«Στοχος της Τοπικης Αυτοδιοικησης ειναι κανενας πολιτης να μην μενει χωρις στηριγμα και υποστηριξη»

Ο Εμμανουήλ Μορφιαδάκης είναι αντιδήμαρχος στο Δήμο Μάλμοε στη Σουηδία. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στη Σουηδία έχει τις ρίζες της ήδη από τον 16 αιώνα. Επί της εποχής του βασιλιά Gustav Wasa απέκτησαν οι κοινότητες της Σουηδίας υπευθυνότητα για την δημοτική εκπαίδευση καθώς και για θέματα υγείας, νοσηλείας και θέματα οδικής συντήρησης. Δεκαπέντε λεπτά από τη Δανία, στο δήμο Μάλμοε ζει ο Εμμανουήλ Μορφιαδάκης, αντιδήμαρχος τα τελευταία είκοσι χρόνια σε έναν από τους 290 συνολικά δήμους της χώρας μιλά με καμάρι για τη δουλειά που γίνεται στο Δήμο και θυμάται με νοσταλγία τα πρώτα χρόνια της ξενιτιάς. Στην πόλη του σήμερα προτιμούν ακόμη και οι γείτονες Δανοί να μένουν μόνιμα λόγω των φθηνών ενοικίων.

Πώς σας οδήγησε ο δρόμος στη Σουηδία;
Πήγα το 1961 μετά από 1,5 χρόνο στη Γερμανία τα χρόνια εκείνα που υπήρχαν μόνο δυο Πανεπιστήμια στην Ελλάδα, ένα στην Θεσσαλονίκη και ένα στην Αθήνα. Έμεινα εκεί.

Στην πολιτική ενεργοποιήστε ήδη σαράντα χρόνια, πολύς καιρός.
Έχω στην πολιτική από το 1965, δηλαδή σαράντα χρόνια. Στην Αυτοδιοίκηση από το 1973, τριάντα δυο χρόνια, είμαι είκοσι χρόνια αντιδήμαρχος.

Οφείλεται και στο μικρόβιο του Έλληνα να αναμειγνύεται στα κοινά;
Ίσως στο μικρόβιο του Έλληνα. Περισσότερο όμως δραστηριοποιήθηκα στα χρόνια της δικτατορίας, οι αντι-δικτατορικές οργανώσεις, το βήμα από τις οργανώσεις εκείνες στον πολιτικό στίβο μετά ήταν εύκολο να γίνει.

Εκείνα τα χρόνια του αντιδικτατορικού αγώνα με ποιους πολιτικούς συναντηθήκατε;
Ήμουν υπεύθυνος του σοσιαλιστικού κόμματος όταν το 1969 υποδεχτήκαμε τον Ανδρέα Παπανδρέου στο Μάλμοε. Είχε έρθει μέσω της Ολλανδίας και πήρε μέρος σε μια μεγάλη σύσκεψη παρόντος του Υπουργού Εξωτερικών της Σουηδίας, όπου πραγματοποίησε και ομιλία.

Από τους Σουηδούς πολιτικούς ποιόν ξεχωρίζετε, στην Ελλάδα ξέραμε σχεδόν όλοι για τον αείμνηστο Ούλοφ Πάλμε.
Εγώ την πολιτική μου σταδιοδρομία την άρχισα με τον προγενέστερο του Ούλοφ Πάλμε τον Ντάγκε Ερλάντε. Με τον Πάλμε είχα προσωπικές σχέσεις, είχα υπηρετήσει και στην σουηδική βουλή. Αποχώρησα από την βουλή ένα μήνα μετά την δολοφονία του Πάλμε.

Σας στοίχισε…
Ναι και μας στοιχίζει ακόμη. Η υπόθεση αυτή δεν έχει λήξει. Είναι τεράστιο μυστήριο.

