή του που είναι η ύπαρξη δύο συνιστουσών, της αβιοτικής και της βιοτικής συνιστώσας.

«Η αβιοτική συνιστώσα απαρτίζεται από την λιθόσφαιρα την υδρόσφαιρα και την ατμόσφαιρα. Τα συστατικά της είναι δυναμικά και η δυναμική τους επάγεται από την ηλιακή ενέργεια. Η βιοτική συνιστώσα αποτελείται από μία ποικιλία οργανισμών, οργανωμένων σε διάφορα επίπεδα, που ζουν μέσα σε ένα τμήμα του αβιοτικού περιβάλλοντος στο οποίο μπορούν να αναπτυχθούν με διάφορους μηχανισμούς και προϋποθέσεις.

Το σύμπλοκο σύστημα οργανισμών και του φυσικού περιβάλλοντος, στο οποίο ζουν ονομάζεται οικοσύστημα. Στο οικοσύστημα υπάρχει ροή ενέργειας που δεν είναι άλλη από την ηλιακή. Αυτή αποτελεί και το πρωταρχικό καύσιμο της ζωής».

Όπως εξήγησε ο ίδιος, κεφαλαιώδης αρχή για την βιοτική συνιστώσα είναι η τροφική αλυσίδα. «Η ηλιακή ακτινοβολία μέσω της φωτοσύνθεσης μετατρέπει το νερό και το διοξείδιο του άνθρακα που βρίσκεται στον αέρα, σε υδατάνθρακες και οξυγόνο που εκλύεται στην ατμόσφαιρα. Οι υδατάνθρακες (σάκχαρα) τρέφουν τους αυτότροφους οργανισμούς που είναι τα φυτά. Στη συνέχεια τα φυτά αποτελούν τροφή για άλλους οργανισμούς που είναι οι ετερότροφοι πρωτογενείς καταναλωτές οι οποίοι συνέχεια αποτελούν την τροφή για τους δευτερογενείς και τους τριτογενείς ετερότροφους καταναλωτές. Τέλος οι ιστοί των ετερότροφων καταναλωτών αλλά και των άλλων επιπέδων της τροφικής αλυσίδας αποτελούν πηγή τροφής και ενέργειας για τους αποικοδομητές που διασπούν τις σύνθετες οργανικές ενώσεις σε απλούστερες ανόργανες για να κλείσει ο κύκλος της ύλης και να ανακυκλωθούν τα θρεπτικά συστατικά».

Πολύ σημαντικές είναι οι σχέσεις των οργανισμών με το αβιοτικό περιβάλλον, δηλαδή με τον αέρα, το νερό και τη γη. Ο κ. Κατσιμίγας ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «οι σχέσεις αυτές περνούν μέσα από μία κυκλική διεργασία δέσμευσης – αποδέσμευσης- επαναδέσμευσης χημικών στοιχείων, όπως είναι ο άνθρακας, το οξυγόνο, το υδρογόνο, το άζωτο, ο φώσφορος, το θείο κλπ. που οι ποσότητες τους είναι πεπερασμένες στο αβιοτικό περιβάλλον». Στις κυκλικές αυτές διεργασίες υπεισέρχονται και οι τρεις συνιστώσες του αβιοτικού περιβάλλοντος, η λιθόσφαιρα, η υδρόσφαιρα και η ατμόσφαιρα.

Με τη συμμετοχή του βιοτικού παράγοντα οι αβιοτικές συνιστώσες αλληλοεπηρεάζονται και αλλοιώνονται. «Οι αλλοιώσεις αυτές έχουν θετικές αλλά και αρνητικές επιπτώσεις στα έμβια όντα που βρίσκονται μέσα στο φυσικό περιβάλλον στο οποίο πρέπει να διατηρείται μία ισορροπία. Οι επεμβάσεις όμως ορισμένων έμβιων όντων μπορεί να διαταράξουν και να επηρεάσουν αρνητικά το φυσικό περιβάλλον».

