Θωμας Κοροβινης: «Κανω τον δικο μου πολιτισμο, δεν ρωτησα κανενα και μονος ανοιξα δρομους»

Στην Ξάνθη βρέθηκε προχθές ο Θεσσαλονικιός φιλόλογος, ερευνητής, συγγραφέας και τραγουδιστής Θωμάς Κοροβίνης, στα πλαίσια του προγράμματος «προώθηση της ανάγνωσης – εκσυγχρονισμός των βιβλιοθηκών της Ξάνθης» και σε συνεργασία με τη Φ.Ε.Ξ.

Το πρωί της Τρίτης ο διακεκριμένος λάτρης της ιστορίας και της καθ’ ημάς ανατολής, βρέθηκε στα Άβδηρα όπου συναντήθηκε με νέους και νέες παρουσιάζοντας ένα ταξίδι με εικόνες στην Πόλη του χθες και του σήμερα. Και το βράδυ παρουσίασε στο βιβλιοπωλείο «Καφετζή» (πρώην «Παπασωτηρίου») το υποψήφιο για το βραβείο του περιοδικού «Διαβάζω» βιβλίο του «Ο γύρος του θανάτου». Κατά την παρουσίαση, μουσικό σχήμα απέδωσε λαϊκά και ρεμπέτικα τραγούδια της φυλακής και της κοινωνικής παραβατικότητας στους μεταπολεμικούς χρόνους, που ακούγονται στο βιβλίο και ολοκληρώνουν την ατμόσφαιρα της εποχής στην οποία αναφέρεται.

Το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Ο γύρος του θανάτου» είναι ένα δυναμικό δραματικό μυθιστόρημα εποχής. Μέσα από τις χειμαρρώδεις υποβλητικές αφηγήσεις χαρακτηριστικών προσώπων που μιλούν διαφορετικές γλώσσες, αποτυπώνεται το σκηνικό που επικράτησε στη Θεσσαλονίκη του κεντρικού άστεως και της συνοικίας μετά την κατοχή και τον εμφύλιο, αλλά παράλληλα και η ζωή στην ελληνική ύπαιθρο. Η βαριά, αδιέξοδη, τραγική για πολλούς κοινωνική ατμόσφαιρα που διαμορφώθηκε μετά την απελευθέρωση και τον εμφύλιο, αποτυπώνεται ανάγλυφα στις αποκαλυπτικές καταθέσεις που σκιαγραφούν την ψυχολογία των ανθρώπων και συνθέτουν το κοινωνικοπολιτικό πρόσωπο του καιρού. Κεντρικό πρόσωπο ο Αρίστος, που στο πρόσωπό του ενσαρκώνεται ως έφηβος και ως νέος ο Αριστείδης Παγκρατίδης, ο φερόμενος και εκτελεσθείς ως «ο δράκος του Σέιχ Σου».

«Ο συγγραφέας τάσσεται σαφώς με το μέρος του Παγκρατίδη»

Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχθήκαμε στην Ξάνθη τον αγαπημένο φίλο και εμβληματική μορφή της κοινής γενέτειράς μας, ο οποίος είπε αναφορικά με το τελευταίο βιβλίο του: «Το μυθιστόρημα βγήκε πριν από δέκα μήνες και διεκτραγωδεί την παιδική ηλικία και τη νεότητα του δραματικού πρωταγωνιστή, του Αριστείδη Παγκρατίδη που κατηγορήθηκε ως δράκος του Σέιχ Σου και εκτελέστηκε το 1968 σε ηλικία 28 ετών. Υπάρχουν εννέα πρόσωπα που είναι της επινόησης του συγγραφέα, αλλά κατ’ ουσία αντιστοιχούν σε ανθρώπους που θα μπορούσαν να ζουν κάλλιστα εκείνη την εποχή (δεκαετίες του ‘50 και του ‘60). Μιλάνε για τη ζωή τους και μέσα από τη διεξοδική αφήγησή της, περνάνε διάφορα θέματα που στιγμάτισαν την κοινωνία εκείνων των εποχών: η μετανάστευση, το παρακράτος, η φτώχεια των ανθρώπων, η ηθική καταπίεση, η ευκολία με την οποία ο ένας έριχνε το κρίμα στον άλλο και πολλά άλλα τέτοια που όχι απλώς διατρέχουν το βιβλίο αλλά το καθορίζουν. Ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με μια ανάπλαση της εποχής εκείνης με σκηνικό τη Θεσσαλονίκη, αλλά που επεκτείνεται σε όλη την Ελλάδα».

