«Στην ουσια η κατασταση μετα το βετο παραμενει η ιδια»

Όπως ήταν αναμενόμενο η χώρα μας την Τετάρτη το βράδυ έθεσε βέτο για τη μη πρόσκληση των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ. Μία εκτίμηση της κατάστασης που διαμορφώνεται σήμερα μετά από αυτό επιχειρεί ο ΠτΘ, συνομιλώντας με τον επίκουρο καθηγητή του Τμήματος Διεθνών Σπουδών της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, κ. Κωνσταντίνο Αντωνόπουλο. Ο κ. Αντωνόπουλος υποστηρίζει ότι η κατάσταση ουσιαστικά μετά το βέτο δεν έχει αλλάξει και δεν επιλύει την βασική διαφορά μεταξύ των δύο χωρών.

«Θα πρέπει να συνεχισθούν οι διαπραγματεύσεις για να βρεθεί λύση στο όνομα. Το ζήτημα είναι αν η άλλη πλευρά έχει διάθεση να συνεχίσει να διαπραγματεύεται ή αν αφήσει το χρόνο να κάνει τη δουλειά του».

ΠτΘ: κ. Αντωνόπουλε ξεκινώντας θα ήθελα ένα γενικότερο σχόλιο περί του βέτο το οποίο τελικά έθεσε η Ελλάδα για την ένταξη των Σκοπίων…

Κ.Α.: Για να γίνει ένα κράτος μέλος του ΝΑΤΟ χρειάζεται τη σύμφωνη γνώμη όλων των ήδη υφισταμένων μελών του Οργανισμού. Εάν υπάρξει αντίρρηση για την εισδοχή ενός κράτους, έστω και από ένα ήδη μέλος του ΝΑΤΟ, αυτό το κράτος δεν μπορεί να γίνει μέλος. Η Ελλάδα χρησιμοποίησε αυτό το προνόμιό της για να εμποδίσει την εισδοχή στο ΝΑΤΟ της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Ήταν ένα διπλωματικό προνόμιο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως μέσο πίεσης στα θεμιτά πλαίσια της διεθνούς διπλωματίας, έτσι ώστε να υπάρξει μια περισσότερο σοβαρή, περισσότερο καλόπιστη, αντιμετώπιση της διαφοράς των δύο κρατών σχετικά με το όνομα της ΠΓΔΜ.

ΠτΘ: Ήταν μονόδρομος για την Ελλάδα το βέτο;

Κ.Α.: Στην παρούσα φάση έτσι όπως εξελίχθηκε η διαπραγμάτευση τις τελευταίες εβδομάδες νομίζω ότι η άλλη πλευρά δεν άφησε περιθώρια επιλογής διότι οι θέσεις της Ελλάδας είναι σαφείς. Δέχεται πλέον η Ελλάδα να υπάρχει ο όρος Μακεδονία στο όνομα αυτού του κράτους, αλλά ο όρος αυτός να έχει ένα γεωγραφικό προσδιορισμό, έτσι ώστε να διακρίνεται από την ελληνική Μακεδονία, το τμήμα της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας το οποίο ανήκει στην Ελλάδα από το 1913. Η Ελλάδα θέτει ως όρο αυτή η συμφωνία ως προς το όνομα με το γεωγραφικό προσδιορισμό να έχει και την επικύρωση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Άλλωστε οι διαπραγματεύσεις για το όνομα ξεκίνησαν με βάση την απόφαση 817 της 7ης Απριλίου του 1993 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Από τη στιγμή που η διαδικασία βρίσκεται στα πλαίσια του ΟΗΕ πρέπει να καταλήξει σε αποτέλεσμα μέσα σε αυτά τα πλαίσια. Φάνηκε ότι η άλλη πλευρά δεν δεχόταν αυτή τη θέση της χώρας μας και υπήρξαν οι εναλλακτικές προτάσεις από τον μεσολαβητή που όρισε το Συμβούλιο Ασφαλείας, τον κ. Νίμιτς. Από την πρώτη δέσμη προτάσεων η Ελλάδα δέχθηκε μόνο μία από τις πέντε συνολικά προτάσεις που περιείχε ένα προσδιορισμό με βάση τον οποίο φαίνεται σαφώς ότι πρόκειται για μια συγκεκριμένη περιοχή της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας, η άλλη πλευρά καθυστερούσε την απάντησή της, τελικά διατυπώθηκε την τελευταία στιγμή η πρόταση «Δημοκρατία της Μακεδονίας – Σκόπια», την οποία η ΠΓΔΜ τη δέχθηκε αλλά δεν ικανοποίησε τη δική μας πλευρά. Μετά από αυτή την εξέλιξη δεν υπήρχαν πλέον άλλα περιθώρια, μάλιστα ενόψει και της θέσης που εκφράσθηκε από την πλευρά της ΠΓΔΜ ότι θεωρεί την τελευταία ως τελική πρόταση και δεν συζητά τίποτα πλέον. Έτσι η Ελλάδα έκανε χρήση της θέσης της ως παλαιού μέλους και νομιμόφρονος μέλους της Ατλαντικής Συμμαχίας και εξέφρασε αντιρρήσεις ως προς την πρόσκληση προς την ΠΓΔΜ να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