Δεν παρέλειψε να τονίσει τις συνέπειες που έχει υποστεί το φυσικό περιβάλλον μετά από παρεμβάσεις του ανθρώπου που οδηγούν στη διατάραξη της ισορροπίας της φύσης. «Ο άνθρωπος κυρίως τα τελευταία χρόνια με τις παρεμβάσεις του στο φυσικό περιβάλλον έχει δημιουργήσει καταστάσεις που διατάραξαν την ισορροπία της φύσης. Έτσι έχουμε μη φυσιολογικές θερμοκρασιακές μεταβολές, μη φυσιολογικά καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, πρόκληση γεωλογικών φαινομένων, σεισμούς, πυρκαγιές και παρεμβάσεις στην τροφική αλυσίδα, με αποτέλεσμα, το αβιοτικό περιβάλλον να μεταβάλλεται μη φυσιολογικά και πολλοί χρήσιμοι οργανισμοί να εξαφανίζονται και να πληθαίνουν μη χρήσιμοι για τον βιολογικό κύκλο».

Η μορφολογία και το ανάγλυφο

Στη συνέχεια, ο κ. Κατσιμίγας μίλησε για τη μορφολογία του Νομού Ροδόπης -θεωρουμένου ως ευρύτερη περιοχή της πόλης- που κατατάσσεται σε τρεις ζώνες. Η πρώτη κατέχει το νότιο τμήμα που είναι πεδινό με μηδενικές σχεδόν κλίσεις. Η δεύτερη εκτείνεται βόρεια παράλληλα της πρώτης και κατέχει το κέντρο του Νομού μέχρι τις κλιτείς της οροσειράς της Ροδόπης. Η τρίτη ζώνη βρίσκεται βόρεια της 2ης περιοχής και κατέχει το ορεινό τμήμα του Νομού. Ισχυρό ανάγλυφο υπάρχει και στο Νότιο Ανατολικό μέρος του Νομού όπου το όρος Ίσμαρος.

Οι υψηλότερες κορυφές είναι στο Παπίκιο (1460 μ.), ο Παρατηρητής (986 μ.), το Μεγάλο Λιβάδι (1267 μ.) και ο Ίσμαρος (678 μ.).

Μιλώντας για τις ιδιομορφίες του ορεινού όγκου της Ροδόπης, αναφέρθηκε στο Βορειοδυτικό όγκο, δηλαδή τα ορεινά των Δήμων Ιάσμου και Σώστη, που χαρακτηρίζεται από ψηλά δασωμένα και πανέμορφα βουνά. «Διασχίζεται από τον χείμαρρο Κομψάτο. Εδώ, σύμφωνα με επανειλημμένες εξαγγελίες πρόκειται να κατασκευασθεί το φράγμα του Κομψάτου που η λεκάνη κατάκλισης θα είναι περίπου 8 τετραγωνικά χιλιόμετρα δηλαδή τα 2/3 της Λίμνης Πλαστήρα. Η περιοχή είναι σχεδόν ακατοίκητη και τα χωριά έχουν εγκαταλειφθεί από τον εμφύλιο πόλεμο. Κάποιες προσπάθειες για επανακατοίκηση εγκαταλείφθηκαν και το τελευταίο σχολείο έκλεισε το 1970. Στα παλιά χωριά υπάρχουν εγκαταστάσεις κτηνοτρόφων που παραμένουν εκεί μόνο τους θερινούς μήνες. Η κτηνοτροφία κυρίως των αιγοπροβάτων αποτελεί και τη μεγαλύτερη απειλή για τα δάση. Στην περιοχή υπάρχουν τόσο αυτοφυή δάση, κυρίως στο Παπίκιο, από πλατύφυλλα αείφυλλα αλλά και εκτεταμένες αναδασώσεις κυρίως πεύκης στις υπώρειες, αλλά και σε μεγαλύτερα ύψη. Από τον ορεινό όγκο του Παπικίου και των βουνών του Ιάσμου είναι ορατή τόσο η Βιστωνίδα όσο και ο Κάμπος της Κομοτηνής».

