Συνδικαλιστικο κινημα σε κριση

Το συνδικαλιστικό κίνημα περνά κρίση; Ένα ερώτημα που τα τελευταία χρόνια τίθεται συνεχώς, τον τελευταίο όμως καιρό έγινε αντικείμενο πολλών σχολιασμών. Η δυσπιστία, ο προβληματισμός και η επιφυλακτικότητα των εργαζομένων, απέναντι σε σωματεία και συνδικάτα, αποτελούν τα κυριότερα χαρακτηριστικά του σύγχρονου ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος, το οποίο αντιμετωπίζει την απαξίωση, την αποχή και την άρνηση της συμμετοχής των εργαζομένων στις δράσεις και τις πρακτικές του. Σε μία περίοδο που οι εργασιακές σχέσεις και τα εργασιακά δικαιώματα δοκιμάζονται σκληρά από την πίεση του νεοφιλελευθερισμού και της παγκόσμιας αγοράς, τα συνδικάτα εμφανίζονται αδύναμα να αντιμετωπίσουν τις εξελίξεις.

Για το θέμα αυτό ο ΠτΘ συζητά σήμερα με τον Πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Έβρου κ. Γιώργο Ευσταθίου, τον Πρόεδρο Συνταξιούχων ΙΚΑ Γεώργιο Γεωργίου, τον υπεύθυνο της «Αυτόνομης Παρέμβασης» για το Νομό Ροδόπης Απόστολο Κουτάβα, τον Γραμματέα της ΠΑΣΚ στο Νομό Ροδόπης Γιώργο Ιωαννίδη καθώς και με την Πρόεδρο ΔΑΚΕ Εκπαιδευτικών, Πρόεδρο ΕΛΜΕ Ν, Ροδόπης, Μαίρη Κοσμίδου…

Γιώργος Ευσταθίου, Πρόεδρος Εργατικού Κέντρου Έβρου:

ΠτΘ: κ. Ευσταθίου, ο συνδικαλισμός περνά κρίση;

Γ.Ε.: Θεωρώ ότι αυτό μπορεί να το κρίνει η ελληνική κοινωνία και οι εργαζόμενοι. Η ερώτηση αυτή νομίζω ότι δεν μπορεί να απαντηθεί από έναν συνδικαλιστή και από έναν άνθρωπο που έχει μια πορεία στα συνδικάτα περίπου τριάντα χρόνων. Θα ήταν μεροληπτική.

ΠτΘ: Πώς κρίνετε τα επεισόδια που έγιναν την Πρωτομαγιά στην Αθήνα;

Γ.Ε.: Καταδικάστηκαν από όλους. Αυτή η ημέρα δεν είναι ούτε για πολιτική εκμετάλλευση, ούτε συνδικαλιστική με την έννοια της παραταξιακής εκμετάλλευσης. Είναι ημέρα αγώνων ενότητας των εργατών όλου του κόσμου και όχι μόνο της Ελλάδας. Έτσι λοιπόν καταδικάστηκαν τα επεισόδια και οι προπηλακισμοί.

ΠτΘ: Πολλοί υποστηρίζουν κ. Ευσταθίου ότι τα συνδικάτα αδυνατούν να επιβάλλουν έναν αντίλογο απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό…

Γ.Ε.: Καλόν θα είναι να προμηθευτούν τις μελέτες του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ που εκδίδει κάθε μήνα. Εάν τα προμηθευτούν, θα γνωρίσουν τον αντίλογο για το ασφαλιστικό, την ακρίβεια ή τη φτώχεια ή τα όρια της φτώχειας ή την αισχροκέρδεια ή την αλαζονική συμπεριφορά της εργοδοτικής πλευράς. Υπάρχουν μέσα στις μελέτες αυτές έρευνες που όχι μόνο περιλαμβάνουν θέσεις, αλλά και που πολλές έχουν υιοθετηθεί και έχουν αποτελέσει εργαλείο για τους εργαζόμενους.

ΠτΘ: Ποια είναι η άποψή σας για την πρόσδεση των συνδικάτων σε κομματικούς τακτικισμούς;

Γ.Ε.: Αρνητική. Εις ό,τι αφορά την ΠΑΣΚΕ, ποτέ δεν ήταν άμεσα συνδεδεμένη με το ΠΑΣΟΚ. Και βέβαια αποτελεί κομμάτι του ΠΑΣΟΚ, αλλά ποτέ δεν ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτό και ποτέ δεν έπαιρνε εντολές από αυτό, ποτέ δεν λειτουργούσε κομματικά η δική μας παράταξη. Βέβαια, για το ΠΑΜΕ δεν μπορώ να πω το ίδιο. Και βέβαια ο έντονος παραταξιασμός με την έννοια του κομματισμού έχει μειώσει τη συμμετοχή στα συνδικάτα. Αυτό είναι ένα από τα ζητήματα και για να είμαι σαφής είναι το κυρίαρχο ζήτημα. Εάν δούμε τις έρευνες που γίνονται πανελλαδικά, ο πλέον αξιόπιστος φορέας στην ελληνική κοινωνία από τα κόμματα, την νομαρχιακή αυτοδιοίκηση ακόμη – ακόμη και από την εκκλησία, είναι τα συνδικάτα.

