Το διαρκες αιτημα για ορθολογικη χρηση των φυτοφαρμακων
Του Κώστα Μπούντα, Γεωπόνου
Σε μια σειρά από άρθρα μιλήσαμε για το πολύ μεγάλο θέμα της σωστής χρήσης των γεωργικών φαρμάκων. Αναφερθήκαμε σε συμβουλές για την ορθολογική τους χρήση, για μέτρα αυτοπροστασίας των αγροτών, για τα κενά συσκευασίας, για παρενέργειες που προκαλούνται από λαθεμένες ενέργειες και ιδιαίτερα στα παιδιά, για τη μέθοδο των 5Π (Πρέπει; Ποιο; Πότε; Πόσο; Πώς;) και άλλα.
Η απλή χρήση των γεωργικών φαρμάκων, όπως παλιά την ξέραμε στη συμβατική γεωργία, τελείωσε. Τα γεωργικά φάρμακα είναι ένα αναγκαίο κακό αλλά και ένα εργαλείο στα χέρια του παραγωγού. Η χρήση τους πρέπει να γίνεται αυστηρά σύμφωνα με τις οδηγίες. Αν δεν χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με τις οδηγίες τότε τα αποτελέσματα είναι ζημιογόνα.
Σήμερα θα μας απασχολήσει το θέμα των παράνομων ΦΠΠ. Τα κενά που υπάρχουν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι οικονομικές δυσκολίες σε πολλές χώρες της ΕΕ, η τάση που επικρατεί για συμπίεση του κόστους παραγωγής και η ανεξέλεγκτη ροπή προς το εύκολο κέρδος πολλών εμπλεκομένων στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης τροφίμων, έχουν διογκώσει επικίνδυνα το φαινόμενο της χρήσης παράνομων φυτοφαρμάκων.
Ποιο φυτοφάρμακο θεωρείται παράνομο στην χώρα μας
Σύμφωνα με τον νόμο 4036/12 παράνομο φυτοφάρμακο στη χώρα μας θεωρείται:
1) κάθε γεωργικό φάρμακο που δεν διαθέτει έγκριση κυκλοφορίας
2) η άδεια κυκλοφορίας του δεν είναι σε ισχύ
3) έχει παρέλθει η ημερομηνία λήξης του
4) η ετικέτα του δεν είναι στην ελληνική γλώσσα και επομένως δεν αναγράφει τις προβλεπόμενες από τον νόμο πληροφορίες.
Όμως παράνομη μπορεί να θεωρηθεί η χρήση εγκεκριμένου φαρμάκου όταν ο γεωργός το χρησιμοποιεί σε καλλιέργεια που δεν περιλαμβάνεται στο φάσμα δράσης του φαρμάκου, δηλαδή δεν είναι εγκεκριμένο το φάρμακο για χρήση στην συγκεκριμένη καλλιέργεια. Μάλιστα σύμφωνα με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο περίπου το 90% των παραβάσεων που καταγράφονται πανελλαδικά, αφορούν περιπτώσεις χρησιμοποίησης σκευασμάτων που δεν έχουν έγκριση για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Ο νόμος προβλέπει ότι η διακίνηση από εμπόρους και η χρήση από αγρότες παράνομων γεωργικών φαρμάκων επιφέρει διοικητικές και ποινικές κυρώσεις στους παραβάτες (πρόστιμο από 1.000-30.000 ευρώ και φυλάκιση από 3 μήνες έως 1 έτος).
Το λαθρεμπόριο φυτοφαρμάκων στην Ευρώπη
Σύμφωνα με στοιχεία του ευρωπαϊκού συνδέσμου φυτοπροστασίας (ECPA) το 10% τουλάχιστο των φυτοφαρμάκων που διακινούνται στην ΕΕ είναι παράνομα, ο τζίρος από την παράνομη πώληση φυτοφαρμάκων ξεπερνάει το ποσό των 500 εκατομμυρίων ευρώ και, με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, το 80% των προϊόντων αυτών προέρχεται από την Κίνα.
