«Τα μπλουζ της ψυχης…»

Ο Αναστάσιος Κατραντζής είναι Αστυνομικός Υπάλληλος. Υπηρετεί στο Τμήμα Τροχαίας Κομοτηνής τα τελευταία 14 χρόνια Είναι ψάλτης στον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου Σάλπης τα τελευταία δύο χρόνια. Ο Στράτος Οικονόμου είναι δικηγόρος και παράλληλα ψάλτης στον Ιερό Ναό του Ανθοχωρίου. Νέοι, επαγγελματίες σε χώρους ιδιαίτερα απαιτητικούς, αλλά και πιστοί υπηρέτες στην λατρευτική ζωή της Εκκλησίας. Μιλούν για τα κρυφά μυστικά και τις συγκινήσεις του Αναλογίου. Αποκαλύπτουν ύμνους που αγγίζουν την δική τους καρδιά και μιλούν για την σχέση τους με τους πιστούς. Ακούνε Ροκ και Μπλουζ, έντεχνο ελληνικό τραγούδι, αλλά η καρδιά τους χτυπά διαφορετικά στα βυζαντινά ακούσματα…πίσω από το Αναλόγιο.

Αναστάσιος Κατραντζής, τροχονόμος- ψάλτης:

«Δεν υπάρχει καρδιά που να μην συγκινείται από τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας»

Τροχονόμος από την μια, ψάλτης από την άλλη, πώς τα συνδυάζετε;

Ακούγεται δύσκολος ο συνδυασμός αυτών των δυο και είναι ακόμη δυσκολότερος. Είναι πολλές οι υπηρεσίες, χωρίς πρόβλεψη τα ωράρια της Τροχαίας. Από την άλλη η εκκλησία έχει πολλές υποχρεώσεις. Άλλα με λίγη καλή θέληση και με πολύ πίστη στο Θεό, όλα είναι δυνατά.

Από την ηχορύπανση της πόλης στις μελωδίες του Ναού, μεγάλη η αντίθεση…

Η δουλειά της Τροχαίας έχει άλλες απαιτήσεις. Ήχοι, φωνές, παράνομες σταθμεύσεις, ελέγχους από την μια και από την άλλη ψαλμωδίες. Το δεύτερο βγαίνει μέσα από την ψυχή μου, είναι ό,τι καλύτερο μπορώ να δείξω.

Ήταν παιδική αγάπη το αναλόγιο;

Ναι, παιδική αγάπη. Από μικρός είχα ανέβει στο ψαλτήρι με τον παπα- Γιάννη. Με προέτρεψε να ανέβω και ξεκίνησα με τις παρακλήσεις στην Παναγία το Δεκαπενταύγουστο και μετά παρουσιάστηκε η ευκαιρία. Έμεινε πριν δυο χρόνια το χωριό χωρίς ψάλτη και ανέβηκα ξανά στο ψαλτήρι, με πολύ μεγάλη επιτυχία, όπως λένε και οι πιστοί. Τα καταφέρνω, προσπαθώ πολύ σκληρά, έχει δουλειά, απαιτεί προσπάθεια, είναι δύσκολα, αλλά χρειάζεται πίστη.

Τι πρέπει να προσέχει ένας ψάλτης;

Πιστεύω ότι την ώρα που ψάλει θα πρέπει να λέει όσο γίνεται τους ύμνους με πιο καθαρό τρόπο, να καταλαβαίνει ο κόσμος τι λέμε. Όσο το δυνατόν τα Τροπάρια, όλους τους Ψαλμούς πιο κατανοητά για τους πιστούς. Με ενδιαφέρει να καταλαβαίνει ο κόσμος τι ψέλνω.

Ποιας ηλικίας είναι οι πιστοί που έρχονται στην Εκκλησία;

Περισσότερο ηλικιωμένοι και αυτό δυστυχώς είναι το χειρότερο. Ηλικιωμένοι και μάλιστα λίγοι. Το χωριό δεν έχει πολύ κόσμο, προσπαθούμε με κάθε τρόπο να έλξουμε την νεολαία προς την εκκλησία.

Συμμετέχουν;

Νομίζω, ότι συμμετέχουν. Γνωρίζουν, προσεύχονται. Είναι πολύ κοντά στην Εκκλησία, πολύ κοντά στην Θρησκεία, δεν είναι τυχαίο ότι έχουμε και δυο Μοναχούς στο Άγιο Όρος. Έχει βγάλει και αρκετούς ψάλτες το χωριό.

