«Στο ΚΚΕ σεβομαστε πρωτιστως τα ταξικα δικαιωματα της μειονοτητας»

Το μεγαλύτερο ζήτημα που αφορά σήμερα στη Ροδόπη είναι το ζήτημα της κοινωνικής συνοχής. Ο ΠτΘ θέλοντας να συμβάλει στο διάλογο που κάποια στιγμή πρέπει να ξεκινήσει, οργάνωσε στο πλαίσιο των προεκλογικών συζητήσεων στο Ραδιόφωνο του Παρατηρητή συζήτηση με θέμα τη μειονότητα και τα προβλήματά της στο πλαίσιο της ΕΕ. Παρόλο που στόχος ήταν σε αυτό το διάλογο να συμμετάσχουν εκπρόσωποι των κομμάτων και δη μειονοτικοί, κανένα κόμμα δεν ανταποκρίθηκε πλην του ΚΚΕ. Ένα μέρος της συζήτησης που πραγματοποιήθηκε με τον εκπρόσωπο του ΚΚΕ κ. Φακιρίδη δημοσιεύουμε σήμερα.

ΠτΘ: κ. Φακιρίδη, το μεγαλύτερο ζήτημα που αφορά σήμερα στη Ροδόπη είναι το ζήτημα της κοινωνικής συνοχής μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων…

Ν.Φ.: Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε από την αρχή ότι οι άνθρωποι που έχουν μια διαφορετική γλώσσα ή κουλτούρα ή θρησκεία, γιατί μειονότητες υπάρχουν πολλές, είναι εθνικές, είναι πολιτιστικές, είναι γλωσσικές, είναι θρησκευτικές. Αυτή είναι η μία διαίρεση, από την άλλη όμως υπάρχουν μειονότητες που έχουν αναγνωριστεί σαν τέτοιες με συγκεκριμένο χαρακτηρισμό από διεθνείς συμφωνίες, όπως η εδώ μειονότητα που χαρακτηρίζεται θρησκευτική, με βάση τη συνθήκη της Λοζάνης. Εμείς σεβόμαστε τη συνθήκη αυτή, άσχετα το πώς έγινε και γιατί έγινε. Είναι μία διεθνής συνθήκη που υπογράφηκε από επτά χώρες, για να αλλάξει πρέπει να συμφωνήσουν και οι επτά χώρες και όπως ξέρουμε πολύ καλά τέτοιου είδους συνθήκες αλλάζουν συνήθως με αίμα. Διευκρινίζοντας αυτό που είπα, θα προσθέσω ότι η συνθήκη της Λοζάνης κυρίως αφορά στα σύνορα, δευτερευόντως ή και τριτευόντως αφορά στις μειονότητες. Μετά τη λήξη του πολέμου, στη συμφωνία που προσδιόριζε τα σύνορα, τέθηκαν και ένδεκα άρθρα που αφορούν στις μειονότητες. Εμείς, επαναλαμβάνω, σεβόμαστε τη Συνθήκη, καθώς και τους όρους που χρησιμοποιεί. Από εκεί και πέρα, βέβαια, αντιμετωπίζουμε τα πράγματα καθαρά από ταξική σκοπιά, όπως είπε και η συντρόφισσα γραμματέας στις δηλώσεις που έκανε στην Κομοτηνή. Δεν χωρίζουμε τους ανθρώπους και τους αντιμετωπίζουμε με βάση την τάξη που ανήκουν. Από εκεί και πέρα σεβόμαστε και το εννοούμε και το πράττουμε, τη διαφορετική γλώσσα, θρησκεία και καταγωγή που έχουν οι πολίτες και σεβόμαστε και τη συνείδηση που λένε ότι έχουν.

