Το εφικτο, το πραγματικο και το αβεβαιο

Ένας από τους τρεις φορείς διαχείρισης που έχουν ενεργοποιηθεί και συσταθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ είναι αυτός του Δέλτα του Νέστου και των λιμνών Ισμαρίδα και Βιστωνίδα και ήδη κατάφερε να συνεδριάσει για πρώτη φορά την παγκόσμια μέρα του περιβάλλοντος. Το ενδεκαμελές συμβούλιό του κουβαλάει την ασάφεια και την κακοδιαχείριση της συνθήκης Ραμσάρ, μια τεράστια περιοχή ευθύνης και τις σοβαρές κι επαναλαμβανόμενες αντιρρήσεις πολιτικοκοινωνικοοικονομικών φορέων της περιοχής για το είδος και το βαθμό των απαγορεύσεων που τίθενται. Τώρα που τείνουν να ξεπεραστούν οι κόντρες για το ποιος και από που είναι ο πρόεδρος αρχίζουν τα δύσκολα, καθώς καλούνται ν’ ασχοληθούν με τον προσδιορισμό των δραστηριοτήτων της κάθε ζώνης σε μια λογική αειφόρου ανάπτυξης της οριζόμενης περιοχής. Κι αυτό θα επιχειρηθεί να γίνει σε ένα τόπο που απέχει πολύ τόσο από την ανάπτυξη όσο και από την αειφορία, πολύ περισσότερο δε από την αειφόρο ανάπτυξη.

Στο ρεπορτάζ που ακολουθεί καταγράφονται και οι εξελίξεις στο θέμα των αυθαίρετων κατοικιών σε παραλίες της Ροδόπης και της Ξάνθης, κύρια αυτών της Μέσης, που αφορούν 200 οικογένειες, στην πλειοψηφία τους από τη μειονότητα. Οι νόμοι λοιπόν συγκρούονται με τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη και η αυθαιρεσία προβάλλει όχι μόνο ως δρόμος εύκολος να τον διαβείς αλλά και κάποτε και ως μοναδική διέξοδος.

Ικανοποίηση Γιαννακίδη και Λιούρτα από τη συμμετοχή της Ροδόπης

Επαρκή θεωρούν την εκπροσώπηση της Ροδόπης στο «Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Νέστου- Ισμαρίδας- Βιστωνίδας» τόσο ο νομάρχης Ροδόπης κ. Άρης Γιαννακίδης όσο και ο συμμετέχων στο φορέα από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ροδόπης κ. Κώστας Λιούρτας. Αναπληρωματικός από τη Ν.Α. είναι ο κ. Παναγιώτης Γρηγορόπουλος, ενώ από την ΤΕΔΚ συμμετέχουν ως τακτικό μέλος ο δήμαρχος Ιάσμου κ. Σταύρος Καζάκης και ως αναπληρωματικός ο δήμαρχος Αιγείρου κ. Βαγγέλης Λίτσος.

Σε προηγούμενο ρεπορτάζ του ΠτΘ σε σχέση με το φορέα είχαν καταγραφεί οι αντιδράσεις των Ξανθιωτών για τη μικρή συμμετοχή τους, ειδικά των παραγωγικών φορέων, ενώ έχει μεταφερθεί δια του προέδρου του Κυνηγετικού Συλλόγου Κομοτηνής κ. Γρηγορόπουλου το αίτημα των 25.000 κυνηγών της ευρύτερης περιοχής να έχουν εκπροσώπηση στο φορέα, καθότι το θέμα των υδροβιοτόπων σχετίζεται και με τις δικές τους δραστηριότητες που περιορίζονται.

Διεκδικούν αντιπροεδρία για τον Σ. Καζάκη

Ο κ. Λιούρτας, μετά την πρώτη συνάντηση της επιτροπής την περασμένη εβδομάδα, εξηγεί ότι όλα είναι στο επίπεδο των προτάσεων, που αναμένεται να διαμορφώσουν για να μεταφέρουν στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Οι προτάσεις τους αφορούν την οριοθέτηση των ζωνών. «Θα δούμε τις δυνατότητες της κάθε ζώνης», μεταφέρει ο κ. Λιούρτας, σημειώνοντας όμως ότι πρόκειται για νεοσύστατους φορείς σε όλη τη χώρα. «Δεν ολοκληρώθηκαν οι οργανισμοί λειτουργίας. Δεν ορίστηκαν από το ΥΠΕΧΩΔΕ οι αρμοδιότητες του κάθε μέλους».

