Το αλλο προσωπο του πετυχημενου ηγετη Σεβασμος στην αληθεια και στο ονειρο

Δεν είναι λίγες οι φορές που αναρωτηθήκαμε τι είναι αυτό που κάνει έναν ηγέτη άστρο φωτεινό για τον λαό του, ποια αύρα τον περιβάλλει και ποια αλήθεια οδηγεί το έργο του μέσα από το σεβασμό για το κοινό όραμα. Πρακτικές πολιτικές, εγχειρίδια του καλού ηγέτη, αναδρομή στις βιογραφίες πετυχημένων ανδρών ωχριούν μπροστά στο συναίσθημα και σ΄ αυτό που καλείται «συναισθηματική νοημοσύνη του νέου ηγέτη». Το συναίσθημα που δεν ποδηγετείται από το μυαλό, το συναίσθημα που συνοδοιπορεί με τη νόηση δεν είναι καινούρια ιστορία στην πορεία του ανθρώπου προς τη συμβίωση και τη συγκρότηση κοινωνιών. Καινούριες είναι οι μελέτες που πιστοποιούν την αξία του ως κλειδί για την επιτυχία κάθε μεμονωμένου οργανισμού και για την αρμονία των ομάδων και κοινωνιών. Κεντρικός άξονας το κοινό όραμα και πασπαρτού για όλα τα κλειδωμένα «μπορώ» του σύγχρονου ανθρώπου, η αλήθεια, χωρίς κρίσεις μεσσιανισμού και χειραγώγησης.

Α.Χ.

Οι αρχές της συναισθηματικής πραγματικότητας

Οι έρευνες φανέρωσαν μια σειρά κανόνων που συντελούν στη δημιουργία αρμονίας, συντονισμού και αποτελεσματικής κουλτούρας με συναισθηματική νοημοσύνη. Οι μελέτες δίνουν τρία στοιχεία – κλειδιά: α) ανακάλυψη της συναισθηματικής πραγματικότητας β) οραματισμός του ιδανικού και γ) διατήρηση της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Σεβασμός στις αξίες της ομάδας και στην ακεραιότητα του οργανισμού. Τα οράματα αλλάζουν – όμως καθώς εξελίσσονται, ο ηγέτης πρέπει να σιγουρεύει ότι τα «άγια των αγίων», τα όσα όλοι θεωρούν ιερά, παραμένουν ανέγγιχτα. Αυτή είναι η πρώτη πρόκληση: να ξέρει ο ηγέτης ποια είναι ακριβώς τα ιερά και όσια, κυρίως για τους άλλους.

Η δεύτερη πρόκληση είναι να βλέπει καθαρά τι πρέπει ν΄ αλλάξει, ακόμα κι όταν θεωρείται πολύτιμο, και να κάνει και τους άλλους να το καταλάβουν.

Αν βασικές αντιλήψεις, απόψεις, θεωρήσεις και κουλτούρες πρέπει όντως ν΄ αλλάξουν, έγκειται στους ίδιους τους ενδιαφερόμενους να δραστηριοποιηθούν.

Τέτοιες αλλαγές δεν επιβάλλονται και έτσι, όταν οι άνθρωποι μπαίνουν σε παρόμοιες διαδικασίες πρέπει να έχουν πειστεί απόλυτα για να κινητοποιηθούν, έχοντας κατά νου ένα νέο όραμα και ελπίδες και ασφαλώς χωρίς φοβίες.

Ένας ενορατικός ηγέτης επιδρά θετικά στις διαδικασίες αλλαγής, αναγνωρίζει και τιμά τα συναισθήματα και τα πιστεύω των ανθρώπων του, ενώ ταυτόχρονα παραμένει σταθερός στο όραμα της αλλαγής.

Αναγκαίες καθυστερήσεις για πραγματική ταχύτητα.

Ένας προπονητής μανιακός με τη ταχεία στόχευση έλεγε στους μαθητές του: Αν βρεθείτε σε μάχη θα πολεμήσετε για τη ζωή σας με «ιλιγγιώδη ταχύτητα».

Όμως όταν προσπαθούμε να καθιερώσουμε νόρμες αρμονίας και συντονισμού δεν γίνεται να βιαζόμαστε.

Χρειάζεται να καθυστερήσουμε, ώστε να βάλουμε όλους τους εργαζόμενους στις συζητήσεις για τις αλλαγές, αν και κάτι τέτοιο δεν παρατηρείται συχνά στους οργανισμούς.

Όμως όταν προσπαθούμε να καθιερώσουμε νόρμες αρμονίας και συντονισμού, δεν γίνεται να βιαζόμαστε.

Χρειάζεται να καθυστερήσουμε, ώστε να βάλουμε όλους τους εργαζόμενους στις συζητήσεις για τις αλλαγές, αν και κάτι τέτοιο δεν παρατηρείται συχνά στους οργανισμούς.

Όμως οι καθυστερήσεις για να ερευνηθούν και να αναλυθούν καταστάσεις και οράματα είναι απαραίτητες. Αυτές οι διαδικασίες απαιτούν προπονητική και δημοκρατική ηγετική προσέγγιση.

