Το χωροταξικο σχεδιο της περιφερειας και η συνθηκη Ramsar

Η παρουσίαση της μελέτης στρατηγικής για την τουριστική προβολή και ανάπτυξη της περιφέρειας Αν. Μακεδονίας και Θράκης συνάντησε και κάποιες αντιδράσεις από την πλευρά των δημάρχων της Ροδόπης που δεν ρωτήθηκαν.

Ο ΠτΘ συνομίλησε, με την ολοκλήρωση της παρουσίασης, με το δήμαρχο της Αιγείρου για να εντοπιστούν τουλάχιστον σ’ ένα πρώτο βαθμό τα λάθη, αλλά και να επισημανθούν τα πραγματικά πλεονεκτήματα της Ροδόπης, μιας περιοχής που φάνηκε ν’ απασχολεί σε μικρό βαθμό το μελετητή. Οι παραλίες των δήμων Αιγείρου και Μαρώνειας αγνοήθηκαν στις παραμέτρους τουριστικής αξιοποίησης όπως και ο αρχαιολογικός πλούτος της Μαρώνειας. Για τον κ. Λίτσο η ταχύτητα σύνταξης της μελέτης είναι η κύρια αιτία των ελλείψεων, αλλά για τις λάθος επισημάνσεις ευθύνη έχει το χωροταξικό σχέδιο της περιφέρειας που αποδίδει ρόλους κεντρικούς στον τομέα του τουρισμού σε περιοχές όπως η Ξυλαγανή και η Πόρπη.

Επανάληψη των προηγουμένων

Ο δήμαρχος Αιγείρου, Βαγγέλης Λίτσος σχολιάζει επί της μελέτης: «Αποτελεί μια γενικόλογη επανάληψη όλων των μελετών που είχαμε δει παλαιότερα με το ίδιο αντικείμενο.

Η παρουσίαση δεν έλαβε υπόψιν της τις τοπικές κοινωνίες και αρχές. Χαρακτηριστικό είναι ότι παρά το ότι για το νομό Ροδόπης θεωρούνται τουριστικοί προορισμοί η Μαρώνεια και το Φανάρι οι δήμαρχοι Μαρώνειας κι Αιγείρου δεν είχαμε επαφή με το μελετητή. Οι φορείς με τους οποίους συνεργάστηκε ο μελετητής στο Ν. Ροδόπης ήταν εξαιρετικά λίγοι αν τους συγκρίνουμε με άλλους νομούς». Επ’ αυτού αξίζει να παραθέσουμε ότι η μελέτη περιέλαβε επικοινωνία μόνο: με την Τουριστική Επιτροπή Ν. Ροδόπης της Νομαρχίας, με την Αναπτυξιακή Ροδόπης Α.Ε, με το δήμο Κομοτηνής και με την Ένωση Ξενοδόχων Ν. Ροδόπης. Το ερώτημα που προκύπτει και στο οποίο είναι αρμόδιοι ν’ απαντήσουν μόνο οι τέσσερις παραπάνω φορείς είναι «δεν αναφέρθηκαν οι ίδιοι, για κάποιους λόγους, στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ροδόπης που σχετίζονται με την αρχαιολογία, τον πολιτισμό, τα 135 χλμ παραλίες, την υπέροχη φύση στα ορεινά, ή ο μελετητής για κάποιους δικούς του λόγους επέλεξε ν’ αντιμετωπίσει αποστασιοποιημένα και αδιάφορα τη Ροδόπη;»

Ο κ. Λίτσος δίνει το παράδειγμα της Δράμας όπου ο μελετητής επικοινώνησε με 8 φορείς. Καταλογίζει βέβαια και ευθύνες στην απουσία θεσμικών φορέων από τη συνάντηση που έγινε στη νομαρχία. «Δεν αντιλήφθηκα, για παράδειγμα, αν υπήρχε εκπρόσωπος των ξενοδόχων κι αυτό με προβληματίζει. Δε μπορούμε να ανακυκλώνουμε μια γκρίνια και μια μιζέρια χωρίς να μετέχουμε και να παραθέτουμε τις απόψεις μας στην οποιαδήποτε προσπάθεια γίνεται, έστω κι αν θεωρούμε ότι δεν είναι ανάλογη των προσδοκιών μας».

Αντιαναπτυξιακό το χωροταξικό

Περνώντας από τις γενικές επισημάνσεις στην ουσία της πρότασης ο κ. Λίτσος αναφέρει: «Αυτά που επιβάλλεται να γίνουν προκειμένου να υπάρχει ένας στρατηγικός σχεδιασμός για τον τουρισμό είναι: να αναδιατυπωθεί το χωροταξικό σχέδιο της περιφέρειας, το οποίο αναγνωρίζει την Κομοτηνή ως διοικητικό κέντρο, επομένως θα πρέπει η χωροταξική της διάρθρωση να εξυπηρετεί αυτό το σκοπό. Σε όλες τις άλλες δραστηριότητες το σχέδιο είναι έντονα αντιαναπτυξιακό. Για παράδειγμα, δεν έλαβε υπόψιν του το παραλιακό μέτωπο του νομού. Προτείνεται από το χωροταξικό οι τουριστικές μονάδες να ιδρύονται 8 χμ μακριά από τις ακτές. Στο δήμο Αιγείρου θέτει ως τουριστικό κέντρο τον οικισμό της Πόρπης. Είμαι ευτυχής που το ακούω αλλά δε μπορώ ν’ αποκλείσω και τους νοτιότερους οικισμούς που έχουν περισσότερες κατά την κοινή λογική.