Στην τελευταία έκθεση της EUROPOL για το λαθρεμπόριο φυτοφαρμάκων (Ιανουάριος 2012) αποκαλύπτεται μια χρυσοφόρα δράση διεθνούς μαφίας. Τα φυτοφάρμακα παρασκευάζονται στην Κίνα και μεταφέρονται χύμα, σε τσουβάλια και βαρέλια, στην Τουρκία. Στη συνέχεια, συσκευάζονται σε δοχεία, πάνω στα οποία τοποθετούνται πλαστές ετικέτες γνωστών εταιρειών, και διάφοροι διακινητές τα μεταφέρουν στους τόπους προορισμού τους. Το λαθραίο εμπόρευμα μεταφέρεται με επιβατικά ΙΧ , λεωφορεία ακόμη και με φορτία οπωροκηπευτικών. Η μαφία των φυτοφαρμάκων, σύμφωνα με την EUROPOL, έχει συνδέσμους ακόμη και στις αγροτικές περιοχές, οι οποίοι κατευθύνουν και παραπλανούν τους παραγωγούς. Το λαθρεμπόριο εκτείνεται σε όλη την Ευρώπη και υπολογίζεται ότι προκαλεί απώλειες στη φορολογία των κρατών-μελών πλέον των 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Το παράνομο εμπόριο φυτοφαρμάκων «μαϊμούδων» από διπλανές χώρες, εδώ και πολλά χρόνια – και όχι μόνο τώρα την περίοδο της κρίσης – είναι υπαρκτή πραγματικότητα και στη χώρα μας, όπου έχει πάρει πλέον διαστάσεις, οι σχετικές καταγγελίες φορέων έχουν πυκνώσει, οι δε κίνδυνοι από τη χρήση τους είναι μεγάλοι, γιατί αυτά τα σκευάσματα δεν πληρούν τις προδιαγραφές ασφαλείας της ΕΕ και κανείς δεν γνωρίζει τι περιέχουν.
Η εισαγωγή τους είναι εύκολη, δεδομένου ότι η νομοθεσία μας επιτρέπει την εισαγωγή γεωργικών φαρμάκων των οποίων η διακίνηση και η χρήση είναι απαγορευμένες στην Ελλάδα, υπό τον όρο ότι ο εισαγωγέας τους απλά θα δηλώσει ότι πρόκειται να επανεξαχθούν. Μάλιστα πριν από μερικούς μήνες, σε έρευνα της εφημερίδας «Τα ΝΕΑ», όσοι μίλησαν για το θέμα – αγρότες, γεωπόνοι, έμποροι φυτοφαρμάκων και εκπρόσωποι εταιρειών – αναφέρουν ότι παράνομα φυτοφάρμακα δηλητηριάζουν τα χωράφια σε πολύ μεγαλύτερη έκταση από ό,τι γράφουν οι εκθέσεις των αρμοδίων υπηρεσιών και ότι σε αποθήκες μπορείς να βρεις σήμερα σκευάσματα που έχουν απαγορευτεί εδώ και πολλά χρόνια.
Οι συνέπειες από την χρήση παράνομων φυτοφαρμάκων είναι πολλαπλές και πολυεπίπεδες. Αυτά τα προϊόντα είναι δυνατό να προκαλέσουν βλάβες στην υγεία του ίδιου του χρήστη φυτοφαρμάκων που εκτίθεται σε αυτά άμεσα και παρατεταμένα, στην υγεία του καταναλωτή των αγροτικών προϊόντων καθώς και ανεξέλεγκτη επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Τα παράνομα φυτοφάρμακα κατά κανόνα, προέρχονται από χώρες όπου το νομοθετικό πλαίσιο και οι μηχανισμοί ελέγχου είναι χαλαροί, οι εταιρείες που τα παρασκευάζουν έχουν χαμηλά ποιοτικά στάνταρ και μειωμένες ευαισθησίες σε θέματα τοξικολογίας και οικοτοξικολογίας.
