Στο Αουσβιτς, ο θανατος…

Αουσβιτς

Στόμα ξερό/ μάτια μαύρα,

Χείλη παγωμένα/ σιωπή

Καρδιά ραγισμένη/ δίχως ψυχή

Δίχως φωνή/ κι ούτε ένα δάκρυ.

Σαντίνο Σπινέλι

Οι εκδηλώσεις μνήμης με αφορμή τα 60 χρόνια από την απελευθέρωση του Αουσβιτς θύμισαν στην ανθρωπότητα το μεγαλύτερο βιομηχανικό έγκλημα της ιστορίας. Οι εικόνες της φρίκης του Ολοκαυτώματος, που μετέδωσαν με αφορμή την επέτειο τα ΜΜΕ, δεν φεύγουν εύκολα από το μυαλό μας, μολονότι έχουμε εθιστεί σε εικόνες βίας και σφαγών από τους τηλεοπτικούς μας δέκτες. Για την Γερμανία τα ναζιστικά εγκλήματα θα είναι πάντα κομμάτι της ιστορίας της. Όπως διακήρυξε μάλιστα ο Γερμανός υπουργός εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ, η Γερμανία έχει μια ιδιαίτερη ευθύνη να μην ξαναγίνουν.

Όταν οι Ναζί πεθαίνοντας έλεγαν δια στόματος Γκαίμπελς ότι ΄΄θα επιστρέψουμε και η γη θα τρέμει΄΄ δεν εννοούσαν ακριβώς ότι οι τα φαιά φέροντες θα επιστρέψουν απαραιτήτως ως μελανωχίτωνες (= ο οπαδός φασιστικών και ναζιστικών ιδεών). Το δόγμα << όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας>>, ο προληπτικός πόλεμος, ο προσδιορισμός ανθρωπίνων στρατιωτικών στόχων με βάση γενετικά χαρακτηριστικά, η κατάργηση της δημοκρατίας χάριν της προστασίας της, η αποβλάκωση στην οποία καταλήγει η πολιτική ορθότητα ποινικοποιώντας ό, τι μπορεί να προγράψει η συγκυρία ή η ισχύς, δεν ανοίγουν ακριβώς τον δρόμο για τα Αουσβιτς, ανοίγουν όμως το δρόμο σ΄ αυτούς που θα μπορούσαν να ξανανοίξουν τέτοιους δρόμους…

Δεν είναι τυχαίο ίσως που ο Αντόρνο αναφωνούσε με την συνείδηση θρύψαλα ΄΄Όχι Ποίηση μετά το Αουσβιτς΄΄. Κι όμως ο Τσέλον, ο Μπάμπελ ακόμα κι η Τσβετάγιεβα κι ο Μαγιακόφκι, ποιητές- θύματα του ολοκληρωτισμού όλοι τους, αναζήτησαν την αληθινή έφοδο των ανθρώπων στον ουρανό, δηλαδή ΄΄την επανάσταση΄΄ μέσα από την ίδια την τέχνη που κατάγγελνε ο Αντόρνο. Ίσως γιατί ήξεραν αυτό που έγραψε ο Σεφέρης κι αγνοούσαν πρώτιστα οι φύλακες της ηθικής. Πως “ό, τι υπάρχει, πράττει συμβάλλοντας στην πολυχρωμία του κόσμου, ακόμα κι αν το δημιούργησαν χέρια ή μυαλά μαύρα.”

Φέτος, οι εκδηλώσεις μνήμης ήταν σημαντικές κι έτυχαν σημαντικής δημοσιότητας, πράγμα αναγκαίο, διότι ήδη ένα ανησυχητικά μεγάλο ποσοστό της νεολαίας δεν ξέρει τι ήταν το Αουσβιτς. Πράγματι, τι ήταν το Αουσβιτς; Και πώς έφθασε ο άνθρωπος ως εκεί;