ΠτΘ: Παρόλα αυτά όμως βλέπουμε τους πολίτες να μην ακολουθούν τα συνδικάτα. Τα τελευταία χρόνια οι συμμετέχοντες στις απεργιακές συγκεντρώσεις είναι ελάχιστοι…

Γ.Ε.: Αυτό το αποδίδω στον εξευτελισμό, και θα το πω ίσως και λίγο ακραία, στον ζαμανφουτισμό, στο «δε βαριέσαι βρε αδερφέ, κάποιοι άλλοι ας αγωνισθούν». Αυτό το βλέπουμε και στις συνελεύσεις: «Ναι, εγώ συμφωνώ απόλυτα, αλλά την Τετάρτη που θα γίνει η συγκέντρωση εγώ θα λείπω». Η συμμετοχή και η αξιοπιστία των συνδικάτων δεν κρίνεται από τη συμμετοχή στις κινητοποιήσεις, αλλά κρίνεται από τη συμμετοχή στην απόφαση του συνδικάτου. Δηλαδή, πήραμε απόφαση για εικοσιτετράωρη απεργία και κινητοποίηση το θέμα είναι ποιοι συμμετέχουν σε αυτή, γιατί δεν πήραμε απόφαση να κάνουμε μόνο συγκέντρωση. Αν δούμε τους αριθμούς αυτών που απέχουν από την εργασία τους εκείνη την ημέρα θα δούμε πόσο αξιόπιστα είναι τα συνδικάτα και πόσοι συμμετέχουν. Είδαμε στην απεργία της ΔΕΗ να συμμετέχει ένα ποσοστό των εργαζομένων περίπου στο 90%, ενώ στη συγκέντρωση συμμετείχαν 5%. Αυτό σημαίνει ότι μόνο αυτό το ποσοστό απήργησε; Αυτή είναι η πραγματικότητα, αυτή είναι η εικόνα και ο σεβασμός είναι στις αποφάσεις και όχι στη συμμετοχή των συγκεντρώσεων και αν είναι ολιγάριθμες ή πολυάριθμες. Εν πάση περιπτώσει, εκεί είναι και το ζήτημα και επανέρχομαι στα προηγούμενα περί κομματισμού και στις διασπαστικές συγκεντρώσεις του ΠΑΜΕ, αλλά κυρίαρχο είναι η αξιοπιστία του συνδικαλισμού και αυτό φαίνεται από το σεβασμό στις αποφάσεις και στη συμμετοχή τους σε αυτές.

Γιώργος Ιωαννίδης, Γραμματέας της ΠΑΣΚ Δημοσίων Υπαλλήλων:

ΠτΘ: κ. Ιωαννίδη, υπάρχει μια άποψη γενικότερα στην κοινωνία ότι ο συνδικαλισμός περνά μία κρίση. Ποια είναι η άποψή σας;

Γ.Ι.: Αυτό δεν μπορώ να το αντικρούσω απορριπτικά. Όντως υπάρχει πρόβλημα συσπείρωσης των εργαζομένων γύρω από το συνδικαλισμό και οι αιτίες πιθανά να είναι η ίδια η συμπεριφορά των συνδικαλιστών, τα αιτήματα που πιθανόν να μην είναι επίκαιρα κάθε φορά. Μπορεί όμως να είναι και απαξίωση προσώπων ή θεσμών εκ μέρους των εργαζομένων. Ψάχνουμε, θα έλεγα, το στίγμα μας, για το πώς μπορούμε να ξαναβρούμε τη χαμένη μας αξιοπιστία.

ΠτΘ: Πόσο μερίδιο ευθύνης έχουν οι ηγούμενοι του συνδικαλιστικού κινήματος για αυτή την χαμένη αξιοπιστία;

Γ.Ι.: Έχουν ευθύνη. Ευθύνονται και πρόσωπα τα οποία διαχρονικά εκμεταλλεύτηκαν τη θέση τους ως συνδικαλιστές για προσωπικό όφελος είτε για να αναρριχηθούν σε άλλες θέσεις, με αποτέλεσμα να φαίνεται ότι ο αγώνας που έκαναν υπέρ των εργαζομένων κατέληξε υπέρ εαυτών.

ΠτΘ: Στην προσπάθειά του να βρει τη χαμένη του αξιοπιστία το συνδικαλιστικό κίνημα μήπως χάνει και την ουσία της ύπαρξής του;

Γ.Ι.: Επειδή στο παρελθόν έχουν γίνει κινητοποιήσεις από τις ηγεσίες που δεν ανταποκρίνονταν στο σύνολο των εργαζομένων ή ήταν κινητοποιήσεις οι οποίες δεν είχαν τη λαϊκή βάση με το μέρος τους και είχαν αρνητικά αποτελέσματα, βλέπουμε ότι δυσκολεύεται η βάση να πεισθεί ότι υπάρχουν πρόσωπα που στηρίζουν τα συμφέροντά τους.

ΠτΘ: Το συνδικαλιστικό κίνημα κατηγορείται για κομματικοποίηση. Ποια είναι η άποψή σας;

Γ.Ι.: Υπάρχει πρόβλημα όσον αφορά την ανεξαρτητοποίηση των συνδικαλιστών και του συνδικαλισμού γενικότερα από τους κομματικούς φορείς, οι οποίοι ενδιαφέρονται να έχουν στο πλάι τους ή μαζί τους τους συνδικαλιστές, κυρίως όταν είναι στην αντιπολίτευση και συμπαρίστανται στους αγώνες τους. Υπάρχει μία καχυποψία όσον αφορά σε αυτή τη συνεργασία, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές τον εγκλωβισμό του συνδικαλιστικού φορέα από τους κομματικούς μηχανισμούς, αλλά και να μην μπορεί να αποδώσει. Θεωρώ ότι οι συνδικαλιστές, στα πλαίσια της δημοκρατίας, πρέπει να ανήκουν, και καλώς κάνουν, σε κομματικούς φορείς, αλλά συνδικαλιστικά θα πρέπει να διαφοροποιούνται και να διεκδικούν από τους κομματικούς τους φορείς υπέρ των εργαζομένων ό,τι έχει σχέση με τα εργασιακά δικαιώματα και όχι να καπελώνονται από τα κόμματα για να εξυπηρετούν τα κομματικά συμφέροντα.