Η εικόνα είναι κάπως διαφορετική στην βορειοανατολική Ροδόπη. «Εδώ τα βουνά είναι πιο εκτεταμένα και πιο χαμηλά. Στην περιοχή υπάρχουν αρκετά κατοικημένα χωριά μερικά από τα οποία είναι και πολυάριθμα παρά τη μείωση του πληθυσμού τα τελευταία 20 χρόνια. Μικρά οροπέδια επιτρέπουν την καλλιέργεια δημητριακών, πατάτας αλλά κυρίως καπνού. Τα χωριά της Οργάνης είναι συγκεντρωμένα, με εξαίρεση τα Καλύβια, ενώ τα Χωριά του Κέχρου διάσπαρτα και αραιοδομημένα, κυρίως για να ελέγχουν μεγαλύτερες εκτάσεις για τα κοπάδια τους».

Τελείως διαφορετική εικόνα παρουσιάζει ο ορεινός όγκος του Ισμάρου. «Στο βουνό δεν υπάρχουν χωριά, αλλά στις υπώρειες συναντάμε τη Στρύμη τη Διώνη, τους Ασκητές, τα Πετρωτά και τη Μαρώνεια. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μονόλιθοι μαρμαρυγιακοί γνεύσιοι».

Ο Κάμπος της Ροδόπης είναι γνωστός σε όλους μας. «Είναι καλλιεργήσιμος, σχεδόν ολόκληρος και χαρακτηρίζεται από ένα ελαφρό ανάγλυφο. Μέχρι το 1922 μεγάλο μέρος του κάμπου καλυπτόταν από πυκνό πεδινό δάσος κυρίως από δρυς (μεσέδες) αλλά και λεύκες (καβάκια). Εκτεταμένες εκχερσώσεις έγιναν για να αποδοθεί στους πρόσφυγες, γεωργική γη».

Γεωλογία

Η ευρύτερη περιοχή Ξάνθης – Κομοτηνής αποτελεί ενιαία γεωλογική ζώνη, γνωστή σαν «Μάζα Ροδόπης». Το βύθισμα Ξάνθης – Κομοτηνής δημιουργήθηκε μετά την ολοκλήρωση της Αλπικής ορογένεσης. «Το γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής, αποτελείται από τα μεταμορφωμένα πετρώματα της Ροδοπικής μάζας, που καταλαμβάνουν καθολική σχεδόν εξάπλωση προς βορράν και αποτελούνται από γνευσιοσχιστόλιθους που είναι αδιαπέραστοι σχηματισμοί. Στις υπώρειες της ορεινής ζώνης, βόρεια της πόλης καθώς και στην περιοχή των λιμνοθαλασσών επικρατούν εδάφη από πυριτικές τριτογενείς αποθέσεις, όξινα με πηλώδη υφή. Τέλος, στην Κομοτηνή και γύρω και Νότια από αυτήν επικρατούν αλλουβιακά γεωργικά εδάφη δηλαδή ιζήματα».

Όσο για τα φαινόμενα διάβρωσης που εμφανίζει σε αρκετή ένταση ο Νομός, ο αντινομάρχης Ροδόπης ανέφερε ως παράδειγμα την πεδιάδα της Κομοτηνής, τις προσχώσεις των λιμνοθαλασσών και την επέκταση των ρευμάτων του νομού προς τη θάλασσα και τις λίμνες.

Η πόλη της Κομοτηνής βρίσκεται στο κεντρικό βόρειο πεδινό τμήμα του Νομού σε ένα βύθισμα της πεδιάδας με υψόμετρο 36 έως 48 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και είναι καθ’ ολοκληρία κτισμένη επάνω σε αλλουβιακά εδάφη.

Τεράστιο γεωλογικό -και όχι μόνο- ενδιαφέρον παρουσιάζει το Σπήλαιο του Πολύφημου στη Μαρώνεια.

