Το εργο «Almanci» του Εμρε Αχμετ

«Almanci» τιτλοφορείται το έργο που ανεβάζει φέτος η θεατρική ομάδα «Σαφάκ» παραστάσεις του οποίου θα δοθούν σήμερα Παρασκευή, αλλά και το Σάββατο και Κυριακή, στις 20:30, στο Εργατικό Κέντρο Κομοτηνής. Το έργο είναι γραμμένο από τον Εμρέ Αχμέτ σε σκηνοθεσία Φεβζί Αλή. Μέσα από αυτό προσεγγίζεται το θέμα των επιδράσεων τόσο στη γλώσσα όσο και στο γενικότερο τρόπο ζωής τους.
Με τον Εμρέ Αχμέτ, το Φεβζί Αλή και τον Φατίχ Μεχμέτ συζητά σήμερα ο ΠτΘ για την υπόθεση του έργου και το μήνυμα που έχει στόχο να περάσει στους θεατές του. Να σημειωθεί ότι στο έργο παίζουν Πινάρ Μουσταφά, Φατίχ Μεχμέτ, Ομέρ Τοπούρογλου, Αϊσέ Ταχίρογλου, Ντιλσάχ Γκερντεμελι, Ενες Σερίφ, Γκαμζέ Μπερμπέρ, Νιγκάρ Μουμίν, Γκιζέμ Μεμέτ, Γιοκχάν Σελήμ, Μελτέμ Χουσεϊν, Ερντέμ Τσαούς Αλή και Κενάν Γκουλερ. Οι στίχοι του τραγουδιού που ακούγεται είναι των Εμρέ Αχμέτ και Αχμέτα Μολλά Αχμέτ, η μουσική είναι του Αχμέτ Μολλά Αχμέτ, υποβολείς είναι οι Γκουλντέν Χουσεϊνογλου και Ασχ Αλί, τα φώτα έχουν επιμεληθεί οι Μουσταφά Σουλεϊμάν και Μεχμέτ Σουλεϊμάν, το ντεκόρ ο Χασάν Χασάν, η μουσική είναι των Εϊλεμ Αχμέτα και Χουσεϊν Μπαιράμ Χουσεϊν και η σκηνοθεσία του Φεβζί Αλη. Την όλη προσπάθεια στήριξαν οι Αμπντουραχίμ Σουμπασιλάρ, Μεχμέτ Μουσταφά, Ισμαήλ Αχμέτ, Οζκάν Ρουσέν, Ουμίτ Τοπούρογλου και Ομέρ Χασάν.

ΠτΘ: κ. Φεζβί, θα ήθελα, ξεκινώντας, να μας πείτε λίγα λόγια για την ομάδα «Σαφάκ»…
ΦΑ.: Η ομάδα δημιουργήθηκε το 1995 από εμένα, τον Μουτζαχετίν Μουμίν, τον Ραχμί Αλή και τον Ιμπραχήμ Σουμπασιλάρ. Όπως είναι γνωστό ξεκίνησε σαν ομάδα Θεάτρου Ανάγνωσης Σαφάκ. Διαβάζαμε κείμενα από το ομώνυμο περιοδικό. Σιγά – σιγά με τη θέληση των παιδιών, εφόσον η ομάδα αποτελείται από παιδιά γυμνασίου και λυκείου, τα κείμενα τα κάναμε παραστάσεις, διαβάζοντας και συγχρόνως παίζοντας αυτά. Στην αρχή, συγκεκριμένα πριν από έξι χρόνια, στραφήκαμε στο κλασικό θέατρο και τα τελευταία τρία χρόνια τα θεατρικά κείμενα γράφει ο Εμρέ Αχμέτ.

ΠτΘ: κ. Εμρέ, τι θα δούμε φέτος;
Ε.Α.: Ακριβώς για να αποδώσουμε στα ελληνικά τον τίτλο της παράστασης είναι δύσκολο. Υπάρχει ένας ιδιαίτερος όρος στα Τουρκικά, θα έλεγα αργκό, που λέγεται Almanci, Alman σημαίνει Γερμανός, οπότε το ονομάσαμε «Ένας μετανάστης στη Γερμανία». Φέτος θα έλεγα ότι δοκιμάσαμε κάτι καινούργιο. Δεν αναφερόμαστε στο παρόν, αλλά στο παρελθόν θέλοντας να το αναδείξουμε.