ΠτΘ: Κατηγορηθήκατε, κ. Ιωαννίδη, από την «Αυτόνομη Παρέμβαση» γιατί την ημέρα της Πρωτομαγιάς δεν υπήρξε συγκέντρωση παρά μόνο κατάθεση στεφάνων. Τι απαντάτε σε αυτό;

Γ.Ι.: Αυτή είναι η μισή αλήθεια. Ανακοίνωση προϋπήρξε εκ μέρους του Νομαρχιακού Τμήματος της ΑΔΕΔΥ προς όλα τα μέλη του καλώντας να συμμετάσχουν στον εορτασμό της Πρωτομαγιάς, γιατί είναι κορυφαίο γεγονός. Τα τελευταία χρόνια η συμμετοχή των εργαζομένων στον εορτασμό έχει αδρανήσει και γι’ αυτό η μάζωξη έγινε κατευθείαν στο χώρο της κατάθεσης στεφάνων που πραγματικά δεν ήταν και ό,τι καλύτερο. Δεν μας τιμά ούτε σαν συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά ποτέ δεν γίνεται μάχη χωρίς στρατό. Αν δεν υπάρξει συμμετοχή των εργαζομένων θα λέγαμε ότι είναι κοροϊδία το να βρεθούν πέντε άνθρωποι στο εργατικό κέντρο να εκφωνήσουν πύρινους λόγους ο ένας απευθυνόμενος στον άλλο χωρίς συμμετοχή εργαζομένων. Υπάρχει ένας προβληματισμός για τον τρόπο που πρέπει να κινητοποιηθούν οι εργαζόμενοι και να ενδιαφερθούν όχι βέβαια για τα αιτήματα που βάζουν κάθε φορά οι συνδικαλιστές. Προσωπικά πιστεύω ότι τα αιτήματα πρέπει να προέρχονται από τη βάση δηλαδή να ωριμάζουν τα θέματα μέσα στην κοινωνία και να προωθούνται στο συνδικαλισμό και όχι αντίστροφα, γιατί δεν θα υπάρχει ούτε συμμετοχή ούτε ενδιαφέρον. Όταν όμως θίγονται τα ασφαλιστικά δικαιώματα, όταν υπάρχει ανεργία, φτώχεια, όταν βλέπουμε ότι γίνεται αφαίρεση όλων των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων και υπάρχει πραγματικά ένα θολό τοπίο για το μέλλον μας είναι άξιο απορίας η μη συμμετοχή των εργαζομένων σε κάτι που αφορά στο μέλλον τους.

ΠτΘ: Είθισται να λέμε ότι σήμερα ζούμε έναν εργασιακό μεσαίωνα. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται το συνδικαλιστικό κίνημα;

Γ.Ι.: Πολύ φοβάμαι ότι από τη μη συμμετοχή των εργαζομένων στους αγώνες για την επίλυση των προβλημάτων τους το συνδικαλιστικό κίνημα διέρχεται μία περαιτέρω κρίση και για την αξιοπιστία και για το μέλλον του. Προβληματιζόμαστε για άλλες μορφές αγώνες. Ήδη οι απεργίες επειδή κοστίζουν στον εργαζόμενο μας στρέφουν προς τις στάσεις εργασίας, αλλά και πάλι δεν είναι μέσο που αποδίδει με την έννοια ότι η κάθε απεργία, η κάθε κινητοποίηση, θα πρέπει να οδηγεί σε ένα διάλογο με την κυβέρνηση για την επίλυση των προβλημάτων. Όταν η κυβέρνηση έχει κλειστές τις πόρτες και δεν ακούει τους εργαζόμενους και αποφασίζει μόνη της για το μέλλον όλων μας ίσως οι εργαζόμενοι θεωρούν ότι είναι άδικος κόπος το να απεργήσουν ή να κινητοποιηθούν, γιατί οι αποφάσεις έχουν παρθεί. Αυτό όμως είναι λάθος. Αν δεν υπάρξει κινητοποίηση και αντίδραση των ίδιων των εργαζομένων για να αλλάξει κάτι προς το θετικότερο καμία κυβέρνηση δεν θα χαριστεί και δεν θα χαρίσει τίποτε.

Μαίρη Κοσμίδου, Πρόεδρος ΔΑΚΕ Εκπαιδευτικών, Πρόεδρος ΕΛΜΕ Καθηγητών Ν. Ροδόπης:

ΠτΘ: κ. Κοσμίδου, ο συνδικαλισμός περνά κρίση;

Μ.Κ.: Κατά κάποιους και κατ’ εμέ περνά μία κρίση. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι στις συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις, είτε αυτές είναι συνελεύσεις είτε πορείες, τα γκρίζα μαλλιά κυριαρχούν, ενώ έχουμε δυσκολία να φέρουμε τους νέους συναδέλφους.