Ενημερώνει ότι οι 25 φορείς επρόκειτο να συναντηθούν στις 25 Ιουνίου, αλλά η συνάντηση προσδιορίστηκε για μέσα στον Ιούλιο». Τονίζει ότι ανάμεσα στους φορείς προέχει να υπάρχει ομοφωνία και όχι απλή πλειοψηφία και σημειώνει ότι στις αποφάσεις, που από κοινού θα λάβουν, ό,τι θα ισχύει για την εκάστοτε ζώνη στην κάθε περιοχή θα ισχύει και σε όλες τις άλλες για να μην υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά σε φορείς που θα διαπραγματεύονται την ανάπτυξη ευαίσθητων περιβαλλοντικά περιοχών.

Αναφορικά με την εκπροσώπηση της Ροδόπης ο κ. Λιούρτας σημειώνει ότι είναι ικανοποιητική και προσθέτει ότι επιδιώκουν να λάβει την αντιπροεδρία ο κ. Καζάκης.«Ο δήμος Ιάσμου έχει να διαχειριστεί ένα μεγάλο τμήμα της Βιστωνίδας, άρα θα πρέπει να έχει βαρυσήμαντο ρόλο».

Στην προχθεσινή ημερίδα του Κυνηγετικού Συλλόγου Κομοτηνής ο κ. Καζάκης τόνισε ότι ο ρόλος τους είναι να προτείνουν και όχι να αποφασίζουν κι έδωσε με τη σειρά του έμφαση στην ομοφωνία: «Αν λειτουργήσουμε οργανωμένα με τη στήριξη όλων των φορέων της τοπικής κοινωνίας ο λόγος μας θα είναι ισχυρός».

Ο κ. Καζάκης υποστήριξε τις προτάσεις που είχαν διαμορφωθεί από τον κυνηγετικό σύλλογο σημειώνοντας «οι στόχοι τους είναι αυτά που θέλουμε να πετύχουμε» και διαβεβαίωσε ότι η συνεργασία θα είναι άψογη, ειδικά στον τομέα της φύλαξης, έχοντας κατανοήσει ότι χωρίς τη φύλαξη τίποτε δεν μπορεί να κατοχυρωθεί υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος.

Στη μέση η Μέση

Πριν ένα χρόνο ο σύλλογος παραθεριστών Μέσης του δήμου Αιγείρου είχε αρχίσει, σε συνεννόηση με το δήμαρχο κ. Λίτσο, να μεταφέρει κάποιες παραθαλάσσιες κατασκευές σε απόσταση μακρύτερη από την ακτή, σε περιοχή όμως που απαγορεύεται από τη συνθήκη Ραμσάρ η ανέγερση κατοικιών. Στο νέο χώρο ο δήμος είχε δημιουργήσει υποδομές αποχέτευσης και ηλεκτροδότησης και το αισθητικό αποτέλεσμα ήταν πραγματικά πολύ διαφορετικό από την αναρχία της παρελθούσης κατάστασης. Εκεί που κατασκευάστηκαν τα νέα κτίσματα γειτονεύουν με λίμνη, άρα προκύπτει το ερώτημα κατά πόσο είναι εκτός ορίων συνθήκης Ραμσάρ.

Οι παραθεριστές της Μέσης δεν ήταν οι μόνοι που αντιμετώπισαν πρόβλημα καθώς στην ίδια θέση βρίσκονται και παραθεριστές του Ιμέρου, του Κρυονερίου και πολλών παραλιακών περιοχών του νομού Ξάνθης.

Πριν ένα χρόνο, με την ολοκλήρωση κάποιων κατασκευών, άρχισαν να λαμβάνουν και πρόστιμα που όφειλαν να πληρώσουν στην Πολεοδομία για αυθαίρετα κτίσματα. Η Πολεοδομία επέβαλε πρόστιμα ανάλογα με τις κατασκευές, που είναι λυόμενες ή από ξυλοτέξ. Τα πρόστιμα δεν αφορούν τα τροχόσπιτα. Το αντίστοιχο πρόστιμο για την κάθε κατοικία, το οποίο θα είναι ετήσιο, έφτανε και στο δήμο Αιγείρου, στον οποίο οι παραθεριστές πληρώνουν ετήσιο ενοίκιο 600 ευρώ για την α΄ σειρά και 530 για την πίσω. Να σημειωθεί ότι η έκταση ανήκει στο δημόσιο.

