Θολο το τοπιο στα ΜΜΕ
Εδώ και δύο χρόνια οι εργαζόμενοι στο κανάλι του Alter, που ήταν το πρώτο από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που έκλεισε, βρίσκονται σε επίσχεση εργασίας και επί 24ωρου βάσεως περιφρουρούν το κανάλι σε βάρδιες διεκδικώντας το αυτονόητο, το δικαίωμα στην εργασία.
Το 90% από τους επτακόσιους εργαζόμενους στο κανάλι συνεχίζει την επίσχεση και τον αγώνα αγωνιώντας για το αύριο, ένα αύριο που στο χώρο των μέσων μαζικής ενημέρωσης διαγράφεται θολό.
Τρεις από αυτούς τους εργαζόμενους η Χαρά Κόκκινου, δημοσιογράφος, η Έφη Δημητρολοπούλου, δημοσιογράφος και ο Βασίλης Παναγόπουλος, cameraman, στο πλαίσιο της 5ης Συνάντησης για την εθνογραφία και την κοινωνική ανθρωπολογία βρέθηκαν στην πόλη μας όπου συμμετείχαν σε work shop με θέμα την κρίση στον τύπο.
Με αφορμή αυτό το γεγονός μίλησαν στον «Παρατηρητή της Θράκης» για το μέλλον της δημοσιογραφίας, περιέγραψαν την κατάσταση που επικρατεί στο συγκεκριμένο χώρο και κατέθεσαν την άποψή τους για τους λόγους που φθάσαμε εδώ.
Ο λόγος σε αυτούς….
Χαρά Κόκκινου, δημοσιογράφος «Όταν δεν αντιστέκεσαι, είσαι μέρος του συστήματος»
«Ήμασταν εντελώς απροετοίμαστοι για αυτό που μας συνέβη»
«Η δημοσιογραφία είναι ψυχοφθόρα δουλειά, δύσκολη που δεν ξεπληρώνεται»
ΠτΘ: κ. Κόκκινου πείτε μας την διαδρομή σας στην δημοσιογραφία, την ακμή της και την παρακμή της.
Χ.Κ.: Ξεκίνησα να εργάζομαι στο χώρο από το 1997 σε ιδιωτικά στούντιο, συγκεκριμένα στο «Royal Cinema», το οποίο νοίκιαζε το χώρο του στούντιο σε διάφορα κανάλια και γίνονταν διάφορες εκπομπές στις οποίες κάναμε επιμέλεια θεμάτων. Από το 2005 και έπειτα ήμουν στον τηλεοπτικό σταθμό «Alter», στο δημοσιογραφικό κομμάτι. Έχω ασχοληθεί και με εκπομπή και με ειδήσεις. Από το 2005 και μετά ήμουν στις ειδήσεις, στην παραγωγή εξαρχής, δηλαδή εσωτερικός συντάκτης. Να σημειώσω βέβαια ότι ξεκίνησα, κάνοντας πρακτική, από το ΣΚΑΙ, έχω δουλέψει σε τοπικά μέσα ενημέρωσης, συγκεκριμένα εφημερίδα και ραδιόφωνο, αλλά όλα αυτά στο πλαίσιο της πρακτικής μου άσκησης.
ΠτΘ: Ήταν επιλογή σας η δημοσιογραφία;
Χ.Κ.: Ναι ήταν επιλογή μου. Σπούδασα στη σχολή Δημοσιογραφίας του ΑΝΤ1. Τελειώνοντας το Λύκειο έδωσα Πανελλήνιες, δεν πέρασα, και ενώ κρατούσα μαθήματα επέλεξα να μην ξαναδώσω. Ήθελα να ασχοληθώ με την δημοσιογραφία.
ΠτΘ: Γιατί;
Χ.Κ.: Γιατί πίστευα ότι επειδή είχα καλή πένα θα μπορούσα να το εκμεταλλευτώ. Βέβαια στην πραγματικότητα όλα αυτά δεν ήταν όπως τα φανταζόμουν.
ΠτΘ: Τι βρήκατε καθοδόν στη δημοσιογραφία;
Χ.Κ.: Η επιλογή μου ήταν να είμαι εσωτερική συντάκτης στη δημοσιογραφική παραγωγή δελτίου ειδήσεων- θέση από την οποία ουσιαστικά δεν ασκείς δημοσιογραφία-, να μην ασχοληθώ δηλαδή με το ρεπορτάζ. Αυτό που κάναμε εμείς ήταν να ετοιμάζουμε το δελτίο ειδήσεων, να ελέγχουμε τα θέματα των παιδιών, αν έχουν δημοσιογραφικά λάθη, να μπορούμε να δούμε αν τηλεοπτικά παίζουν, λόγω ΕΣΡ, αν έχουν κάτι μεμπτό, όπως και να ασχολούμαστε με την ιεράρχηση των θεμάτων. Αυτό όμως είναι διεκπεραιωτική και οργανωτική δουλειά και όχι επί της ουσίας δημοσιογραφική. Το επέλεξα όμως, γιατί ήταν κοντά στο δημοσιογραφικό κομμάτι.
