«Συγχρονοι Θρακες ποιητες»
Όταν πριν από περίπου έναν χρόνο ο εκδοτικός οίκος Σπανίδη της Ξάνθης κοινοποίησε την πρωτοβουλία του να εκδώσει τόμο με ποιήματα δημιουργών της Θράκης κανείς δεν φανταζόταν ότι θα προέκυπτε μια τόσο πλούσια ανθολογία από ανθρώπους που βλέπουν τα πράγματα μέσα από φίλτρα άλλα, πολυδιάστατα, σαν από καλειδοσκόπιο ιδεών. Η προσπάθεια άξιζε τον κόπο κι ανέδειξε νέους στην ηλικία και στο έργο ποιητές, αλλά και κατέδειξε την αξία του έργου των ήδη καταξιωμένων δημιουργών που σχετίζονται με τη Θράκη μας.
Όπως αναφέρεται στο προλογικό σημείωμα της έκδοσης, η ανθολογία σύγχρονων Θρακών ποιητών σε ανέκδοτη ποίησή τους δεν έχει σκοπό να κάνει μια ιστορική αναδρομή σε προηγούμενους Θράκες ποιητές, ικανοποιώντας έτσι την περιέργεια ή την αισθητική μας. Η πρωτοβουλία του Εκδοτικού οίκου Σπανίδη, στόχο της έχει να προβάλλει τη σύγχρονη ποιητική δημιουργία και έκφραση που υπάρχει αυτήν τη στιγμή στη Θράκη, αλλά και να δώσει ένα βήμα σε νέους, πρωτοεμφανιζόμενους ποιητές, που αγωνιούν να ακουστεί η φωνή τους.
Στην Ανθολογία περιλαμβάνονται τριάντα πέντε ποιητές από τη Θράκη, όπως και ορισμένοι που ζουν και εμπνέονται στο χώρο αυτό για πολλά χρόνια. Όλοι αυτοί είναι η σύγχρονη λογοτεχνική παράδοση… του μέλλοντός μας και αξίζει να προσεχθούν. Και οι νεότεροι και οι πρωτοεμφανιζόμενοι, αλλά και οι παλαιότεροι (όλοι ζώντες φυσικά) με τις αναπόφευκτες επιρροές από τις τάσεις και τις ροπές του προηγούμενου αιώνα είναι εκφραστές μιας ποίησης του καιρού μας, εμπνέονται και καταγράφουν τη σύγχρονη εποχή, τα άγχη και τα αδιέξοδά της, τα αδιέξοδα της δικής τους ύπαρξης, τους γλωσσικούς τους πειραματισμούς, φιλοσοφούν και συμπεραίνουν, και γιατί όχι, αναζητούν την ανανέωση στον ποιητικό λόγο…
Οι Θρακιώτες λογοτέχνες και ποιητές των προηγούμενων αιώνων άλλωστε ήτανε πάντα πρωτοπόροι στη γλώσσα, στην ποίηση, στην ηθογραφία. Επηρεασμένοι από τη λογοτεχνία του Βυζαντίου, συνέβαλαν σημαντικά και καθοριστικά στην εξέλιξη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.
Την ευθύνη της αξιολόγησης και ανθολόγησης των ποιημάτων και την επιμέλεια της έκδοσης είχε η ποιήτρια Ελένη Δημητριάδου-Εφραιμίδου.
Ανδρομάχη Διαμαντοπούλου – Φιλιππίδου
Μεγάλωσε και κατοικεί στη Θάσο. Σπούδασε στην Πάντειο και στη συνέχεια στη Θεολογική Σχολή της Θεσ/νίκης. Ετοιμάζει την έκδοση της πρώτης ποιητικής συλλογής, καθώς και ένα βιβλίο για τις «Αλησμόνητες Πατρίδες». Γράφει παραμύθια και ποιήματά της δημοσιεύονται στον τοπικό τύπο.
Τα Μαθηματικά της αγάπης
1
Αλίμονο στον Έναν!
Όχι σ’ αυτόν που επιλέγει τη Μοναξιά, να’ χει παρέα.
Αυτός ίσως και να περνάει ωραία!
Αλίμονο στον Έναν που μες το δύο, μένει…Ένας!