ΠτΘ: Κατά την άποψή σας ποιες είναι οι αιτίες που οδηγούν στην κρίση;

Μ.Κ.: Θα έλεγα ότι το θέμα είναι πολυδιάστατο. Κάποιο θεωρούν ότι οφείλεται σε μία απογοήτευση που νιώθουν οι μικρότεροι απέναντι στους μεγαλύτερους για εύκολους συμβιβασμούς ίσως που έγιναν κάποια στιγμή, όμως, θεωρώ, ότι αν δεν συνδικαλισθείς, δεν μπορείς ποτέ να κατηγορήσεις για το πόσο εύκολοι είναι οι συμβιβασμοί και για το πόσο εύκολα καταφεύγεις σε μία λύση. Ίσως κάποιοι να θεωρούν ότι όλο είναι ένα παιχνίδι, γιατί πολλοί από τους παλιούς συνδικαλιστές καταλήγουν να είναι τελικά άτομα τα οποία κυριαρχούν στην τοπική αυτοδιοίκηση και στις εκλογές. Προσωπικά δεν θα το έβρισκα κακό, γιατί όταν έχεις αποκτήσει την γνώση, την εμπειρία, μετά από όλα αυτά τα χρόνια δεν βλέπω γιατί να μη μπορείς να προσφέρεις τελικά στο γενικό καλό. Κάποιοι θεωρούν ότι υπάρχει χάσμα γενεών. Έχουμε πολλούς νέους συναδέλφους που τρέχουν και σερφάρουν στο Ίντερνετ και κάποιοι έχουν μείνει πίσω στη γραφομηχανή ή στις χειρόγραφες σημειώσεις. Με αυτό θέλω να πω ότι είναι άνθρωποι με δικά τους ενδιαφέροντα και βλέπουν ίσως με διαφορετικό τρόπο ζωής, άποψης, φιλοσοφίας το όλο θέμα και ίσως να θεωρούν ότι ο συνδικαλισμός δεν είναι ο τρόπος που τους εκφράζει. Σαφέστατα να πούμε όταν εμείς στον εκπαιδευτικό τομέα κατεβαίνουμε για να διεκδικήσουμε, για παράδειγμα επιμορφώσεις, ο συνάδελφος που είναι στη σύνταξη ίσως να θεωρεί ότι δεν την χρειάζεται, γιατί κουβαλά την πείρα και την εμπειρία τόσων χρόνων, γιατί έχει κάνει πολλά στη ζωή του, γιατί σε λίγα χρόνια βγαίνει στη σύνταξη και τι να την κάνει. Ό νέος όμως την αποζητά. Αυτό έχει μία διάσταση. Ξεκινώ από την επιμόρφωση που είναι το ευκολότερο για να προχωρήσω στο ασφαλιστικό που είναι δυσκολότερο. Ο συνάδελφος που είναι κοντά στη σύνταξη μπορεί μεν να το βλέπει ότι είναι ένα θέμα που απασχολεί αλλά έχοντας τις ρυθμίσεις πριν το ’83 ή το ‘83-‘93 να μη θεωρεί ότι θίγεται, ενώ από τους νέους συναδέλφους μία μερίδα να θεωρούν ότι θίγονται και μία όχι γιατί πιστεύουν ότι είναι μακριά από αυτούς. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι το θέμα είναι πολυδιάστατο και οι ρίζες του προβλήματος να βρίσκονται πολύ βαθιά και πολύ απλωμένες.

ΠτΘ: Είναι ένα φαινόμενο που βέβαια δεν είναι μόνο της ελληνικής κοινωνίας…

Μ.Κ.: Είναι παγκόσμιο φαινόμενο και μάλιστα στη Γερμανία υπάρχουν συνδικάτα που δίνουν εκπτωτικά κουπόνια στα σούπερ μάρκετ για να εγγραφούν μέλη στα συνδικάτα τους.

ΠτΘ: Αυτό είναι ευτελισμός…

Μ.Κ.: Σαφέστατα και είναι ευτελισμός και δεν θα έπρεπε να κατεβαίνουμε σε αυτό το επίπεδο. Ο συνδικαλισμός θα πρέπει να κρατήσει ένα επίπεδο για να μπορέσει να αποκτήσει πάλι το κύρος που είχε κάποτε.

ΠτΘ: Ποια είναι η άποψή σας για την πρόσδεση των συνδικάτων σε κομματικούς τακτικισμούς;

Μ.Κ.: Θεωρώ ότι είναι μία από τις αιτίες που έφερε το συνδικαλισμό στο επίπεδο που βρίσκεται, διότι μεταφέραμε τις κομματικές μας γραμμές και πεποιθήσεις μέσα στο συνδικαλισμό και όταν ήλθαν οι καιροί να πάρουμε αποφάσεις ίσως κάποιοι δεν είδαμε τα του κλάδου και τα συμφέροντά του, αλλά το τι είχαμε σαν εντολή από τον κομματικό μας μηχανισμό.

Είναι μια από τις αιτίες και γι’ αυτό και πολλοί συνάδελφοι στο δικό μας κλάδο τουλάχιστον έχουν αποζητήσει ενιαία ψηφοδέλτια όχι παραταξιακά, αλλά διαπαραταξιακά. Όμως είναι κάτι που δεν επιτρέπεται από τη νομοθεσία.

ΠτΘ: Είστε υπέρ της ενότητας του συνδικαλιστικού κινήματος;

Μ.Κ.: Βεβαίως, διότι «η ισχύς εν τη ενώσει» και «διαίρει και βασίλευε».