Η Εκκλησία είναι σημείο αναφοράς στη ζωή ενός χωριού;

Είναι όντως σημείο αναφοράς για πολλές οικογένειες. Στην Εκκλησία συγκεντρώνονται, στην Εκκλησία οι χαρές, αλλά και οι λύπες.

Απαιτεί υπομονή η στενή συνεργασία με τις γυναίκες του χωριού;

Θέλει υπομονή. Οι γυναίκες του χωριού είναι πολύ συνεργάσιμες. Είδαν με πολύ θετική ματιά το ψάλσιμο των εγκωμίων από τις ίδιες και προσπάθησαν να πετύχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, τους ενδιαφέρει να ψάλουν τα εγκώμια την Μεγάλη Παρασκευή και αυτό είναι ευχάριστο.

Τι το ιδιαίτερο έχουν οι ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας;

Είναι πάρα πολύ ωραίοι οι ύμνοι και τα τροπάρια είναι κατανυκτικά. Δεν υπάρχει καρδιά που να μην συγκινείται από το άκουσμα των ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας, είναι κάτι το ξεχωριστό. Καλό είναι να συμμετέχουν όλοι και να ακούνε τους ύμνους με προσοχή και κατάνυξη.

Ξεχωρίζετε κάποιον;

Όλοι οι ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας είναι υπέροχοι. Από πού να αρχίσω…

Από το «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται», το «Τροπάριο της Κασσιανής», το «Σήμερον Κρεμάται επί Ξύλου», τα Τροπάρια της Αποκαθήλωσης, αλλά και το «Χριστός Ανέστη». Όλη η Μεγάλη Εβδομάδα είναι υπέροχη.

Και από τους βίους Αγίων, υπάρχει κάποιος που σας συγκίνησε ιδιαίτερα;

Διάβασα πάρα πολλούς Βίους Αγίων, ένιωθα πολύ όμορφα στην ψυχή διαβάζοντας για το έργο τους. Μου αρέσουν όλοι.

Αν χρειαζόταν να επιλέξετε ανάμεσα στην Αστυνομία και στο Αναλόγιο τι θα επιλέγατε;

Είναι δύσκολη η επιλογή, ελπίζω να μην βρεθώ ποτέ σε αυτό το δίλημμα, τα συνδυάζω και τα δυο και πιστεύω καλά.

Πάντως είναι καλύτερα να ψέλνει κάποιος από το να μοιράζει κλήσεις…

Είναι όντως καλύτερο να ψέλνει από το να βεβαιώνει παραβάσεις. Σε κανέναν δεν αρέσουν οι κλήσεις και τα πρόστιμα. Είναι δύσκολη η δουλειά του Τροχονόμου, ακούμε και βλέπουμε πολλά. Οι κίνδυνοι δεν λείπουν, ούτε τα εμπόδια. Αλλά και η ψαλτική έχει τις δυσκολίες της. Είναι μεγάλη υποχρέωση να είσαι ψάλτης και να είσαι παρών στην Εκκλησία κάθε Κυριακή, κάθε γιορτή. Είναι δέσμευση ειδικά για έναν νέο άνθρωπο, αλλά δεν είναι ακατόρθωτο. Όλα γίνονται αρκεί να υπάρχει θέληση και κυρίως πίστη. Πίστη στο Θεό. Όταν κάποιος είναι από μικρό παιδί στην Εκκλησία, βγαίνει από μέσα του αυτή η προσπάθεια. Δεν χρειάζεται να προσπαθήσει για να νιώσει αυτήν την ηρεμία της ψυχής.

Στράτος Οικονόμου, δικηγόρος – ψάλτης:

«Όσοι πιστεύουν πραγματικά, κουβαλούν την Εκκλησία μέσα τους»

Πότε μπήκε η Βυζαντινή Μουσική στη ζωή σας;

Η αγάπη μου για τη Βυζαντινή Μουσική ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία. Με οδήγησαν οι γονείς μου, στα πρώτα βήματα με στήριξαν. Πήγα στην Βυζαντινή Σχολή από την Ε΄ Δημοτικού. Ήμουν μεγαλωμένος στο χώρο της Εκκλησίας και αυτό βοήθησε πολύ να την αγαπήσω. Από μικρή ηλικία έγινα ιεροψάλτης σε χωριά. Ξεκίνησα από το Μικρό Κρανοβούνιο και έκτοτε, με τη βοήθεια του Θεού, είμαι ψάλτης σε διάφορα Αναλόγια μέσα στο Νομό.