Την 27 Ιανουαρίου 1945, οι στρατιώτες της 60ης Σοβιετικής Στρατιάς έμπαιναν στο στρατόπεδο του Αουσβιτς-Μπίρκεναου, στα νότια της Πολωνίας. Από τους 7000 περίπου έγκλειστους που βρήκαν εκεί, οι περισσότεροι ήταν ετοιμοθάνατοι. Το Αουσβιτς δεν ήταν το μοναδικό στρατόπεδο εξόντωσης. Έγινε όμως το ΄΄ βασικό εργοστάσιο θανάτου ΄΄ , που χρησιμοποίησε το χιτλερικό καθεστώς. Από το 1940 ως το 1945, ενάμισι ως δύο εκατομμύρια άνδρες, γυναίκες και παιδιά, στην πλειονότητά τους Εβραίοι από διάφορες χώρες της Ευρώπης που κατέχονταν από τους ναζί χάθηκαν εκεί. Εκτός από αυτούς βρήκαν θάνατο και 85000 Πολωνοί, 10000 ομοφυλόφιλοι, 20000 Τσιγγάνοι, 15000 Σοβιετικοί και 12000 αιχμάλωτοι άλλων εθνικοτήτων. Το μεγαλύτερο νεκροταφείο της Ιστορίας, θα παραμείνει σύμβολο της εξόντωσης από τους ναζί.

Στο ερώτημα πώς έφθασε ο άνθρωπος εκεί, αξίζει να σημειωθεί ότι δεν έφθασε εκεί ο άνθρωπος αλλά ο υπεράνθρωπος. Έφθασε δηλαδή εκεί, εκείνος ο άνθρωπος που απελευθέρωσε τον εαυτό του από οποιοδήποτε χρέος απέναντι στον άλλον άνθρωπο. Εκεί έφθασε ο φασισμός.

Είπαν πολλοί πολλές φορές κι αναρωτήθηκαν κατά καιρούς αν ο <<πολιτισμός οδήγησε στο Αουσβιτς>>, αν η Ιστορία οδήγησε στον φασισμό. Η Ιστορία οδήγησε στον φασισμό, αλλά δεν οδήγησε ο πολιτισμός στο Αουσβιτς. Στο Αουσβιτς οδήγησε η άρνηση του πολιτισμού, η αναίρεσή του, το πέρασμα του ατόμου στην πέραν του καλού και κακού δυνατότητα.

Το τραγικό είναι ότι ο ναζισμός επανεισήγαγε στην Ιστορία αυτόν τον μη-πολιτισμό, επανεισήγαγε στον πολιτισμό αυτήν του την ίδια την έξοδο από τον πολιτισμό. Υπό αυτήν την έννοια ο φασισμός είναι ένα φαινόμενο παρόν, διαρκώς παρόν, καθώς απόγονοι αυτού αποτελούν τα σύγχρονα κολαστήρια. Βέβαια μιλάμε για τις φυλακές του Γκουαντανάμο, που δικαίως χαρακτηρίζονται ως το σύγχρονο Αουσβιτς. Για κανέναν από τους 600 κρατούμενους δεν έχει απαγγελθεί κατηγορία, οι συνθήκες κράτησής τους είναι απάνθρωπες, τους μετακινούν αλυσοδεμένους, δεν έχουν καμία επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο. Οι διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν και ζητούν εξηγήσεις, οι ΗΠΑ σιωπούν.

Για όσους σκεφτούν “τι μας αφορά εμάς το Γκουαντανάμο”, η απάντηση εντοπίζεται στο βιβλίο του Περικλή Κοροβέση ΄΄Τρομοκρατία και άλλα δαιμόνια΄΄, που σημειώνει πως “όταν ένα Γκουαντανάμο νομιμοποιηθεί, τότε νομιμοποιούνται όλα. Λιγότερα δικαιώματα, περισσότερη ασφάλεια.”

Στην ουσία του θέματος, οι Ναζί υπήρξαν η λαϊκότερη και μαζικότερη μορφή φασισμού. Όσα έκαναν ήταν πρωτοφανή, αλλά τίποτα δεν ήταν καινούργιο. Όλα όσα έκαναν (γενοκτονία, δικτατορία, απόλυτη ανομία και ταυτόχρονη αυστηρή ένταξη σε μια υπερβατική ιεραρχία) είχαν προηγούμενο, απλά οι Ναζί το συμπύκνωσαν σε μια κρίσιμη μάζα που εξερράγη στην Ιστορία με τρόπο διαρκώς έκτοτε ενεργό.

