ΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ…… ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ
Στο κέντρο της Θράκης, η Κομοτηνή πάντοτε στις προεκλογικές περιόδους επιλέγονταν για τις ομιλίες των επικεφαλής των κομμάτων.
Από τις εκλογές του 1946 έως τις πρώτες εκλογές του 1989 το ξενοδοχείο «Αστόρια» θεωρούνταν ιδανικό σημείο για να εκφωνήσει ο αρχηγός την πολιτική του ομιλία. Να συνεγείρει τα πλήθη, να περάσει το μήνυμά του, να προσελκύσει ψηφοφόρους.
Όχι τυχαία, στην καρδιά της πόλης βρίσκονταν και βρίσκεται ακόμη το ιδανικότερο για πολιτικές ομιλίες μπαλκόνι της Κομοτηνής, που ανήκει στο ανακαινισμένο σήμερα ξενοδοχείο «Αστόρια».Μπροστά του «ξετυλίγεται» η Πλατεία Ειρήνης και οι πεζόδρομοι, χώρος ικανός για να φιλοξενήσει αρκετό κόσμο.
Το ξενοδοχείο στεγάζεται σε ιστορικό διατηρητέο κτίριο, που κτίσθηκε το 1900 με σχέδια του αρχιτέκτονα Όθωνα. Μετατράπηκε σε ξενοδοχείο το 1937 από το Νικόλαο Παπαθεοδώρου, (ανακαινίσθηκε πλήρως από την ΑΦΟΙ Ν. ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΕ το 1993 και από το Φεβρουάριο του 1994 λειτουργεί με τη σημερινή του μορφή).
Οι σημερινοί επισκέπτες αγνοούν ότι στα ίδια δωμάτια διανυκτέρευσαν ο Γέρος της Δημοκρατίας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Η αρχή για το ιστορικότερο προεκλογικό μπαλκόνι της Κομοτηνής έγινε με τις εκλογές της 31ης Μαρτίου του 1946 και σήμανε την επιστροφή στις κάλπες, στη σκιά όμως του Εμφυλίου Πολέμου…
Οι επικεφαλής επέλεγαν το ξενοδοχείο για να συναντηθούν με τα στελέχη του κόμματός τους, να διανυκτερεύσουν αλλά και πραγματοποιήσουν την πολιτική τους ομιλία. Ήταν το ιδανικότερο «πέρασμα», δρόμος του λαού από κάτω και το μπαλκόνι του πολιτικού από πάνω. Αλέξανδρος Παπάγος, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Γιώργος Παπανδρέου, Ευάγγελος Αβέρωφ, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Σπυρίδων Μαρκεζίνης, Ανδρέας Παπανδρέου, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Οι πολιτικοί άλλαζαν, ο χώρος παρέμενε σταθερά ίδιος. Με πλακόστρωτο πεζοδρόμιο από κάτω, την πλατεία απέναντι, τα καταστήματα γύρω- γύρω, τα πλατάνια και τα κλασικά καφενεία, τρία – τέσσερα στον αριθμό, πέριξ. Την ώρα της ομιλίας έκλειναν τα πάντα…
Οι εκλογές της 5ης Μαρτίου του 1950 και ένα χρόνο αργότερα νέα εκλογική αναμέτρηση με τον Αλέξανδρο Παπάγο να φθάνει και να μιλά στην πόλη, όπως και ο Σπύρος Μαρκεζίνης που σ΄ αυτή την εκλογική αναμέτρηση κέρδισε μια έδρα με το «Νέο Κόμμα». Οι εκλογές της 16ης Νοεμβρίου του 1952 έφεραν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή στην Κομοτηνή, ιδιαίτερα δημοφιλής στους ψηφοφόρους, ανέλαβε την εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης, μετά το θάνατο του στρατάρχη Παπάγου και προχώρησε στην ίδρυση του νέου κόμματος της ΕΡΕ (Οκτώβριος ‘55). Με φίλους και στελέχη συναντήθηκε στο «Αστόρια», εκεί διανυκτέρευσε, εκεί, από το μπαλκόνι του ξενοδοχείου, πραγματοποίησε και την κεντρική του ομιλία. Χωρίς κείμενο, όπως θυμούνται σήμερα οι άνθρωποι που έζησαν εκείνες τις στιγμές. Νωρίτερα είχε ζητήσει να πιει ένα ζεστό τσάι, λέγοντας δυο φορές ευχαριστώ στον υπάλληλο – μικρό παιδί- που του το πήγε.