Ο ηγέτης πρέπει ν΄ ακούσει προσεκτικά τους ανθρώπους του, για να καταλάβει ποια είναι η κουλτούρα τους και ποια η συναισθηματική πραγματικότητα του οργανισμού.

Οι συναισθηματικά νοήμονες ηγέτες βασίζονται σ΄ αυτά τα δύο στιλ για να δημιουργήσουν τις απαραίτητες καθυστερήσεις που θα κάνουν τους άλλους να νιώσουν εμπιστοσύνη και θα πάρουν κουράγιο για να αντεπεξέλθουν στις αλλαγές που, απ΄ τη στιγμή που θα γίνουν αποδεκτές, θα εκτελεστούν με ταχύτητα.

Ξεκίνημα απ΄ την κορυφή με τα μάτια προς τα κάτω.

Η κορυφαία ανώτερη διοικητική ομάδα πρέπει να αντιμετωπίσει την αλήθεια αναφορικά με τη συναισθηματική πραγματικότητα του οργανισμού και να είναι απόλυτα αφοσιωμένοι στη δημιουργία αρμονίας γύρω απ΄ τα οράματα.

Απαιτείται, λοιπόν, μια στρατηγική απ΄ τους «πάνω» προς τους «κάτω», ώστε να ενωθούν όλοι και να συμμετάσχουν ενεργά στις αλλαγές.

Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι ηγέτες, επίσημοι και ανεπίσημοι, μιλούν και ακούγονται, ώστε να φανούν όσα πρέπει να αλλάξουν ή να καταργηθούν συζητώντας πόσο ωραίο θα είναι να φτάσει ο οργανισμός σε επίπεδο πλήρους και ολοκληρωτικής λειτουργικότητας. Η εξεύρεση του πολύτιμου χρόνου για τέτοιες συζητήσεις είναι μια δυναμική παρέμβαση στις υπάρχουσες νόρμες. Οι άνθρωποι σκέφτονται, ανταλλάσσουν απόψεις και οι ηγέτες τους καθοδηγούν προς τους κοινούς νέους στόχους. Απ΄ τη στιγμή που όλοι πείθονται, υπεισέρχεται ο ενθουσιασμός της αλλαγής και έτσι είναι πιο εύκολο να μεταπηδήσουν απ΄ τα λόγια στις πράξεις. Ο ενθουσιασμός παρέχει αυτομάτως κίνητρα ενεργοποίησης.

Όμως χρειάζονται κατευθυντήριες: προς το όνειρο, προς τις συλλογικές αξίες και προς νέους τρόπους συνεργασίας.

Οι σαφείς, διαφανείς στόχοι, οι ανοιχτές διαδικασίες και η συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων καθώς και οι ηγέτες – ζωντανά παραδείγματα, είναι οι μέθοδοι που οι «πάνω» δείχνουν στους «κάτω» πώς δημιουργείται και καλλιεργείται η αρμονία.

Η αποσαφήνιση του ιδανικού

Ενδοσκόπηση

Για να σχηματοποιηθεί ένα όραμα που ανταποκρίνεται και στους άλλους οι ηγέτες πρέπει να παρατηρήσουν προσεκτικά τα πάντα, ξεκινώντας απ΄ τα προσωπικά τους συναισθήματα και τα συναισθήματα των άλλων. Από μόνα τους τα γεγονότα π.χ. η κίνηση της αγοράς και ο ανταγωνισμός – δεν παρέχουν αρκετές πληροφορίες για να δημιουργηθεί ένα όραμα με αξία και νόημα που θα αγγίξει τις καρδιές των ανθρώπων. Γι΄ αυτό ο ηγέτης πρώτα πρέπει να διαβάσει τα συναισθήματα των άλλων και μετά να εφεύρει ένα όραμα, με το οποίο θα ταυτιστούν βαθιά.

Άλλο η συμμόρφωση και άλλο ο συντονισμός

Το πραγματικά γοητευτικό όραμα μιλάει στις καρδιές των ανθρώπων. Οι άνθρωποι πρέπει να δουν, να νιώσουν και ν΄ αγγίξουν τις αξίες και το όραμα ενός οργανισμού για να καταλάβουν τι γίνεται και να συμμετάσχουν ενεργά. Η ακεραιότητα παίζει καίριο λόγο στο συντονισμό των ανθρώπων, γιατί πρέπει να πειστούν ότι η επίτευξη των ιδανικών της επιχείρησης δεν σημαίνει συμβιβασμούς στις προσωπικές τους αξίες, τις αρχές και τα πιστεύω τους.

Πρώτα οι άνθρωποι και μετά οι στρατηγικές

Οι ηγέτες που εφαρμόζουν θετικά ηγετικά μοντέλα, παράγουν νόρμες που εμπνέουν αφοσίωση, συμμετοχή, ενεργή επιδίωξη οραμάτων και υγιείς παραγωγικές εργασιακές σχέσεις. Δημιουργούν συνδέσμους εστιάζοντας στα όσα πραγματικά χρειάζονται και θέλουν οι άνθρωποι τους και επειδή συστηματικά καθιερώνουν μια κουλτούρα που υποστηρίζει τις καλές σχέσεις όπως στις πρωτόγονες φυλές. Όταν ο ηγέτης επικεντρώνεται στους ανθρώπους, δημιουργούνται συναισθηματικοί δεσμοί και τίθενται οι βάσε, όπου καλλιεργείται η αρμονία, οπότε οι εργαζόμενοι θα ακολουθούν τους αρχηγούς τους και στις καλές και στις κακές στιγμές.