ΠτΘ: Υπάρχει ιδιαίτερος λόγος για αυτό;
Ε.Α.: Ίσως για αυτή την επιλογή μας να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος τον οποίο όμως ο θεατής θα τον καταλάβει μόνο αν δει την παράσταση. Συγκεκριμένα το έργο αναφέρεται στην εποχή της χούντας, αρχές της δεκαετίας του ’70. Η ιστορία αναφέρεται σε μια οικογένεια ενός χωριού της Ροδόπης. Λόγω οικογενειακών προβλημάτων, ο ήρωας, κάτοικος του χωριού 25 ετών, επειδή πεθαίνει η γυναίκα του, αλλά και επειδή αντιμετωπίζει προβλήματα, αναγκάζεται να μεταναστεύσει στη Γερμανία. Όταν επιστρέφει μετά από 15 χρόνια, αρχίζουν τα κωμικοτραγικά επεισόδια.

ΠτΘ: Είναι έργο πολιτικό;
Ε.Α.: Είναι, θα έλεγα, περισσότερο κοινωνικό, αλλά μπορούμε να πούμε ότι έχει παραπομπές πολιτικές.

ΠτΘ: Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να γράψετε το συγκεκριμένο έργο;
Ε.Α.: Πάντα ήθελα να γράψω για το σχετικό θέμα. Δεν μπορώ να προσδιορίσω το έναυσμα, αλλά ήθελα να γράψω για τους ανθρώπους που μετανάστευσαν και έζησαν στη Γερμανία, όπως και τα παιδιά τους που μεγάλωσαν εκεί, και μετά έρχονται εδώ και παρατηρούμε τη διαφορά. Ήθελα όλο αυτό να το μοιραστώ και με τους άλλους ανθρώπους αφηρημένα. Επίσης ένας δεύτερος λόγος ήταν ότι ψάχνοντας θέμα για την ομάδα Σαφάκ, είδαμε ότι κάναμε λίγο πολύ όλα τα θέματα που απασχολούν τον τόπο και επειδή με αυτά κυρίως τα θέματα ασχολούμαστε, είπαμε φέτος να παρουσιάσουμε ένα τέτοιο έργο που είναι διαφορετικό.

ΠτΘ: Είπατε ότι τα παιδιά των μεταναστών που μεγάλωσαν στη Γερμανία, όταν έρχονται εδώ παρατηρείτε τη διαφορά. Τι ακριβώς;
Ε.Α.: Παρατηρούμε μια διαφορά μεταξύ μας. Μπορεί να πει κανείς ότι αυτό είναι και το κοινό μας στοιχείο, το οποίο κάποιοι μπορούν το θεωρήσουν κακό και άλλοι πάλι καλό. Είναι γεγονός ότι είμαστε μέλη ενός διαφορετικού πολιτισμού, όλοι έχουμε επηρεασθεί από τον άλλο πολιτισμό, η γλώσσα μας έχει επηρεασθεί όπως και ο τρόπος ζωής, όπως και τα παιδιά των λεγόμενων Αλμαντζήδων έχουν επηρεασθεί από το γερμανικό πολιτισμό και από τη γερμανική γλώσσα. Βέβαια το έργο κάνει και μία σύγκριση κατά πόσο τα παιδιά της μειονότητας επηρεάσθηκαν από την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό και κατά πόσο επηρεάσθηκαν αυτοί στη Γερμανία, σε τι βαθμό οι εδώ και σε τι βαθμό οι εκεί. Πάντα προσπαθούσαμε να μεταδώσουμε το μήνυμα ότι η γλώσσα πρέπει να διατηρηθεί, γιατί είναι πλούτος. Και βέβαια πρέπει να γνωρίζουμε και την γλώσσα της χώρας που ζούμε, και μάλιστα άπταιστα, αλλά και την τουρκική πρέπει να την κρατήσουμε. Πάντα αυτό το μήνυμα το μεταδίδαμε και φέτος λίγο – πολύ σε ένα μέρος του έργου το κάνουμε, αλλά με διαφορετικό τρόπο.
Φ.Μ: Η τέχνη δεν έχει γλώσσα. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε.