Αλίμονο στον Έναν μες το Δύο,
που τη Μονάδα του κρατάει, σαν να’ ταν Μόνος,
Θεός ή θηρίο…
Αλίμονο στον Έναν μες το Δύο,
που τη Μονάδα του κρατάει, σαν να’ ταν ο πιο ωραίος Αριθμός!
2
Αλίμονο στον Έναν, που περιόρισε το συναίσθημά του
Και πέτρωσε και μαρμάρωσε ό,τι βρέθηκε κοντά του!
Αλίμονο στον Έναν, που έντεκα δεν έγινε ποτέ του
(1+1)=11
ούτε χίλια έντεκα (1+1)=1011, ούτε έντεκα εις την ν, (11)ν
και έμεινε να καμαρώνει την Ωραιότητά του! (1+1)=1!
3
Αυτός, μια μια, Άπασες τις Αριθμοσειρές τις έχασε…
Αρίζωτος και Αναγκάλιαστος παρέμεινε.
Κι ενώ όλα τα υπολόγισε, τα καταμέτρησε, Όλα τα
Έχασε!
Αφού και στην πρόσθεση, και στην Αφαίρεση,
Τον Εαυτό του μόνο βρήκε!
Και τη διαίρεση για τη αφεντιά του την έκανε,
(1+1=1)!, (1-1=1)
μισά μισά – Ολάκερα στον Εαυτό του, τα μοίρασε!
(1:1=1)!
Τα Λάθη του Συγχώρεσε, τον Εαυτό του Αναμάρτητο το βρήκε,
τους Άλλους Αθρόα Κατηγόρησε,
και στον καθρέφτη, το είδωλό του μόνο είδε!…
4
Αυτός τις Αριθμοσειρές όλες, τις μπέρδεψε,
Εξολοκλήρου, τη μαγεία των Αριθμητικών συνδυασμών έχασε
Και σε Αριθμητή και σε Παρονομαστή τον Εαυτό του έθεσε
Κι άσχημο κλάσμα έφτιαξε… 1 …
5
Αλίμονο στον Έναν, μες το Δύο!
Θεός θε να’ ναι, Άνθρωπος ή θηρίο…
6
Μες στο κοπάδι στο Λυκόφως… παγετός – κρύο!
Ουρλιάζει σαν Λύκος υπό το Σεληνόφως,
Μες το κοπάδι μαζί, μα και μόνος σαν θηρίο!
«και έσονται οι δύο, εις Σάρκαν μια» (2=;1)
Ελένη Δημητριάδου – Εφραιμίδου
Γεννήθηκε και ζει στην Ξάνθη. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές «Εγένετο» 1987, «Εγώ κι ο Φαίδρος» 1990, «Του καιρού και της ήττας» 1999, «Πόλη μου, σαν το ρόδο» 2001 καθώς και τη θεατρική απόδοση του ομώνυμου διηγήματος του Γ.Μ. Βιζυηνού «Μοσκώβ-Σελήμ» 1996, που απέσπασε το πρώτο βραβείο Ιπεκτσί στον τομέα της πεζογραφίας για τη διετία 1997-1999. Ποιήματά της διακρίθηκαν σε Πανελλήνιους διαγωνισμούς και δημοσιεύθηκαν σε ανθολογίες ποίησης. Δοκίμια και κριτικές της (για Βιζυηνό, Παλαμά, Ελύτη, Σεφέρη κ.ά.) έχουν δημοσιευθεί σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά.
Ολόκληρο
Στον πατέρα μου
Κάποτε,
ήρθε ένας σύντροφος παλιός
φεγγάρι του άλλου κόσμου τώρα
δα με ρώτησε:
-Αν θα κοιτάξεις μες στα μάτια
το Μέγα τούτο ερείπιον
το σκότος τούτο
κι αυτά τα σάπια φύλλα των ανθέων,
θα λυγίσεις;
Του αποκρίθηκα;
-Όχι, γιατί το ολόκληρο Μηδέν
το άλγος τούτου του έρωτα
είναι ελευθερία.
Η ποίηση…
Απόψε πάλι γύρω μας
κάτι τρελοί
στα σκοτεινά φωνάζανε.