«Δεν ήμασταν σωστοί στη δουλειά μας, αλλά δεν είχαμε και επιλογές»
ΠτΘ: Δουλέψατε στο δελτίο ειδήσεων και αυτό είναι σημαντικό γεγονός, γιατί ουσιαστικά η ενημέρωση των ευρέων κοινωνικών στρωμάτων γίνεται μέσα από αυτό. Πιστεύεις ότι ως δημοσιογράφοι κάναμε σωστά τη δουλειά μας;
Χ.Κ.: Δεν ήμασταν καθόλου σωστοί στη δουλειά μας, αλλά θεωρώ ότι δεν είχαμε και επιλογές. Δεν έχεις επιλογή να φέρεις αντίρρηση. Αν είσαι μισθωτός και φέρεις μια φορά ή δεύτερη φορά αντίρρηση, τη χάνεις τη δουλειά σου. Αυτό είναι δεδομένο. Σε μας συνέβαινε. Ακόμα όμως και αντίρρηση να έφερνες δεν πέρναγε. Έπρεπε να κάνεις αυτό που έλεγαν, οπότε επί της ουσίας δεν μπορούσες να κάνεις οποιαδήποτε αλλαγή.
«Λογικό επακόλουθο η ανεργία των δημοσιογράφων»
ΠτΘ: Το δεδομένο είναι ότι έχουμε μια σκληρή πραγματικότητα. Η δημοσιογραφία και δυστυχώς οι εργαζόμενοι στη δημοσιογραφία και αυτοί που ξεκίνησαν με τους καλύτερους οιωνούς είναι οι περισσότεροι άνεργοι ή μελλοντικά άνεργοι. Πώς το ερμηνεύετε αυτό;
Χ.Κ.: Το θεωρώ λογικό επακόλουθο. Απλά δεν το είχαμε προβλέψει, τουλάχιστον μια μερίδα ανθρώπων που ασχολούνται με αυτό τον τομέα. Δεν μπορεί σε μια Ελλάδα δέκα εκατομμυρίων να υπάρχουν τόσα πανελλαδικής εμβέλειας κανάλια και τόσες εφημερίδες καθημερινές και κυριακάτικες. Δεν μπορεί να σε απορροφήσει η αγορά. Δεν χωράνε. Υπήρξε μια βιομηχανία που κάποια στιγμή έσκασε. Δεν υπήρχε μέτρο σε αυτό.
«Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι επιχειρήσεις και η κάθε μία κοιτάζει το συμφέρον της»
ΠτΘ: Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στην Ελλάδα ουσιαστικά συνυφαίνονται με επιχειρηματικά τζάκια. Ο καθένας έφτιαχνε ένα κανάλι ή μια εφημερίδα για να μπορεί να συνδιαλέγεται με την εξουσία. Σε αυτό το κομμάτι ευθύνονται οι δημοσιογράφοι ή το θεωρείτε λογικό σε εποχές ευημερίας να συμβαίνει κάτι τέτοιο;
Χ.Κ.: Είναι λογικό να συμβαίνει, χωρίς αυτό όμως να σημαίνει ότι δεν έχουμε ευθύνη όλοι. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ουσιαστικά είναι επιχειρήσεις που η κάθε μία εξυπηρετεί τα συμφέροντά της και αυτό το ακολουθούμε, το επικροτούμε. Όταν δεν αντιστέκεσαι, είσαι μέρος του συστήματος.
«Σημαντική εξέλιξη η προεδρεία του Δημήτρη Τρίμη»
ΠτΘ: Γιατί δεν αντιστάθηκαν οι ενώσεις δημοσιογράφων και γιατί δεν υπάρχει συνδικαλιστικός λόγος των ανέργων δημοσιογράφων και των ενώσεων; Πώς θα ξαναβρούμε την πυξίδα μας και δημοσιογραφικά και επαγγελματικά;
Χ.Κ.: Δεν υπάρχει κατ’ αρχάς η Ένωση, δεν έχει δύναμη πλέον. Κάποτε οι Ενώσεις είχαν δύναμη, γιατί ακριβώς δεν ήταν μέσα στο σύστημα. Πιο καθεστωτικό πράγμα από την Ένωση συντακτών δεν υπάρχει. Να σημειώσω βέβαια ότι θεωρώ ότι ο Δημήτρης Τρίμης που είναι τώρα πρόεδρος, είναι πολύ χαρισματικός άνθρωπος και αυτό είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη για το χώρο μας. Στη συγκυρία όμως που έπεσε δεν ξέρω τι μπορεί να κάνει. Όσον αφορά στο δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας πιστεύω ότι υπάρχει ελπίδα, αλλά δεν ξέρω τον τρόπο.