ΠτΘ: Το έργο έχει μια φιλοσοφία. Αυτό το μήνυμα θα περάσει εύκολα;
Ε.Α.: Νομίζω ότι δεν είναι και τόσο εύκολο να περάσει κάποιος ένα μήνυμα μέσω ενός θεατρικού έργου που θα παιχθεί μόνο τρεις φορές. Ίσως αυτό όμως είναι και μια αιτία για να ανοίξει η όρεξη των ανθρώπων για να προβληματίζονται και να σκέφτονται με διαφορετικό τρόπο. Εμείς τους δίνουμε τα αναγκαία υλικά για να ανοίξει μια συζήτηση. Αυτό μπορεί να κάνει ο καλλιτέχνης, τον κόσμο δεν μπορεί να τον αλλάξει. Δεν μπορεί να περάσει το μήνυμα όπως θέλει και να γίνει αντιληπτό από τον κόσμο και να αρχίσει εκείνος μετά να σκέφτεται διαφορετικά. Ο καλλιτέχνης θα κάνει την εισαγωγή. Αυτήν κάνουμε εμείς και το βιβλίο θα γραφεί από την ίδια την κοινωνία. Τώρα σε πόσο χρονικό διάστημα θα γραφεί, δεν το γνωρίζουμε. Εμείς ελπίζουμε σύντομα.
Φ.Μ.: Να σημειώσουμε ότι στο έργο υπάρχουν αναφορές στις γλώσσες και στη βουλγαρική και στη γερμανική.

ΠτΘ: Γιατί γίνεται αυτό;
Ε.Α.: Για τις ανάγκες του έργου χρειάσθηκε να χρησιμοποιήσουμε κάποιες εκφράσεις από ξένες γλώσσες. Η γιαγιά, για παράδειγμα, που είναι από τα κεντρικά πρόσωπα του έργου κάποια στιγμή θυμάται τα γεγονότα της γερμανικής κατοχής και τους Βούλγαρους που ήρθαν και κατέλαβαν τα μέρη μας.

ΠτΘ: Χρειάσθηκε να καταφύγετε και σε ιστορικά στοιχεία;
Ε.Α.: Ναι, κάνουμε μια αναδρομή και στο παρελθόν.

ΠτΘ: κ. Μεχμέτ, ποια είναι η εμπειρία σας από την συμμετοχή σας στην ομάδα Σαφάκ;
Φ.Μ.: Είμαι δεύτερη χρονιά στην ομάδα. Μου άρεσε το θέατρο και όταν άρχισα να ανακαλύπτω τον εαυτό μου, ήθελα να παίξω. Βρήκα τον εαυτό μου μέσα στην ομάδα Σαφάκ. Ξεκίνησα με ένα μεγάλο ρόλο και φέτος επίσης έχω μεγάλο. Μ’ αρέσει το θέατρο. Όσον αφορά στο φετινό έργο, πιστεύω ότι θα κεντρίσει το ενδιαφέρον, γιατί είναι γραμμένο με τοπική διάλεκτο και είναι και κωμωδία και όπως εξήγησε ο Εμρέ υπάρχουν και τραγικές σκηνές σε αυτό.

ΠτΘ: Είναι κωμικοτραγικό;
Ε.Α.: Θα έλεγε κανείς ότι περισσότερο είναι κωμικό, γιατί βρισκόμαστε σε ένα τόπο που δεν έχει μεγάλη ιστορία στο θέατρο ιδιαίτερα στην δική μας κοινωνία, ακόμη εννοώ και ως προς την παρακολούθηση. Η κοινωνία δεν γνωρίζει να παρακολουθεί θέατρο και θα ήταν μεγάλο ρίσκο να το κάνουμε από την αρχή μέχρι το τέλος τραγωδία, αλλά η ίδια η ιστορία περιέχει μέσα της τραγικά στοιχεία. Είναι τραγωδία ουσιαστικά, αλλά εμείς αποφασίσαμε να το περάσουμε με κωμικό τρόπο.