ΠτΘ: Σήμερα στη χώρα μας ζουν και άλλες μειονότητες τους οποίους αποκαλούμε μετανάστες. Μία μειονότητα είτε είναι θρησκευτική είτε γλωσσική είτε εθνική ποια δικαιώματα έχει, κατά το ΚΚΕ;

Ν.Φ.: Η μειονότητα της Θράκης έχει τα δικαιώματα που προσδιορίζονται από τη Συνθήκη της Λοζάννης, ένα πακέτο δικαιωμάτων που αφορά στη διδασκαλία της γλώσσας, τη θρησκευτική διδασκαλία και κάποια άλλα θέματα. Από εκεί και πέρα όμως τα ταξικά της δικαιώματα, από τη στιγμή δηλαδή που εμείς την αντιμετωπίζουμε ταξικά, δίνουμε βάση και προτεραιότητα σε αυτά, δηλαδή στο μεροκάματο, στο δικαίωμα στη δουλειά, στις τιμές των αγροτικών προϊόντων, στο εισόδημα γενικότερα. Όπως αντιμετωπίζουμε όλους τους εργαζόμενους, τα φτωχά λαϊκά στρώματα, έτσι αντιμετωπίζουμε και τους ανθρώπους της μειονότητας. Από εκεί και πέρα, σεβόμαστε και τα ιδιαίτερα μειονοτικά δικαιώματα, όπως τα χαρακτηρίζουμε που προκύπτουν από τη Συνθήκη της Λοζάνης.

ΠτΘ: Βάσει της Συνθήκης οι μουσουλμάνοι έχουν το δικαίωμα να απολαμβάνουν την ιδιαιτερότητα της θρησκείας τους που αυτό σημαίνει ότι ιδρύουν τζαμιά, έχουν τους θρησκευτικούς τους ηγέτες και όσον αφορά στην παιδεία έχουν το δικαίωμα να έχουν σχολειά, δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο…