Αποτελέσματα έρευνας του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση και εκθέτουν τη χώρα, δείχνουν ότι ληγμένα και απαγορευμένα φυτοφάρμακα εξακολουθούν να κυκλοφορούν και να χρησιμοποιούνται στην Eλλάδα, ενώ θα έπρεπε εδώ και χρόνια να έχουν εντοπιστεί, συλλεχθεί και αποσυρθεί.
Παρά τις διαβεβαιώσεις των αρμόδιων είναι κοινό μυστικό ότι δεν έχουμε συμμορφωθεί στις οδηγίες της EE. Η διευθύντρια του Ε.ΣΥ.Φ, κ. Φραντζέσκα Υδραίου καταγγέλλει ότι τα φυτοφάρμακα που εισάγονται παρανόμως από τρίτες χώρες, και συγκεκριμένα από Τουρκία, ΠΓΔΜ και Αλβανία, είναι κυρίως προϊόντα που έχουν αποσυρθεί εδώ και χρόνια τόσο στην ΕΕ όσο και στη χώρα μας.
Παραδείγματα της ειδησεογραφίας που καταδεικνύουν το πρόβλημα
Το πρόβλημα δεν είναι απλώς η οικονομική ζημία των εταιρειών φυτοφαρμάκων, αλλά ότι ο παραγωγός ψεκάζει «στα τυφλά», διακινδυνεύοντας την υγεία του και την καταστροφή της σοδειάς του. Πιο πρόσφατο ατύχημα που έκανε μεν αίσθηση στο πανελλήνιο, ασχολήθηκαν έντονα τα ΜΜΕ, αλλά μάλλον ξεχάστηκε γρήγορα, ήταν αυτό που συνέβη τον Αύγουστο του 2012 σε περιοχή της Θεσσαλονίκης, όταν περισσότερα από 8.000 στρέμματα βαμβακιού και οπωροκηπευτικών, από τη Χαλκηδόνα ως το Κλειδί Ημαθίας καταστράφηκαν από τη άκαιρη χρήση ορμονικού ζιζανιοκτόνου σιτηρών που χρησιμοποιήθηκε στις καλλιέργειες ρυζιού μαζί με απαγορευμένο στην Ελλάδα σκεύασμα που εισήχθη παράνομα από την Τουρκία.
Παράλληλα διαβάζουμε κατά καιρούς στον τύπο: «Κύκλωμα που εισήγαγε στη χώρα μας από την Τουρκία, λαθραίες ποσότητες φυτοφαρμάκων, εξάρθρωσαν οι αρχές στην Αλεξανδρούπολη. Συνελήφθησαν 7 άτομα, στην κατοχή των οποίων βρέθηκαν 58 δοχεία τα οποία περιείχαν 290 λίτρα φυτοφάρμακου. Κατασχέθηκαν τα τρία οχήματα.
Οι συλληφθέντες είναι όλοι τους Έλληνες, οι δύο είναι από την Θεσσαλονίκη.
Το ΥΠΑΑΤ θα ζητήσει τα στοιχεία των αγροτών και εφόσον διαπιστωθεί ότι είναι δικαιούχοι ενισχύσεων, θα ανασταλεί η καταβολή τους».
Άλλη ανάλογη είδηση: «Αστυνομικοί της Αλεξανδρούπολης συνέλαβαν για δεύτερη φορά 45χρονο που κατηγορείται ότι μετέφερε μεγάλη ποσότητα φυτοφαρμάκων, απαγορευμένων στην ελληνική αγορά. Ο κατηγορούμενος είχε σκοπό να τα παραδώσει σε αγρότες της Χαλάστρας Θεσσαλονίκης».
Η για δεύτερη φορά σύλληψη σημαίνει ότι οι ποινές που επιβλήθηκαν δεν συνέτισαν – μάλλον θεωρήθηκαν χάδι – ότι οι έλεγχοι δεν είναι επαρκείς και ότι το κέρδος από αυτές τις ενέργειες – σε σχέση βέβαια με τα επιβαλλόμενα πρόστιμα, είναι μεγάλο.