ΠτΘ: Πώς βλέπετε το μέλλον του συνδικαλισμού;

Μ.Κ.: Επειδή από τη φύση μου είμαι αισιόδοξο άτομο θεωρώ ότι απλώς θα κάνει τον κύκλο του, όπως όλα τα καθεστώτα και οι φιλοσοφίες και οι ιδεολογίες και ότι μπορεί να περνά μία κρίσιμη καμπή, αλλά θα ανακάμψει, όχι από μόνο του αλλά θα βρεθούν άτομα τα οποία θα ξαναπιστέψουν και θα αγωνιστούν για το συνδικαλιστικό κίνημα.

ΠτΘ: Σήμερα, κ. Κοσμίδου, ο εργαζόμενος περνά δύσκολες μέρες, ακρίβεια, ανεργία, απασχολησιμότητα. Παρόλα αυτά, οι πολίτες δεν συνδικαλίζονται. Τι πρέπει να γίνει;

Μ.Κ.: Σαφέστατα δεν μπορούμε να βάλουμε τους πολίτες με το ζόρι να συνδικαλιστούν. Ότι οι πολίτες περνούν δύσκολες στιγμές είναι ένα γεγονός το οποίο είναι παγκόσμιο και ίσως αυτή η παγκοσμιότητα του γεγονότος να είναι αυτή τελικά που βαρύνει και οι άνθρωποι θεωρούν ότι αυτό είναι και όπως περνούν οι υπόλοιποι θα περάσουν και αυτοί γι’ αυτό και να συνδικαλισθούν δεν θα πετύχουν τίποτα εφόσον είναι δεδομένο οπότε δεν παλεύουν. Πάντως δεν μπορούμε να παλεύουμε για το μέλλον με παλιές τεχνικές. Δηλαδή θεωρώ ότι απεργιακά κινήματα και απεργίες πολλών ημερών ίσως θα πρέπει να αναθεωρηθούν, γιατί βλέπω ότι δεν αποδίδουν και δεν αποδίδουν σαν τεχνικές και ο κόσμος δεν ακολουθεί. Είναι πρακτικές του παρελθόντος και ίσως θα πρέπει και εμείς οι ίδιοι που υπηρετούμε, όσοι υπηρετούμε το συνδικαλισμό, να βλέπαμε τι καινούργιο θα μπορούσαμε να φέρουμε στο συνδικαλισμό για να μπορέσουμε να προσελκύσουμε τον κόσμο. Θα έλεγα νέες μορφές πάλης.

ΠτΘ: Σκεφθήκατε ποτέ ποιες μπορεί να είναι αυτές;

Μ.Κ.: Υπάρχουν σκέψεις και προτάσεις, όπως το να μπούμε και να μιλήσουμε στην κοινωνία και έχουν αποπειραθεί να γίνουν κάποιες τέτοιες ενέργειες, όμως δύσκολα ο πολίτης βγαίνει από το σπίτι του και συμμετέχει. Από εκεί και πέρα όποιες προτάσεις πέσουν στο τραπέζι των συνελεύσεων είναι ευπρόσδεκτες, αρκεί να έρθουν οι πολίτες και να μην απαξιώνουν τις συνελεύσεις και να προσφέρουν τις ιδέες τους, γιατί έχουμε μία κοινωνία πλέον η οποία είναι περισσότερο μπροστά στο Ίντερνετ και στο τσάτινγκ μέσα από αυτό, στο κινητό, στο sms, παρά στο διάλογο στη συζήτηση και στην πραγματική ανταλλαγή απόψεων.

Απόστολος Κουτάβας,

«Στην ενότητα και στη δράση βρίσκεταιη νίκη του συνδικαλιστικού κινήματος»

ΠτΘ: Υποστηρίζεται κ. Κουτάβα ότι ο συνδικαλισμός περνά κρίση. Ποια είναι η άποψή σας;

Α.Κ.: Άποψη, όχι μόνο δική μου, αλλά και της συνδικαλιστικής μας παράταξης, της «Αυτόνομης Παρέμβασης», αλλά θεωρώ ότι και άλλες παρατάξεις συνομολογούν ότι το συνδικαλιστικό κίνημα περνά μια βαθιά κρίση. Και αυτό φαίνεται και από την πυκνότητα των ασφαλισμένων εργαζομένων και δεν είναι τυχαίο ότι στον ιδιωτικό τομέα η πυκνότητα είναι πολύ χαμηλή, αγγίζει το 23% στο σύνολο των εργαζομένων. Λίγο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, αλλά αυτό δεν λέει τίποτα.

ΠτΘ: Ποιες κατά την άποψή σας είναι οι αιτίες;

Α.Κ.: Υπάρχουν αιτίες που έχουν να κάνουν με την ίδια τη δομή και τη λειτουργία της οικονομίας της χώρας μας, αλλά και υποκειμενικές συνθήκες που αφορούν στην ίδια τη δράση των συνδικάτων, των διοικήσεων τους, αλλά και της έντονης κομματικοποίησης και του κυβερνητικού συνδικαλισμού που έχουμε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Αυτές είναι από τις πλέον σοβαρές αιτίες της κρίσης του συνδικαλιστικού κινήματος, αλλά φυσικά υπάρχουν και άλλα ζητήματα που διογκώνουν την κρίση.