Οι δήμοι είναι διαφορετικά οργανωμένοι στη Σουηδία από ό,τι στην χώρα μας φαντάζομαι.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Σουηδία είναι πολύ διαφορετική από ό,τι είναι στην Ελλάδα. Οι εξουσίες εκεί βρίσκονται στην Τ.Α. κι όχι στην κεντρική κυβέρνηση και στη βουλή.

Ποιο πετυχημένο σύστημα θεωρείτε ότι οπωσδήποτε πρέπει να μεταφέρουμε και να εφαρμόσουμε στη χώρα μας;
Νομίζω ότι η ιδιοσυγκρασία ενός λαού κρίνει με ποιο σύστημα θέλει να αυτοκυβερνηθεί. Δεν νομίζω ότι το μοντέλο της Σουηδίας εκατό τις εκατό θα ταίριαζε στην ελληνική ιδιοσυγκρασία. Υπάρχουν όμως πάρα πολλά στοιχεία της Τ.Α. της Σουηδίας τα οποία είναι καλά και εφαρμόσιμα στην Ελλάδα. Δεν χάνουμε από ελληνικής πλευράς να παίρνουμε παραδείγματα από άλλες χώρες για να διαμορφώσουμε το μοντέλο που θα ταιριάζει περισσότερο στη χώρα μας. Η Τ.Α. της Σουηδίας σε σχέση με την ελληνική είναι δυο διαφορετικοί πόλοι, η μια βρίσκεται στο Βόρειο Πόλο η άλλη στο Νότιο, το χάσμα είναι τεράστιο.

Το Κράτος Πρόνοιας της Σουηδίας είναι ζηλευτό…
Ναι, ξεκινάει από την ανθρωπιστική στάση της Σουηδίας. Μετά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο αποφάσισε ότι πρέπει να υπάρχει μια ανακατανομή των αγαθών της χώρας και οι δυνατοί θα πρέπει να βοηθούν πάντοτε τους αδύνατους, να γίνεται ανακατανομή του πλούτου. Στόχος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι κανένας πολίτης να μην μένει χωρίς στήριγμα και υποστήριξη. Γι αυτό και ανέκαθεν υπάρχει λαϊκή σύνταξη, άσχετα με το αν κάποιος έχει δουλέψει ή όχι.

Αυτό το μοντέλο όμως έχει δυσβάστακτο οικονομικό κόστος γι αυτούς που εργάζονται. Εκφράζονται δυσαρέσκειες;
Ναι, εκφράζονται γιατί όλα τα συστήματα εάν δεν μετατρέπονται και δεν αλλάζουν στην μακρά πορεία φθείρονται στο δρόμο τους. Όταν έχεις μια ομάδα η οποία υπόκειται στο φορολογικό σύστημα για να βοηθηθεί η άλλη ομάδα κι όταν η πιο αδύνατη ομάδα μεγαλώνει και μεγαλώνει, τότε γίνεται αβάσταχτο αυτό το βάρος και υπάρχει κίνδυνος να καταρρεύσει. Το μεγάλο πρόβλημα της Σουηδίας σήμερα είναι το πρόβλημα των μεταναστών που έρχονται ως πολιτικοί φυγάδες, το ότι ο αριθμός τους αυξάνει κάθε χρόνο, είναι μεγάλη η ανεργία και ένα μεγάλο κομμάτι αυτής της ομάδας ζει από την κοινωνική πρόνοια.

Βλέπετε το υφιστάμενο μοντέλο σε βάθος χρόνου να αντέχει; Το κοινωνικό κράτος βάλλεται πανταχόθεν.
Πρέπει να γίνουν αλλαγές. Ήδη έχουν αρχίσει οι μετατροπές για παράδειγμα στο συνταξιοδοτικό, εκεί που ήταν καθιερωμένο να παίρνει ο συνταξιούχος το 85% του μισθού έχει κατεβεί τώρα στα 65 και 70%.