Είχανε πίσω τους δεμένο
με σκοινιά το θάνατο.
Τον σέρνανε.
Ένας, απ’ όλους πιο τρελός
φώναξε, σταματήστε!
Λύστε το Βαθμοφόρο!
Τον κλέφτη αυτόν ποιος τον φοβάται
που με δύο λέξεις τώρα μόνο
η ποίηση τον ξεπερνά;
Τζεμ Εσκιτζόγλου
Τι άραγε μπορεί να ειπωθεί για την πορεία του σ’ αυτούς τους 33 χρόνους της ελάχιστης ζωής του; Σχολές και πανεπιστήμια δεν έχει βγάλει. Δάσκαλοί του ήταν οι φίλοι του, τα τοπία, οι ήχοι, τα ταξίδια, η γυναίκα του, το παραμύθι που βιώνει μέσω των «πελατών» του, που τον επισκέπτονται για να αφήσουν κι αυτοί με το δικό τους τρόπο, τον οβολό τους στο μικρό μαγαζί που διατηρεί στην πανέμορφη παλιά αγορά της Κομοτηνής. Όλα αυτά συμβάλλουν με τον όμορφο, γλυκό τους τρόπο ώστε να συμπληρώνεται κι αυτός σ’ αυτήν την κοινή μα και ψεύτική πραγματικότητα.
Αγάπησε τη ροή του λόγου και προσδέθηκε, θα μπορούσαμε να πούμε, πάνω σ’ αυτήν. Σ’ αυτό το ταξίδι συνταξιδώτες του ήταν: ο Νίτσε, ο Καμύ, ο Ρουμί, ο Παρμενίδης, ο Ηράκλειτος, ο Timothy Leary, ο Καστανέντα, η Μαχαμπχαράτα, ο Γκίνσμπεργκ, ο Μπάροους, η θιβετιανή βίβλος των νεκρών, και αρκετοί άλλοι.
«Είπε κανείς για ποίηση;»
«Α, ναι.» μικρής διάρκειας (πρόσφατη) η σχέση του, όχι δεν προτίθεται να ρίψει αυτός το δικό του οβολό. Τουλάχιστον όχι ακόμη.
Πνοές
…τις θάλασσες ποθούσα
που βγαίναν απ’ τα μάτια σου.
Ανάβλυζε – καθώς – των μύρων
η ευωδιά, απ’ τα γλυκά σου στήθη,
τα μύρισα θαρρώ, τα γεύτηκα κι αυτά,
καθώς ποθούσα κι άλλα…
…που είμαι ανυπόμονος μπορεί,
αφού τραυλίζεις και έρχεσαι,
στερνό μου πάθος και αν χαθείς
στης όψης τη γαλήνη,
όταν χαθείς και φύγεις, – μακριά-
βουνό να γίνεις, να καείς…
στάχτη, στη λήθη βάζεις.
-της λήθης η βάση-
vmat – 2
Κρέας λιπόσαρκο
κόκκινο, ιδρωμένο
στους πόρους μέσα
να κρέμεται στο μάτι.
Τα άσπρα χέρια
μετέωρα, κουρασμένα
στην αφή,
να το χαϊδεύουν σχολαστικά.
Πάνω σε αυτά τα πάντα.
Ραμπάν Ιμπράμογλου
Γεννήθηκε το 1982 στην Ξάνθη. Τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο στο χωρίο Μικροχώρι του Δήμου Τοπείρου. Αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Ερασμίου και σπούδασε Κομμωτική Τέχνη στο 3ο ΤΕΕ Ξάνθης. Από μικρή ασχολείται με τη ζωγραφική και την ποίηση. Είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύονται ποιήματά της.
Το πουλί που πετάει
Πετάει το πουλί στο κλουβί.
Μην το φυλακίζεις, άσ’ το να πετάξει.
Το χιόνι που χιονίζει απ’ το παράθυρο κοίτα.
Όσο χιονίζει των αλόγων τα ίχνη
Χάνονται, εξαφανίζονται
Όπως τα όνειρα.
Μαρασμός
Τα τριαντάφυλλα πώς μαραίνονται
όταν δεν τα ποτίζεις.