Ν.Φ.: Η Συνθήκη της Λοζάνης έχει προσδιορίσει πώς θα ιδρύονται αυτά. Θα ιδρύονται από πολίτες της μειονότητας και είναι ιδιωτικού δικαίου. Βέβαια, το Τζελάλ Μπαγιάρ δημιουργήθηκε με ειδική συμφωνία ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, τότε που οι σχέσεις ήταν καλές και τα ιεροσπουδαστήρια είναι αντίστοιχα σχολεία που υπάρχουν και στην Τουρκία και προσανατολίζονται περισσότερο προς τις θρησκευτικές σπουδές, αλλά τελικά δεν είναι μόνο αυτός ο ρόλος τους. Τα σχολεία είναι ιδωτικού δικαίου, συντηρούνται από την περιουσία των Βακουφίων που τα διαχειρίζεται η Διαχειριστική Επιτροπή, και από εισφορές των πιστών. Στην κυριολεξία δηλαδή είναι ιδιωτικά σχολεία. Υπάρχει όμως πρόβλεψη στη Συνθήκη της Λοζάνης που λέει ότι η πολιτεία οφείλει να τα συντηρεί. Αυτό μέχρι το 1991 δεν γινόταν, όπως και πολλά δεν γίνονταν μέχρι τότε. Από το 1991 άρχισαν να γίνονται κάτω από την πίεση της λαϊκής αγανάκτησης και εγρήγορσης άσχετα με τον τρόπο που εκφράσθηκε εκείνο τον καιρό και τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν. Η ουσία είναι ότι η πολιτεία οφείλει να τα ενισχύει. Έτσι ξεκίνησε από το 1991 δειλά δειλά να τα ενισχύει, είτε δίνοντας τα χρήματα στις σχολικές επιτροπές είτε αναλαμβάνοντας η ίδια τη συντήρηση. Όμως τα σχολεία αυτά, από την εικόνα που έχω στο Νομό Ροδόπης και λιγότερο στο Νομό Ξάνθης, έχουν ανάγκη από μεγαλύτερη συντήρηση. Για παράδειγμα, έχουμε καταθέσει ερώτηση για αυτό -βέβαια κάποιος μπορεί να βάλει την ερώτηση ότι όλα τα άλλα σχολεία είναι καλά, αλλά σε σχέση με το Οσμανιέ που είναι ένα σχολείο ανάμεσα σε δύο σπίτια και του Μάνστανλη που είναι μια τρύπα και σε σχέση με το πρώτο σχολείο, το Γενιτζέ όπου είναι στοιβαγμένα τα παιδιά σε ένα μικρό χώρο και σε μια μικρή αυλή, τα άλλα σχολεία είναι καλύτερα. Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε ευχαριστημένοι από τα σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αλλά τα συγκεκριμένα σχολεία που ανέφερα ονομαστικά, τα οποία επισκεφτήκαμε και τα γνωρίζω, έχουν προβλήματα και μάλιστα δόθηκαν υποσχέσεις ότι για το Μάνστανλη και το Οσμανιέ κάτι θα γίνει. Από την άλλη, το τι μαθήματα κάνουν και πώς θα τα κάνουν, αυτά δεν ορίζονται στη συνθήκη, όμως ορίζονται βάσει μορφωτικών συμφωνιών που είναι αρκετές ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, συμφωνίες που όμως δεν τηρήθηκαν στην πορεία ούτε από την Ελλάδα ούτε από την Τουρκία, με αποτέλεσμα να φτάσουμε στο σημείο στα δημοτικά να υπάρχει αναγνωστικό της δεκαετίας του 90 που να λέει για παράδειγμα «….όταν ο άνθρωπος φτάσει στο φεγγάρι…». Ουσιαστικά μιλάμε για απαρχαιωμένα βιβλία. Κάποια στιγμή άρχισε να εφαρμόζεται η συμφωνία για τα βιβλία, άρχισαν να έρχονται βιβλία που να ικανοποιούν τις εκπαιδευτικές ανάγκες. Υπάρχει πρόβλημα με τους δασκάλους που διδάσκουν στα μειονοτικά σχολεία, το οποίο δεν λύνει η ελληνική πολιτεία και κρατά πολλούς αδιόριστους, αλλά και οι δάσκαλοι που διδάσκουν είναι απόφοιτοι της ΕΠΑΘ που είναι διετούς σήμερα τριετούς φοιτήσεως, τους οποίους δεν γράφουν ούτε καν στο σύλλογο δασκάλων και έχουν ξεχωριστό σύλλογο υπάρχει δηλαδή μια κατάσταση που διαιρεί τον κλάδο των δασκάλων, αλλά κυρίως το εκπαιδευτικό έργο είναι περισσότερο υποβαθμισμένο αντικειμενικά. Εμείς λέμε και να επιμορφωθούν, αλλά να υπάρξει μια σχολή στο πλαίσιο του ΔΠΘ ή του Αριστοτελείου, ώστε να εξειδικεύονται σε παιδαγωγούς που θα απευθύνονται σε δίγλωσσα παιδιά. Αυτή είναι η αντικειμενική πραγματικότητα. Η εκπαίδευση στη μειονότητα σήμερα πάσχει σοβαρά.

ΠτΘ: Πώς ερμηνεύετε την προσπάθεια που γίνεται για τη δημιουργία σχολείων από το ΠΕΚΕΜ;

