το χρονικο μιας προαναγγελθεισας διαμαχης

Νέα εκστρατεία υπέρ της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα, αυτή τη φορά με βρετανική πρωτοβουλία. Ο βουλευτής των Εργατικών, Ρίτσαρντ Αλαν, ξεκινά εκστρατεία με τίτλο «Παρθενώνας 2004», με σκοπό να επιστρέψουν τα Γλυπτά στην Αθήνα πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Μάλιστα, ο Ρ.Αλαν έχει προγραμματίσει για την Τετάρτη μεγάλη εκδήλωση στη Βουλή των Κοινοτήτων με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων από το χώρο της πολιτικής και του θεάματος. Στο θέμα παρενέβη και ο διευθυντής του Μουσείου Victoria and Albert, ο οποίος πήρε θέση υπέρ της επιστροφής των Μαρμάρων λέγοντας ότι τα αρχαία θα μπορούσαν να γυρίσουν στην Αθήνα με τη μορφή του δανείου ή με ανταλλαγή χωρίς να θιγεί περαιτέρω το ιδιοκτησιακό θέμα, σύμφωνα δηλαδή με την πρόταση που είχε καταθέσει πριν από μήνες ο Έλληνας υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος.

Την αποφασιστικότητα της ελληνικής πλευράς να διεκδικήσει μέχρι τέλους την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα δηλώνουν η ολοκλήρωση του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού και η ανάθεση ανέγερσης του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως στους αρχιτέκτονες Μπερνάρ Τσούμι – Μιχάλη Φωτιάδη, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο του έτους που διανύουμε. Ο προϋπολογισμός για την ανέγερση του μουσείου φτάνει τα 15 δισ. δραχμές.
Στην ενδυνάμωση των αιτημάτων της ελληνική πλευράς για επιστροφή των μαρμάρων στη χώρα μας, όπου δημιουργήθηκαν και ανήκουν συμβάλλει και η έρευνα του βρετανού συγγραφέα που απορρίπτει το επιχείρημα που, έως σήμερα, επικαλούνταν οι Βρετανοί δηλαδή ότι τα Μάρμαρα φυλάσσονται και συντηρούνται καλύτερα στο Λονδίνο. Σύμφωνα με το συγγραφέα, «τα Μάρμαρα ξύστηκαν με μεταλλικά εργαλεία και τρίφτηκαν με λειαντικό υλικό για να τα κάνουν να φανούν λευκότερα κατά τα έτη 1937 – 38». Τον καθαρισμό επέβαλε ο Σερ Τζόζεφ Ντουβίν, εκατομμυριούχος έμπορος έργων τέχνης, ο οποίος μεταποιούσε ριζικά τους πίνακες που αγόραζε για να τους κάνει πιο ελκυστικούς, αναφέρει ο συγγραφέας. Οι αποκαλύψεις του Γουίλιαμ Σεντ Κλερ ήρθε σε μια ιστορική στιγμή που οι βρετανική κυβέρνηση συστήνει επιτροπή του Κοινοβουλίου για να εξετάσει το θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Παράλληλα, είναι η πρώτη φορά που το Βρετανικό Μουσείο δίνει τη συγκατάθεσή του για την εξέταση των γλυπτών από Έλληνες εμπειρογνώμονες. Ο Σεντ Κλερ, ο οποίος το 1996 κατόρθωσε να εισχωρήσει στα επίσημα αρχεία του Βρετανικού Μουσείου, όπου απαγορευόταν η είσοδος, καταγράφει σε αυτή την τρίτη έκδοση του βιβλίου του τον τρόπο που καταστράφηκε το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας των γλυπτών του Παρθενώνα.
Άλλωστε το βρετανικό μουσείο που με τόσο σθένος υποστηρίζει την μη επιστροφή παραδέχθηκε ότι νοίκιαζε συστηματικά και σε υψηλές τιμές την αίθουσα όπου εκτίθενται τα Μάρμαρα του Παρθενώνα για επίσημα δείπνα, που οργανώνονταν από πλούσιους φιλότεχνους. Η βρετανική εφημερίδα αποκάλυψε ότι η διεύθυνση του Μουσείου νοίκιαζε πενήντα, περίπου, φορές το χρόνο την αίθουσα των Μαρμάρων του Παρθενώνα σε τιμή 35.000 στερλινών για μία βραδιά (17,5 εκατομμύρια δραχμές). Οι σερβιτόροι ήταν ντυμένοι με αρχαία ελληνικά και αιγυπτιακά ενδύματα, ενώ οι καλεσμένοι απολάμβαναν τον ήχο της άρπας, αλλά δεν τους επιτρεπόταν να καπνίζουν ή να χορεύουν. «Έπειτα από τα δείπνα με κοστούμια τι θα ακολουθήσει; Όργια στις ρωμαϊκές αίθουσες του μουσείου;» αναρωτιέται ο βουλευτής του Εργατικού Κόμματος, Αντριου Ντίσμορ, μέλος του Συλλόγου του Βρετανικού Μουσείου, καταγγέλλοντας ότι υπάρχει κίνδυνος ζημιών στα πολύτιμα εκθέματα. Από την πλευρά της, η διεύθυνση του Μουσείου επιβεβαίωσε το ακριβές της τιμής ενοικίασης που δημοσιεύθηκε στη Guardian και εξέφρασε την κατάπληξή της για την κατακραυγή που έχει προκαλέσει αυτή η εμπορική πρακτική. «Όλος ο κόσμος το κάνει» δήλωσε ο εκπρόσωπος της διεύθυνσης, Αντριου Χάμιλτον. Απαντώντας στις κατηγορίες, διαβεβαίωσε ότι η αίθουσα δεν νοικιαζόταν παρά μόνο σε «πλούσιους και σοβαρούς χορηγούς. Πρόκειται για πολύ καλαίσθητες βραδιές και τα κοστούμια πρέπει να είναι αξιοπρεπή: κανείς δεν είναι γυμνός ή απρεπώς ενδεδυμένος» διευκρίνισε ο Χάμιλτον. Οι καλεσμένοι ήταν υποχρεωμένοι να υπογράφουν εγγύηση ύψους δύο εκατομμυρίων λιρών (ένα δισ. δρχ. περίπου) για την περίπτωση πρόκλησης φθορών στα Μάρμαρα.