Σεισμικότητα

Η σεισμικότητα της περιοχής δεν είναι μεγάλη, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ. Κατσιμίγα, ο οποίος σημείωσε ότι η περιοχή κατατάσσεται, σύμφωνα με τον ΝΕΑΚ, στη ζώνη ΙΙ που αναφέρεται σε περιοχή με μέτρια σεισμική επικινδυνότητα. «Η περιοχή τα τελευταία χρόνια δεν ήταν επίκεντρο μεγάλου σεισμού, αλλά «αισθάνθηκε» σεισμούς από κοντινά επίκεντρα (Τουρκία, Σαμοθράκη, Λήμνος). Τελευταίος σεισμός με επίκεντρο την Κομοτηνή αναφέρεται το 1784 εντάσεως 6,3 R με καταστροφή 500 κατοικιών.Είναι άγνωστη η τυχόν επιρροή του φράγματος της Γρατινής που κατασκευάστηκε πρόσφατα για τις ανάγκες του εργοστασίου της ΔΕΗ, στη σεισμικότητα της περιοχής».

Τα νερά

Στην περιοχή εμφανίζονται οι αυτοτελείς υδρολογικές λεκάνες του Κόσυνθου και των μικρορεμμάτων του Κοπτερού που εκβάλουν στη Βιστωνίδα, του Κομψάτου, του Τραύου, των χειμάρρων της Κομοτηνής που εκβάλουν στη λίμνη Ισμαρίδα (λεκάνη Βοζβόζη), των χειμάρρων της Κομοτηνής αποτελείται από τρία κύρια ρεύματα, του δυτικού χειμάρρου ή Βοζβόζη (Πος – Πος), του κεντρικού χειμάρρου ή Μπουκλουτζά, ο οποίος έκλεισε το 1962 με παράκαμψη προς τον ανατολικό χείμαρρο, του ανατολικού χειμάρρου ή Τρελλοχείμαρου, του Λίσσου ποταμού που εκβάλει στο Θρακικό πέλαγος, των Νότιων Λιμνών, της Μαρώνειας

Η λίμνη Ισμαρίδα ή Παλαιότερα Μητρικού, μαζί με τις Πτελέα, Έλος, Αλυκή, Καρατζά, Ξηρολίμνη και Βιστωνίδα, αποτελούν ένα σπάνιο υδροβιότοπο που προστατεύεται από τη συνθήκη Ramsar. Σήμερα η λίμνη Ισμαρίδα αποτελεί τον αποδέκτη των νερών των χειμάρρων της Κομοτηνής.

Χλωρίδα και πανίδα

Ολόκληρη η πεδινή Ροδόπη είναι καλλιεργήσιμη γη σε πολλές περιπτώσεις, αρδευόμενη, υψηλής παραγωγικότητας. Η άρδευση των αγρών γίνεται επί το πλείστον με γεωτρήσεις αλλά και από μικροταμιευτήρες. «Στον κάμπο της Ροδόπης η βαμβακοκαλλιέργεια, ξηρική και ποτιστική, είναι σχεδόν μονοκαλλιέργεια. Υπάρχουν ωστόσο και καλλιέργειες σιταριού, αραβόσιτου, τεύτλων, μηδικής, βιομηχανικής ντομάτας, αρωματικών φυτών, λαχανικών και οπωροκηπευτικών. Σε αρκετές περιοχές της Ροδόπης (πεδινές και ορεινές) καλλιεργείται καπνός εξαιρετικής ποιότητας (μπασμάς), ενώ δυτικά της Κομοτηνής υπάρχουν εκτεταμένοι κερασώνες. Από λοιπά οπωροφόρα, συναντώνται μηλιές, αχλαδιές, κυδωνιές, βυσσινιές, βερικοκιές, ροδακινιές, συκιές κλπ αλλά δεν υπάρχει συστηματική παραγωγή και εκμετάλλευση».

Η αλιεία τόσο η παράκτια, όσο και εσωτερικών υδάτων, είναι λίγο ανεπτυγμένη. Η μόλυνση και ο ευτροφισμός των λιμνοθαλασσών της περιοχής έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής αλιευμάτων.