Ο ναζισμός είναι ένα φαινόμενο που περιέχει τα πιο πρωτόγονα και αρχέτυπα ιδιώματα του ανθρώπου. Για αυτό είναι και τόσο καθημερινός, τόσο διεισδυτικός και τόσο δυναμικός. Μάλιστα θεωρείται ως το μόνο σύστημα που μπορεί να υψώσει τον άνθρωπο πάνω από την συμβατικότητα των κοινών θεσπισμάτων και συγχρόνως να τον εγκλείσει σε ένα κολαστήριο. Τον ρόλο αυτό τον επιφυλάσσει στους Εβραίους, τους κομμουνιστές, τους σοσιαλδημοκράτες, τους αναρχικούς, τους Ιεχωβάδες, τους Τσιγγάνους, τους ομοφυλόφιλους, τους αιχμαλώτους, τους Ιρακινούς, τους “τρομοκράτες” – καθένας και το πταίσμα του, ήτοι η καταγωγή του, η ιδεολογία του, η τρέλα του, η θρησκεία του, εν τέλει η ύπαρξή του…

Η μορφοποίηση της ναζιστικής εκδοχής του φασισμού ετράφηκε από την διεύρυνση του ταξικού χάσματος και την συνακόλουθη περιθωριοποίηση των λαϊκών στρωμάτων. Ευκίνητος και εύστροφος χρησιμοποίησε λαϊκή ρητορική (ενίοτε και αριστερά της Αριστεράς) εναντίον του κεφαλαίου και υπέρ του λαού.

Εκτός όμως απ΄αυτήν την λαϊκή κι αναγνωρίσιμη πλευρά του ναζισμού, το κίνημα αυτό έπαιξε και κέρδισε σε ένα επίπεδο πολιτικά πιο βαθύ και κρίσιμο: την επικράτηση στους πολιτικούς και στους διανοούμενους αλλά και στην διαμόρφωση της κοινής γνώμης ενός σχετικισμού τέτοιου ώστε να ορίζει πάντα έναν κατώτερο και να διαβαθμίζει την κοινωνία σε τάξεις. Ο χρυσός κανόνας της λειτουργίας του φασισμού. Με αυτή την τόσο διαδεδομένη και αποδεκτή…τελικώς αντίληψη τα Es-Es βγαίνουν στους δρόμους και ο περιζήτητος εχθρός οδηγείται στο Αουσβιτς. Διαρκώς. Ως την “τελική λύση”. Και μετά ο επόμενος.

Η επέτειος της απελευθέρωσης του Αουσβιτς δεν επιτρέπεται να γίνει μια απλή υποσημείωση στις ατζέντες μας. Αποτελεί ευθύνη όλης της πολιτισμένης ανθρωπότητας, κι όχι μόνο των Γερμανών, να μην επαναληφθεί ποτέ και για κανένα λαό ένα τέτοιο έγκλημα.

Το ερώτημα, ωστόσο, για την διαφορά ανάμεσα στην μαζική υστερία που προκάλεσε ο ναζισμός υπέρ του και την μαζική απάθεια απέναντί του, μόνο τρόμο μπορεί να προκαλέσει… Οι κρατούμενοι, ανάλογα με το αδίκημα ή την καταγωγή τους, είχαν ως διακριτικό ένα χρωματιστό τρίγωνο. Κάτω από αυτό ήταν γραμμένο το νούμερό τους. Το τρίγωνο ήταν υφασμάτινο, είχε ύψος περίπου πέντε εκατοστά και ήταν ραμμένο ανάποδα, δηλαδή με την κορυφή προς τα κάτω, στην πάνω αριστερή πλευρά του σακακιού και του παλτού και στην έξω δεξιά πλευρά του παντελονιού.