ΠτΘ: Από κάποιους υποστηρίζεται ότι η χρήση βέτο θα απομονώσει τη χώρα μας. Ποια είναι η άποψή σας;

Κ.Α.: Από τις μέχρι στιγμής πληροφορίες από τη Σύνοδο που είναι σε εξέλιξη στο Βουκουρέστι δεν προκύπτει κάτι τέτοιο. Η Ελλάδα χθες δεν βρέθηκε απομονωμένη. Είχε την ενεργό υποστήριξη της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Γαλλίας και την σιωπή άλλων κρατών, η οποία δεν ξέρουμε πώς μπορεί να ερμηνευτεί, αν είναι μία ευμενής σιωπή, αν είναι μια απλή ανοχή ή αν θα εκφραστούν αντιρρήσεις στο μέλλον. Αυτό δεν το ξέρουμε. Θα δούμε πώς θα καταλήξει το τελικό κείμενο συμπερασμάτων και τι θα επακολουθήσει μετά, αλλά πλήρης απομόνωση της Ελλάδας δεν υπήρξε.

ΠτΘ: Σήμερα κ. Αντωνόπουλε είναι επίσης μία σκληρή μέρα για τη χώρα μας όσον αφορά στη διατύπωση του κοινού ανακοινωθέντος. Τι θα πρέπει κατά την άποψή σας να προσεχθεί ιδιαίτερα;

Κ.Α.: Αυτό είναι έργο των διπλωματών της ελληνικής αντιπροσωπείας σε συνεργασία με τους διπλωμάτες άλλων κρατών μελών όπως επίσης και τους αντίστοιχους διπλωμάτες που υπηρετούν στο ΝΑΤΟ. Δεν θα ήθελα να κάνω μία πρόβλεψη, γιατί αυτού του είδους οι διαπραγματεύσεις είναι αρκετά επίπονες, δίνεται μεγάλη προσοχή στους όρους, ακόμη και στα σημεία στίξης, ώστε να μη μεταβληθεί το νόημα. Πιστεύω ότι η Ελλάδα θα προσπαθήσει να καταστήσει σαφείς στα συμπεράσματα της συνδιάσκεψης τις θέσεις της, ότι θα πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει ένας γεωγραφικός προσδιορισμός και μία επικύρωση της τελικής συμφωνίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Αυτό θα πρέπει να αποτελεί και προϋπόθεση για να άρει η Ελλάδα την αντίρρησή της.

ΠτΘ: Λόγος πολύς επίσης γίνεται επί του χρονοδιαγράμματος…

Κ.Α.: Είναι πιθανόν να προβλεφθεί ένα χρονοδιάγραμμα. Δεν ξέρουμε πόσο χρονικό διάστημα θα προβλέπεται στα τελικά συμπεράσματα, αλλά είναι σίγουρο ότι θα πρέπει να συνεχισθούν οι διαπραγματεύσεις και θα πρέπει να υπάρχει καλή πίστη και από την άλλη πλευρά.

