Θρ. Oρ. Παπαστρατης, Στην Κομοτηνη απο την αρχη με συγκινησε το πολυπολιτισμικο μωσαικο της κοινωνιας της

Ο Θρασύβουλος Ορ. Παπαστρατής είναι δικηγόρος. Συγχρόνως, ταξιδευτής σε τόπους ιστορίας όπου ήκμασαν οι διάλογοι ανθρώπων και πολιτισμών, ερευνητής και συγγραφέας, και ίσως γι’ αυτό δεν θα σταματήσει ποτέ να επισκέπτεται και να παρατηρεί την πορεία στο χρόνο της Κωνσταντινούπολης αλλά και της Κομοτηνής. Ανάμεσα στα ενδιαφέροντά του και η μελέτη της ιστορίας του ελληνικού εβραϊσμού. Στον Θρασύβουλο Παπαστρατή οφείλουμε εξάλλου τη μελέτη για την «Ιστορία των Εβραίων της Κομοτηνής»(έκδοση ΠΑΚΕΘΡΑ) που πριν τρία περίπου χρόνια παρουσιάστηκε, με τη συνεργασία του «ΠτΘ», και στην Κομοτηνή. Οι αναγνώστες μας τον γνωρίζουν επίσης και από την σε τακτά χρονικά διαστήματα πολιτική του αρθρογραφία που φιλοξενείται ταυτόχρονα στην εφημερίδα «Οδός» της Καστοριάς και στον «Παρατηρητή της Θράκης». Φίλος μας πλέον ο Θρασύβουλος Παπαστρατής ήρθε στην πόλη μας την εβδομάδα που μας πέρασε, τριγύρισε στην πόλη με τη φωτογραφική του μηχανή, είδε γνωστούς και φίλους και δεν αρνήθηκε να συνομιλήσει μαζί μας για τη σχέση του με τις πόλεις της ζωής του, την Ιστανμπούλ και την Κομοτηνή, τα σχέδιά του αλλά και τα όσα ως πολίτες, ατάραχοι στην «καταιγίδα» που μας πλήττει, εισπράττουμε…
Θρασύβουλος Ορ. Παπαστρατής όμως…

Έχω πολύ στενό δέσιμο με την ελληνική εβραϊκή κοινότητα, όπως και με την Κομοτηνή
 

ΠτΘ: κ.Παπαστρατή μετά από τρία χρόνια και ένα μήνα, όπως μας είπατε, βρίσκεστε και πάλι στην Κομοτηνή. Ποιος είναι ο σκοπός της επίσκεψής σας;
Θ.Π.: Η αφορμή, αλλά στην ουσία σκοπός, ήταν η παρουσίαση του βιβλίου του Νατάν Γκρίνμπεργκ σχετικά με τα ντοκουμέντα για τον χαμό των εβραϊκών κοινοτήτων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η παρουσίαση στην Καβάλα μου έδωσε έτσι ερέθισμα για να ανεβώ και παρότι η εκδήλωση θα γίνει στην Καβάλα θέλησα να έρθω και στην Κομοτηνή, την οποία αγαπώ ιδιαίτερα.

ΠτΘ: Εκτός από νομικός, είστε και ερευνητής και συγγραφέας και μάλιστα από τους πρώτους που άνοιξαν το κεφάλαιο των Εβραίων σε σχέση με την Κομοτηνή. Υπάρχει μια άποψη ότι όταν τα βιβλία εκδίδονται, σταματά η προσωπική συνομιλία τους με το συγγραφέα. Σε εσάς βλέπω όμως ότι συνεχίζεται…
Θ.Π.: Έχω πολύ στενό δέσιμο με την ελληνική εβραϊκή κοινότητα, όπως και με την Κομοτηνή. Το θέμα συνεχίζω να το ψάχνω, υπάρχουν κομμάτια που δεν είναι φωτισμένα και νομίζω ότι συνέχεια θα μαθαίνουμε για τους 11.000 ανθρώπους από την περιφέρεια αυτή και τους 67000 Έλληνες Εβραίους που χάθηκαν. Θα μαθαίνουμε κάθε μέρα, και κάθε μέρα ένα καινούργιο γεγονός βγαίνει στην επιφάνεια. Η κυκλοφορία αυτού του βιβλίου στα ελληνικά, το οποίο ήταν προφανώς και δυσπρόσιτο, και δεδομένου ότι ήταν στη βουλγαρική γλώσσα δεν ήταν βατό για ένα μέσο αναγνώστη, είναι εξαιρετικό γεγονός και το τιμώ, όπως και την εκδότριά του.