Όπως οι ελπίδες χάνονται
Όταν μένεις δίχως βοήθεια.
Ο άνθρωπος πώς κλαίει
Όταν ο θάνατος την πόρτα
Χτυπάει.
Σεμπαεδήν Καραχότζα
Ο Σεμπαεδήν Καραχότζα του Γιουσούφ γεννήθηκε στο χωριό Προσήλιο του Νομού Ξάνθης το 1979. Σπούδασε στο Γυμνάσιο Σμίνθης και στο 3ο Γενικό Λύκειο Ξάνθης. Από το 1997 μέχρι το 2001 σπούδασε στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, την οποία δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει λόγω προβλημάτων υγείας. Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Το 2006 κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Σπανίδη το βιβλίο του «Η καθημερινή γλώσσα των Πομάκων της περιοχής Μύκης». Στη συγγραφή αυτού του βιβλίου τον οδήγησε η αγάπη του για τη μητρική του γλώσσα και για την ιστορία των Πομάκων.
Θα με παρακαλάς
Έχει σώμα όμορφο και καθαρό
Και νέο όπως ένα πράσινο φύλλο.
Έχει όμορφα, πράσινα μάτια
Και σαν λουλούδια όμορφα χέρια.
Όμορφη είσαι σαν μικρό πουλάκι.
Όμορφη, μοιάζεις με γαρύφαλλο.
Η πιο όμορφη είσαι, δε λέω ψέματα.
Αλλά με κόβεις σαν μαχαίρι.
Εγώ σε θέλω, εσύ με διώχνεις.
Εγώ σου μιλώ, εσύ σφυρίζεις.
Εγώ σου φωνάζω, εσύ δεν ακούς.
Εγώ σ’ αγαπώ, εσύ με φτύνεις.
Θα φτάσεις στο δικό μου χάλι.
Θα πέσεις κι εσύ στη μαύρη λάσπη.
Θα έρθει μια μέρα που θα με παρακαλάς.
Δε θα ξέρεις τι να κάνεις.
Νίκος Λυγερός
Γεννήθηκε στο Βόλο, είναι καθηγητής μαθηματικών και πληροφορικής στο πανεπιστημίο της Λυών και επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια της Θράκης και της Αθήνας. Τα τελευταία χρόνια επισκέπτεται τακτικά τη Θράκη και επιθυμεί να ονομάζεται Θρακιώτης. Είναι επίσης καθηγητής προικισμένων παιδιών στη Γαλλία και θεωρείται ο ευφυέστερος Έλληνας στον κόσμο. Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 2000 άρθρα πάνω σε θέματα φιλοσοφίας, νοημοσύνης, εκπαίδευσης, μαθηματικών, φυσικής, μυθολογίας, θρησκείας, ιστορίας, αρχαιολογίας, κινηματογράφου, ζωγραφικής, μουσικής, πολιτικής, κοινωνιολογίας, στρατηγικής, management, οικονομίας. Έχει εκδώσει ποιητικές συλλογές, σενάρια, κωμωδίες, δράματα, τραγωδίες, ορατόριο, όπερα, μυθιστόρημα, διηγήματα και δοκίμιο.
Η ανθρώπινη επανάσταση
Ο καθένας ζούσε το δικό του θάνατο
μέσα στην κοινωνία της αδιαφορίας.
Κι όταν πεθάναμε μαζί για πρώτη φορά,
δεν κατάλαβαν την ανθρώπινη επανάσταση.
Τα νεκρά περιστέρια δεν τους συγκίνησαν,
τα φτερά τους ήταν σπασμένα.
Μόνο όταν μας είδαν όρθιους και πάλι
με τους επόμενους ανθρώπους, φοβήθηκαν.
Το δώρο μιας γυναίκας
Είχε γεννηθεί μέσα στη βαρβαρότητα.
Αυτός ήταν ο μόνος κόσμος της.
Από μικρή έβλεπε τα ερείπια
πάνω στα οποία έχτιζαν θεμέλια.
Ήθελε να μάθει περισσότερα
κι έψαχνε τους ανθρώπους του χρόνου.
Στον τόπο της υπήρχε μόνο παρόν
και ήθελε να τους κάνει δώρο
το μόνο πράγμα που δεν είχε καταστρέψει
η βαρβαρότητα της λήθης.