Οι ιδιοκτήτες των περίπου 200 κατοικιών θεωρούν ότι στο θέμα θα δοθεί πλέον μόνο πολιτική λύση, αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες της περιοχής. Πολλοί όμως από αυτούς δεν κατανοούν τη σοβαρότητα του θέματος. Η Πολεοδομία μετέφερε σε κάποιους από τους ιδιοκτήτες που πήγαν ότι θα τους ενημερώσουν για την όποια εξέλιξη.

Όλα παράνομα, όλα νόμιμα

Παρέμβαση εισαγγελέα

Ο νομάρχης Ροδόπης κ. Γιαννακίδης σε δηλώσεις του στον ΠτΘ αναφέρεται στην παρέμβαση του στον εισαγγελέα μαζί με τον βουλευτή κ. Γκαλήπ. «Κινητοποιήθηκε όλος ο μηχανισμός ελέγχου, η αστυνομία, η πολεοδομία, αποτυπώθηκε το πρόβλημα και κατευθύνεται προς μία διαχρονική λύση. Δεσμευτήκαμε να προχωρήσουμε ήδη σε κάποιες προμελέτες για οργανωμένους χώρους παραθεριστικής διαβίωσης, δηλαδή κάμπινγκ. Σε μια συνεργασία με τους δημάρχους Μαρώνειας και Αιγείρου αποφασίσαμε να προχωρήσει ο κ. Λίτσος στην εκπόνηση μελέτης. Δεσμευτήκαμε στο φορέα διαχείρισης να γίνει πρόταση ώστε εκείνη η περιοχή της Μέσης να χαρακτηριστεί ως Γ2, όπου πλέον είναι επιλέξιμες οι παρεμβάσεις. Δεσμευτήκαμε να έχουμε ολοκληρωμένες μελέτες μέχρι το τέλος του χρόνου και ό,τι χρειάζεται για να χαρακτηριστεί ένας χώρος ως κάμπινγκ».

Σε σχέση με το μέλλον των υπαρχόντων κατασκευών ο κ. Γιαννακίδης μεταφέρει τη δέσμευση που είχαν απέναντι στον εισαγγελέα: «Προχωρούμε στις εκπονήσεις των μελετών. Η βούλησή μας είναι να αναβαθμιστούν οι παρεχόμενες από το δήμο υπηρεσίες μέσα από οργανωμένα κάμπινγκ.

Ο κ. εισαγγελέας μάς άκουσε με πολύ μεγάλη κατανόηση, μεταφέροντας ότι, «εφόσον προχωρήσει αυτή η διαδικασία σε σύντομο χρονικό διάστημα, θα επανέρθουμε στο θέμα».

Στο μεταξύ ο κ. εισαγγελέας, ο οποίος έδειξε κατανόηση στο θέμα, ασκεί τα καθήκοντά του στο ακέραιο, επεξεργάζεται τις μηνύσεις κι έχει ζητήσει να του καταθέτουν ό,τι νεότερο υπάρχει από πλευράς μελετών. Η ποινική διαδικασία προχωράει κανονικά.

Β. Λίτσος: «Ο φορέας διαχείρισης έρχεται να δώσει τις κατευθύνσεις της ανάπτυξης»