Η Βυζαντινή Μουσική είναι κομμάτι της Εκκλησίας;

Για να αγαπήσει κανείς τη Βυζαντινή Μουσική, πρέπει να αγαπάει την Εκκλησία, να είναι πιστός, πάνω από όλα. Η Βυζαντινή Μουσική είναι η Εκκλησιαστική μας Μουσική, που εξυπηρετεί τη λατρευτική ζωή της εκκλησίας μας. Δεν υστερεί σε επιστημονικό πλούτο, σε σχέση με τα άλλα είδη μουσικής, πλην όμως θεωρώ ότι ο ύψιστος σκοπός που επιτελεί για την λατρευτική ζωή της Εκκλησίας είναι πρωταρχικός. Είναι πολύ σημαντικό για έναν ιεροψάλτη να προσφέρει και αυτός ένα λιθαράκι στο να μπορεί να γίνεται μια λειτουργία. Ύστερα, είναι γνωστό ότι υπάρχει μεγάλη έλλειψη τόσο ιεροψαλτών, όσο και ιερέων.

Βρίσκετε να έχουν κάποια κοινά η δικηγορία με την ψαλτική;

Η δικηγορία με την ψαλτική δεν έχουν κοινά. Απαιτούν χρόνο και προσπάθεια. Η δικηγορία είναι το επάγγελμά μου, το εξασκώ για βιοπορισμό, ενώ, ασχολούμαι με την βυζαντινή μουσική, γιατί αγαπώ την Εκκλησία. Είναι επίπονα και τα δύο. Ο πλούτος της βυζαντινής μουσικής είναι πολύ μεγάλος, αφού ο Θεός μας έδωσε ένα μικρό τάλαντο, που οφείλουμε να αξιοποιήσουμε. Δεν θεωρώ τον εαυτό μου γνώστη της βυζαντινής μουσικής πλήρως, απλώς έχω μια μικρή κατάρτιση, ώστε να μπορώ να εξυπηρετώ αναλόγια και αυτό είναι το βασικό για μένα.

Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι κουραστική και επίπονη για σας τους ψάλτες;

Πραγματικά είναι πολύ σωστό αυτό που λέτε. Τον υπόλοιπο χρόνο χρειάζεται να ιερουργούμε μια ή δυο φορές την εβδομάδα, τώρα οι ακολουθίες είναι καθημερινές, μετά την Μεγάλη Τετάρτη είναι δύο φορές την ημέρα, αυτό απαιτεί κουράγιο και ψυχική δύναμη. Είναι τόσο σπουδαία αυτά τα νοήματα που υπάρχουν σ΄ αυτούς τους εμπνευσμένους από το Θεό ύμνους της Εκκλησίας, που δίνουν μεγάλη δύναμη σε όλους τους Ιεροψάλτες να φέρουν εις πέρας το δύσκολο έργο. Αναλογιζόμενοι το τι πρόσφερε ο θεός για μας, νομίζω ότι εμείς προσφέρουμε το λιγότερο.

Ξεχωρίζουν οι ύμνοι και τα τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας;

Οι ύμνοι είναι πραγματικά ξεχωριστοί. Είναι θεόπνευστοι. Δεν μπορεί ένας απλός άνθρωπος να σκέφτηκε και να έγραψε αυτούς τους ύμνους. Αν σε αγγίξει λίγο το μεγαλείο και αν μπορέσεις να εμβαθύνεις, θα νιώσεις δέος γι αυτούς τους ύμνους που έχουν γραφτεί. Είναι ξεχωριστοί οι ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδες. Αν μπορέσεις λίγο να εμβαθύνεις, τότε θα καταλάβεις και το μεγαλείο των Ημερών και της Βυζαντινής Μουσικής.

