ΣΥΝΩΡΑ

Κουμούτσου Νατάσα»

MHN ΞΕΧΝΑΣ, ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΟΥ…….!

Ο λαϊκός ποιητής της Τσάλκας (περιοχή στον παρευξείνιο χώρο) Θεοφύλακτος Τσοχαμπης, σ’ ένα ποίημα του με τίτλο «Ασλαν Σαμενια » αναφέρεται στην ελληνική γλώσσα και τον αρχαιοελληνικό πλούτο, γράφοντας τα παρακάτω:

« Μην ξεχνάς τα ελληνικά σου,

εσύ που έμαθες δώδεκα γλώσσες,

Η γλώσσα αυτή έδωσε όλους τους σοφούς…

Αθηνά αιώνια πόλη, που έρχονται από

διάφορες χώρες εδώ….

Κοιτούν με θαυμασμό τα μνημεία σου.

Έρχονται εδώ για να μελετήσουν τη

φιλοσοφία του Σωκράτη, του Πλάτωνα,

του Δημόκριτου, του Αριστοτέλη…»

Καίριος τρόπος εκκοινωνισμού η γλώσσα, εγκαθιστά το άτομο στον κόσμο, θέτοντας τα πρώτα όρια ανάμεσα τους και το συνιστά ως υποκείμενο. Κατ’ επέκταση και το έθνος το συνιστά η συνείδηση της κοινής καταγωγής και της ιστορικής μοίρας αλλά κυρίως το «ομόγλωσσο» όπως το όρισε ο Ηρόδοτος. Σήμερα με την εισβολή της τεχνολογίας στη ζωή μας, η γλώσσα τείνει όλο και πιο πολύ να γίνει συνθηματολογική.

Η γλώσσα αποτελεί κατάκτηση από την στιγμή που κατανόησε ότι έπρεπε να επικοινωνήσει στη συλλογική πραγματικότητα. Έτσι η πορεία της επικοινωνίας πέρασε από διάφορα σταδία, ο πιο ολοκληρωμένος όμως τρόπος συνεννόησης στάθηκε η γλώσσα. Ελληνική γλώσσα, μια από τις πλουσιότερες και ευέλικτες στον κόσμο, η οποία φανερώνει την ποιότητα και την αντοχή του πολιτισμού μας, γνωρίζει σήμερα κρίση, ώστε να κινδυνεύει να διακοπεί η ιστορική μας συνεχεία. Φαινόμενα που καταδεικνύουν την κρίση αυτή είναι η χρήση ξένων λέξεων, οι συντομογραφίες, οι επαναλήψεις λέξεων, το φτωχό λεξιλόγιο κλπ.

Η πρόσφορα της γλώσσας στον άνθρωπο και το λαό είναι ανυπολόγιστη, κατά την δική μου άποψη. Με την αρωγή της γλώσσας διατηρούνται διαχρονικές άξιες, όπως το μέτρο, ο ανθρωπισμός, η δημοκρατία για τον ελληνικό πολιτισμό. Ως δημιουργική ανταλλαγή απόψεων η γλώσσα μυεί τον άνθρωπο στην υπευθυνότητα, την άσκηση κριτικής, επομένως και τη δυνατότητα αυτοκριτικής, ώστε ν’ απαλλαγεί από πάθη. […]

Με την συμβολή του λόγου διατηρούνται τα ήθη, τα έθιμα, η θρησκεία και η παράδοση ενός τόπου. Ειδικά σήμερα που το κλίμα ευνοεί την αντιπαραδοσιακότητα και κυριαρχεί η ξενομανία, ενώ η τηλεόραση και οι άλλοι μηχανισμοί, ενισχύουν τον πολιτιστικό επεκτατισμό των ανεπτυγμένων κρατών, είναι απαραίτητη η γλωσσική παιδεία ως μέσο άμυνας ενός αναπτυσσομένου λαού, όπως ο ελληνικός.

Τέλος σημαντική είναι η πρόσφορα της γλώσσας για την ανταλλαγή της κουλτούρας των λαών, την καλλιέργεια πνεύματος διεθνισμού χωρίς όμως ισοπέδωση της ιδιαιτερότητας κάθε λαού για την προάσπιση της ειρήνης, και ιδίως σήμερα, την γόνιμη προσπάθεια για την επίλυση προβλημάτων, τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα. […]

Εύκολα καταδεικνύεται η άξια της γλώσσας και η επίδραση της στο κοινωνικό σύνολο ως πολιτισμικής και εθνικής αντίστασης σε κάθε επίβουλη. Για τη διαφύλαξη της χρειάζεται η ευαισθητοποίηση όλων των υπεύθυνων αλλά και του καθενός από μας, προκείμενου ν’ αποτελέσει η γλώσσα για μια ακόμη φορά το συνεκτικό κρίκο των Ελλήνων στην πορεία τους για επιβίωση και εξέλιξη στον παγκόσμιο στίβο.

ΣΤΟΥΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Εξόρυξη χρυσού στη Θράκη

Είναι πολύ σημαντικό για τους κατοίκους μιας τοπικής κοινωνίας να δραστηριοποιούνται για θέματα που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προσβάλλουν με οποιοδήποτε τρόπο στοιχειώδη αγαθά, απαραίτητα για τη βιωσιμότητα της περιοχής τους αλλά και τη δική τους. Το ίδιο σημαντικό όμως είναι να υπάρχει και ανάλογη δραστηριοποίηση εκ μέρους των φοιτητών για τέτοιου είδους θέματα, όχι μόνο από επιταγή του ίδιου του συμφέροντός τους αλλά και ως απόδειξη του σεβασμού τους προς την αξιοπρέπεια της ζωής σε όλες της τις εκφάνσεις.

Η εξόρυξη, λοιπόν, του χρυσού στη Θράκη αποτελεί ένα από αυτά τα πολύ σοβαρά ζητήματα που δεν αφορούν απλώς σε καταστροφή, αλλοίωση και τουριστική αχρήστευση συγκεκριμένων περιοχών στη Θράκη αλλά και σε άμεση διακινδύνευση της ζωής των κατοίκων και των φοιτητών της Ροδόπης και του Έβρου. Η πιθανότατη μόλυνση του νερού και του αέρα καθώς και επερχόμενη υποβάθμιση του εξαιρετικά αξιόλογου φυσικού περιβάλλοντος θα φέρει χωρίς αμφιβολία σε αδιέξοδο όσους θα παρακολουθήσουν αυτήν την εξόρυξη να λαμβάνει χώρα μετά την έγκριση σχετικής μελέτης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος(!!!). Οι δικαιολογίες που χρησιμοποιούνται στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι εντελώς φτωχιές και ανίσχυρες να εξισορροπήσουν τη μεγάλη ζημία που θα επέλθει μετά την εξόρυξη και που θα συνεχίσει να επέρχεται και 15 χρόνια μετά, όταν δηλαδή θα γίνουν οδυνηρά αισθητά τα σημάδια της δραστηριοποίησης των εν λόγω εταιριών στην περιοχή. Το οικονομικό όφελος θα είναι ( σύμφωνα και με τα επίσημα στοιχεία) ελάχιστο και τα εργατικά χέρια δεν θα ξεπερνούν σε καμία περίπτωση τα 200. Ανάλογη εξόρυξη στη Χαλκιδική ούτως ή άλλως δεν άφησε πολλούς εργάτες ζωντανούς.

Μέσα στα πλαίσια, λοιπόν, αυτής της κατάστασης η Κοινότητα Νέων αποφάσισε σε συνεργασία με την Οικολογική ομάδα να οργανώσει εκδήλωση με στόχο τη ενημέρωση και δραστηριοποίηση των φοιτητών, η οποία έλαβε χώρα την Παρασκευή 29 Μαρτίου με ομιλητές τους: Δερβιτσιώτη Αλκιβιάδη( επίκουρος καθηγητής Νομικής του Δ.Π.Θ.), Δραγουμάνη Θεοδοσία (εκπρόσωπος της Οικολογικής ομάδας Ροδόπης) και Σεργκενλίδης Δανιήλ (μέλος της διανομαρχιακής επιτροπής κατά της εξόρυξης και επεξεργασίας χρυσού).

Αυτή η εξόρυξη σίγουρα θα ανοίξει το δρόμο και σε άλλες ανάλογες σε όλη την Ελλάδα. Πιθανολογείται μάλιστα ότι ο επόμενος στόχος αυτών των εταιριών θα είναι ο Νέστος. Επειδή όμως όλοι γνωρίζουν καλά ότι το ελληνικό κράτος όχι μόνο δεν διαθέτει τα απαραίτητα κονδύλια για να ανταποκριθεί στο απρόοπτο ενός ατυχήματος(σαν αυτά που συμβαίνουν κάθε χρόνο σε περιοχές του πλανήτη όπου γίνονται εξορύξεις χρυσού, με θύματα εκατοντάδες ανθρώπους) και επειδή ούτως ή άλλως αυτού του είδους οι ενέργειες χωρίς απρόοπτα είναι άμεσα επιβλαβείς για όλους, ζητάμε το ενδιαφέρον και των φοιτητών. Γιατί αυτή η εξόρυξη έχει να κάνει όχι μόνο με την υποβάθμιση της ζωής αλλά πάνω απ΄ όλα με την υποτίμηση της νοημοσύνης μας.

Κουφονικολάκου Θεανώ

Ναζίμ Χικμέτ (1902-1963)

Ο Ναζίμ Χικμέτ (Ράν) γεννήθηκε το 1902 στη Θεσσαλονίκη και πέθανε τον Ιούνιο του 1963 στη Μόσχα. Καταγόταν από πλούσια αστική οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας και ο παππούς του είχε τον τίτλο του Πασά. […]

Από το Μπατούμ του Πόντου πέρασε στη Σοβιετική Ένωση, όπου από το 1922 ως το 1924 παρακολούθησε στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας μαθήματα Οικονομίας και Κοινωνιολογίας. Εκεί γνωρίστηκε με το μεγάλο Σοβιετικό ποιητή Μαγιακόφσκι και συνδέθηκε με συντροφική φιλία μαζί του.