Άλλο αντίστοιχο γεγονός, ενδεικτικό των διαστάσεων που έχει πάρει το εμπόριο παράνομων φυτοφαρμάκων είναι ότι στις αρχές του περασμένου Απριλίου κατασχέθηκαν στη Λάρισα 224 σκευάσματα φυτοφαρμάκων σε δύο αποθήκες. Επρόκειτο για φυτοφάρμακα βουλγαρικής και τουρκικής προελεύσεως, τα οποία δεν διέθεταν την απαιτούμενη άδεια.
Η τιμολογιακή πολιτική των εταιριών μέρος του προβλήματος
Το γεγονός είναι ότι φυτοφάρμακα «μαϊμούδες», ληγμένα ή απαγορευμένα, όπως δείχνουν έρευνες και στοιχεία, χρησιμοποιούνται σε μεγάλη έκταση σε όλη την Ελλάδα, κυρίως όπου υπάρχουν εντατικές καλλιέργειες – σε μερικές περιοχές μάλιστα φθάνουν και το 60% και αποτελούν σημαντικό πρόβλημα. Στη δημιουργία όμως του προβλήματος συμβάλλει και η ακολουθούμενη τιμολογιακή πολιτική των εταιρειών με τη διαφοροποίηση των τιμών από χώρα σε χώρα. Σύμφωνα με πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, για τη διαμόρφωση των τιμών των αγροτικών εφοδίων (φυτοφαρμάκων, λιπασμάτων, σπόρων, ζωοτροφών και αγροτικών μηχανημάτων), οι Έλληνες αγρότες συνεχίζουν να πληρώνουν πανάκριβα σε σχέση με τις γειτονικές χώρες τα ίδια προϊόντα.
Σύμφωνα μάλιστα με καταγγελίες αγροτών που έχουν φτάσει στο υπουργείο Ανάπτυξης, είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα λιπάσματος συγκεκριμένου τύπου και εταιρείας η τιμή του οποίου στην Ελλάδα είναι 35 ευρώ η συσκευασία, ενώ στην Ισπανία το ίδιο προϊόν κοστίζει μόλις 18 ευρώ. Δυστυχώς όμως, κατά κανόνα μένουμε μόνο σε διαπιστώσεις και συμβουλές και όχι σε ανάλογα μέτρα αντιμετώπισης του προβλήματος. Έτσι η μείωση του φαινομένου της διακίνησης και εφαρμογής παράνομων φυτοφαρμάκων εξαρτάται από την ευαισθησία και την επαγγελματική ευσυνειδησία των διανομέων αλλά και των χρηστών των γεωργικών φαρμάκων.
Οι υποχρεώσεις διανομέων και αγροτών
Οι νόμιμοι διανομείς οφείλουν να διαθέτουν στην αγορά εγκεκριμένα φυτοφάρμακα, να διευκολύνουν τις αρχές στην πραγματοποίηση ελέγχων και να καταγγέλλουν περιπτώσεις παράνομης διακίνησης που υποπίπτουν στην αντίληψή τους.
Οι αγρότες-χρήστες των φυτοφαρμάκων πρέπει:
1) Να αγοράζουν γεωργικά φάρμακα μόνο από τα αδειοδοτημένα και εγκεκριμένα σημεία πώλησης.
2) Να ελέγχουν αν έχουν ετικέτα στα ελληνικά που περιέχει αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με την δραστική ουσία, τους διαλύτες, το φάσμα δράσης, την τελευταία επέμβαση πριν τη συγκομιδή, την δοσολογία, μέτρα αυτοπροστασίας του χρήστη και προστασίας του περιβάλλοντος.
3) Να διαβάζουν και να τηρούν τις οδηγίες της ετικέτας.
4) Να συνεργάζονται με τον υπεύθυνο γεωπόνο του καταστήματος ο οποίος είναι υποχρεωμένος να τους παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη ορθή χρήση των φυτοφαρμάκων.