Σε τι ποσοστό οι πόροι διατίθενται για τη νεολαία στο δήμο σας;
Το 40% του προϋπολογισμού του δήμου, το 40% από τα 13 δις κορώνες το οποίο σε ευρώ είναι 1,5 δις ευρώ πηγαίνει για την παιδεία. Το 33% είναι για την κοινωνική ασφάλιση, την προσχολική ηλικία, τους αστέγους. Πάνω από 70% του προϋπολογισμού πηγαίνει για τις αδύνατες ομάδες.

Υπάρχουν άστεγοι στη Σουηδία;
Ναι, μόνο που το πρόβλημα εκεί είναι διαφορετικό, το σύστημα δεν αφήνει κανέναν άστεγο, αλλά για διάφορους λόγους στην πόλη μας έχουμε 150 άστεγους οι οποίοι προτιμούν να κοιμούνται έξω.

Για να καταλάβω, έχουν τη δυνατότητα επιλογής; Να μείνουν δηλαδή σε στέγη;
Σαφώς, το σύστημα τους δίνει τα πάντα.

Η συμμετοχή των Σουηδών στα κοινά, είναι ικανοποιητική; Ενδιαφέρονται για την πολιτική, το δήμο;
Πάρα πολύ. Ο Σουηδός πολίτης αναμειγνύεται περισσότερο στα κοινά γιατί βλέπει ότι μπορεί να επηρεάσει το σύστημα. Φαίνεται από τα τηλεφωνήματα, τα γράμματα, τις επιστολές στις εφημερίδες. Για παράδειγμα στη δική μου αντιδημαρχεία δέχομαι 12 με 13.000 γράμματα και τηλέφωνα το χρόνο από πολίτες που ζητούν αλλαγές, προτείνουν, θέλουν απαντήσεις σε διάφορα ερωτήματα που θέτουν.

Τα διαβάζετε όλα;
Είναι υποχρεωτικό. Υπάρχει ειδική ομάδα συνεργατών γι’ αυτό το λόγο. Κάθε πολίτης που ζητάει απάντηση θα την έχει. Γιατί υπάρχουν και πολίτες που δεν θέλουν απάντηση κάνουν απλώς επισημάνσεις, παρατηρήσεις.

Οι γυναίκες έχουν μεγάλη συμμετοχή, στο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα σε σύνολο 144 εδρών οι 68 καταλαμβάνονται από γυναίκες. Καλή παρουσία και έργο έχουν να επιδείξουν; Πώς κρίνετε το έργο τους;
Υπάρχει κανόνας στην πολιτική του κόμματός μου ότι το 50% των αιρετών πρέπει να είναι γυναίκες, σε όλες τις θέσεις. Δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών, είναι πολύ καλές σε όποια θέση κι αν βρίσκονται.

Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ μας παραπέμπει συχνά στις αναφορές του στο Σουηδικό μοντέλο. Θα μπορούσε να εφαρμοστεί με επιτυχία στην Ελλάδα;
Όχι, δεν νομίζω. Τον κ. Γιώργο Παπανδρέου τον ξέρω από τη Σουηδία όπου έζησε αρκετά χρόνια. Έχει αλλάξει όμως πολύ η χώρα αυτή από τότε. Τότε εκείνος είχε ζήσει μια διαφορετική Σουηδία. Κάθε χώρα είναι μια άλλη υπόθεση, οι πολίτες έχουν την ταυτότητα τους. Ένα μοντέλο δεν μπορείς να το μεταφέρεις αυτούσιο και να πεις αυτό είναι, το εφαρμόζουμε, πρέπει να το προσαρμόσεις στις καταστάσεις της χώρας που ζεις.

Ποιος δήμος της χώρας μας νομίζετε ότι «Σουηδίζει»;
Δεν έχω μεγάλη πείρα. Έχω ελάχιστες επαφές με ελληνικούς δήμους. Νομίζω όμως ότι ο δήμος Θέρμης στη Θεσσαλονίκη – ίσως επειδή τα οικονομικά του είναι πολύ καλύτερα, λόγω του αεροδρομίου και των καταστημάτων- δουλεύει προς αυτή την κατεύθυνση.

Σας ευχαριστώ

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.