Τα χρώματα των τριγώνων ήταν:

•κίτρινο για τους Εβραίους

•κόκκινο για τους πολιτικούς

•πράσινο για τους κακοποιούς

•μαύρο για τους κοινωνικά απροσάρμοστους

•λιλά για τους μάρτυρες του Ιεχωβά (μελετητές της Βίβλου τους έλεγαν τότε οι Γερμανοί)

•μπλε για τους μετανάστες

• καφέ για τους Τσιγγάνους

•ροζ για τους ομοφυλόφιλους ( * το ροζ τρίγωνο ήταν 2-3 εκατοστά περίπου μεγαλύτερο από τα άλλα για να διακρίνεται από μακριά!)

Οι Εβραίοι, οι ομοφυλόφιλοι και οι Τσιγγάνοι, ήταν οι κρατούμενοι που υπέφεραν πιο συχνά τα αγριότερα μαρτύρια και τους ξυλοδαρμούς. Ήταν αποβράσματα της κοινωνίας, που δεν είχαν κανένα απολύτως δικαίωμα πάνω στο γερμανικό έδαφος και ως εκ τούτου έπρεπε να εξοντωθούν….

Πέρα όμως από την ανάλυση των ανθρώπινων κολαστηρίων που φέρουν το όνομα Αουσβιτς, αξίζει να γίνει αναφορά και στις δηλώσεις όχι μόνο των επιζήσαντων κρατούμενων που βίωσαν αυτή την κόλαση αλλά και του Ξένου Τύπου όπως αντιλαμβάνεται αυτή την φρικαλεότητα των Ναζί.

ΡΟΜΑ

“Περί τις 400.000 Τσιγγάνους αφάνισαν οι ναζιστικές δυνάμεις, στο ΄΄λησμονημένο΄΄ ολοκαύτωμα των Ρομά.

Ο κόσμος μιλά σήμερα μόνο για τον χαμό των Εβραίων και λίγοι μιλούν για τον χαμό των Ρομά. Όλοι ξέρουν για το ολοκαύτωμα των Εβραίων από τον Χίτλερ. Το άλλο το ολοκαύτωμα των Ρομά είναι ένα λησμονημένο ολοκαύτωμα, αφού κανένα σχολικό βιβλίο δεν το γράφει.

Κι όμως οι μισοί Ρομά της Ευρώπης θανατώθηκαν στην διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε ένα απόγευμα, στις 3 Αυγούστου του 1943 στο μεγάλο στρατόπεδο του Αουσβιτς εκτελέστηκαν στους θαλάμους αερίων, στους φούρνους όπως τους έλεγαν οι φυλακισμένοι, 4.000 Ρομά. Τα πιο πολλά ήταν παιδιά…”

ΠΟΛΩΝΟΙ

“Το χειμώνα του 1940 προς 1941 ήρθαν στο στρατόπεδο οι πρώτες φουρνιές από την Πολωνία. Οι αιτίες εγκλεισμού των Πολωνών ήταν η αντίσταση κατά της γερμανικής κατοχής ή η επαναστατική δράση. Ήταν όλοι μεταξύ 16 και 60 ετών και στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Φαίνεται πως και πριν μπουν στο στρατόπεδο είχαν περάσει φοβερές ταλαιπωρίες. Επειδή οι SS φοβόντουσαν το σχηματισμό ομάδων, τους μοίρασαν στα διάφορα μπλόκα.”

ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΙ

“Ζούσαμε περιμένοντας να πεθάνουμε. Όσοι είχαν εξαντληθεί από την πείνα και την κακοπέραση δεν μπορούσαν να δουλέψουν και επομένως ήταν άχρηστοι. Στέλνοντάς τους λοιπόν στο λουτρό, δήθεν, να πλυθούν τους κλείδωσαν και τους αμόλησαν αέρια, με αποτέλεσμα να πεθάνουν βασανιστικά! Κατόπιν τους έβαζαν μαζί με τις εκατοντάδες αυτών που είχαν πεθάνει από πείνα εκείνη την μέρα στους φούρνους και στα κρεματόρια. Στη συνέχεια, αφού απομόνωναν το λίπος, το χρησιμοποιούσαν ως πρώτη ύλη για να φτιάξουν σαπούνι. Είχα πλυθεί κι εγώ με τέτοιο σαπούνι. Ήταν κατακόκκινο και θυμάμαι έκανε τέτοια σαπουνάδα που απαιτούσε πολύ νερό για να βγει! Δεν είχαμε την πολυτέλεια να το συνειδητοποιήσουμε τότε. Τώρα πονάω κι ανατριχιάζω πολύ. Παγώνει το αίμα μου…”

ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΙ

“Οι συγκρατούμενοί μου στο κελί ήταν κακοποιοί, ο ένας με την κατηγορία της διάρρηξης, ο άλλος της απάτης και της υπόσχεσης γάμου σε χήρες και οι δύο προφυλακιστέοι.

Όταν έμαθαν ότι είμαι ΄΄αδερφή΄΄ μου έκαναν στα ίσια προτάσεις, τις οποίες εγώ αρνήθηκα κατηγορηματικά. Τότε άρχισαν να βρίζουν εμένα και τους όμοιούς μου ενώ δεν ξέχασαν να πουν πόσο καθώς πρέπει άνθρωποι ήταν αυτοί σε σύγκριση με τις ΄΄κωλοαδερφές΄΄. Κι όμως την ίδια νύχτα ανακάλυψα ότι το κάνανε μεταξύ τους χωρίς να τους νοιάζει αν έβλεπα ή άκουγα. Αυτό βέβαια, κατά την γνώμη των ΄΄φυσιολογικών΄΄, ήταν απλώς λύση ανάγκης και δεν είχε σχέση με ομοφυλοφιλία.

Λες και μπορεί να διαχωρίσει κανείς την ομοφυλοφιλία σε φυσιολογική και ανώμαλη. Ακόμα και σήμερα αναρωτιέμαι: τι θεωρείται φυσιολογικό και τι όχι; Υπάρχει φυσιολογική και αφύσικη πείνα; Φυσιολογική και αφύσικη δίψα; Δεν παραμένουν η πείνα πείνα και η δίψα δίψα; Ποια υποκρισία και ποιος παραλογισμός κρύβονται πίσω από αυτόν τον διαχωρισμό;”

“Η σημερινή μοντέρνα και, όπως λένε, ΄΄ανοιχτή΄΄ κοινωνία, αποδέχεται μεν την ομοφυλοφιλία, την έχει κάνει μάλιστα και θέμα θεατρικών και κινηματογραφικών έργων, την ίδια στιγμή που περιφρονούνται και καταδιώκονται οι ομοφυλόφιλοι. Αποστολή της επιστήμης και των ανθρωπιστικών οργανώσεων θα έπρεπε να είναι η ενημέρωση και η διάλυση αυτής της αντίφασης στον σημερινό πολιτισμό. Όπως όμως είναι τώρα τα πράγματα, είμαστε αναγκασμένοι να ζούμε ακόμη στη σκιά της κοινωνίας και να τα βολεύουμε κουτσά-στραβά στη ζωή με τρόπο που δεν ανταποκρίνεται στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Δεν γράφτηκε σχεδόν ποτέ ούτε μια λέξη ότι ανάμεσα στα εκατομμύρια ανθρώπων που έπεσαν θύματα της ρατσιστικής εξόντωσης του Χίτλερ, υπήρχαν και 10.000 συνάνθρωποί μας που βασανίστηκαν σαδιστικά μέχρι θανάτου μόνο και μόνο επειδή έτρεφαν ομοφυλοφιλικά αισθήματα. Σχεδόν κανένας μέχρι τώρα δεν έχει δείξει ότι η τρέλα του Χίτλερ και των οπαδών του δεν στράφηκε μόνο εναντίον των Εβραίων, αλλά και εναντίον εμάς των ομοφυλόφιλων, οδηγώντας και τις 2 ομάδες σε μια ΄΄τελική λύση΄΄ η οποία θα ολοκληρωνόταν με την πλήρη εξόντωση αυτών των ανθρώπων.”