το μέλλον.
Θανάσης Μουσόπουλος
Γεννήθηκε στην Ξάνθη το 1949,σπούδασε στη Φιλοσοφική Θεσσαλονίκης, ζει και εργάζεται στην Ξάνθη. Ασχολείται με την ποίηση, το δοκίμιο, την ιστορία και τον πολιτισμό της Θράκης. Είναι μέλος Λογοτεχνικών και Φιλοσοφικών Εταιρειών, πήρε μέρος σε συνέδρια ως εισηγητής, συνεργάζεται με εφημερίδες, περιοδικά, ραδιοφωνικούς σταθμούς, διετέλεσε για 8 χρόνια Δημοτικός Σύμβουλος Ξάνθης, μέλος και πρόεδρος της Φιλοπρόοδης Ένωσης Ξάνθης, μέλος του Δ.Σ. της Στέγης Γραμμάτων και Καλών Τεχνών του Δήμου Ξάνθης, και άλλων πολιτιστικών φορέων. Συνεργάζεται τα τελευταία χρόνια με το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, όπου διδάσκει Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Ιστορία και Πολιτισμό Θράκης. Από το 1972 ως σήμερα εξέδωσε πάνω από 30 βιβλία ποίησης, δοκιμίου και ιστορίας.
Ποιητικές συλλογές: “Ο ήλιος σκιάδιο” (1978), “Διοίκηση αλλοτρίων” (1982), “Οιακισμοί” (1990), “Άδηλες σχέσεις” (2000), “Μετεφηβικές γεωγραφίες” (2005), “Δρόμοι Ελλήνων” (2005), “Περίπατος με στίχους σε κήπους μαγικούς” (ανέκδοτη).
Ποιήματά του έχουν διακριθεί σε διαγωνισμούς.
Ο γέρο – Νήφων
Τίναξε τα τελευταία ψίχουλα
Κι αναστέναξε
Για τα συμβαίνοντα.
Το χαμομήλι απότιστο
Κι οι καταθέσεις
Αφρόντιστες
Κι αυτό κυρίως
Έναν ηγέτη άμυαλο
Να παραστέκει.
Ο γέρο-Νύφων…
Ποιος άμυαλος
Έχει σειρά
Ηγέτης.
Γιώργος Σταυρίδης
Ο Γιώργος Σταυρίδης γεννήθηκε και ζει στην Αλεξανδρούπολη. Μέχρι σήμερα έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: «Μπάρκο» (η πρώτη του έκδοση, το 1975 ήταν προσωπική, η δεύτερη, το 1976, στις εκδόσεις Νέα Σύνορα) και «Δίαυλοι» (Διογένης, 1984, Νέα Σύνορα, 1986). Το 1988 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Μικρές ιστορίες», στις εκδόσεις Νέα Σύνορα και το 1999 τη συλλογική διηγημάτων με τίτλο «Το φεγγάρι ήτανε μισό», στις εκδόσεις Δίαυλος.
Η απολογία
Αλεξανδρούπολη, ερωμένη του αυτόχειρα.
Η ζωή δεν τελειώνει
στην εκπυρσοκρότηση του πιστολιού.
Το αίμα θα τρέχει πάντα
σ’ αυτόν τον κόσμο.
Όμως το καλοκαίρι θα ‘ρχεται
να γεμίζει τον κόρφο σου κοχύλια.
Θα παίζει ο άνεμος
με τα χρώματα της θάλασσας
κι εγώ θα μάθω κάποτε
να ζω με το δικό σου πόνο.
Αιχμάλωτο της κρύας πέτρας
με βαμβάκι στο στόμα με όρισαν
κι όλη μου η αγωνία
να γυρίσει το νερό στην πηγή του.
Θα νοιάζομαι το νερό
που μέσα στη ρευστή αίσθησή του
ταξιδεύει αυτή η ανάγκη.
Γιατί το ξέρω καλή μου.
Η δικιά μου φθορά ανάβει τον ήλιο
στα μάτια του,
κι αυτή η γνώση, η έσχατη,
της ζωής η δικαίωση είναι.
Επιμέλεια: Α.Χ.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