Αντίστοιχα στην ανατολική πλευρά του νομού το σχέδιο θεωρεί ότι το τουριστικό κέντρο δεν είναι η Μαρώνεια και ο Ίμερος αλλά η Ξυλαγανή.

Απαιτείται να οριστούν χώροι τουριστικής αξιοποίησης. Στο δυτικό τμήμα είναι οι παραλίες Φαναρίου, Αρωγής, Μέσης και Γλυφάδας. Από το δήμο Μαρώνειας είμαι βέβαιος ότι μπορούν να υποβληθούν αντίστοιχες προτάσεις».

Η σύνδεση Ιμέρου – Γλυφάδας προχωρά, αλλά εκτιμάται ότι οι ρυθμοί θα πέφτουν λόγω καιρικών συνθηκών. «Ο δρόμος έχει ξεκινήσει από την πλευρά του Ιμέρου κι έρχεται προς τη Γλυφάδα. Είναι βέβαια ένας δρόμος ο οποίος χαράχτηκε με μεγάλη δυσκολία γιατί έπρεπε να ξεπεράσει, να σεβαστεί τη συνθήκη Ramsar. Κοντά στις προτάσεις των φορέων θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν και η συνθήκη Ramsar».

Τραγικές ελλείψεις

Ο Βαγγέλης Λίτσος μιλάει και για τις εμφανείς και κραυγαλέες ελλείψεις της μελέτης. «Ο δήμαρχος Μαρώνειας επεσήμανε ότι δεν αναφέρεται πουθενά το σπήλαιο. Στη δική μας περιοχή δεν αναφέρεται πουθενά το τεράστιο τουριστικό δημόσιο κτήμα που υπάρχει, 671 στρέμματα από το 1971. Δεν αξιοποιήθηκε παρά μόνο το 1973 που έγινε το κάμπινγκ και από τότε εγκαταλείφθηκε. Το τουριστικό δημόσιο κτήμα είναι θεσμοθετημένη τουριστική περιοχή, προκειμένου να εγκατασταθούν μονάδες και να γίνει η αξιοποίηση. Δε μπορώ να καταλάβω γιατί ο μελετητής μέσα σε 2 μήνες έσπευσε να παρουσιάσει μια τέτοια μελέτη. Όλα όσα περιλαμβάνει η μελέτη τα έχουμε πει κατά καιρούς. Αυτό που μάς ενδιαφέρει και μάς απασχολεί είναι ότι ίσως αυτή η μελέτη πέσει στα χέρια κάποιου που παίρνει αποφάσεις και χαράζει το μέλλον της τουριστικής πολιτικής της περιοχής. Σκεφτείτε το θα γίνει αν φτάσει αυτή η μελέτη στο υπουργείο Τουρισμού». Ο κ. Λίτσος ζήτησε από το μελετητή να πραγματοποιήσει κάποιες διορθωτικές παρεμβάσεις επί της μελέτης.

Για το αν θα είναι χρήσιμο οι δυο τουριστικοί δήμοι της Ροδόπης να προχωρήσουν σε σύνταξη μελέτης που θα υποβάλουν είτε οι ίδιοι είτε μέσω της νομαρχίας στο υπουργείο Τουρισμού ο κ. Λίτσος απαντά: «Από το 1999 που ασχολούμαι με την αυτοδιοίκηση έχουν περάσει από τα χέρια μου πάνω από 8 αναπτυξιακές μελέτες σχετικές με τον τουρισμό. Αρκετά μελετήσαμε, έχει έρθει η ώρα ν’ αρχίσουμε να εφαρμόζουμε. Επομένως, δε λείπει ούτε ο σχεδιασμός ούτε η στρατηγική, ούτε η μελέτη του τουριστικού προϊόντος της περιοχής. Αυτό που λείπει είναι να συντονιστούν οι φορείς και να καταλήξουν σ’ ένα στρατηγικό σχέδιο.