ΠτΘ: Η μειονότητα έχει ανάγκη από θέατρο, γιατί όλες οι παραστάσεις κατακλύζονται από κόσμο…
Ε.Α.: Έχει μία δίψα. Βέβαια παρακολουθεί, έρχεται κόσμος στις παραστάσεις και των δύο θεατρικών ομάδων και θα έλεγα ότι ο κόσμος συμμετέχει με πανηγυρικό τρόπο. Είναι δηλαδή σαν ένα πανηγύρι, σαν ένα φεστιβάλ. Αυτό βέβαια δεν είναι κακό, δείχνει την αγάπη για το θέατρο.

ΠτΘ: Πόσο καιρό πήρε για να γράψετε το συγκεκριμένο έργο;
Ε.Α.:Περίπου ενάμισι μήνα. Δούλεψα εντατικά, γιατί έπρεπε να προλάβω τα κείμενα για να αρχίσουν τα παιδιά να κάνουν τις πρόβες. Ξεκινήσαμε τις πρόβες από τον Νοέμβριο, συνεχίσαμε μέχρι αρχές Μαΐου, σταματήσαμε για το καλοκαίρι και τον Αύγουστο περίπου συνεχίσαμε τις πρόβες.

ΠτΘ: Τι δυσκολίες αντιμετωπίζετε ως θεατρική ομάδα;
Ε.Α.: Κατ’ αρχήν, χώρο έχουμε, όχι όμως τον κατάλληλο για τις πρόβες, τις οποίες αναγκαζόμαστε να κάνουμε στο εντευκτήριο διάφορων συλλόγων, στο Σύλλογο Επιστημόνων Μειονότητας, στην αίθουσα της Τουρκικής Νεολαίας. Δυστυχώς αυτό είναι ένα βασικό πρόβλημα όπως και τα οικονομικά μας για τα σκηνικά, για το ενοίκιο της αίθουσας που θα δοθούν οι παραστάσεις, βρίσκουμε όμως τον τρόπο να τα αντιμετωπίζουμε. Όταν αγαπάς αυτό που κάνεις, τότε ξεπερνάς και κάθε δυσκολία.

ΠτΘ: κ. Φεβζί ως σκηνοθέτης αντιμετωπίσατε δυσκολίες;
Φ.Α.: Τα παιδιά δεν είναι επαγγελματίες, είναι μαθητές και θα έλεγα ότι είναι λιγότερο και από ερασιτέχνες. Δεν θέλω να τους ζορίσω, γιατί μη ξεχνάμε είναι μαθητές και ο χρόνος τους είναι περιορισμένος. Ευτυχώς που δίνουν το χρόνο τους το Σάββατο το βράδυ και κάνουμε πρόβες. Αγαπούν το θέατρο και αυτό μας βοηθά. Ως σκηνοθέτης δεν τους ζόρισα, δεν με ενδιαφέρει να ανεβάσω ένα έργο με επαγγελματίες. Όσο μπορούν τα παιδιά και στόχος μου είναι τα παιδιά να πάρουν μια γεύση από θέατρο. Αυτό με ενδιαφέρει όπως και η γλώσσα που συνομιλούν. Μέσα από το θέατρο τους δίνεται η ευκαιρία να πλουτίσουν το λεξιλόγιό τους. Τα παιδιά αυτά πηγαίνουν σε διαφορετικά σχολεία και η σμίξη μέσω του θεάτρου, τους βοηθά στο θέμα αυτό. Στην καθημερινότητά τους και στην επικοινωνία τους χρησιμοποιούν πενήντα με εξήντα λέξεις, οπότε μέσω του θεάτρου σου δίνεται η δυνατότητα να την πλουτίζεις.

ΠτΘ: Πόσοι είναι οι συμμετέχοντες στο έργο;
Ε.Α.: Σαν ηθοποιοί είναι δεκατρία παιδιά, οι περισσότεροι μαθητές λυκείου και γυμνασίου. Όλη η ομάδα είναι περίπου τριάντα άτομα με τον σκηνοθέτη, με τους ασχολούμενους με τη μουσική, με τα σκηνικά φθάνουμε τους τριάντα.

ΠτΘ: Να σας ευχαριστήσουμε και να σας ευχηθούμε καλή επιτυχία.
Κι εμείς σας ευχαριστούμε.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.