Η χρήση παράνομων γεωργικών φαρμάκων έχει επιπτώσεις και στην εμπορία αγροτικών προϊόντων
Η διακίνηση και χρήση παράνομων γεωργικών φαρμάκων όμως μπορεί να εγκυμονεί και άλλους κινδύνους, μπορεί να έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην εμπορία αγροτικών προϊόντων και στην αξιοπιστία της ασφάλειάς τους. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Αλμερίας στην Ισπανία, μιας πολύ δυναμικής αγροτικής περιοχής στην Ευρώπη, όπου έξι χρόνια μετά την αποκάλυψη για χρήση παράνομων φυτοφαρμάκων σε πιπεριές θερμοκηπίου, οι πωλήσεις εξακολουθούν να παραμένουν αισθητά μειωμένες.
Ο ελληνικός σύνδεσμος φυτοπροστασίας Ε.ΣΥ.Φ έχει δημιουργήσει ειδική τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών για παράνομα φυτοφάρμακα το 800 11 39100 και κάνει προσπάθειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.
Σχετικά με το θέμα αυτό αξίζει να αναφέρουμε, όπως προκύπτει από οικονομικές αναλύσεις, ότι η μείωση του συνολικού κόστους παραγωγής, από την χρήση παράνομων φυτοφαρμάκων, κυμαίνεται από 1,5%-12% περίπου ανάλογα με την καλλιέργεια και θεωρείται πολύ μικρή σε σχέση με την ζημιά που μπορεί να προκαλέσει στην υγεία του χρήστη, των καταναλωτών και στην ισορροπία του οικοσυστήματος.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί η ΕΕ
Η ΕΕ προσπαθεί να μειώσει τη συνολική επίδραση των φυτοφαρμάκων στην υγεία και το περιβάλλον, με την απαγόρευση κυκλοφορίας επικίνδυνων δραστικών ουσιών και με την προώθηση κοινοτικών και εθνικών δράσεων με σκοπό την επίτευξη της ορθολογικής τους χρήσης. Στο νέο νομοθετικό πλαίσιο για τα φυτοφάρμακα που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο- την οδηγία 2009/128/ΕΚ -τονίζεται με έμφαση ότι «έχει πρωταρχική σημασία να συγκροτήσουν τα κράτη μέλη συστήματα τόσο αρχικής όσο και συμπληρωματικής κατάρτισης για τους διανομείς, τους συμβούλους και τους επαγγελματίες χρήστες γεωργικών φαρμάκων, καθώς και συστήματα πιστοποίησης ώστε όσοι χρησιμοποιούν ή πρόκειται να χρησιμοποιήσουν στο μέλλον γεωργικά φάρμακα να έχουν πλήρη γνώση των πιθανών κινδύνων για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον και των κατάλληλων μέτρων μείωσης των κινδύνων αυτών στο μέγιστο δυνατό βαθμό».
Το ΥΠΑΑΤ προσπαθεί να εφαρμόσει μια σειρά μέτρων που θα εκσυγχρονίσουν το σύστημα διακίνησης, εμπορίας και χρήσης των ΦΠΠ και παράλληλα θα το εναρμονίσουν με τα αντίστοιχα ισχύοντα στην ΕΕ. Όμως έχει μπλέξει σε λεπτομέρειες, σε αστερίσκους, σε αποκλεισμούς, σε υποχωρήσεις, σε αναθεωρήσεις και ακόμη δεν έχουμε σαφή εικόνα του τι θα εφαρμοσθεί.
Τι ισχύει σε χώρες της ΕΕ
Στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. το θέμα έχει αντιμετωπισθεί εδώ και χρόνια όχι μόνο στο σκέλος της συνταγογράφησης των ΦΠΠ αλλά και της πιστοποίησης γνώσεων και δεξιοτήτων των ψεκαστών:
• Στη Γερμανία από το 1996 για την εφαρμογή των γεωργικών φαρμάκων απαιτείται ειδική άδεια που χορηγείται μετά από εκπαίδευση και εξετάσεις του ενδιαφερόμενου.