«Περιφρουρούμε το σταθμό 24 ώρες το 24ωρο»
ΠτΘ: Οι εργαζόμενοι του Alter είναι ακόμα σε επίσχεση;
Χ.Κ.: Οι εργαζόμενοι είναι σε επίσχεση εδώ και δεκαέξι μήνες. Δεν είμαστε σε κατάληψη, περιφρουρούμε τα μηχανήματα να μη χαλάσουν, να μη τα κατάσχουν, και αυτό γίνεται με βάρδιες είκοσι τέσσερις ώρες το 24ωρο.
ΠτΘ: Θα το πάτε μέχρι το τέλος;
Χ.Κ.: Ναι, ήδη έχουν περάσει δεκάξι μήνες. Είναι πολύ αργά για να κάνεις πίσω.
ΠτΘ: Πιστεύετε ότι υπάρχει περίπτωση οι εργοδότες σας, οι ιδιοκτήτες του καναλιού, να δοκιμάσουν ένα πείραμα συλλογικής διαχείρισης, ώστε από τη στιγμή που αυτοί απέτυχαν να τον λειτουργήσετε εσείς;
Χ.Κ.: Μια τέτοια περίπτωση την είχαμε κουβεντιάσει πέρυσι με τους δικηγόρους μας αλλά δεν γίνεται. Ακόμη κι αν το ήθελαν, λέγεται ότι ειπώθηκε από την πλευρά της εργοδοσίας ανεπίσημα, πρακτικά δεν μπορεί να γίνει. Τα χρέη του σταθμού είναι περίπου μισό δις ευρώ. Όταν αυτό μεταφέρεται, μεταφέρονται τα χρέη. Οπότε θα βρισκόμασταν εμείς που μας χρωστάνε να χρωστάμε πολύ περισσότερα.
ΠτΘ: Πόσοι εργαζόμενοι συμμετέχετε συνολικά σε αυτή την επίσχεση;
Χ.Κ.: Το 90%. Είμαστε στο σύνολο επτακόσιοι.
ΠτΘ: Ποιο είναι το μέλλον της υπόθεσης; Κατ’ αρχήν η φερόμενη πολιτική ηγεσία τι κάνει σε σχέση με το κανάλι και σε σχέση με σας; Ενδιαφέρθηκαν να σας δουν, να σας μιλήσουν;
Χ.Κ.: Έχουμε κάνει δύο τριμερείς συναντήσεις με υπουργούς, με τον κ. Κουτρουμάνη και τον κ. Ρουπακιώτη, αλλά δεν έχουν ευοδώσει.
ΠτΘ: Με δεδομένο ότι οι καταθέσεις κουρεύονται θα μπορούσαν να κουρευτούν και τα χρέη του καναλιού ώστε να περιέλθει στην κυριαρχία των εργαζομένων;
Χ.Κ.: Όχι το άρθρο 99 στο οποίο έχουν κάνει αίτηση υπαγωγής αφορά στο κούρεμα χρεών, όλων των χρεών.
ΠτΘ:: Εκδικάστηκε αυτή η υπόθεση;
Χ.Κ.: Όχι, αν και κοντεύουν δύο χρόνια.
ΠτΘ: Δεν έχει γίνει δίκη ούτε μια φορά;
Χ.Κ.: Η διαδικασία αφορά στην αίτηση για υπαγωγή. Βάσει αυτής ορίζεται ένας πραγματογνώμονας – εμπειρογνώμονας για να ελέγξει την κατάσταση και από τις δύο πλευρές, και από τους οφειλέτες και από τους πιστωτές, και να παρουσιασθεί ένα πρόγραμμα εξυγίανσης από την εταιρεία το οποίο θα εξετάσει αν είναι βιώσιμο και ανάλογα θα κάνει την εισήγησή του στο δικαστήριο. Ορίστηκε αρχικά κάποιος πραγματογνώμονας ο οποίος μετά από ενάμισι μήνα παραιτήθηκε, διότι είχε κάποια εμπλοκή με μια πιστώτρια τράπεζα. Μετά από ένα μήνα διορίστηκε νέος ο οποίος όφειλε μέσα σε τέσσερις μήνες να γνωμοδοτήσει. Όταν πέρασαν οι τέσσερις μήνες ζήτησε παράταση ενός μήνα και για την έγκριση αυτής της παράτασης το δικαστήριο ορίστηκε έξι μήνες μετά. Η απόφαση του δικαστηρίου για την παράταση βγήκε μετά από πέντε μήνες και ήταν αρνητική. Καταλαβαίνετε ότι μιλάμε για μια κατάσταση αστεία.
«Είμαστε δύο χρόνια σε μια κατάσταση, στο τίποτα και αυτό είναι το χειρότερο»
ΠτΘ: Ποια θα μπορούσε να είναι η λύση;
Χ.Κ.: Λύση μπορεί να είναι η πτώχευση, λύση μπορεί να είναι η επαναλειτουργία του σταθμού μέσω της υπαγωγής στο άρθρο ‘99. Είμαστε δύο χρόνια σε αυτή την κατάσταση, στο τίποτα και αυτό είναι το χειρότερο.
