«Την αγαπω την Κομοτηνη»
Ο Σάββας Κουτλογεωργίου μιλά στον «Κόσμο» για την Κομοτηνή με ένα βιβλίο που μόλις βγήκε από το Τυπογραφείο. Η Κομοτηνή του χθες, η πόλη σε άσπρο – μαύρο. Τα καταστήματα, οι επαγγελματίες, τα κτίρια, οι άνθρωποι. Οι δρόμοι άλλαξαν, η πόλη έχασε το παλιό της χρώμα και η ζωή απέκτησε φρενήρεις ρυθμούς. Ωστόσο, ο αγαπημένος κύριος Σάββας έχοντας την βοήθεια της συζύγου του, της κας Φωφώς και την αμέριστη συμπαράσταση της δημοτικής αρχής, κατορθώνει μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό να παρουσιάσει την Κομοτηνή μας συγκινώντας τους παλαιότερους και καταπλήσσοντας τους νεαρότερους σε ηλικία.
Γιατί γράψατε ένα βιβλίο για την Κομοτηνή;
Από αγάπη προς την πόλη, προς την Κομοτηνή. Δεν υπάρχει τίποτα που να αναφέρεται στην ιστορία της Κομοτηνής.
Ποια εποχή περιγράφετε;
Την Κομοτηνή του ΄20 και του ΄30.
Ποια επαγγέλματα εκείνης της εποχής έχουν σβήσει σήμερα;
Πάρα πολλά, όπως: Σαμαράδες, Σχοινάδες, Καλαθοποιοί δεκάδες επαγγέλματα που έχουν σβήσει σήμερα.
Πόσο χρόνο εργαστήκατε για μα συλλέξετε το υλικό;
Τρία χρόνια. Είχα την στήριξη της γυναίκας μου. Με βοήθησε από την πρώτη στιγμή ο δήμαρχος Τάσος Βαβατσικλής και η πρόεδρος της ΔΕΠΑΚ κ. Σοφία Μενεσελίδου. Ευτυχώς την επιμέλεια της έκδοσης είχε η κ. Τζένη Κατσαρή Βαφειάδη η οποία έκανε πολύ όμορφη και προσεγμένη δουλειά.
Εσείς, μικρό παιδί τότε πού συχνάζατε;
Ο πατέρας μου είχε μια επιχείρηση ποτοποιίας, στο σιντριβάνι, στην κεντρική πλατεία. Να σας αποκαλύψω κάτι που δεν ξέρουν πολλοί. Το δημοτικό κατάστημα ήταν μέσα στην κεντρική πλατεία. Έχω φωτογραφία στο βιβλίο που αναγράφεται: Ξενοδοχείο Αστόρια, έναντι Δημαρχίας.
Τι έχει μείνει στην πόλη μας όπως ήταν τότε;
Άλλαξε τελείως σχεδόν όλη η Κομοτηνή. Οι αντιπαροχές την άλλαξαν. Έμειναν λίγα σημεία. Στην οδό Αγκύρας για παράδειγμα, στην οδό 40 Εκκλησιών, στην οδό Περγάμου. Υπάρχουν κάποιες κατοικίες που αποδεικνύουν την ευρωστία των Κομοτηναίων εκείνης της περιοχής.
Ένα μεγάλο οικονομικό όνομα εκείνης της περιόδου;
Αυτό του Λύσανδρου Σκουτέρη είχε μεγάλες επιχειρήσεις αποικιακών, πετρελοϊδών στα παλιά στραγαλατζίδικα.
Παλιά στραγαλατζίδικα…
Ααα ναι, είχε η Κομοτηνή. Στην οδό Λαχανά υπήρχαν τα τενεκετζίδικα. Κάτω από το ρολόι ήταν τα σοβατζίδικα. Οι μουσουλμάνοι ήταν τεχνίτες στην παραγωγή και παρασκευή -επεξεργασία στραγαλιών. Ακόμη κι αυτό σήμερα έχει αλλάξει.
Πώς ήταν διαμορφωμένες οι τάξεις;
Μια τάξη που κυριαρχούσε στην Κομοτηνή ήταν αυτή των επαγγελματιών, όπως: Λύσανδρος Σκουτέρης. Κούσαντας, Μελετιάδης. Είχαμε εμπόρους, καταστηματάρχες, τεχνίτες, εργάτες.
Καπνεργάτες;,/b>
Ναι, είχαμε το εργοστάσιο «Γκέρη», μεγάλο καπνεργοστάσιο που απασχολούσε πολλούς εργαζομένους. Τα κτίρια σήμερα έγιναν κέντρα διασκέδασης και κέντρα αισθητικής.
Ποιο σημείο θυμάστε με ιδιαίτερη αγάπη στην Κομοτηνή;
Την παλιά πλατεία. Είχε σιντριβάνι, αυτοσχέδιο για να ποτίζονται τα ζώα. Μετά ομόρφυνε περισσότερο. Θυμάμαι ένα γραφικό τύπο από τα Γιάννενα που έφερνε φουστανέλες στολές γκλίτσες από την πατρίδα του. Κάτω από τον πλάτανο ήταν το καφενείο του Γιουσούφ και δίπλα ένας παραδοσιακός σχοινοποιός, πιο εκεί ο φούρνος του Λάζαρου. Όλα αυτά και πολλά άλλα μου λείπουν.
Κοσμική ζωή είχε;
Βεβαίως, φημιζόταν ακόμη και για την κοσμική της ζωή. Υπήρχε η παροικία των vero Κομοτηναίων που ζούσε πέριξ της οδού Βενιζέλου, όπως η οικογένεια Μουσούρη. Πιο κάτω υπήρχε η Εβραϊκή συνοικία, στην οδό Μακαβαίων, σημερινή οδό Καραολή. Υπήρχε το εβραϊκό σχολείο, η εβραϊκή λέσχη. Το ΄40 είχαν στιγματιστεί με μια κίτρινη πεντάλφα, το θυμάμαι κι αυτό.
Πόσες φωτογραφίες φιλοξενούνται στο βιβλίο;
250 φωτογραφίες που δεν τις έχετε ξαναδεί. Θα σας καταπλήξουν και θα σας συγκινήσουν.
Ποιο μήνυμα στέλνετε;
Την αγάπη μου για την Κομοτηνή. Την αγαπώ την Κομοτηνή.
Μαρία Νικολάου
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