Οι δασικές εκτάσεις καταλαμβάνουν το βόρειο ήμισυ του Νομού.

Κύρια δασικά είδη είναι οι δρυς, η οξιά, η χαλέπιος και η μαύρη πεύκη ενώ σημαντικό ποσοστό καταλαμβάνουν τα αείφυλλα πλατύφυλλα. Πάνω από υψόμετρο 200μ. συναντάμε τα μακί. Φρύγανα εμφανίζονται σποραδικά κυρίως σε πεδινές και ημιορεινές περιοχές.

Η μεγαλύτερη και σημαντικότερη ποικιλία οικοτόπων και ειδών χλωρίδας και πανίδας απαντάται στις περιοχές των λιμνοθαλασσών. «Στη λίμνη Ισμαρίδα και στις άλλες λίμνες τα κυριότερα είδη ψαριών είναι το Σαζάνι και το Κεφάλι. Επίσης υπάρχουν χέλια. Συναντάται επίσης το αμφίβιο ενυδρίδα (Lutra Lutra). Οι προστατευμένες από τη συνθήκη Ramsar λιμνοθάλασσες της Ροδόπης παρουσιάζουν μια ασυνήθιστα αξιόλογη ορνιθοπανίδα, με τον υψηλότερο αριθμό πουλιών από όλους τους Ελληνικούς υδροβιότοπους. Τα είδη που συναντώνται είναι περισσότερα από 200, πολλά από τα οποία είναι υπό εξαφάνιση (Κύκνοι, Αργυροπελεκάνοι, Κορμοράνοι, Φαλαρίδες, Λαγγόνες, τσικνιάδες, Ψαραετοί, Σταχτόχηνες, μαυρόγυπες, φοινικόπτερα, και διάφορες αγριόπαπιες)».

Στη Ροδόπη η οργανωμένη κτηνοτροφία περιλαμβάνει βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους, όρνιθες, πάπιες, χήνες και κουνέλια. Στην άγρια πανίδα συγκαταλέγονται ελάφια, ζαρκάδια, αγριογούρουνα, λαγοί, αγριοκάτσικα, λύκοι, τσακάλια, αλεπούδες, ασβοί, σκίουροι, χελώνες, οχιές, σπιτόφιδα, λαφιάτες, σαΐτες κ.ά.

Ατμοσφαιρική ρύπανση

Ο Νομός Ροδόπης δεν εμφανίζει ιδιαίτερα προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, παρά μόνο σε ορισμένες περιοχές και για ορισμένες εποχές μπορεί να εμφανισθούν μικροεπεισόδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Ρύπανση των υδάτων

Τα επιφανειακά νερά της Ροδόπης είναι αρκετά. Η Ροδόπη δεν δέχεται νερά από τη Βουλγαρία. Ο Κομψάτος, προέρχεται από το Νομό Ξάνθης και παραλαμβάνει αστικά λήμματα και σκουπίδια ορισμένων οικισμών της ορεινής Ξάνθης και κυρίως του Εχίνου. Ο Κομψάτος καταλήγει στη Λίμνη Βιστωνίδα. Το ίδιο συμβαίνει και με τον ποταμό Λίσσο (πρώην Φιλιουρί) που παραλαμβάνει λήμματα από χωριά της Ροδόπης αλλά και κτηνοτροφικά απόβλητα. Ένας παραπόταμος του Λίσσου δέχεται τα απόβλητα του βιολογικού καθαρισμού της ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής. Ο παραπόταμος αυτός που δεν είναι άλλος από το Αμυγδαλόρεμμα της Γρατινής παρουσιάζει φαινόμενα ευτροφισμού και καθαρίζεται τακτικά από τη Νομαρχία για να αποφευχθούν πλημμύρες στα χωριά Καλλιθέα και Ίσαλος.