Ο δήμαρχος Αιγείρου κ. Βαγγέλης Λίτσος αναφέρθηκε στις αρμοδιότητες του φορέα διαχείρισης, στην ημερίδα που διοργάνωσε ο Κυνηγετικός Σύλλογος Κομοτηνής, αρχικά όμως μετέφερε ότι δεν υπάρχει ζωνοποίηση της συνθήκης Ραμσάρ, δίνοντας ένα περιστατικό. Αγρότης του νομού Ξάνθης ζητάει άδεια από την Πολεοδομία για να χτίσει αποθήκη άνω των 50 τ.μ. στην α΄ ζώνη. Ο φάκελός του απορρίπτεται και γραπτώς. Την επόμενη μέρα ξεκινάει το χτίσιμο και ταυτόχρονα καλεί την αστυνομία, κινεί διαδικασία αγωγών και δικάζεται μέσα σε 2 μέρες. «Όταν κλήθηκε να απολογηθεί μετέφερε ότι ο φάκελός του είναι εντάξει αλλά δεν υπάρχει συνθήκη Ραμσάρ. Ο προϊστάμενος της Πολεοδομίας εξηγεί ότι δεν του δόθηκε άδεια λόγω συνθήκης Ραμσάρ. Ο δικηγόρος τον παρέπεμψε στο τελευταίο άρθρο της που λέει ότι λήγει το ’98 και με 1 χρόνο παράταση πάει στο ’99. Ο αγρότης αθωώνεται πανηγυρικά και ο προϊστάμενος της Πολεοδομίας απολογείται ότι έχουν προφορική εντολή απ’ το ΥΠΕΧΩΔΕ μέχρι να βγει καινούριο προεδρικό διάταγμα. Οι προφορικές εντολές είναι όμως μη εντολές».

Ο κ. Λίτσος συνέχισε με τους φορείς διαχείρισης και με τις διαφορές τους από τη συνθήκη Ραμσάρ: «Αναφερόμαστε πλέον στο δίκτυο περιοχών NATURA, που είναι ισχυρότερο απ’ τη συνθήκη Ραμσάρ, η οποία είναι συνθήκη προστασίας. Το δίκτυο NATURA είναι ζώνες αειφόρου ανάπτυξης ήπιων μορφών. Στη Ραμσάρ δεν αναφέρεται η λέξη «ανάπτυξη».

Ο φορέας διαχείρισης έρχεται να δώσει τις κατευθύνσεις της ανάπτυξης». Πρόσθεσε ότι χρειάζεται να γίνει ο κανονισμός λειτουργίας του φορέα και πέρασε στις αρμοδιότητες.

Αρμοδιότητες φορέα διαχείρισης

Επεσήμανε ότι υπάρχουν οι παλαιοί υπηρεσιακοί παράγοντες που γνωμοδοτούσαν επί των θεμάτων της προστατευόμενης περιοχής και πέρασε σ’ ένα παράδειγμα: «Για να νομιμοποιήσουμε 15 σπίτια στην Αρωγή που είναι χτισμένα απ’ το 1890, περιμένουμε από το 1994 να γνωμοδοτήσει το ΥΠΕΧΩΔΕ. Ο οικισμός Αρωγής είναι δηλωμένος απ’ το 1890. Είχε μάλιστα ακουστεί η άποψη να κατεδαφίσουμε τα σπίτια και να τους μετακινήσουμε».

Η δεύτερη αρμοδιότητα σχετίζεται με την «παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής των κανονιστικών όρων και περιορισμών που επιβάλλονται με συγκεκριμένα προεδρικά διατάγματα». Ο κ. Λίτσος εξήγησε: «Θα αξιολογηθούν οι περιορισμοί που είχαν τεθεί μέχρι τώρα στην περιοχή, κατά πόσο απέδωσαν ή όχι και θα προτείνουμε την τροποποίηση αυτών των περιορισμών». Συμπλήρωσε ότι τα μέτρα που μέχρι τώρα ελήφθησαν δεν προσέφεραν τίποτε: «Το γενικό ‘απαγορεύεται’ δημιουργεί το ‘όλα επιτρέπονται’, γιατί δεν μπορείς να εφαρμόσεις κανένα ‘απαγορεύεται’ αν πρώτα δεν έχεις ρωτήσει αυτούς που καλείς να το εφαρμόσουν. Δεν μπορείς να επιβάλεις, για παράδειγμα, στον αγρότη να κινηθεί από την παραλία Αρωγής στην παραλία Μέσης. Τι πρέπει άραγε να κάνουμε; Να περιφράξουμε την περιοχή ή να βάλουμε ένα μόνιμο φύλακα;». Η απάντηση που έδωσε είναι ο διάλογος με την τοπική κοινωνία και πέρασε στην επόμενη αρμοδιότητα: «Παροχή γνωμοδοτήσεων πριν την προέγκριση χωροθέτησης και την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων των έργων και δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στην περιοχή ευθύνης τους, καθώς και σε κάθε άλλο θέμα που ζητείται γνώμη απ’ τις αρμόδιες αρχές. Οποιοδήποτε έργο και να γίνει σε μια τέτοια περιοχή θα πρέπει πρώτα να γίνει η μελέτη περιβαλλοντικών όρων. Μέχρι τώρα γνωμοδοτούσε ο φορέας του ΥΠΕΧΩΔΕ. Τώρα πλέον αυτός ο φορέας διαχείρισης θα γνωμοδοτεί. Εμείς θα γνωμοδοτούμε και θα λέμε, επί παραδείγματι, ότι η ασφαλτόστρωση στην παραλία Αρωγής δεν επηρεάζει σε τίποτε γιατί η κίνηση ούτε αυξάνεται ούτε μειώνεται». Εξήγησε απ’ την άλλη ότι οι γνωμοδοτήσεις του φορέα δεν είναι δεσμευτικές για το κράτος, πλην όμως υπάρχει η επισήμανση ότι οι γνωμοδοτήσεις στην πλειοψηφία τους θα γίνονται αποδεκτές.