Η σχέση αγάπης με την Πόλη δεν θα τελειώσει ποτέ

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ. Η τελευταία σειρά βιβλίων που κυκλοφορήσατε από τις εκδόσεις «Τσουκάτου» είχε εστιάσει στις γειτονιές της Κωνσταντινούπολης. Μέσω των μέσων δικτύωσης σας βλέπουμε να είστε και πάλι στην Πόλη με τη φωτογραφική σας μηχανή υπό μάλης…
Θ.Π.: Έχω περίπου 15.000 φωτογραφίες από όλα τα μνημεία της Πόλης όλων των εθνοπολιτιστικών ομάδων που κατοίκησαν ή κατοικούν στην Πόλη, και μελετώ την ιστορία όλων των κοινοτήτων που έζησαν εκεί. Γράφω στην εφημερίδα των Κωνσταντινουπολιτών «Ο Πολίτης», υπάρχει ακόμα ένας κύκλος δημοσιευμάτων που έχει κλείσει και αφορά στις γειτονιές της Παλιάς Πόλης, της Ιστανμπούλ. Κατά νου έχω κάποια στιγμή να βγάλω ένα βιβλίο όμοιο με τα προηγούμενα, αλλά βεβαίως οι καιροί είναι χαλεποί, και ακόμα δεν το έχω βάλει σε μια άμεση προοπτική.

ΠτΘ: Οριακή υπόθεση στη ζωή σας θα πρέπει να είναι τα ταξίδια, γενικά το ταξίδι με την κλασική του έννοια…
Θ.Π.: Η ζωή δεν είναι ένα ταξίδι;

ΠτΘ: Είναι, αλλά με την κλασική του έννοια μου κάνει εντύπωση ότι για εσάς η Ανατολή, η Κωνσταντινούπολη είναι ανεξάντλητη πηγή τουλάχιστον σε σχέση με αυτά που εγώ εισπράττω παρατηρώντας σας… Είναι το μάτι του ταξιδευτή, το μάτι του ερευνητή;
Θ.Π.: Τώρα πια του ερευνητή.

ΠτΘ: Αυτή η σχέση αγάπης με την Πόλη δεν θα τελειώσει ποτέ;
Θ.Π: Δεν θα τελειώσει ποτέ. Στα τριάντα δύο χρόνια που ξεκίνησα να πηγαίνω στην Κωνσταντινούπολη, έχω πάει σαράντα τρεις φορές, έχω μείνει μεγάλα χρονικά διαστήματα και προσπάθησα να αποτυπώσω τη μνήμη. Πολλά από αυτά που φωτογράφησα από όλο το φάσμα των πολιτισμών που αναπτύχθηκαν εκεί δεν υπάρχουν πια. Νομίζω ότι κάθε φορά που πηγαίνω μαθαίνω κάτι ακόμα. Την τελευταία φορά που επισκέφθηκα την Πόλη πήγα σε ένα οικισμό της Ανατολικής Θράκης, δίπλα στο χωριό του Αγίου Στεφάνου, που είναι το τελευταίο χωριό στη Θράκη που ήταν μέσα στα όρια της ανταλλαγής και οι κάτοικοί του δεν ανταλλάχθηκαν. Στο επόμενο χωριό που είναι λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο εκεί, τα Γαλατάρια -σήμερα λέγεται Senlikioi- βρήκα την παλιά εκκλησία του χωριού με ένα περίγυρο παλαιών σπιτιών, η οποία αφού μετατράπηκε σε τέμενος και λειτούργησε για πολλά χρόνια, σήμερα εγκαταλείφθηκε και, πιθανότητα, ο δήμος της περιοχής θα την ανασκευάσει. Αυτό το θεώρησα πολύ σημαντικό γιατί διαχρονικά θα μπορέσει να παραμείνει και να θυμίζει το πέρασμα των ανθρώπων από τον τόπο. Με αυτή την έννοια μαθαίνω συνέχεια.

ΠτΘ: Εκτός από τη φωτογραφική μηχανή χρησιμοποιείται σημειωματάριο και κασετόφωνο;
Θ.Π.: Όχι, ούτε βίντεο χρησιμοποιώ, ούτε παίρνω συνεντεύξεις. Σημειωματάριο είναι ο νους μου και άμεσα, όταν επιστρέφω στη βάση μου, τις πληροφορίες τις οποίες αντλώ, τις καταγράφω. Παλιότερα δεν είχα αξιολογήσει και τη φωτογράφηση προσώπων που είχαν σημαίνουσα θέση στην ιστορική πορεία του τόπου. Έπρεπε να τους αποτυπώσω στο φακό, αλλά δίσταζα και το έχω μετανιώσει γιατί δεν υπάρχουν πια αυτοί οι άνθρωποι.