Ν.Φ.: Κατʼ αρχήν πολλά παιδιά της μειονότητας σήμερα πάνε στα ελληνικά σχολεία. Πιστεύω ότι πηγαίνουν εκεί γιατί δεν ανταποκρίνεται το Μειονοτικό Γυμνάσιο Λύκειο στις απαιτήσεις τους. Σε όλα τα μειονοτικά σχολεία υπήρχε ένα τεράστιο πρόβλημα που αφορούσε στη διδασκαλία της ελληνικής ως μητρικής. Είναι γνωστό ότι υπάρχει διαφορά στη διδασκαλία μιας γλώσσας σαν μητρικής ή σαν ξένης. Τώρα ξεκίνησε μια προσπάθεια με τα Προγράμματα της κ. Φραγκουδάκη να γίνεται κάτι και στο σημείο αυτό να καταθέσω το ερώτημα αν ήταν ανάγκη μέσω προγραμμάτων της ΕΕ να καλυφθεί αυτή η ανάγκη των σχολείων. Τόσα χρόνια δεν ήξεραν ότι η ελληνική δεν είναι η μητρική γλώσσα των παιδιών της μειονότητας. Τα παιδιά δεν μαθαίνουν ούτε τουρκικά ούτε ελληνικά. Εδώ και δέκα χρόνια έχουμε καταθέσει την ερώτησή μας στο πλαίσιο της υποχρεωτικής δωδεκάχρονης εκπαίδευσης που θα είναι δωρεάν, σεβόμενοι και τη συνθήκη να υπάρχουν και τα μειονοτικά σχολεία, να βελτιωθούν οι υποδομές και στα δημόσια σχολεία και των τριών βαθμίδων να διδάσκεται και η τουρκική και στα νηπιαγωγεία να χρησιμοποιείται, ώστε τα παιδιά που θέλουν να πάνε στα δημόσια σχολεία να έχουν την άνεση να διδάσκονται τη μητρική τους γλώσσα, γιατί θεωρούμε ότι δεν είναι σωστό ένα παιδί που επιλέγει το δημόσιο σχολείο να παύει να διδάσκεται τη μητρική του γλώσσα. Υπάρχει νόμος από το 1977 που προβλέπει μια τέτοια διαδικασία εισαγωγής της τουρκικής γλώσσας στα σχολεία. Ήδη πιλοτικά στο 1ο Γυμνάσιο διδάσκεται η τουρκική και ίσως και σε κάποιο άλλο. Θεωρώ ότι έτσι είναι δίκαιο και δημοκρατικό, να δίνεις τη δυνατότητα στο παιδί που έχει μητρική μια άλλη γλώσσα να εξακολουθεί να τη διδάσκεται.

Στο πρόγραμμά μας εμείς σε ό,τι αφορά στη μειονοτική εκπαίδευση θέσαμε και τη δημιουργία γυμνασίου. Κατʼ αρχήν να θυμίσουμε ότι παλιότερα, μέχρι τα μέσα στης δεκαετίας του 90, στο Τζελάλ Μπαγιάρ τα παιδιά έμπαιναν με κλήρωση στο γυμνάσιο, δεν υπήρχε κτίριο, μετά έγινε το συμπληρωματικό κτίριο. Τα παιδιά έτσι εγκατέλειπαν το σχολείο και η μόρφωσή τους σταματούσε στα έξι χρόνια. Σήμερα τα παιδιά στο γυμνάσιο είναι πάρα πολλά, με αποτέλεσμα να μην φθάνει ούτε και το δεύτερο κτίριο. Άρα υπάρχει ανάγκη για γυμνάσιο. Εμείς πιστεύουμε ότι είναι καλύτερα το σχολείο να είναι δημόσιο, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα διδάσκεται η τουρκική γλώσσα ως μητρική.

Όσον αφορά στο ΚΕΠΕΜ είναι επιχειρήσεις που έτσι και αλλιώς θα γίνονταν από τη στιγμή που η παιδεία μετατρέπεται σε εμπόρευμα, απελευθερώνεται αυτός ο τομέας και δίνεται βορά στο μεγάλο κεφάλαιο. Ήταν λογικό να γίνει και μια τέτοια εταιρεία, άσχετα αν ονομάζεται μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που να αναπτύξει μια τέτοια πρωτοβουλία. Το ερώτημα απλά είναι γιατί οι κύριοι της εταιρείας δεν βάζουν λεφτά για να αγοράσουν οικόπεδο και περιμένουν το δήμο Φιλύρας να τους το παραχωρήσει, ο περιφερειάρχης το αρνείται και μάλιστα δύο φορές, και υπήρξε για το θέμα μία κόντρα. Είναι μια απορία μου γιατί δεν βάζουν δικά τους λεφτά να χτίσουν το σχολείο, εφόσον ο νόμος τους το επιτρέπει, όπως έγινε στην Ξάνθη;

Όσον αφορά στην ποσόστωση, για εμάς δεν είναι μέτρο που λύνει το πρόβλημα της μειονοτικής εκπαίδευσης, απλά συμφωνούμε σαν ένα μέτρο αντιμετώπισης μιας αδικίας που γινόταν.

Τ.Β.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.