Οι περιαστικοί χείμαρροι της Κομοτηνής είναι ο προσφιλέστερος αποδέκτης πάσης φύσεως σκουπιδιών και λημμάτων, ενώ παραλαμβάνει και τα απόβλητα του βιολογικού καθαρισμού της Κομοτηνής, ο οποίος όμως λειτουργεί καλά με μεγάλους δείκτες αποφωσφόρωσης (0,06 μgr/lit). Αντίθετα ο βιολογικός της ΕΚΤΕΝΕΠΟΛ παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα. Οι περιαστικοί χείμαρροι της Κομοτηνής καταλήγουν στη Λίμνη Ισμαρίδα.

Το σημαντικότερο όμως πρόβλημα είναι τα φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα και λιπάσματα (φωσφορικά, νιτρικά, νιτρώδη, αμμωνιακά), τα οποία «καταλήγουν δια των χειμάρρων στις λίμνες όπου παρατηρείται έντονος ευτροφισμός. Επίσης μολύνουν και τα υπόγεια ύδατα.

Η άντληση των υπόγειων υδάτων για πότισμα γίνεται άναρχα και ανεξέλεγκτα με αποτέλεσμα στις νότιες περιοχές Σιδηροχωρίου – Ιμέρου να παρατηρείται υφαλμύρωση».

Ρύπανση του εδάφους

Το έδαφος της Ροδόπης είναι επίσης αποδέκτης κάθε είδους χημικού ή αστικού ρύπου που μετακινείται με τα επιφανειακά ύδατα. Ωστόσο είναι και απευθείας αποδέκτης όλων των φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων που προαναφέρθηκαν. «Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων είναι καταστροφική, όπως και η διαχείριση των υπολειμμάτων». Γι’ αυτό η περιοχή έχει ανάγκη από προστασία, όπως αποδεικνύουν πρόσφατες έρευνες της Νομαρχίας Ροδόπης, λόγω του υπερκορεσμού των υπογείων υδάτων και του εδάφους από νιτρικά, νιτρώδη και αμμωνιακά.

«Η περιοχή μας όμως, τεχνηέντως, εξαιρέθηκε από σχετικό πρόγραμμα. Σημαντική ρύπανση του εδάφους γίνεται και με τα πάσης φύσεως απορρίμματα υγρά στερεά και αέρια, καθώς και με τα προϊόντα εκσκαφών και κατεδαφίσεων».

Συμπεράσματα

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την σημαντική αυτή έρευνα, η Ροδόπη έχει φυσικό πλούτο -που μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη της περιοχής- όπως η καλή γεωργική γη, οι λιμνοθάλασσες, τα δάση κ.α. «Η πεδινή Ροδόπη θεωρείται καλή γεωργική γη, κατάλληλη και για άλλες καλλιέργειες, έχει πλούσιο υδροφόρο ορίζοντα και αρκετά ανεκμετάλλευτα επιφανειακά ρέοντα ύδατα. Οι λιμνοθάλασσες εφόσον προστατευθούν θα μπορέσουν να αυξήσουν την αλιευτική παραγωγή.

Τα δάση μπορούν να αποδώσουν καλύτερα αποτελέσματα αν βελτιωθεί το δασικό οδικό δίκτυο και εφόσον ελεγχθεί η κτηνοτροφία κυρίως αιγοπροβάτων. Σημαντικό μήκος των ακτών (Φανάρι, Μέση, Ίμερος, Μαρώνεια) είναι κατάλληλο για τουριστική ανάπτυξη.

Το σύμπλεγμα των λιμνοθαλασσών σε συνδυασμό με διαδρομές στην ορεινή Ροδόπη, μπορεί να αποτελέσει έλξη για οικοτουρισμό σημαντικής δυναμικότητας και ήπιων δράσεων».

Παρά το γεγονός ότι η σεισμικότητα της περιοχής είναι μικρή, τα χαλαρά επιφανειακά εδάφη απαιτούν ιδιαίτερα επιμελημένες κατασκευές κατά τη θεμελίωση κτιρίων και έργων υποδομής.