ΠτΘ: Πώς τα καταφέρνει ένας άνθρωπος που δεν εργάζεται και δεν έχει έσοδα;
Χ.Κ.: Μόνο με βοήθεια από τους δικούς μας ανθρώπους. Μόνοι μας δεν θα μπορούσαμε να τα βγάλουμε πέρα.
ΠτΘ: Είναι βαρύ ψυχολογικά αυτό το συναίσθημα;
Χ.Κ.: Είναι, και είναι πρωτίστως σε ψυχολογικό επίπεδο, γιατί εμείς ήμασταν οι πρώτοι του χώρου στους οποίους συνέβη αυτό και μάλιστα απότομα. Δεν προλάβαμε να προετοιμαστούμε. Οι δημοσιογράφοι που περνούν τώρα τα αντίστοιχα, έχουν παραδείγματα άλλων. Σε εμάς συνέβη δύο χρόνια πριν και έγινε τόσο απότομα που για όλους ήταν ψυχολογικό σοκ. Δεν προλάβαμε να βρούμε κάποιο τρόπο για να προστατέψουμε το μέλλον μας. Ήμασταν εντελώς απροετοίμαστοι όλοι μας.
«Έχω βάλει μπροστά στην τηλεόραση ένα μεγάλο πίνακα»
ΠτΘ: Συνεχίζετε να λειτουργείτε ως δημοσιογράφος, να βλέπετε ειδήσεις;
Χ.Κ.: Καθόλου, τίποτα. Έχω μπροστά στην τηλεόραση ένα μεγάλο πίνακα, γιατί πλέον ζωγραφίζω με ακρυλικό, έχω ξεκινήσει να παρακολουθώ μαθήματα στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο στο πρώτο έτος, να κάνω πράγματα που δεν είχα χρόνο να κάνω.
«Είναι η πιο παραγωγική περίοδος της ζωής μου»
ΠτΘ: Τη δημιουργικότητα δεν την εγκαταλείψατε;
Χ.Κ.: Καθόλου. Είναι η πιο παραγωγική περίοδος της ζωής μου αυτοί οι δεκαέξι μήνες. Επιμόρφωση, μόρφωση, καλλιέργεια, τέχνη οτιδήποτε μου στέρησαν τα εικοσάωρα δουλειάς το κάνω τώρα. Απλά δεν έχω λεφτά, αλλά δεν πειράζει.
«Ο χρόνος δεν αποταμιεύεται»
ΠτΘ: Άρα έχει και μια αξία ο ελεύθερος χρόνος και ας το ξεχνάμε…
Χ.Κ.: Ασύλληπτη. Ο χρόνος δεν αποταμιεύεται, θα βρούμε μια δουλειά του χρόνου, κάτι θα γίνει, αλλά δεν θα έχουμε ελεύθερο χρόνο, οπότε κάνουμε τώρα ό,τι μπορούμε.
ΠτΘ: Τελικά ο χρόνος στη δημοσιογραφία έστω από οικονομικής απόψεως δικαιώθηκε;
Χ.Κ.: Όχι. Θεωρώ ότι ήταν τόσο ψυχοφθόρα δουλειά, τόσο δύσκολη, υπό αντίξοες συνθήκες, οπότε δεν ξεπληρώνεται. Χάνεις τη ζωή σου σε αυτό το πράγμα.
Βασίλης Παναγόπουλος, cameraman «Στη δουλειά μας δεν υπάρχει μέλλον»
«Η κατάσταση στη δημοσιογραφία δεν διορθώνεται παρά μόνο αν ξεκινήσουμε πάλι από την αρχή»
ΠτΘ: Πώς έχετε εισπράξει την πορεία σας στο χώρο της δημοσιογραφίας. Δουλεύετε δεκατρία χρόνια. Όλα στο Alter;
Β.Π.: Όλα στο Alter, ακόμη και όταν ήταν Alter 5, και με την παλιά και με την καινούργια διοίκηση.
«Μια εικόνα σε συνδυασμό με το λόγο μπορεί να φθάσει στον τηλεθεατή αλλαγμένη»
ΠτΘ: Η εικόνα τελικά στην περίπτωση της τηλεόρασης είναι πιο αληθινή και από το λόγο;
Β.Π.: Είναι μια εικόνα χίλιες λέξεις. Βέβαια έχει το κακό ότι μια εικόνα σε συνδυασμό με το λόγο μπορεί να φθάσει στον τηλεθεατή αλλαγμένη. Επίσης εμείς ως τεχνικοί τραβάμε την εικόνα, κάποιος άλλος τεχνικός τη μοντάρει με εντολή κάποιου άλλου δημοσιογράφου. Οπότε και αυτό την αλλάζει.