Ανιχνεύσαμε τη θέση που παίρνει ο κ. Κοροβίνης απέναντι στην πολυσυζητημένη υπόθεση Παγκρατίδη. «Ο συγγραφέας τάσσεται σαφώς από την αρχή μέχρι το τέλος με το μέρος του Παγκρατίδη» λέει. «Είναι τραγικό πρόσωπο των καιρών και η δίκη είναι μια σκευωρία. Βέβαια ο στόχος δεν είναι η εξερεύνηση του κατά πόσο ήταν ένοχος, αλλά μέσα από τις αφηγήσεις των ηρώων περνάνε και στοιχεία τέτοια που αναδεικνύουν την αθωότητά του». Όσο για την πορεία του βιβλίου, απ’ ό,τι φαίνεται παίρνει κι αυτό τη θέση του ανάμεσα στα πολυαγαπημένα από το κοινό έργα του συγγραφέα. «Ο κόσμος αγάπησε πολύ αυτό το βιβλίο» λέει ο συνομιλητής μας. «Μάλιστα, θα το διαβάσουμε και στο θέατρο μετά από συμφωνία που έχουμε κάνει με τη Νένα Μεντή και άλλους ηθοποιούς που επιλέγονται καθ’ οδόν».

«Ορισμένες δουλειές που έκανα δεν ήθελαν να τις κάνουν άλλοι»

Μπορεί η εποχή μας να παίρνει εύκολα την ταυτότητα της αντιπνευματικότητας, αλλά ο Θωμάς Κοροβίνης πιστεύει ότι «βράζει», λέγοντας ότι «υπάρχει μια μειοψηφία –πάντα μειοψηφία ήταν ο πνευματικός κόσμος- που παλιότερα την κυνηγούσαν κιόλας και τη θεωρούσαν παλαβή, τρελή…» και προσθέτοντας: «Καθένας πρέπει να κάνει τη δουλειά του. Εγώ κάνω τον δικό μου πολιτισμό, δεν ρώτησα κανένα και μόνος άνοιξα δρόμους χωρίς να με βοηθήσει κανένας. Πώς κατόρθωσα και έκανα είκοσι βιβλία και εφτά cd; Μου τα ζήτησε κανείς, μου τα πλήρωσαν ακριβά, τι; Ήθελα να τα κάνω και τα έκανα. Θέλω να πω ότι χρειάζεται θυσία. Ο στόχος του πνευματικού ανθρώπου δεν είναι μόνο να τα κονομήσει και να φανεί. Κι αυτά καλά είναι βέβαια, δεν είναι άσχημα να πάρεις το χαρτζιλίκι σου, να αμειφθείς για τον κόπο σου ή να έχεις κάποια δόξα. Αλλά αν αυτά είναι αυτοσκοπός, καήκαμε! Και επίσης πρέπει να έχεις τη συνείδηση της κοινωνικής προσφοράς, αφού η δουλειά αυτή γίνεται και για να προσφέρεις στον κόσμο».

Όσο για τη δική του πορεία, ο κ. Κοροβίνης υπογραμμίζει ότι ισχύει και κάτι ακόμα: «Είμαι βιωματικός στις δουλειές μου, θέλω να αποδώσω ατμόσφαιρες που χάνονται και περιγράφω μια παλιά Θεσσαλονίκη που έζησα. Αυτό που έζησα στις δεκαετίες του ‘60, του ‘70 και του ‘80 και με καθόρισε ως άνθρωπο, γιατί να μην το παραδώσω στους νεότερους; Ορισμένες δουλειές που έκανα δεν ήθελαν να τις κάνουν άλλοι. Έκανα την “Όμορφη νύχτα” (σσ. τι εμβληματικό σημείο αναφοράς για πολλούς από εμάς, στ’ αλήθεια!), ας κάνει ένας άλλος για το ροκ που δεν το έζησα εγώ, άσχετα αν το αγαπώ. Μου έλεγε κάποτε ο Ζερβουδάκης “μα δεν ήταν μόνο αυτά” και του είπα “Δημήτρη γράψ’ τα”. Θέλω να πω ότι αλλιώς δεν μένουν, αν δεν το κάνουν αυτό κάποιοι άνθρωποι, δεν μένει τίποτε. Το θεωρώ χρέος…».

«Οι Τούρκοι λένε “το καρφί βγαίνει αλλά η τρύπα μένει”…»

Ο Θωμάς Κοροβίνης κινείται συνήθως από τη Θεσσαλονίκη και… ανατολικότερα. Έχει ξανάρθει στην Ξάνθη, του αρέσει πάρα πολύ και λέει: «Τη διαφημίζω και την παινεύω πολύ αυτή την πόλη, αλλά ποτέ δεν κάθισα πολύ καιρό, μόνο μια-δυο μέρες όποτε έρχομαι. Κάποια στιγμή θα έρθω να… μουλιάσω λίγο».