Πάντα πριν τις ομιλίες των πολιτικών, ερχόταν τα μέλη των Τοπικών Οργανώσεων των κομμάτων, τα στελέχη, οι κομματάρχες, έπαιρναν οδηγίες, ενημέρωναν για τα ζητήματα της περιοχής. Από τις αρχές του 1961, έγιναν ποικίλες ζυμώσεις στον κεντρώο φιλελεύθερο χώρο, που κατέληξαν στη συγκρότηση ενιαίου κόμματος με τίτλο «Ένωσις Κέντρου», με ηγέτη τον Γεώργιο Παπανδρέου. Η εμφάνισή του στην Κομοτηνή, έμεινε ιστορική. Κόσμος πολύς, είχε δημιουργηθεί το αδιαχώρητο. Όχι αναίτια, είχαν προηγηθεί οι εκλογές της 29ης Οκτωβρίου του 1961, οι καταγγελίες για βία και νοθεία και ο «Ανένδοτος Αγών». «Η πλατεία ήταν γεμάτη…» θυμούνται άνθρωποι που έζησαν τις ιστορικές στιγμές. «Ο Γέρος στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου και πλήθος κόσμου από κάτω που δεν τον άφηναν να μιλήσει διακόπτοντάς τον συνέχεια με συνθήματα. Οι παλιές συγκεντρώσεις δεν είχαν μεταφερόμενο κοινό, ήταν ντόπιος ο πληθυσμός. Είχαν έρθει όλοι, κάτω από μπαλκόνι για να ακούσουν τον Γεώργιο Παπανδρέου».
Ίδιες οι στιγμές και το 1985, όταν ήρθε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ήταν τέτοιο το πλήθος, που δεν μπορούσε να περάσει κανείς. Ομιλίες που έγραψαν ιστορία στα χρονικά της πόλης, Μέχρι και τις εκλογές της 18ης Ιουνίου του ‘89 οι πολιτικές ομιλίες γινόταν από αυτό το μπαλκόνι. Ο τελευταίος που μίλησε τότε, ήταν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Η ομιλία εκείνη, αλλά και αυτές του Γιώργου Παπανδρέου το ‘64, του Καραμανλή το ‘74 και του Ανδρέα Παπανδρέου το ‘85 ήταν οι σημαντικότερες και λόγω των πολιτικών γεγονότων και του κλίματος της εποχής, αλλά και λόγω της κοσμοσυρροής και του πάθους των συγκεντρωμένων ψηφοφόρων. Από το ιστορικό μπαλκόνι της Κομοτηνής δεν έλειψαν και παρουσίες από το χώρο της Αριστεράς, όπως αυτή του Ηλία Ηλιού. «Όλοι», θυμούνται άνθρωποι που έζησαν την στιγμή, «ανέβαιναν πίσω από τους ηγέτες, χωρούσαν δεν χωρούσαν, στριμώχνονταν, πίεζαν. Από την Αριστερά είπαν τρεις θα συνοδέψουν τον Ηλιού και τρεις βρέθηκαν στο πλευρό του. Ήταν άψογη η οργάνωση και η υπακοή που είχαν.»
Μπαλκόνι «κομμάτι» της τοπικής ιστορίας. Στιγμές που χαρακτηρίζονται από τις συνθήκες της εποχής. Απλότητα και αμεσότητα, χωρίς τους image makers, χωρίς ηχητικά συστήματα, με δυο μεγάφωνα όλα κι όλα, με ένα μικρόφωνο για τον ομιλητή, χωρίς φωτισμούς και άλλα ηχητικά εφέ. Ένας ενημέρωνε ότι σε λίγο θα μιλήσει ο αρχηγός και μετά ανέβαινε ο πολιτικός, χωρίς σημειώσεις, απολαμβάνοντας το πλήθος να πάλλεται συγκινημένο από την παρουσία του. Προσιτός και συνάμα απόμακρος, χωρίς να φροντίζουν γι’ αυτό οι ομάδες περιφρούρησης και οι επικοινωνιολόγοι. Ο ηγέτης στο μπαλκόνι και ο λαός από κάτω… Ήταν η μοναδική ευκαιρία να δει κανείς το πολιτικό του ίνδαλμα από κοντά, ελλείψει της τηλεόρασης. Περιγράφονται, ακόμη και σήμερα, χρόνια μετά, ως άνθρωποι απλοί και προσιτοί, ηγέτες με ξεχωριστή ευγένεια. Προσέρχονταν αθρόα οι ψηφοφόροι στον γνωστό χώρο του ξενοδοχείου, στην Πλατεία Ειρήνης όπως ονομάζεται τα τελευταία χρόνια, για να δουν, να ακούσουν, να μάθουν το προεκλογικό πρόγραμμα για την περιοχή, αλλά και για να νιώσουν περισσότερο δυνατοί εν όψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων. Όταν άφηναν το μπαλκόνι πίσω τους, με τις ιαχές των «πιστών» τους στα αυτιά τους ακόμη, αποσύρονταν στην μοναξιά του ηγέτη, στο δωμάτιό τους, στις σημειώσεις και στις σκέψεις τους, τόσο μακριά και τόσο κοντά από το μπαλκόνι…
Μαρία Νικολάου
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