ΠτΘ: Δουλεύατε στο εξωτερικό ρεπορτάζ;
Β.Π.: Ναι.
«Αν δεν αγαπάς το επάγγελμα αυτό δεν υπάρχει περίπτωση να το κάνεις»
ΠτΘ: Τι σας έχει αφήσει αυτή η ενασχόληση με το γεγονός την ώρα που γεννιέται; Σας έκανε σοφότερο, πλουσιότερο ίσως σε εμπειρίες;
Β.Π: Έζησα γεγονότα που δεν υπήρχε περίπτωση να ζήσω σε κανένα άλλο επάγγελμα. Έχω δοκιμάσει τον εαυτό μου σε ακραίες συνθήκες, έχω δημιουργήσει μέσα από αυτό το επάγγελμα, έχω δείξει εμπιστοσύνη στον εαυτό μου. Το τι μου αφήνει στο τέλος θα έλεγα, παρόλα τα αρνητικά, μόνο θετικά, γιατί, όσοι κάνουμε αυτό το επάγγελμα το αγαπάμε, διαφορετικά δεν υπάρχει περίπτωση να το κάνεις.
ΠτΘ: Έχετε έρθει αντιμέτωπος με καταστάσεις βίας;
Β.Π.: Ναι πολλές φορές, βίας, φωτιάς, πλημμύρας, θανάτου.
ΠτΘ: Φοβηθήκατε ποτέ;
Β.Π.: Πάντα υπάρχει φόβος. Είναι ανάλογα με το πόσο θέλεις να πλησιάσεις τον κίνδυνο. Αν θέλεις να πάρεις το καλύτερο πλάνο, για παράδειγμα από μια πυρκαγιά, θα πας κοντά της και φυσικά θα φοβηθείς. Αν δεν φοβηθείς είναι τα μυαλά σου αλλού και κινδυνεύεις περισσότερο. Αν φοβάσαι πολύ δεν μπαίνεις καν μέσα.
ΠτΘ: Όταν βλέπατε το πρωτογενές προϊόν του ρεπορτάζ που καταθέτατε σε σχέση με το τελικό ρεπορτάζ υπήρχε μεγάλη απόσταση;
Β.Π.: Αυτό είναι σχετικό. Εμείς δουλεύαμε ως εξωτερικά συνεργεία σε πολλά κομμάτια, σε παραγωγές, σε ειδήσεις. Στις ειδήσεις υπήρχαν οι μεγαλύτερες διαφορές, κάτι όμως που είναι φυσικό, γιατί όταν τραβάς μιάμιση ώρα για να παίξουν δύο λεπτά ωφέλιμο είναι λογικό να μην μπουν κάποια πράγματα και αυτό να αλλάξει όλη την ιστορία.
«Είμαι ονειροπόλος και πιστεύω ότι το κανάλι θα ξανανοίξει»
ΠτΘ: Πώς βλέπετε το μέλλον σας σε σχέση με την κατάσταση που υπάρχει στο χώρο της δημοσιογραφίας και στο Alter συγκεκριμένα;
Β.Π.: Εγώ, θα έλεγαν κάποιοι ότι είμαι από τους ονειροπόλους. Είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι το Alter θα ξανανοίξει και θα έχουμε τη δουλειά μας κάτω από συνθήκες που δεν τις γνωρίζω ακόμα. Διαφορετικά μέλλον στο επάγγελμά μας δεν υπάρχει. Στη δουλειά τη δικιά μας δεν υπάρχει περίπτωση να βρεις δουλειά σε άλλο κανάλι, γιατί πραγματικά δεν υπάρχει. Από όλα τα κανάλια γίνονται παραιτήσεις, απολύσεις, εθελούσιες έξοδοι. Δεν υπάρχουν θέσεις και για εμάς.
ΠτΘ: Ποια είναι η λύση που βλέπετε σε προσωπικό επίπεδο; Σκέφτεστε να φύγετε στο εξωτερικό;
Β.Π.: Σε προσωπικό επίπεδο κάνω ό,τι μεροκάματα μπορώ μόνος μου, που με ευχαριστούν, συνεργαζόμενος με ανθρώπους που θέλω και που φέρνουν το αποτέλεσμα που θέλω. Δεν θέλω να φύγω ακόμη από την Ελλάδα, είμαι από τους ρομαντικούς, είμαι δεμένος με τη χώρα μου και με την οικογένειά μου και προσανατολίζομαι να κάνω κάτι εντός χώρου.
ΠτΘ: Αυτό είναι μια αισιόδοξη προοπτική.
Β.Π.: Είμαι από τους ανθρώπους που βλέπω τα πράγματα αισιόδοξα.