• Στη Γαλλία ( νόμος 533/17.06.1992) υπάρχει θεσπισμένη άδεια διακίνησης και εφαρμογής των γεωργικών φαρμάκων.
• Στην Αγγλία με νόμο από το 1985 υπάρχει ειδική άδεια διάθεσης και ειδική άδεια εφαρμογής των γεωργικών φαρμάκων.
• Στο Βέλγιο ( νόμος 94-1279/1994) υπάρχει ειδική άδεια για το χρήστη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι γεωργικά φάρμακα μεγάλης επικινδυνότητας χορηγούνται μόνο με απόδειξη που συνυπογράφουν χρήστης και υπεύθυνος του καταστήματος εμπορίας.
• Στη Δανία (νόμος 3953/1996) τα τοξικά γεωργικά φάρμακα πωλούνται μόνο από τον κάτοχο της έγκρισης κυκλοφορίας και μόνο σε πιστοποιημένους ψεκαστές.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Στη χώρα μας το ζήτημα της συνταγογράφησης, που εκκρεμεί από το 1997, στο νέο νόμο αντιμετωπίζεται «έμμεσα» με τη δημιουργία καταλόγου εγκεκριμένων σκευασμάτων γεωργικών φαρμάκων και την ηλεκτρονική καταγραφή της λιανικής πώλησης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ το νέο σύστημα αναμένεται να φέρει «επανάσταση» στο χώρο των γεωργικών φαρμάκων, καθώς για πρώτη φορά θα είναι δυνατόν να υπάρχουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία στα γεωργικά φάρμακα, που θα επιτρέψουν τη χάραξη και εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων προς όφελος του περιβάλλοντος και του Έλληνα παραγωγού και του καταναλωτή.
Η ηλεκτρονική καταγραφή της λιανικής πώλησης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων θα είναι μια ηλεκτρονική εφαρμογή στην οποία τα καταστήματα λιανικής πώλησης φυτοπροστατευτικών προϊόντων με χρήση ειδικών κωδικών καταχωρούν κάθε λιανική πώληση με σκοπό τη συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων. Κάθε καταχώρηση αφορά τόσο τα στοιχεία του προϊόντος που πωλείται, όσο και στοιχεία για τη χρήση του προϊόντος (περιοχή, καλλιέργεια κ.α.).
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και οργανώσεις προχώρησε στην κατάρτιση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων, το οποίο πρόκειται να εκδοθεί άμεσα.
Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης προβλέπεται μεταξύ άλλων η θέσπιση συστήματος κατάρτισης των επαγγελματιών χρηστών φυτοπροστατευτικών προϊόντων (π.χ. παραγωγών). Μετά τις 26-11-2015 η πώληση γεωργικών φαρμάκων εγκεκριμένων για επαγγελματική χρήση περιορίζεται στα πρόσωπα που διαθέτουν πιστοποιητικό κατάρτισης. Να το δούμε να εφαρμόζεται και να μη το πιστεύουμε. Αυτό το λέω γιατί μετά την υπέρ εικοσαετή εμπειρία μου στο ΚΕΓΕ αυτό είναι πρακτικά ανεφάρμοστο. Για παράδειγμα σύμφωνα με τα μέχρι τώρα ισχύοντα για να πιστοποιηθούν 1.000 αγρότες πρέπει να γίνουν 40 τουλάχιστο προγράμματα μέσα σε ένα χρόνο. Στην ΠΑΜΘ ποιος θα τα κάνει όταν 4 από τα 6 Κέντρα «Δήμητρα» δεν είναι στελεχωμένα; Ή θα εμπλακεί και ο ιδιωτικός τομέας ή θα τους «βαφτίσουμε» πιστοποιημένους θεσπίζοντας τα γνωστά «παραθυράκια» στη νομοθεσία, όπως άλλωστε κάνουμε σε πολλές ανάλογες περιπτώσεις.