Η ρύπανση του αέρα είναι αμελητέα ενώ δεν απαντώνται σημαντικά κοιτάσματα κατάλληλα για εξόρυξη, πλην του χρυσού που υπάρχει σε εκμεταλλεύσιμες ποσότητες στις ανατολικές περιοχές του Νομού όπου όμως εκφράζονται επιφυλάξεις για την εγκατάσταση μονάδων, διότι η μόνη δόκιμη μέθοδος εξαγωγής χρυσού είναι η κυάνωση με χρήση τεραστίων ποσοτήτων ύδατος από τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής.

Μεγάλη σημασία επίσης για την ανάπτυξη της περιοχής έχει η γεωπολιτική της θέση σε σχέση με την Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την Ασία και τις Παρευξείνιες χώρες.

Μερικά «πρέπει»

Κατά τη γνώμη του κ. Κατσιμίγα, για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της Κομοτηνής και της ευρύτερης περιοχής της και την ισόρροπη ανάπτυξη θα πρέπει:

•Η σχεδιαζόμενη επέκταση της Κομοτηνής να προβλέπει χαμηλούς συντελεστές δόμησης και μεγάλες αδόμητες περιοχές.

•Να γίνουν υποχρεωτικές οι γεωτεχνικές έρευνες για κτίρια μεγαλύτερα των 3 ορόφων και να αντιμετωπίζεται ανάλογα η θεμελίωση.

•Να αυξηθεί η φύτευση στα αστικό χώρο και να αντικατασταθούν σταδιακά τα γηρασμένα δέντρα των δημοτικών πάρκων.

•Να ολοκληρωθεί το δίκτυο αποχέτευσης και να διωχθεί η λαθραποχέτευση. Να γίνουν μικροί βιολογικοί καθαρισμοί στα χωριά.

•Να λειτουργήσει κανονικά ο νέος ΧΥΤΑ και να οριοθετηθεί νέος χώρος απόρριψης μπάζων.

•Να γίνει διαχωρισμός αποβλήτων με ειδική επεξεργασία – διάθεση των τοξικών (καμένα λάδια – λάστιχα, μπαταρίες, φάρμακα) και ανακυκλώσιμων υλικών.

•Να τοποθετηθούν πυροσβεστικοί κρουνοί στο δάσος αναψυχής βόρεια της πόλης καθώς και δεξαμενές νερού σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές.

•Να γίνουν περισσότερες μελέτες διαχείρισης υπόγειων υδάτων και λογική χρήση γεωτρήσεων ακόμη και τεχνητός εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα.

•Να προστατευθούν οι χείμαρροι και οι λιμνοθάλασσες από τα γεωργικά φάρμακα για να περιορισθεί ο ευτροφισμός τους.

•Να υπογραφεί η ΚΥΑ που οριοθετεί το Πάρκο υδροβιοτόπων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που εκκρεμεί από το 1998.

•Να γίνουν περισσότεροι ταμιευτήρες επιφανειακών υδάτων, αλλά και αναδασμοί, όπου αυτό είναι εφικτό και επιτρεπτό.

•Να ασκηθούν πιέσεις για την κατασκευή του φράγματος στον Κομψάτο ποταμό.

•Να ενισχυθούν οι δράσεις σχετικές με τον οικοτουρισμό.

•Να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την τοποθέτηση περισσότερων ανεμογεννητριών στην περιοχή Κέχρου- Οργάνης

•Να συσταθεί μηχανισμός ελέγχου των ρύπων της ΒΙ.ΠΕ. και να αποκατασταθούν άμεσα τα προβλήματα στον βιολογικό της καθαρισμό.

•Να εντατικοποιηθούν οι αναδασώσεις στον Ίσμαρο και τη Ροδόπη και να βελτιωθεί το οδικό δίκτυο.

•Να απαγορευθεί κάθε προσπάθεια εξόρυξης χρυσού με κυάνωση και παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον της περιοχής.

•Να διερευνηθεί το ενδεχόμενο της τηλεθέρμανσης από το εργοστάσιο της ΔΕΗ.

•Να απαγορευθεί η παράκτια αλιεία με συστήματα που καταστρέφουν τον γόνο.

Μαρία Παπαδοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.