ΕΒΡΑΙΟΙ

“Στην δεκαετία του ’20 και του ’30 οι Εβραίοι θεωρούσαμε τους εαυτούς μας Ευρωπαίους κι όχι Εβραίους.

Το Ολοκαύτωμα πρόκειται για το πιο σκληρό συμβάν του 20ού αιώνα. Σκοτώθηκαν 6 εκατομμύρια άνθρωποι μόνο και μόνο επειδή ήταν Εβραίοι. Δεν είχε σημασία αν ήταν καλοί ή κακοί, αν ήταν θρησκευόμενοι, κομμουνιστές, φιλελεύθεροι ή οτιδήποτε άλλο. Το μόνο που τους ενδιέφερε ήταν η βιολογική πλευρά. Το ότι το αίμα που έρεε στις φλέβες σου ήταν εβραϊκό. Για αυτό έπρεπε να πεθάνεις. Και δεν συνέβαιναν αυτά στην Ζάμπια ή σε μια οποιαδήποτε απομακρυσμένη χώρα της Αφρικής, αλλά στην καρδιά της Ευρώπης. Συνέβη μερικώς από την πιο καλλιεργημένη χώρα. Όταν μιλάμε για το Ολοκαύτωμα, πρέπει να θυμόμαστε πως συνέβη από την πιο αναπτυγμένη κοινωνία με την έννοια του δυτικού πολιτισμού. Παιδιά και ηλικιωμένοι δολοφονήθηκαν λόγω του ότι ήταν Εβραίοι.

Η λέξη ΄΄κριτική΄΄ είναι πολύ μικρή για μια καταστροφή τέτοιων διαστάσεων. Ο εβραϊκός λαός ήταν μέρος της Ευρώπης, μέρος όλων των χωρών και συνέβαλε στον πολιτισμό της, στις επιστήμες, κάποιοι αποτελούσαν μέρος της ελίτ… ο Φρόιντ, ο Αϊνστάιν, ο Μαρξ. Σίγουρα προκάλεσαν φθόνο, αλλά πώς έφθασαν στο σημείο να επιλέξουν ένα ολόκληρο έθνος και να το εξολοθρεύσουν;

Τι κακό κάναμε; Αναρωτιέμαι συνεχώς σε τι φταίξαμε, τι κακό έχει κάνει ο εβραϊκός λαός, γιατί μας μισούν τόσο;”

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΞΕΝΟΥ ΤΥΠΟΥ

ΝΤΙ ΤΣΑΪΤ

“Ποτέ ξανά. Ξανά και ξανά, όποιος δεν ενοχλείται πλέον από την ενασχόληση με το Αουσβιτς, αυτός κάτι κάνει λάθος.”

ΕΛ ΠΑΪΣ

“Ηγέτες από 40 χώρες υπόσχονται ότι ποτέ πια δεν θα υπάρξει άλλο Αουσβιτς.”

ΡΕΠΟΥΜΠΛΙΚΑ

“Ο κόσμος θυμάται την φρίκη.”

ΦΡΑΝΚΦΟΥΡΤΕΡ ΑΛΓΚΕΜΑΪΝΕ

“Μνήμες του Αουσβιτς- ΄΄Δεν μπορώ να σταματήσω να κλαίω.΄΄.”

Οι εικόνες από το στρατόπεδο συγκέντρωσης υψώνονται φρικιαστικές στην σκέψη των επιβιώσαντων και το σίγουρο είναι ότι δεν θα γλιτώσουν ποτέ πια από αυτό. Το λυπηρό είναι ότι οι επόμενες γενιές έχουν σταματήσει εδώ και καιρό να μιλάνε για τα μαρτύρια και τις δολοφονίες στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ο σημερινός κόσμος δεν θέλει πια να θυμάται. Αλλά ΄΄εμείς , οι τότε κρατούμενοι, δεν μπορούμε ποτέ να ξεχάσουμε αυτά που μας έκαναν.΄΄

Όλοι αυτοί οι νεκροί θα πρέπει να μείνουν άσβεστοι στη μνήμη μας, ως ανώνυμα, αθάνατα θύματα.

Λεονή Παναγοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.