«Φταίει ο κόσμος, οι παλιοί οι δημοσιογράφοι, οι καναλάρχες και η εξουσία»
ΠτΘ: Τι φταίει κατά την άποψή σας που έφθασε εδώ η δημοσιογραφία;
Β.Π.: Φταίει ότι είναι εταιρεία, ότι είναι ένα εργοστάσιο και εμείς είμαστε οι εργάτες που παράγουμε κάτι διαφορετικό από πλαστικό, εικόνα και λόγο. Δεν διορθώνεται αυτό κατά την προσωπική μου άποψη. Δεν φταίνε οι δημοσιογράφοι που ξεκίνησαν να δουλεύουν τα τελευταία δέκα χρόνια. Φταίει ο κόσμος, οι παλιοί οι δημοσιογράφοι, οι καναλάρχες και η εξουσία. Αυτό δεν διορθώνεται παρά μόνο αν ξεκινήσουμε πάλι από την αρχή.
ΠτΘ: Θεωρείτε ότι έχουμε κανάλι αντίστοιχου κύρους με το BBC εδώ;
Β.Π.: Όχι βέβαια. Στην αρχή το Alter και συγκεκριμένα τα δύο πρώτα χρόνια ξεκίνησε με την προοπτική να γίνει το αντίστοιχο BBC της Ελλάδας, ένα καθαρά δημοσιογραφικό κανάλι, αμερόληπτο, με την καλύτερη ποιότητα εικόνας. Αυτά όταν ξεκίνησε. Μετά άλλαξαν οι διοικήσεις, τα συμφέροντα.
Έφη Δημητρολοπούλου, δημοσιογράφος «Ως δημοσιογράφοι χάσαμε τον κοινωνικό μας ρόλο και αλληλοεξαρτηθήκαμε με την πολιτική»
«Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι επιχειρήσεις και αυτό τα λέει όλα»
ΠτΘ: Ποια ήταν τα κίνητρα που σας οδήγησαν να μπείτε στη δημοσιογραφία και επιλέξατε να δουλέψετε ως δημοσιογράφος;
Ε.Δ.: Έβλεπα πάντα τη δημοσιογραφία ως λειτούργημα και επειδή μου άρεσε η επαφή με τον κόσμο και πίστευα ότι μια τέτοια δουλειά θα μπορούσε να βοηθά στον κόσμο πέρα από την ενημέρωση και σε κοινωνικό επίπεδο, ήταν κάτι που ήθελα πολύ να κάνω. Ήθελα να κάνω μια δουλειά που θα έχει σχέση με τους ανθρώπους και δεν θα υπάρχει στο μυαλό μου ως δουλειά.
ΠτΘ: Το λέτε αυτό επειδή θεωρητικά η δημοσιογραφία είναι επιμόρφωση;
Ε.Δ.: Ήθελα να μην είναι δουλειά του στυλ «θα ξεκινήσω στις επτά το πρωί, στις δύο θα σχολάσω, θα πάρω το αυτοκίνητο και θα γυρίσω στο σπίτι». Δεν ήθελα να βάζω σφραγίδες σε ένα γραφείο.
ΠτΘ: Ποια είναι η πορεία σας στη δημοσιογραφία;
Ε.Δ.: Ξεκίνησα το καλοκαίρι του 1999 στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ ως μαθητευόμενη, συνέχισα ένα χρόνο στον Alphanews και στην τηλεόραση του Alpha τα Σαββατοκύριακα, σε μια ενημερωτική εκπομπή, παράλληλα με το δεύτερο έτος της σχολής. Όταν τελείωσα τη σχολή μπόρεσα μέσω μιας αρχισυντάκτριας που δουλεύαμε μαζί στον Alphanews να πάω στο Alter, συγκεκριμένα το Σεπτέμβριο του 2000, όπου είμαι μέχρι και σήμερα. Τα πρώτα χρόνια μέχρι το 2004 δούλεψα ελεύθερο ρεπορτάζ και μετά μπήκα στην εσωτερική παραγωγή ειδήσεων και ενημερωτικών εκπομπών.
ΠτΘ: Δουλέψατε και με τον κ. Χατζηνικολάου;
Ε.Δ.: Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων, ναι δουλεύαμε μαζί.
ΠτΘ: Ήταν καλή εμπειρία;
Ε.Δ.: Ήταν ενδιαφέρουσα εμπειρία. Βέβαια δεν είχαμε άμεση επαφή εμείς με τον κ. Χατζηνικολάου, ήμασταν στο δελτίο, όποιος και να ήταν ο παρουσιαστής.
«Ως μέσα χάσαμε το ρόλο μας»
ΠτΘ: Είστε χρόνια στο χώρο. Τι κάναμε λάθος οι δημοσιογράφοι;
Ε.Δ.: Δεν συμφωνώ πολύ με την γενίκευση. Από εκεί και πέρα θεωρώ ότι χάθηκε η ισορροπία και η επαφή μας με τον κόσμο, όταν ως τέταρτη εξουσία αποφασίσαμε να είμαστε αλληλοεξαρτώμενοι με την πολιτική. Εκεί χάσαμε τον κοινωνικό μας ρόλο και αποκτήσαμε το ρόλο του δίνω και παίρνω προς όφελός μας. Άρχισε να λειτουργεί ο τύπος προς όφελος του ανθρώπου με τον οποίο είχε περισσότερη επαφή και αυτό δεν ήταν η κοινωνία, ήταν κάποιος πολιτικός, κάποιο κόμμα.