Πέρασε στην επόμενη αρμοδιότητα, αυτήν της «επικουρίας των αρμόδιων διοικητικών και δικαστικών αρχών στον έλεγχο της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας» και συνέχισε με την «κατάρτιση μελετών, ερευνών για εκτέλεση τεχνικών έργων», με την «ανάληψη, εκπόνηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων» και με τις: «Ενημέρωση, κατάρτιση του πληθυσμού σχετικά με τους σκοπούς του φορέα, προώθηση, υποστήριξη, οργάνωση, εφαρμογή οικοτουριστικών προγραμμάτων και χορήγηση σήματος ποιότητας εργασίας σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός των προστατευόμενων αντικειμένων. Αυτό σημαίνει ότι η υπηρεσία λειτουργεί μέσα σε προστατευόμενη περιοχή». Ο κ. Λίτσος συνέδεσε το σήμα με την πιστοποίηση των προϊόντων που θα καλλιεργούνται, όπως για παράδειγμα το βαμβάκι. «Ο φορέας διαχείρισης θα τα πιστοποιήσει και θα δίδονται ειδικές επιδοτήσεις». Πρόσθεσε όμως ότι δεν έχει ενεργοποιηθεί και θα χρειαστούν περίπου δύο χρόνια.

Βιώσιμη ανάπτυξη στην περιοχή

Η τελευταία διαχείριση σχετίζεται με τη διαχείριση των δημοσίων εκτάσεων που παραχωρούνται προς το φορέα. Ο Λίτσος μετέφερε ότι πριν συσταθεί Δήμος Αιγείρου, στην περιοχή Φαναρίου δεν ανήκε καμία έκταση, αλλά υπάγονταν στα Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα, στη Διεύθυνση Γεωργίας και στην Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου και πλέον με τη σύσταση του φορέα αλλάζει χέρια, υπό κάποιες προϋποθέσεις. «Είμαστε υπεύθυνοι όμως για τη διαχείρισή τους. Δεν μπορούμε να μετατρέψουμε σε οικόπεδα τις περιοχές που διαφύλαξε το δασαρχείο. Σαφώς και θα κάνουμε παρεμβάσεις. Ο φορέας διαχείρισης θα ορίσει τις χρήσεις γης στο κομμάτι που θα διαχειρίζεται. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι η χωροθέτηση, το τι ανήκει στο φορέα διαχείρισης. Ο φορέας κάθε πέντε χρόνια θα καλείται να επαναπροσδιορίσει το χώρο ευθύνης του».

Ο δήμαρχος Αιγείρου αξιολόγησε θετικά το ότι «οι τοπικές κοινωνίες αναλαμβάνουν σημαντικό ρόλο», προσθέτοντας ότι στην πολιτική που σκοπεύουν ν’ ακολουθήσουν δεν θα περάσουν από το όλα απαγορεύονται στο όλα επιτρέπονται.

Ερχόμενος στην ουσία του νομοσχεδίου, που είναι η βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής, σχολίασε το ρόλο των κυνηγών: «Αν ολοκληρώνονται τα αποθέματα, η χρυσή τομή μπορεί να βρεθεί», είπε αφήνοντας ανοιχτό πεδίο στο κυνήγι.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.