ΠτΘ: Σε σχέση με τις έρευνές σας και τις καταγραφές σας στα βιβλία σας, τα στοιχεία που αφορούν στις γειτονιές της Κωνσταντινούπολης και κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «Τσουκάτου» υπάρχει περίπτωση κάποτε να τα συγκεντρώσετε και να βγουν επιμέρους δουλειές, που αφορούν στην παρουσία των Αρμενίων ή των Εβραίων στην Πόλη ή των άλλων εθνικοτήτων;
Θ.Π.: Κάποια στιγμή μου πέρασε από το μυαλό, αλλά επειδή πιστεύω ότι δεν θα υπάρχει αναγνωστικό κοινό σε τέτοια κλίμακα ώστε ένα τέτοιο βιβλίο να έχει μια στοιχειώδη κυκλοφορία, δεν το αποτόλμησα. Κάποια στιγμή δημοσίευσα για τις αρμενικές γειτονιές στο περιοδικό «Αρμενικά», μια σειρά δημοσιευμάτων αποκλειστικά για τις αρμενικές γειτονιές της πόλης, αλλά έως εκεί, γιατί το να βγουν σε βιβλίο σε ποιον αυτό θα απευθύνεται και ποιο θα είναι το αγοραστικό κοινό; Νομίζω ότι θα είναι ένα βιβλίο που θα χαθεί, και στους σημερινούς καιρούς αυτό δεν γίνεται.

Προέχει όσα κτίρια έχουν αρχιτεκτονική και ιστορική αξία, και απέμειναν στην Κομοτηνή, να μπορέσουμε να τα διατηρήσουμε

ΠτΘ: Πώς σας φάνηκε η Κομοτηνή τρία χρόνια μετά;
Θ.Π.: Την είδα πολύ ζωηρή, παρά την οικονομική κρίση που μαστίζει, είδα κίνηση έξω, τα αυτοκίνητα κυκλοφορούσαν, μου έδωσε μια πολύ καλή εικόνα. Είδα τη Βενιζέλου γεμάτη ζωή και αυτό με ενθουσίασε, γιατί έρχομαι από έναν «καταθλιπτικό» τόπο. Το ότι η Κομοτηνή αντιστέκεται μέσα από αυτή τη ζωντάνια με χαροποίησε.

ΠτΘ: Κάποιος που σας βλέπει απ’ έξω και σε σχέση με τα βιβλία που έχετε γράψει θα μπορούσε να πει ότι κοντά στην Κωνσταντινούπολη, η Κομοτηνή είναι μια ακόμη αγαπημένη σας πόλη…
Θ.Π.: Ακριβώς. Οι αναμνήσεις μου είναι από μια άλλη Κομοτηνή φυσικά, όταν ιστορικές συνοικίες σώζονταν ακόμα. Σήμερα όλα αυτά χάνονται, ακόμα και οι μουσουλμανικές συνοικίες που ήταν το τελευταίο οχυρό της παράδοσης σιγά σιγά έχουν αρχίσει και γκρεμίζονται, και κτίζονται στη θέση τους πολυκατοικίες, με αποτέλεσμα να χάνεται ο παραδοσιακός ιστός της πόλης, και αυτό το οποίο προέχει είναι όσα κτίρια έχουν αρχιτεκτονική και ιστορική αξία, και απέμειναν, να μπορέσουμε να διατηρήσουμε.

Στην Κομοτηνή με συγκίνησε το πολυπολιτισμικό μωσαϊκό που απαρτίζει την κοινωνία της πόλης

ΠτΘ: Η Χαλκίδα με την Κομοτηνή από τα χρόνια του Μητροπολίτη Βασιλείου είχε σχέση και αγαστή συνεργασία. Οφείλετε κάτι σε αυτή την πορεία που έκανε τότε ο Βασίλειος; Πώς συνέβη η Κομοτηνή να είναι ένας από τους τόπους της καρδιάς σας;
Θ.Π.: Δεν θα το έλεγα αυτό. Ο Μητροπολίτης Βασίλειος ήταν μια σπουδαία προσωπικότητα, είχε κάποια μακρινή συγγένεια με την πατρική γραμμή μου, έχω στα χέρια μου το αρχείο του, το οποίο πιστεύω ότι κάποια στιγμή πρέπει να αξιοποιηθεί, και έχω ακούσματα από συγγενικά πρόσωπα για το πρόσωπό του, αλλά δεν νομίζω ότι αυτό με παρακίνησε να ασχοληθώ με την ιστορία της πόλης. Είναι άλλα πράγματα που με συγκίνησαν. Κυρίως από την αρχή με συγκίνησε το πολυπολιτισμικό μωσαϊκό το οποίο απαρτίζει την κοινωνία της πόλης.