Υπάρχει κάποια αναφορά στους ύμνους που ξεχωρίζετε και την έχετε μαζί σας και εκτός Εκκλησίας;

Όσοι πιστεύουν πραγματικά, κουβαλούν την Εκκλησία μέσα τους. Η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές και στο δρόμο, όταν είμαι μόνος σιγο-ψέλνω. Πάρα πολλοί ψαλμοί μου αρέσουν πραγματικά. Νομίζω ότι ξεχωριστός είναι το «Χριστός Ανέστη», έχει το μεγαλείο της Αναστάσεως του Κυρίου.

Η δικηγορία από την άλλη κρύβει κάποιο μεγαλείο;

Εντελώς διαφορετικός χώρος. Χρησιμοποιείται για βιοποριστικούς σκοπούς, σε αντίθεση με την Βυζαντινή Μουσική. Αλίμονο αν κάποιος ξεκινούσε να ασχοληθεί με τη Βυζαντινή Μουσική για να έχει οικονομικά ανταλλάγματα. Νομίζω ότι είναι τελείως άτοπο. Μπορεί να έχει άλλα χόμπι και να βρίσκει χρόνο γι αυτά. Αν αγαπάς κάτι πολύ είναι σίγουρο ότι μπορείς να βρεις χρόνο και να το υπηρετήσεις.

Δέσιμο με τους κατοίκους του χωριού έχετε;

Παλιότερα το δέσιμο ήταν μεγαλύτερο. Ακόμη συνεχίζουν, όμως, ο ιερέας και ο ψάλτης να έχουν καλή σχέση με τους κατοίκους. Επειδή έχω περάσει από πολλές ενορίες, γνωρίζω ότι είναι πολύ σημαντικό, να υπάρχει αρμονική συνεργασία και μεταξύ του Ιεροψάλτη και του Ιερέα και με τον κόσμο.

Αν δεν μπορέσεις να κερδίσεις τον κόσμο, δεν θα μπορείς να αντεπεξέλθεις στα καθήκοντά σου.

Το δέσιμο είναι πολύ στενό, -τώρα τυχαίνει να είμαι στον οικισμό Ανθοχωρίου, – σε όλες τις εκκλησίες είχα πάντα αγαστές σχέσεις τόσο με τους ιερείς, όσο και με το ποίμνιο.

Πώς αντιδρούν οι πιστοί όταν βλέπουν έναν νέο στο Αναλόγιο;

Ξεκίνησα πολύ μικρός, τώρα δεν θεωρώ ότι είμαι τόσο νέος. Η αλήθεια είναι ότι προξενεί εντύπωση. Από το Γυμνάσιο κρατάω το Αναλόγιο μόνος μου. Τότε, νομίζω ότι ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για όλους η παρουσία μου. Υπάρχουν και άλλοι νέοι, δεν θεωρώ ότι είναι δικό μου κατόρθωμα. Υπάρχουν πολλοί νέοι που ασχολούνται με την Βυζαντινή Μουσική.

Υπάρχει κάποια τεχνική που ακολουθείτε πιστά, δεν μπορεί να είστε πάντοτε ολόψυχα δοσμένος σ΄αυτό που κάνετε, δεν λέγονται και κάποια πράγματα μηχανικά;

Βεβαίως και γίνονται. Είναι σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα ξεχαστείς και θα ψάλεις μηχανικά. Μακάρι να ψέλνουμε κάθε μέρα με την ψυχή μας.

Πώς αντιδράτε στα άλλα μουσικά ακούσματα;

Η Βυζαντινή Μουσική είναι μια μορφή τέχνης. Η διαφοροποίησή της είναι ότι εξυπηρετεί την λατρευτική ζωή της Εκκλησίας. Δεν έχει σκοπό να τέρψει την ζωή του ανθρώπου, αλλά να εξυπηρετήσει τους σκοπούς, τη ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Τα υπόλοιπα είδη της μουσικής ψυχαγωγούν μόνον, τα ακούω όχι τόσο πολύ, αλλά τα ακούω.

Νέος κόσμος προσέρχεται στους Ναούς;

Στα χωριά η εικόνα είναι αποκαρδιωτική. Δεν υπάρχει νέος κόσμος για να έρθει και στην Εκκλησία. Η αλήθεια είναι ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία έρχονται πιο συχνά στην Εκκλησία, ποτέ, όμως, δεν έλειψαν και οι νέοι. Η στροφή των νέων προς την Εκκλησία είναι μεγαλύτερη, οφείλουμε, όμως, να αγωνιστούμε για να γίνει μεγαλύτερη.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.