ΠτΘ: Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει το ελληνικό βέτο τόσο στην Ελλάδα όσο και στα Σκόπια;

Κ.Α.: Η άμεση επίπτωση όσον αφορά στα Σκόπια είναι ότι στην παρούσα φάση δεν θα ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Από εκεί και πέρα ήδη από το 1992 μέχρι σήμερα έχουν διπλωματικές σχέσεις με 160 κράτη, η πλειοψηφία των οποίων, και όχι όλα, έχει αναγνωρίσει αυτό το κράτος με το όνομα που επιθυμεί. Παραμένει η ίδια κατάσταση στην ουσία που υπήρχε μέχρι τώρα. Απλά η μη ένταξή τους στην παρούσα φάση, και τώρα περνάω στη δική μας πλευρά δεν επιλύει, την βασική διαφορά. Δηλαδή θα πρέπει να συνεχισθούν οι διαπραγματεύσεις για να βρεθεί λύση στο όνομα. Το ζήτημα είναι αν η άλλη πλευρά έχει διάθεση να συνεχίσει να διαπραγματεύεται ή αν αφήσει το χρόνο να κάνει τη δουλειά του. Βέβαια υπάρχει και το ζήτημα για πόσο η Ελλάδα θα μπορεί να ασκεί βέτο.

ΠτΘ: Δηλαδή η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να ξαναασκήσει βέτο;

Κ.Α.: Θεωρητικά αυτό είναι δυνατόν και όχι μόνο μία αλλά πολλές φορές. Το ζήτημα είναι τι πιέσεις διπλωματικές και πολιτικές θα ασκηθούν στη χώρα μας και κατά πόσο θα μπορέσει η χώρα μας να ανταποκριθεί σε αυτές τις πιέσεις.

ΠτΘ: Όπως όλα δείχνουν κ. Αντωνόπουλε το επόμενο χρονικό διάστημα η Ελλάδα θα πρέπει να έχει γερά νεύρα…

Κ.Α.: Αυτό είναι πιθανόν, αλλά είναι ένα ζήτημα πολύ συχνό στις διεθνείς σχέσεις, όταν μάλιστα υπάρχει μια διαδικασία επίλυσης μιας διαφοράς μέσω διαπραγματεύσεων.

ΠτΘ: Ο κ. Μπους υποστήριξε ότι συνιστά παράβαση της Ενδιάμεσης Συμφωνίας από την πλευρά της Ελλάδας η χρήση του βέτο. Ποια είναι η άποψή σας;

Κ.Α.: Η Ενδιάμεση Συμφωνία αφορά στη σύναψη σχέσεων καλής γειτονίας ανεξάρτητα από το αν έχει λυθεί το ζήτημα του ονόματος. Απλά εισάγει την υποχρέωση να συνεχισθούν οι διαπραγματεύσεις όπως ζητά η απόφαση 817 του Συμβουλίου Ασφαλείας του 1993 αλλά είναι δύο ξεχωριστές διαδικασίες κατά τη γνώμη μου. Η Ενδιάμεση Συμφωνία είναι μια προσωρινή συμφωνία έτσι ώστε να υπάρχουν ομαλές σχέσεις ενώ θα συνεχίζεται η διαδικασία επίλυσης του ζητήματος του ονόματος. Δεν νομίζω ότι είναι αλληλένδετα τα δύο. Υπάρχει βέβαια η επιλογή να ενταχθεί αυτή η χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ με το προσωρινό όνομα Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας αλλά αυτό δεν συνιστά λύση της διαφοράς και δεν έχει σχέση με τη διαδικασία επίλυσης της διαφοράς. Αυτό που ενδιαφέρει κυρίως τη χώρα μας είναι να λυθεί αυτή η διαφορά.

ΠτΘ: κ. Αντωνόπουλε, τελικά ούτε η Ουκρανία ούτε η Γεωργία εντάσσονται στο ΝΑΤΟ αλλά ούτε και τα Σκόπια μετά το βέτο της Ελλάδος. Μπορούμε να μιλάμε για αποτυχία της πολιτικής Μπους;

Κ.Α.: Νομίζω ότι οι επιδιώξεις της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένουν οι ίδιες και θα παραμείνουν οι ίδιες ανεξάρτητα από το ποιος είναι πρόεδρος. Απλά στην παρούσα φάση η παρούσα και απερχόμενη κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών λόγω των εκλογών του Νοεμβρίου ίσως δεν εκτίμησε σωστά τις περιστάσεις και ίσως δεν κατόρθωσε να πείσει ούτε την Ελλάδα να υποχωρήσει, αλλά ούτε και τους υπόλοιπους εταίρους στο ΝΑΤΟ να δεχθούν μία διεύρυνση προς ανατολάς εντάσσοντας την Ουκρανία και τη Γεωργία, διότι αυτό θα φέρει σε ευθεία αντιπαράθεση το ΝΑΤΟ με τη Ρωσία.

ΠτΘ: κ. Αντωνόπουλε, σας ευχαριστούμε πολύ.

Κ.Α.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.