Κάποια στιγμή οι σκεπτόμενοι άνθρωποι και αυτοί που έχουν τη δυνατότητα του λόγου πρέπει να μπουν μπροστά

ΠτΘ: Είστε και ενεργός πολίτης και γράφετε πολιτικά κείμενα και καταθέτετε τις απόψεις σας στην εφημερίδα «Οδό Καστοριάς» και στον «Παρατηρητή της Θράκης».
Θ.Π.: Προέβλεπα την οικονομική κρίση από το 2008 όταν έβλεπα το δανειστικό υπερκορεσμό της χώρας και καταλάβαινα ότι αυτή η πρακτική θα είχε ένα κακό τέλος. Όταν το 2009 επίσημα με την έλευση της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου εμφανίστηκε η οικονομική κρίση, και ιδίως όταν συζητιόταν η ένταξή μας στο χώρο του μνημονίου, κατάλαβα ότι ο κύκλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει τελειώσει, πολλώ δε μάλλον έχει τελειώσει η πορεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατάλαβα από την αρχή ότι η χώρα θα έπρεπε να επιστρέψει στο εθνικό νόμισμα για να μπορεί να σταθεί στα πόδια της και να πάει μπροστά. Από την άλλη έβλεπα ότι αυτός ο μνημονιακός κύκλος είναι ένα σπιράλ, το οποίο ενώ από τη μια τη ζωή των πολιτών την έκανε κομμάτια, από την άλλη δεν έλυνε το πρόβλημα των δημόσιων οικονομικών, όπως και δεν το έχει λύσει. Σήμερα τρία και πλέον χρόνια μετά την υπαγωγή της Ελλάδας στο μνημόνιο, η κατάσταση δεν είναι καλύτερη, η χώρα είναι καταρρέουσα και έπρεπε να φωνάξω για αυτήν την πραγματικότητα. Πιστεύω ότι κάποια στιγμή είτε οι σκεπτόμενοι άνθρωποι είτε αυτοί που έχουν τη δυνατότητα του λόγου πρέπει να μπουν μπροστά. Δεν μπορούν να γράφουν κείμενα όλοι ακόμη και αν βιώνουν βαθύτερα και βαρύτερα το πρόβλημα, αλλά ούτε τη δυνατότητα έχουν, ούτε το χειρισμό του γραπτού λόγου σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να μπορούν να το εκφράσουν. Τα κείμενα δεν τα έγραψα για μένα, τα έγραψα για δέκα εκατομμύρια Έλληνες.

ΠτΘ: Εκτός από την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα βλέπετε άλλη λύση; Πώς ερμηνεύετε τη φάση αναβίωσης των εθνικών ανταγωνισμών;
Θ.Π.: Η άλλη λύση δεν είναι λύση. Είναι η γερμανοποίηση της Ευρώπης και η μετατροπή της Ελλάδας σε προτεκτοράτο, όπως ήδη έχει συμβεί σε ένα βαθμό. Μια ενδιάμεση λύση θα ήταν να χωρισθεί ο ευρωπαϊκός νότος, όπου υπάρχουν στοιχεία και στη νοοτροπία και στην κουλτούρα αλλά και στην οικονομική κατάσταση που είναι κοινά, από τον Βορρά. Αλλά αυτά είναι και μεσοβέζικες λύσεις και δεν βλέπω ότι μπαίνουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

ΠτΘ: Την έλλειψη αντίδρασης του κόσμου στην πραγματικότητα της στοχοποίησής του τη δικαιολογείτε;
Θ.Π.: Δεν τη δικαιολογώ, την εξηγώ από την προπαγάνδα των ελεγχόμενων μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ελέγχοντας το σύστημα οι κυβερνώντες χρησιμοποιούν ένα μέρος του χρήματος των πολιτών, το οποίο προέρχεται από την υπερβολική φορολόγηση, για να ενισχύουν εκείνα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης τα οποία τους είναι αρεστά, τα οποία προωθούν φιλομνημονιακές γραμμές. Ο κόσμος λοιπόν έχει την πληροφόρηση από τα μαζικά μέσα τα οποία προωθούν τη μνημονιακή γραμμή. Ενώ από τη μια βιώνει το πρόβλημα έντονα στο πετσί του, δεν είναι σε θέση να εξεγερθεί, διότι δεν υπάρχει το έναυσμα και η φωνή η οποία θα διεγείρει τη συνείδησή του.

ΠτΘ: Λείπει ο καθοδηγητής;
Θ.Π.: Όχι ο οδηγητής, ο καθοδηγητής

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.