Η αρμονία δημιουργεί αόρατους, αλλά ισχυρότατους δεσμούς μεταξύ των ανθρώπων γιατί βασίζονται στην κοινή άποψη ότι αυτό που κάνουν αξίζει και ότι ο ένας εμπιστεύεται τον άλλον. Για να πετύχει αυτό πρέπει να δημιουργούνται δεσμοί και εκτός του εργασιακού χώρου, να επικοινωνούν, να μιλούν, να γελούν και αν είναι δυνατόν να φτιάχνουν κοινά όνειρα.

Από το όραμα στη δράση

Σε κάθε ευκαιρία οι ηγέτες πρέπει να τονίζουν πώς θα είναι στην πράξη το όραμα, πώς θα το αισθάνονται όλοι και πώς θα το χαρούν από σήμερα και στο μέλλον. Έτσι θα μάθει τους ανθρώπους του να γίνονται οι ίδιοι «όργανα» ανακαλύψεων και αλλαγών, να κατανοούν τις διαδικασίες μεταμόρφωσης και να επαγρυπνούν για να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους. Σε ιδανικές καταστάσεις, σε κάθε επαφή, σε κάθε απόφαση, οι ηγέτες πρέπει να επιδεικνύουν συστηματικά τις δικές τους αξίες και αρχές, ταυτίζοντάς τες με τις επιδιωκόμενες αλλαγές του οργανισμού. Φυσικά, πρέπει να εφαρμόζουν το προπονητικό, οραματικό και δημοκρατικό στιλ και να δείχνουν το σεβασμό τους στους ανθρώπους τους. Έτσι θα καταφέρουν να κάνουν και τους άλλους να συναισθανθούν τον προορισμό τους και να θελήσουν να πετύχουν.

Οι ηγέτες πρέπει να γνωρίζουν ότι έχουν τεράστια επίδραση στα συλλογικά συναισθήματα και ότι συχνά αποτελούν το επίκεντρο πολλών ιστοριών. Η διαχείριση των μύθων, των συμβολισμών, των υπόγειων κανόνων και της κουλτούρας αποτελούν ισχυρότατα κίνητρα αλλαγής.

Οι ηγέτες που ξέρουν πώς να χρησιμοποιούν τη συμβολική ισχύ του ρόλου τους εφαρμόζοντας τις αρχές της συναισθηματικής νοημοσύνης, να έχουν βρει τα «κουμπιά» για να δημιουργήσουν νέες μυθολογίες και να εκπέμψουν θετικά μηνύματα ακόμα και μέσα από αδιόρατες χειρονομίες ή δήθεν ασήμαντες πράξεις.

Τελικά η δημιουργία συναισθηματικά νοημόνων οργανισμών είναι ευθύνη των ηγετών τους.

Αυτοί πρέπει πρώτοι να προσδιορίσουν την πραγματικότητα, περιλαμβανόμενης και της κουλτούρας που παρεμποδίζει τις αλλαγές, και μετά να εξερευνήσουν τα ιδανικά και τα οράματα των όσων μπορούν και πρέπει να γίνουν. Πρέπει δηλαδή να βοηθήσουν και τους άλλους να βρουν τους ρόλους τους στα νέα οράματα. Και φυσικά οι ηγέτες είναι αυτοί που θα συντονίσουν και τους υπόλοιπους και θα τους ενεργοποιήσουν, ώστε να γίνουν οι αλλαγές πράξεις. Οι συναισθηματικά νοήμονες ηγέτες που εφαρμόζουν θετικά μοντέλα, όπως το προπονητικό και το ενορατικό, και ταυτόχρονα φτιάχνουν νόρμες που καλλιεργούν κυνισμό, βαρβαρότητα και φόβο) απελευθερώνουν μια ισχυρή δύναμη: τη συλλογική ενέργεια του οργανισμού στην επιδίωξη νέων στρατηγικών και πρακτικών. Αυτά τα στιλ και αυτοί οι ηγέτες βασίζονται και χτίζουν στη θετικότητα και την αισιοδοξία. Φτιάχνουν οράματα που αγγίζουν τις καρδιές των ανθρώπων, καλλιεργούν έμπνευση και πίστη στην αποστολή του οργανισμού και πετυχαίνουν να ενοποιήσουν τάσεις και απόψεις με ισχυρούς δεσμούς γιατί πείθουν τους άλλους ότι η δουλειά τους αξίζει.

Αποσπάσματα από το βιβλίο «Ο Νέος Ηγέτης» των Goleman, Boyatzis και McKee που θα κυκλοφορήσει προσεχώς από τις Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα σε μετάφραση Μπελίκας Κουμπαρέλη.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.