«Στην τηλεόραση δεν μπορώ να βγω και να πω κάτι διαφορετικό από αυτό που μου δόθηκε κατεύθυνση»
ΠτΘ: Το βλέπαμε όλοι ότι γινόταν. Στην επαρχία υπάρχει σαφώς φθορά και αλλοίωση της δημοσιογραφίας, όπως και στην Αθήνα, αλλά εμπόριο δελτίων τύπων αστυνομικού ρεπορτάζ μέσα από τα αστυνομικά τμήματα δεν το είχαμε αντιληφθεί ότι υπήρχε.
Ε.Δ.: Παντού υπάρχει. Όπως υπάρχει τηλεφωνικό δελτίο τύπου μέσω γνωστού. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι επιχειρήσεις και αυτό τα λέει όλα. Ειδικά η τηλεόραση είναι μια επιχείρηση, στην οποία πολύ πιο δύσκολα θα μπορέσεις να αντιδράσεις. Στα υπόλοιπα μέσα μπορείς να γράψεις ή να πεις κάτι διαφορετικό, στην τηλεόραση δεν μπορείς να το κάνεις εύκολα αυτό. Δεν μπορώ να βγω εγώ και να πω κάτι άλλο από αυτό που μου δόθηκε κατεύθυνση να πω.
ΠτΘ: Θεωρητικά ως μέσα εξυπηρετούμε την εντολή του εργοδότη. Ουσιαστικά δεν είναι αντικειμενική η ενημέρωση…
Ε.Δ.: Όχι, έχουμε χάσει το ρόλο μας.
ΠτΘ: Τι ενημέρωση κάνουμε;
Ε.Δ.: Πολύ φοβάμαι ότι δεν κάνουμε ενημέρωση πια, και αυτό είναι το σημαντικό.
ΠτΘ: Γιατί η Ένωση δεν έχει θέσει ποτέ αυτό το ζήτημα, που είναι και μέγιστο, ανοικτά;
Ε.Δ.: Η Ένωση μπήκε στο σύστημα, γιατί είναι από τα πιο παλιά σωματεία.
«Είναι στο χέρι μας να υπάρξει φως»
ΠτΘ: Σήμερα κατά την άποψή σας σε ποιο σημείο βρίσκεται η δημοσιογραφία;
Ε.Δ.: Πραγματικά δεν ξέρω τι να απαντήσω σε αυτό. Δεν θέλω να πιστεύω ότι έχουμε πιάσει πάτο και ότι δεν πρόκειται να ξαναβρεθούμε ποτέ ψηλά. Δεν θέλω να πιστέψω ότι η δημοσιογραφία με τον τρόπο που την σκεφτόμουν εγώ όταν μπήκα στη σχολή δεν υπάρχει και δεν θα ξαναϋπάρξει. Όπως είπα και πριν δεν μου αρέσουν οι γενικεύσεις. Πιστεύω ότι υπάρχουν αξιόλογοι άνθρωποι, οι οποίοι κάνουν μεγάλες προσπάθειες, είναι προβληματισμένοι, παλεύουν, θέλουν συνεργασία και το δείχνουν γι’ αυτό δεν θέλω να κάνω την γενίκευση. Είναι στο χέρι μας να υπάρξει φως.
«Αν θέλεις να κάνεις την αλλαγή πρέπει να την παλέψεις»
ΠτΘ: Από πού θα έρθει αυτό το φως; Από τους δημοσιογράφους, από τα πρόσωπα αυτά που ακόμα αντιστέκονται; Πραγματικά πέρασε πολύς καιρός. Θα επαναπροσδιορίσουμε τους ρόλους μας και τη σχέση μας με την είδηση;
Ε.Δ.: Αυτό πραγματικά δεν το ξέρω, γιατί δεν ξέρω πώς σκέφτονται οι συνάδελφοι. Για παράδειγμα στις εκλογές του σωματείου το ποσοστό των συναδέλφων που πήγε να ψηφίσει ήταν πολύ μικρό και μάλιστα από αυτούς που ψήφισαν το μεγαλύτερο ποσοστό ήταν συνταξιούχοι δημοσιογράφοι. Οι νέοι δεν πήγαν. Την στάση τους αυτή δεν την αντιλαμβάνομαι, γιατί αν θέλεις να κάνεις την αλλαγή πρέπει να την παλέψεις. Δεν μπορώ να σας απαντήσω σε αυτό, γιατί σκέφτομαι πολύ διαφορετικά από την πλειοψηφία των συναδέλφων μου.