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι μια σοβαρή αιτία κρίσης του συνδικαλισμού είναι η έντονη κομματικοποίηση. Η Αυτόνομη Παρέμβαση είναι ανεξάρτητη κομμάτων;

Α.Κ.: Οι συνδικαλιστικές παρατάξεις δεν κρύβουν ότι ανήκουν σε κάποιους κομματικούς μηχανισμούς. Το ζήτημα όμως είναι η ίδια η λειτουργία αυτών των παρατάξεων. Βέβαια, οι παρατάξεις μέχρι ενός σημείου έπαιξαν θετικό ρόλο στη λειτουργία του συνδικαλιστικού κινήματος. Όμως όταν αυτές οι παρατάξεις εξυπηρετούν τις εκάστοτε κυβερνητικές πολιτικές, από εκεί και πέρα ο ρόλος τους καταλύεται και έχουμε πραγματικά μια συνδικαλιστική παράταξη, όπως τα προηγούμενα χρόνια με την παράταξη της ΠΑΣΚΕ και την παράταξη της ΔΑΚΕ στην ουσία να στηρίζουν τις αντεργατικές, αντιλαϊκές πολιτικές των κυβερνήσεων. Αυτές οι παρατάξεις έπαιξαν έναν τέτοιο αρνητικό ρόλο που πραγματικά είναι η αιτία που φθάσαμε σήμερα εδώ. Εμείς δεν αρνούμαστε ότι η «Αυτόνομη Παρέμβαση» εκπροσωπείται από αριστερούς κατά κύριο λόγο συνδικαλιστές, αλλά και άλλους πολίτες που ταυτίζονται στις απόψεις, αλλά άλλο είναι οι καταβολές ενός συνδικαλιστή μιας παράταξης και άλλο η ίδια λειτουργία της παράταξης και πόσο πραγματικά βρίσκεται κοντά στους εργαζόμενους, παλεύει μαζί τους για λύσεις προς όφελος των εργαζομένων. Από την άλλη έχουμε και τον κομματικό συνδικαλισμό που τον βιώσαμε και τον βιώνουμε με το ΠΑΜΕ. Είναι η άλλη μορφή του ίδιου νομίσματος. Εμείς ως Αυτόνομη Παρέμβαση προσπαθούμε με τις λίγες δυνάμεις που έχουμε και τοπικά αλλά και πανελλαδικά γίνεται μια προσπάθεια από το συγκεκριμένο χώρο έτσι ώστε να λειτουργήσουμε πραγματικά έξω και πέρα από κόμματα με καθαρό και μόνο συμφέρον το ταξικό και το συμφέρον των εργαζομένων.

ΠτΘ: κ. Κουτάβα, τα εργασιακά δικαιώματα πλήττονται, μερική απασχόληση και τώρα τελευταία ακούσαμε ότι και στην περιοχή μας έχουμε ενοικιαζόμενους εργαζόμενους…

Α.Κ.: Οι ενοικιαζόμενοι εργαζόμενοι δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο. Στα πλαίσια των αναδιαρθρώσεων που γίνονται στη χώρα μας, αλλά και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που άσκησε και το ΠΑΣΟΚ, αλλά και η Ν.Δ. που ασκεί και σήμερα, έχουμε μία επίθεση στα δικαιώματα των εργαζομένων. Ξεκίνησε με το οκτάωρο, είχαμε επιθέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα και με την προηγούμενη κυβέρνηση με το νόμο Ρέππα, αλλά και με το νόμο Σιούφα, αλλά και τώρα με το νόμο της Φάνη Πετραλιά έχουμε φτάσει στο σημείο να ροκανίζονται οι εργασιακές σχέσεις. Οι προηγούμενες γενιές αγωνίσθηκαν και έβαλαν το λιθαράκι τους για να υπάρχει το οκτάωρο και η πλήρης απασχόληση και σήμερα οι κυβερνήσεις κατάφεραν, φυσικά κάτω από την υποχώρηση του συνδικαλισμού, να πάρουν πίσω το οκτάωρο, να υπάρχει διευθυντικό δικαίωμα το οκτάωρο πότε να γίνεται δωδεκάωρο, πότε τετράωρο, ανάλογα πώς βολεύει τις επιχειρήσεις στα πλαίσια του ανταγωνισμού και της μεγαλύτερης κερδοφορίας των επιχειρήσεων. Τελευταίως εξεδόθη και η οδηγία της flexicurity που αποτελεί μία μεγάλη απάτη, γιατί κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να αντιληφθεί πώς είναι δυνατόν να υπάρχει ευελιξία στην αγορά και από την άλλη ασφάλεια. Το ένα αναιρεί το άλλο. Στο πλαίσιο της flexicurity προσπαθούν να περάσουν τις νέες εργασιακές σχέσεις. Ήδη είχαμε πριν δύο ημέρες στην δημοσιότητα το πόρισμα της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας σύμφωνα με το οποίο ενάμισι εκατομμύριο εργαζόμενοι σήμερα βρίσκονται μεταξύ μαύρης εργασίας και ψευδοαπασχόλησης δηλαδή το ένα τρίτο των εργαζομένων της χώρας μας. Και μέσα σε αυτά συμπεριλαμβάνονται οι ενοικιαζόμενοι εργαζόμενοι, τα προγράμματα stage, τα τετράωρα, τα δίωρα. Από ό,τι φαίνεται κάποιους δεν τους φθάνουν αυτά και είχαμε και το πόρισμα το τελευταίο του Υπουργείου Εργασίας, της επιτροπής Κουκιάδη, του πρώην ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ αποδεικνύεται τι γίνεται με το δικομματισμό και πώς λειτουργεί ζητώντας τα ρέστα από τους εργαζόμενους, πλήρη ελευθερία στις απολύσεις. Θέλουν να δίνουν ελάχιστες όσο μπορούν αποζημιώσεις για να λύνουν τα χέρια των εργοδοτών και φυσικά παραπέρα θέλουν να χτυπήσουν και το θεσμό των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και ιδιαίτερα το θεσμό της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Είδατε κάποια αντίδραση της ΓΣΕΕ ενάντια στο πόρισμα της Επιτροπής Κουκιάδη; Τίποτα. Έκλεισαν άρον – άρον την συλλογική σύμβαση δίνοντας ψίχουλα σε αυτούς που πλήττονται περισσότερο από την ακρίβεια από την ανεργία και συγκεκριμένα δίνοντας αύξηση ένα κουλούρι την ημέρα και στα δύο χρόνια αυτή η αύξηση είναι μέσο όρο 8,5%, όμως ο πληθωρισμός ανεβαίνει συνεχώς και δεν φρόντισαν ώστε στο τέλος του χρόνου να υπάρχει ένα διορθωτικό ποσό για τους εργαζόμενους.