Τα «παραθυράκια» της νομοθεσίας είναι μια από τις πλέον διαδεδομένες μεθόδους των Ελλήνων αρμοδίων για να μπορούν να δίνουν το πράσινο φως ακόμα και για τη χρήση απαγορευμένων ουσιών, μετατρέποντας την εξαίρεση σε κανόνα και τα «παραθυράκια» σε επικρατούσα νομοθεσία. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, σε έκτακτες περιπτώσεις που δεν αντιμετωπίζονται διαφορετικά, επιτρέπονται παρεκκλίσεις υπό προϋποθέσεις και για συγκριμένο χρονικό διάστημα για χρήση απαγορευμένων ουσιών.
Σύμφωνα με το άρθρο 53 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού1107/2009, επιτρέπεται για χρονικό διάστημα που δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 120 ημέρες η χρήση απαγορευμένων ουσιών μόνο σε «επείγουσες καταστάσεις φυτοπροστασίας» και μόνο για «περιορισμένη και ελεγχόμενη χρήση, σε περίπτωση που το μέτρο αυτό κρίνεται αναγκαίο λόγω κινδύνου, ο οποίος δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με άλλα εύλογα μέσα». Η δυνατότητα αυτή που δίνει η ευρωπαϊκή νομοθεσία κάτω από συγκεκριμένους όρους, προϋποθέσεις και περιορισμούς έχει γίνει «σουρωτήρι» από τη χώρα μας αφού, για παράδειγμα, καρκινογόνο φυτοφάρμακο παίρνει «προσωρινή» έγκριση κυκλοφορίας 120 ημερών εδώ και 4 χρόνια (!) με τις ευλογίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (μονίμως προσωρινά δηλαδή). Η πρακτική όμως αυτή του ΥΠΑΑΤ με τις «προσωρινές» άδειες δείχνει να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των αγροχημικών εταιρειών, ενώ αδιαφορεί παντελώς για την υγεία αγροτών και καταναλωτών όπως και για την καταστροφή του περιβάλλοντος, του υδροφόρου ορίζοντα και της ελληνικής γης.
Κλείνοντας είναι χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια σειρά στοιχείων ερευνών που αξίζει να θυμόμαστε, την ουσία τους τουλάχιστον:
• 67% των φυτοφαρμάκων που κυκλοφορούσαν μέχρι το 1993 στην Ε.Ε. αποσύρθηκε έπειτα από έρευνα που πραγματοποίησε η Κομισιόν
• 27 διαφορετικές χημικές δραστικές ουσίες, πολλές από αυτές απαγορευμένες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν εντοπιστεί σε φρούτα και λαχανικά
• 44% των πολιτών που συμμετείχαν στην πανευρωπαϊκή έρευνα της οργάνωσης Φίλοι της Γης Ευρώπης είχαν υπολείμματα του καρκινογόνου ζιζανιοκτόνου glyphosate στον οργανισμό τους
• 37 δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως δαπανώνται κάθε χρόνο για την παραγωγή των νόμιμων φυτοφαρμάκων
• 1-3 εκατομμύρια ετησίως είναι, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι καταγεγραμμένες οξείες δηλητηριάσεις από φυτοφάρμακα
• 220.000 νεκροί καταγράφονται με μέτριους υπολογισμούς κάθε χρόνο από τα φυτοφάρμακα, σύμφωνα με τον ΠΟΥ
• 4% είναι ετησίως το ποσοστό δηλητηριάσεων από φυτοφάρμακα που καταγράφεται από το Κέντρο Δηλητηριάσεων στην Ελλάδα
• 30% τουλάχιστο των μελισσών σε Βόρεια Αμερική και Ευρώπη έχει εξαφανιστεί από τα φυτοφάρμακα, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ
• 7.000 φορές περισσότερη τοξικότητα από το DDT έχουν τα φυτοφάρμακα νέας γενιάς.
• 33%-80% αυξάνεται ο κίνδυνος εκδήλωσης της νόσου του Πάρκινσον εξαιτίας της έκθεσης σε φυτοφάρμακα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Neurology»
• 75% της παγκόσμιας αγοράς φυτοφαρμάκων ελέγχεται μόνο από έξι πολυεθνικές εταιρείες.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