Στο σχεδιασμό του ΠΕΠ, το μέτρο που αφορά την ανάπτυξη σε περιοχές φυσικού κάλλους, αυτό δηλαδή που θα χρηματοδοτούσε έργα μέσα στις προστατευόμενες περιοχές, έχει συμπεριλάβει και τις νησιωτικές περιοχές. Έχει έρθει η οδηγία ότι όλα τα χρήματα του συγκεκριμένου μέτρου πρέπει να τ’ απορροφήσουν τα νησιά. Επομένως, οι προστατευόμενες περιοχές έμειναν απ’ έξω. Η κεντρική διοίκηση πρέπει να ξεκαθαρίσει αν έχει χρήματα και πότε σκοπεύει να τα δώσει». Ο σχεδιασμός που όρισε να δοθούν τα χρήματα στα νησιά έγινε από τη Διαχειριστική Αρχή της περιφέρειας ΑΜ-Θ και όταν τους υπεβλήθη η ερώτηση «γιατί» δεν δόθηκε απάντηση παρά μόνο «έτσι έπρεπε να γίνει. Προφανώς θεωρούν ότι οι προστατευόμενες περιοχές μπορούν να χρηματοδοτηθούν και από άλλα εργαλεία, όπως είναι το επιχειρησιακό πρόγραμμα περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, το οποίο πρόγραμμα όμως έχει ως τελικούς δικαιούχους τους φορείς διαχείρισης, οι οποίοι εδώ κι εννέα μήνες καρκινοβατούν γιατί τα διοικητικά συμβούλια που έχουν οριστεί δεν έχουν ανανεωθεί. Ταυτόχρονα υπάρχει μια οδηγία του υπουργείου Εσωτερικών η οποία καταργεί όλα τα θεσμικά όργανα που είχαν διοριστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση. Στο φορέα διαχείρισης εκκρεμεί η πρόταση για τη Ramsar. Έχουν γνωμοδοτήσει όλοι πλην του φορέα διαχείρισης».

Η μελέτη συνέδεε την ανάπτυξη της Ροδόπης με τον αγροτουρισμό χωρίς να δίνει επιπλέον στοιχεία, ενώ άφηνε στην άκρη το θαλάσσιο τουρισμό. «Χρειάζεται να κάνουμε και σ’ αυτή την περίπτωση τον απαραίτητο συσχετισμό με το χωροταξικό, που λέει ότι δε χρειάζεται λιμενικές υποδομές ο νομός Ροδόπης» σημειώνει ο Βαγγέλης Λίτσος. Για την πρόταση που είχε γίνει περί της δημιουργίας θαλάσσιου πάρκου στο λιμάνι του Φαναρίου ο δήμαρχος της Αιγείρου επισημαίνει ότι υπάρχει μόνο η θετική γνωμοδότηση του δημοτικού συμβουλίου. «Από εκεί και πέρα εκκρεμούν 49 αδειοδοτήσεις και γνωμοδοτήσεις σε πανελλαδικό επίπεδο».

Μονή Βατοπαιδίου: προσεχώς

Η διεκδίκηση από τη Μονή Βατοπαιδίου περιοχών που αφορούν και το δήμο της Αιγείρου έδειξε να σταματά οριστικά, αλλά τα ερωτηματικά παραμένουν. Ο κ. Λίτσος θυμίζει ότι τον περασμένο μήνα οι τοπικοί φορείς πραγματοποίησαν μια επίσκεψη στην Αθήνα. «Υπάρχει μια διάχυτη εντύπωση ότι το θέμα θα επανέλθει αν και τυπικά έχει κλείσει. Μετά την από κοινού αίτηση που έχουν καταθέσει η Μονή Βατοπαιδίου και το ελληνικό δημόσιο στο δικαστήριο περί της μη έκδοσης απόφασης η υπόθεση κλείνει και δεν υπάρχει διεκδίκηση εκ μέρους της Μονής. Θεωρώ όμως ότι μάλλον η Μονή θα επανέλθει με νέα επιχειρήματα αφού διαπίστωσε τα επιχειρήματα του δημοσίου και των τοπικών φορέων. Ζήτησε να μην εκδοθεί απόφαση και στη συνέχεια θα βρει απάντηση στα παραπάνω και θα επανέλθει. Το κράτος και η πολιτεία δε θα πρέπει να εξοπλίσουν με περισσότερα στοιχεία τις διεκδικήσεις της Μονής. Να μη δούμε αντίστοιχο έγγραφο – όπως αυτό που είδαμε επί Φωτιάδη – ότι το ελληνικό δημόσιο δεν έχει καμία διεκδίκηση απέναντι στις απαιτήσεις της Μονής. Αυτό σημαίνει ότι η Μονή κάνει καλά τη δουλειά της κι επιπλέον έχει βρει συνεταίρους στην απέναντι όχθη. Επειδή η Μονή έχει προσβάσεις σε όλους τους πολιτικούς και ιδεολογικούς χώρους πιστεύω ότι αναζητά νέους τρόπους.

Δεν είναι δυνατόν στο συμβούλιο κληροδοτημάτων του υπουργείου Οικονομικών όλες τις αιτήσεις που έχει υποβάλλει η Μονή να τις έχει κρίνει ο ίδιος εισηγητής – επί συνόλου δεκάδων εισηγητών – και να είναι πάντοτε θετικές για την ίδια».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.