Τις γκρίζες εκείνες μέρες που έφυγαν για το τελευταίο ταξίδι ο Μανώλης Ρασούλης και ο Νίκος Παπάζογλου, ο κ. Κοροβίνης δημοσίευσε δυο σπουδαία σημειώματα. Γνωρίζοντας τη σχέση τους και τη βαθιά αγάπη που έτρεφε για τους δύο μεγάλους απόντες, η συζήτησή μας πέρασε και από εκεί: «Τους τίμησα γιατί τους λάτρευα, ήταν φίλοι μου και θεωρούσα χρέος τιμής να κάνω αυτές τις δυο νεκρολογίες. Και πάντα τους τιμώ, όπως στο ημερολόγιο “Θεσσαλονίκη 2012” που κάνω στο “Μεταίχμιο” για τα εκατό χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης. Είναι αφιερωμένο στους αθάνατους αδερφούς και είμαι συγκλονισμένος από τον χαμό αυτών των ανθρώπων. Οι Τούρκοι λένε “το καρφί βγαίνει αλλά η τρύπα μένει”… Εγώ δεν πιστεύω στην αντικατάσταση κανενός, ο άνθρωπος είναι αναντικατάστατος».

Μόλις τελείωσε το ημερολόγιο της Θεσσαλονίκης για το 2012 που θα κυκλοφορήσει οσονούπω, ο Θωμάς Κοροβίνης έχει αφοσιωθεί σ’ ένα μεγάλο μυθιστόρημα. «Είμαι βυθισμένος σ’ αυτό» λέει χαρακτηριστικά, κοινοποιώντας περί τίνος πρόκειται: «Θα λέγεται “‘55” και αναφέρεται στο πογκρόμ κατά των Ελλήνων της Πόλης. Κεντρικό πρόσωπο είναι μια γυναίκα που μέσα στη ροή του λόγου της κάθε τόσο παραληρεί και θυμάται το 1955, προσπαθώντας να αποδώσει αιτίες μαζί με σκηνές από τότε. Θεωρώ ότι και αυτό είναι καθήκον».

Κλείσαμε τη συνομιλία μας ρωτώντας τον κ. Κοροβίνη αν κάνει κάτι περί τη μουσική και σκαλίζοντας πάλι με μελαγχολία τις… στάχτες της στέρφας πια μήτρας που λέγεται Θεσσαλονίκη. «Μουσικά δεν ετοιμάζω τίποτε αν και έχω δώσει πολλούς στίχους τελευταία. Άρχισα λίγο να βαριέμαι» εξομολογείται, «αφού θέλω μουσικές σκηνές με προσωπικότητα και κόσμο. Αυτά εκλείπουν στη Θεσσαλονίκη, δεν έχουμε πια τα ωραία στέκια, λίγα πράγματα έμειναν…».
 

Βιογραφικό

Γεννήθηκε το 1953 στη Νέα Μηχανιώνα Θεσσαλονίκης. Φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση, έζησε για μια οχταετία (1988-96) στην Κωνσταντινούπολη, υπηρετώντας στο Ζάππειο και στο Κεντρικό Παρθεναγωγείο, ενώ τα τελευταία χρόνια υπηρετεί στα σχολεία διαπολιτισμικής εκπαίδευσης της Θεσσαλονίκης. Εδώ και χρόνια ερευνά πτυχές του ελληνικού και του τουρκικού πολιτισμού καθώς και τις σχέσεις μεταξύ τους. Συνεργάζεται με διάφορα περιοδικά πολιτιστικού προσανατολισμού. Συχνά παρουσιάζει σε ζωντανές παραστάσεις τα τραγούδια του ή επιλεγμένα προγράμματα με θέματα του ρεμπέτικου, του λαϊκού και του παραδοσιακού τραγουδιού. Συνεργάστηκε σε συναυλίες με Έλληνες και Τούρκους μουσικούς και τραγουδιστές στην Πόλη, στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις. Στο διάστημα της παραμονής του στην Πόλη διοργάνωσε σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων (διαλέξεις-συναυλίες) με θέματα σχετικά με την ελληνική μουσική και λογοτεχνία. Είναι συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής έχοντας επτά δίσκους στις «αποσκευές» του.

Έγραψε τα βιβλία: Τούρκικες παροιμίες, Κανάλ ντ΄ Αμούρ, Τα πρόσωπα της Σωτηρίας Μπέλλου, Φαχισέ Τσίκα, Σκανδαλιστικές και βωμολοχικές ελληνικές παροιμίες, Κωνσταντινούπολη – λογοτεχνική ανθολογία, Τούρκοι ποιητές υμνούν την Κωνσταντινούπολη, Ο Μάρκος στο χαρέμι, Το χτικιό της Άνω Τούμπας, Τρία ζεϊμπέκικα και ένα ποίημα για τον Γιώργο Κούδα, οι Ασίκηδες – εισαγωγή στην ανθολογία της τουρκικής λαϊκής ποίησης από τον 13ο αιώνα μέχρι σήμερα, Οι Ζεϊμπέκοι της Μικράς Ασίας, Αφιέρωμα στον Στέλιο Καζαντζίδη, Στον αδελφό Γιώργο Ιωάννου, Σμύρνη μια πόλη στη λογοτεχνία, Όμορφη νύχτα, Ο Καραγκιόζης λαϊκός τραγουδιστής.
 

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.