Ένα ακόμα περιστατικό που δείχνει την αδιαφορία των υπευθύνων του Βρετανικού Μουσείου για τα Μάρμαρα του Παρθενώνα περιγράφεται σε δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Independent την Παρασκευή. Συγκεκριμένα, σε επιστολή που απηύθυνε στην εφημερίδα, Βρετανός αναγνώστης περιγράφει την προσωπική του εμπειρία από πρόσφατη επίσκεψή του στο Βρετανικό Μουσείο. «Λυπάμαι που η Καρυάτιδα βρίσκεται σε μια γωνία αφύλαχτη, με αποτέλεσμα να μπορεί ο καθένας να την αγγίξει. Μάλιστα, στην πλάτη της βρήκα κολλημένη μια τσίχλα» γράφει χαρακτηριστικά. Ο Βρετανός εκφράζει την ελπίδα ότι η νέα υπουργός Πολιτισμού της χώρας, Τέσα Τζόουελ, θα προχωρήσει στην επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα και τονίζει ότι «το μουσείο αποδεικνύεται ανεπαρκές για τη σωστή φύλαξη και έκθεση των γλυπτών». Καταλήγοντας υπογραμμίζει ότι «θα ήταν μια καλή χειρονομία, στο πνεύμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, να επιστραφούν τα Μάρμαρα στο όμορφο, νέο μουσείο της Αθήνας που έχει δημιουργηθεί για να τα φιλοξενήσει».

Αποδεικνύεται, λοιπόν, πως οι απλοί Βρετανοί πολίτες έχουν εμπιστοσύνη στα χρονοδιαγράμματα και τα σχέδια του ελληνικού κράτους. Παρ’ όλα αυτά η απάντηση του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου Ρόμπερτ Άντερσον με άρθρο που υπογράφει και δημοσιεύεται στη βρετανική εφημερίδα The Times: «Τα Ελγίνεια Μάρμαρα δεν θα εγκαταλείψουν ποτέ το Λονδίνο. Τα Μάρμαρα τώρα βρίσκονται εκεί όπου θα παραμείνουν, στην αίθουσα του μουσείου, εκεί όπου όλοι μπορούν να τα δουν δωρεάν». «Άλλωστε» συνεχίζει ο Ρ. Άντερσον «το Βρετανικό Μουσείο δεν έχει τη νομική δυνατότητα να επιστρέψει τα Μάρμαρα ή άλλους αρχαιολογικούς θησαυρούς ακόμη και αν το ήθελε. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να αλλάξει η νομοθεσία». Παράλληλα, εκφράζει αμφιβολίες για το εάν η Ελλάδα, σε περίπτωση που δανειζόταν τα Μάρμαρα εν όψει του 2004, θα τα επέστρεφε ποτέ στη Βρετανία».

Σ.Κ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.