ΠτΘ: Το ΠΑΜΕ, κ. Κουτάβα, σας κατηγορεί ότι υπογράψατε και εσείς αυτή τη συλλογική σύμβαση…

Α.Π.: Ήμασταν οι μόνοι μέσα στη ΓΣΕΕ, γιατί το ΠΑΜΕ δεν συμμετέχει έχει μια άλλη λογική στην ουσία διάσπασης και εμείς διαφωνούμε με αυτή τη σεχταριστική πολιτική του ΠΑΜΕ που προσπαθεί πραγματικά με τα ψέματα που λέει προσπαθώντας να διαβάλλει αυτές τις ταξικές δυνάμεις που λειτουργούν έστω στη ΓΣΕΕ. Εμείς με τη ΓΣΕΕ έχουμε διαφωνίες πολλές, αλλά θέλουμε να αλλάξουμε από μέσα τα πράγματα. Και εμείς διαφωνήσαμε με αυτή τη Συλλογική Σύμβαση και με τη ΔΑΚΕ και με την ΠΑΣΚΕ και το είπε και ο συνάδελφος ο κ. Καλύβης. Κάποιοι προσπαθούν με το ψέμα να δημιουργήσουν εντυπώσεις, αλλά οι εργαζόμενοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι αυτές οι δυνάμεις της «Αυτόνομης Παρέμβασης» που λειτουργούμε στο πλαίσιο της ΓΣΕΕ αποβλέπουμε στην ταξική διεκδίκηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Όσον αφορά τοπικά, δεν γίνεται τίποτα. Απ’ ό,τι φαίνεται η διοίκηση του Εργατικού Κέντρου όπου έχει την πλειοψηφία ΠΑΣΚΕ και λειτουργεί παραταξιακά το μόνο που την ενδιαφέρει είναι αν θα είχε δέκα ή ένδεκα έδρες στη διοίκηση. Την Πρωτομαγιά έφθασαν να μη καλέσουν σε συγκέντρωση και κινητοποίηση…

ΠτΘ: Μα έγινε κινητοποίηση την Πρωτομαγιά…

Α.Κ.: Δεν έκαναν τίποτα. Μπήκε μέσα και το τοπικό παράρτημα της ΑΔΕΔΥ για να καταθέσουν στεφάνι. Μα η Πρωτομαγιά δεν είναι επέτειος, είναι μέρα πάλης των εργαζομένων, είναι απεργία, είναι ημέρα για να εξετάσουμε όλα τα προβλήματα των εργαζόμενων και να καλέσουμε τον κόσμο να παλέψει με ένα πρόγραμμα, ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει κάτι. Το καταγγείλαμε αυτό και ζητήσαμε και από τις άλλες παρατάξεις να βγουν και να κάνουν το ίδιο. Δεν μπορεί η Πρωτομαγιά να είναι για αυτούς μια επετειακή μέρα και μετά να πάμε να πιάσουμε το Μάη. Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί η κινητοποίηση για το ασφαλιστικό. Δεν μπορεί μια μέρα πριν από τέτοιες μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις να καλούμε τους συνδικαλιστές για ενημέρωση. Αυτό έπρεπε να γίνει πριν από δέκα ημέρες, Να κληθούν οι αντιπρόσωποι των διοικήσεων και να ενημερωθούν. Δυστυχώς, εμείς δεν έχουμε μεγάλες δυνάμεις, δεν μπορέσαμε να εκπροσωπηθούμε στη διοίκηση του Εργατικού Κέντρου, ώστε να έχουμε έναν μεγαλύτερο λόγο από την πλευρά μας, όμως ενημερώσαμε τον κόσμο, βγάλαμε ανακοινώσεις, πήγαμε στα εργοστάσια συζητήσαμε, ήρθε ο αναπληρωτής πρόεδρος της ΓΣΕΕ, ο κ. Καλύβης, ενημερώσαμε τον κόσμο.