Όταν ήρθε στην πατρίδα του, έμαθε ότι δικάστηκε ερήμην για τα επαναστατικά ποιήματά του που είχαν κυκλοφορήσει στο μεταξύ και ξαναγύρισε στη Σοβιετική Ένωση. Επωφελήθηκε από την αμνήστευσή του και γύρισε αργότερα στην Τουρκία. Πιάστηκε όμως και φυλακίστηκε για ένα διάστημα στις φυλακές της Χόππας στον Πόντο.

Όταν αποφυλακίστηκε το 1928, ήρθε στην Πόλη, όπου ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία. Συνεργάστηκε επίσης και με κινηματογραφικές επιχειρήσεις γράφοντας σενάρια για κινηματογραφικά έργα. Το αστικό όμως κατεστημένο της Τουρκίας δεν τον συγχωρεί για τις προοδευτικές του ιδέες. Συλλαμβάνεται πάλι και φυλακίζεται, ώσπου ν’ αποφυλακιστεί το 1938. γράφει άρθρα σε εφημερίδες με το ψευδώνυμο Ορχάν Σελίμ.

Αρχίζει πάλι ο αμείλικτος διωγμός του Ναζίμ Χικμέτ. Δικάζεται με τη βαριά κατηγορία ότι διαδίδει ανατρεπτικές ιδέες στο στράτευμα και καταδικάζεται σε φυλάκιση 28 χρόνων. Αφού μένει 12 χρόνια έγκλειστος στις φυλακές της Προύσας, αποφυλακίζεται, ύστερα από αμνηστία το 1950.

Μετά την αποφυλάκισή του, έφυγε για τη Σοβιετική Ένωση. Έζησε διαδοχικά στη Μόσχα, στη Σόφια, στη Βαρσοβία.

Το έργο του Ναζίμ Χικμέτ, γενάρχη της τουρκικής προοδευτικής λογοτεχνίας, είναι τεράστιο και πολύπλευρο.

Ασχολήθηκε με όλα τα είδη του γραπτού λόγου. Βέβαια, είναι γνωστός περισσότερο σαν ποιητής, με διεθνή αναγνώριση. Καινοτόμος στην τέχνη του, αποδεσμεύεται από την παραδοσιακή ποίηση της πατρίδας του, καθιερώνει τον ελεύθερο στίχο και δίνει στο έργο του τη ζωοδότρα πνοή του σοσιαλιστικού ρεαλισμού,.

Ο Ναζίμ Χικμέτ γίνεται το ίνδαλμα του τουρκικού λαού. Περιοδεύει στη χώρα του, απαγγέλλει στίχους του στους ζευγολάτες της Ανατολής, στους εργάτες των λιμανιών, στις φάμπρικες των αστικών κέντρων.

Το έργο του είναι και διεθνιστικό, το καταλαβαίνουν οι προλετάριοι όλης της γης, όλοι οι πρωτοπόροι στην κοινωνική αναγέννηση. […]

Έργα του Ναζίμ Χικμέτ, κυκλοφόρησαν και στην Ελλάδα, σε μεταφράσεις απευθείας από τα Τούρκικα, αλλά και από τα Γαλλικά.

Τελειώνοντας ας αφήσουμε τα λόγια του ποιητή να μας ταξιδέψουν:

«Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει,

τα πιο όμορφα παιδιά, δεν έχουν γεννηθεί ακόμα.

Κι αυτό που θέλω να σου πω το πιο όμορφο απ’ όλα

δε στο ’χω πει ακόμα».

Κική Δημουλά

Ακόμα… ενός λεπτού μαζί

Γεννημένη στην Αθήνα το 1931. Εργάστηκε στην Τράπεζα Ελλάδος

από το 1949 ως το 1979. Παράλληλα, συμμετείχε στη σύνταξη του περιοδικού της τράπεζας «Ο κύκλος». Σύζυγος του επίσης ποιητή Άθου Δημουλά, εξέδωσε την πρώτη ποιητική της συλλογή «Ποιήματα» το 1952. ακολούθησαν οι εξής ποιητικές συλλογές:

«Έρεβος», 1956 • «Ερήμην», 1958 • «Επί τα ίχνη» 1963 • «Τα λίγα του κόσμου», 1971 • «Το τελευταίο σώμα μου», 1981 • «Χαίρε ποτέ» 1988 • «Η Εφηβεία της λήθης», 1994 • «Ενός λεπτού μαζί», 1998

«Από τον κόσμο των γρίφων

φεύγω ήσυχη.

Δεν έχω βλάψει στη ζωή μου αίνιγμα:

δεν έλυσα κανένα».

Πίμα Σαρτζή

Εύα Κασσώτη