«Μεμονωμένοι συνάδελφοι μας στήριξαν, η πλειοψηφία όχι»
ΠτΘ: Υπάρχουν σήμερα δέκα εφημερίδες αλλά το μέλλον αόρατο για όλους. Υπάρχουν συνάδελφοί σας που σας έχουν πλησιάσει; Γίνονται ζυμώσεις στο χώρο;
Ε.Δ.: Οι άνθρωποι από άλλους χώρους που μας στήριξαν ήταν λίγοι. Υπήρξαν κάποιοι, συγκεκριμένα οι άνθρωποι της «Ελευθεροτυπίας», μεμονωμένοι συνάδελφοι από κανάλια και από άλλους χώρους αλλά μεμονωμένα. Το σύνολο των συναδέλφων, θεωρώ ότι κυρίως από φόβο και επειδή εκβιάστηκε πάρα πολύ, δεν σκέφθηκε τους επτακόσιους, εμάς, που χάσαμε τη δουλειά μας, αλλά σκέφθηκε πώς θα κρατήσει τη δική του, και επειδή η λογική ήταν «προσέξτε γιατί βλέπετε πώς κατέληξε το Alter», οι συνάδελφοι ανασκουμπώθηκαν σε μια άλλη τακτική να κοιτάξουν τι θα κάνουν οι ίδιοι, το σπίτι τους και την οικογένειά τους.
ΠτΘ: Πώς σας επηρέασε σε προσωπικό επίπεδο και στο θέμα της οικονομικής ανεξαρτησίας, η υπόθεση του Alter;
Ε.Δ.: Προσωπικά μου κόστισε πάρα πολύ, αρχικά, γιατί μεγάλωσα στον Alter. Μπήκα πολύ μικρή και είχα μια δωδεκάχρονη πορεία. Το περιβάλλον για μένα ήταν πια πολύ οικείο. Στο ζήτημα της οικονομικής ανεξαρτησίας μου κόστισε επίσης πάρα πολύ, γιατί είχα μάθει από μικρή σχετικά να έχω τα δικά μου λεφτά και να μην έχω το άγχος αν προκύψει κάτι από πού θα ζητήσω χρήματα. Ανήκω στους τυχερούς ανθρώπους που έχω τους γονείς μου. Υπάρχουν ζευγάρια μέσα στο κανάλι για τα οποία τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα. Μου κόστισε το γεγονός όμως ότι δεν είχα την ανεξαρτησία που είχα συνηθίσει να έχω και δεν είχα την ίδια ανεξαρτησία στην πιο παραγωγική μου ηλικία, στη φάση που θα έπρεπε να έχω ανοδική πορεία στη δουλειά μου, που θα έπρεπε να κάνω βήματα μπροστά και όχι πίσω. Βρέθηκα λοιπόν τώρα να ξεκινώ από το μηδέν. Σε ένα περιβάλλον γενικευμένης κρίσης ψάχνω για δουλειά, γνωρίζοντας ότι είναι πολύ δύσκολο.
«Σήμερα για να βρεις δουλειά χρειάζεται γνωριμία»
ΠτΘ: Παράλληλα ψάχνετε να βρείτε δουλειά;
Ε.Δ.: Έχω κάνει κάποιες προσπάθειες, έχω κάνει κάποιες κουβέντες, έχω στείλει βιογραφικά, όχι όμως να πω ότι ψάχνω σε καθημερινή βάση και δεν βρίσκω. Απλά ξέρω ότι ο χώρος είναι δύσκολος και ειδικά στο χώρο μας έτσι όπως είναι η κατάσταση χρειάζεται μια γνωριμία για να πας στο επόμενο κανάλι. Ξέρω και από συναδέλφους ότι δύσκολα βρίσκεις. Κάποιοι βρίσκουν με μπλοκάκια και με πολύ λίγα τα λεφτά.
«Δεν είναι εφικτά τα συνεργατικά σχήματα στην τηλεόραση»
ΠτΘ: Βλέπετε εφικτό να προκύψουν συνεργατικά σχήματα στην τηλεόραση, όπως προέκυψε αυτό με την «Εφημερίδα των Συντακτών»;
Ε.Δ.: Νομίζω ότι είναι πολύ ιδιαίτερο το περιβάλλον στην τηλεόραση και το νομικό καθεστώς πολύ περίεργο. Η τηλεόραση δεν είναι όπως η εφημερίδα που έχει συντάκτες και είναι ένας πολύ συγκεκριμένος κλάδος. Η τηλεόραση έχει τεχνικό κομμάτι, δημοσιογραφικό, χρειάζεται γραφείο προσωπικού, πρέπει δηλαδή να ενωθούν πολλοί τομείς για να υπάρξει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Δεν θα έλεγα ότι είναι εφικτό.
Συνέντευξη: Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, Άννα Πατρωνίδου
[email protected], [email protected]
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