Από την άλλη το ΠΑΜΕ λειτουργεί διασπαστικά και θεωρώ ότι είναι άλλοθι να λένε ότι οι δυνάμεις στη ΓΣΕΕ είναι αυτές, είναι άλλες. Εμείς ξέρουμε τι είναι οι δυνάμεις της ΠΑΣΚΕ και της ΔΑΚΕ στη ΓΣΕΕ όπως και τοπικά. Θα αφήσουμε όμως το συνδικαλιστικό κίνημα, τους εργαζόμενους, επειδή διαφωνούμε με αυτές τις πολιτικές, και θα βγούμε απ’ έξω για να διασπάσουμε; Νομίζω ότι στην ενότητα και στη δράση βρίσκεται η νίκη του συνδικαλιστικού κινήματος. Κι όταν έχει νίκες το συνδικαλιστικό κίνημα, έστω μικρές, αργότερα μεγάλες, έτσι αποκτά συνείδηση ο εργαζόμενος και οργανώνεται στα συνδικάτα. Σήμερα οι περισσότερο ανοργάνωτοι στα συνδικάτα είναι το 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενοι που αναφέρονται στην επισφαλή εργασία.

ΠτΘ: Μπορούν τα συνδικάτα να αρθρώσουν αντίλογο απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό;

Α.Κ.: Μπορούν, αν τα συνδικάτα είναι ταξικά προσανατολισμένα. Είναι δύσκολο και υπάρχουν αγώνες που δεν έχουν νικηφόρα πορεία. Στη ζωή μου όμως δεν έχω δει στο εργατικό κίνημα να μην υπάρχουν αγώνες και να υπάρχουν νίκες. Νίκες χωρίς αγώνα δεν μπορούν να υπάρξουν. Έτσι τα συνδικάτα πρέπει να οργανώνονται σε αγώνες, γιατί αγώνας δεν είναι η απεργία και μία άλλη μορφή πάλης, πρέπει να πεισθούν οι εργαζόμενοι γιατί πρέπει να απεργήσουν και να συμμετέχουν σε αυτή την προσπάθεια για να κερδίσουν και παραπέρα, τόσο στα μισθολογικά όσο και στα εργασιακά τους δικαιώματα. Οι αγώνες θα συνεχισθούν. Γιατί η επίθεση που δέχονται οι εργαζόμενοι που δεν αφορούν μόνο στην Ελλάδα, αλλά παγκόσμια οφείλονται στο γεγονός ότι το κεφάλαιο, από την κρίση που υπάρχει που είναι πραγματικά της καζινο-οικονομίας, όλα τα τρισεκατομμύρια που χάνουν οι τράπεζες προσπαθεί να τα φορτώσει στις πλάτες των εργαζομένων. Σαν Αυτόνομη Παράταξη καλούμε τους εργαζόμενους να συσπειρωθούν στα σωματεία τους, στα συνδικάτα τους, για να μπορέσουμε πραγματικά να αποτρέψουμε αυτή την επίθεση.

Γιώργος Γεωργίου, Πρόεδρος Συνταξιούχων ΙΚΑ:

ΠτΘ: κ. Γεωργίου, λέγεται ότι το συνδικαλιστικό κίνημα περνά κρίση. Ποια είναι η άποψή σας;

Γ.Γ.: Περνά πράγματι κρίση και η κύρια αιτία είναι η εργασιακή τρομοκρατία που επικρατεί στα εργοστάσια. Όποιος είναι συνδικαλισμένος έχει επιπτώσεις, αν όχι άμεση απόλυση τουλάχιστον είναι γραμμένος στη μαύρη λίστα και μια επαναπρόσληψη είναι πολύ δύσκολη. Αυτός είναι ο κύριος λόγος.

ΠτΘ: Εσείς συνδικαλιζόσαστε σε πολύ δύσκολες εποχές…

Γ.Γ.: Εξαρτάται από τη συνείδηση του καθενός, αν θέλει να αντιπαλέψει την κατάσταση που αντιμετωπίζει ή όχι. Από αυτό εξαρτάται.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι σήμερα το συνδικαλιστικό κίνημα είναι κομματικοποιημένο;

Γ.Γ.: Σε έναν μεγάλο βαθμό είναι κομματικοποιημένο. Αν κρίνω από τις παρατάξεις που μετέχουν στη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος, βεβαίως και είναι. Αυτό δεν είναι καλό φαινόμενο. Όπου υπήρξαν κομματικά συνδικάτα, το εργατικό κίνημα είχε άσχημα αποτελέσματα. Τέτοια παραδείγματα κομματικών συνδικάτων έχουμε στη Γαλλία, στην Ιταλία και όπως βλέπετε εκεί το εργατικό κίνημα δεν παει καθόλου καλά.

ΠτΘ: Οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν μία νεοφιλελεύθερη λαίλαπα. Πώς πρέπει να κινηθεί το συνδικαλιστικό κίνημα;

Γ.Γ.: Αυτό που πρέπει πρώτα από όλα να κάνουν οι εργαζόμενοι είναι να οργανωθούν στα συνδικάτα. Είναι το σημαντικότερο. Όταν δεν οργανώνονται οι εργαζόμενοι, τότε η κάθε κυβέρνηση βρίσκει ευκαιρία, αλλά και οι εργοδότες οι οποίοι είναι οργανωμένοι, για να αντιπαλέψουν τους εργάτες.

ΠτΘ: Παλιότερα οι εργαζόμενοι συνδικαλίζονταν περισσότερο;

Γ.Γ.: Στην Ελλάδα η τρομοκρατία είναι ένα συνηθισμένο φαινόμενο. Και παλιότερα υπήρχε και σήμερα και θα υπάρχει και αύριο. Θα επαναλάβω ότι οι εργάτες πρέπει να οργανωθούν στα σωματεία.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.