Στην Ολομελεια του Αρειου Παγου ο γορδιος δεσμος της «Τουρκικης Ενωσεως»

ΑΘΗΝΑ:

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου καλείται «να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά», καθώς καλείται να κρίνει τα «καυτά» ζητήματα που γεννά η προσπάθεια διάλυσης του σωματείου «Τουρκική Ένωσις Ξάνθης» και το κατά πόσον αυτή συνάδει με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Όπως είχε προαναγγείλει ο ΠτΘ (στα Απαρατήρητα, πριν ένα μήνα), το Δ’ Πολιτικό Τμήμα του ΑΠ παρέπεμψε την υπόθεση στην Ολομέλεια, ως γενικότερου ενδιαφέροντος. Και αυτό γιατί «τίθενται ζητήματα σχετικά με την συνταγματικότητα των διατάξεων για τη διάλυση σωματείου όταν είναι αντίθετο προς την δημόσια τάξη και σχετικά με τη συμβατότητα της ρύθμισης απέναντι στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».

Η 1559/2003 απόφαση του Δ’ Τμήματος ΑΠ καλύπτει συνολικά 34 σελίδες και εκδόθηκε μόλις την περασμένη Παρασκευή (5/12/2003). Το όλο θέμα παραπέμπεται κατά πλειοψηφία (3-2) στην κρίση της Ολομέλειας του Ανώτατου Δικαστηρίου. Οι τρεις αρεοπαγίτες έκαναν δεκτή την εισήγηση του αρεοπαγίτη κ. Ν. Κασσαβέτη και ερμηνεύοντας διάφορες διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ (ελευθερία ένωσης και συνεταιρίζεσθαι, αρχή αναλογικότητας κλπ) κατέληξε ότι πρέπει να κριθεί από την Ολομέλεια η συνταγματικότητα των διατάξεων για την διάλυση σωματείων.

Αν και δεν διατυπώνεται ρητά στην απόφαση, σύμφωνα με πληροφορίες του ΠτΘ η πλειοψηφία των τριών δικαστών φέρεται να καταλήγει στην κρίση ότι γεννώνται συνταγματικά προβλήματα και εμμέσως δέχεται ότι δεν μπορεί να επιβληθεί η διάλυση του σωματείου ως μέτρο αναγκαίο σε μία δημοκρατική κοινωνία, ενόψει και της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στο Στρασβούργο και των διατάξεων που κατοχυρώνουν την ελευθερία της έκφρασης και της ανάπτυξης της προσωπικότητας.

Στη γνώμη των δύο δικαστών της μειοψηφίας (αντιπρόεδρος ΑΠ Σ. Πατεράκης, αρεοπαγίτης Γ. Βούλγαρης), η οποία καταλαμβάνει και το μεγαλύτερο μέρος της 34σέλιδης απόφασης, υποστηρίζεται η άποψη υπέρ της διάλυσης του σωματείου, γιατί «με τον τίτλο του αλλά και όσα αναφέρει στο καταστατικό του δεν συμβάλλει στην ειρηνική συμβίωση των πολιτών της περιοχής, που είναι αναγκαία για το γενικό καλό και των δύο ελληνικών κοινοτήτων, μουσουλμανικής και χριστιανικής». Από τη μειοψηφία επαναλαμβάνεται η διατύπωση του Εφετείου Θράκης ότι αν γίνει δεκτή η μη διάλυση του σωματείου, τότε «εγείρεται ανύπαρκτο μειονοτικό πρόβλημα». Ακόμα, η μειοψηφία τονίζει ότι οι διατάξεις για τη διάλυση σωματείου όταν παραβιάζεται η δημόσια τάξη είναι συνταγματικές και επισημαίνει ότι αντίθεση προς τη δημόσια τάξη υπάρχει όταν προσβάλλονται οι επικρατούσες στην Ελλάδα κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές, πολιτειακές, θρησκευτικές αντιλήψεις. Αφού κάνει αναφορά στη Συνθήκη της Λοζάννης και στην αναγνώριση μόνο θρησκευτικής (μουσουλμανικής) και όχι εθνικής μειονότητας, η μειοψηφία δέχεται ότι η επίκληση των αρχών του πλουραλισμού και της ενοχής σε μία δημοκρατική κοινωνία δεν απαλλάσσει το σωματείο από την υποχρέωση συμβολής στην ειρηνική συμβίωση και μη διατάραξης της εσωτερικής ασφάλειας.

Αφού δέχεται ότι απλές υπόνοιες για παράνομες προθέσεις του σωματείου δεν αρκούν για τη διάλυσή του, η μειοψηφία συμφωνεί με το Εφετείο Θράκης ότι είναι παράνομος ο σκοπός του και αντίθετος προς την ελληνική δημόσια τάξη, γιατί προβλέπει τη συμβολή του στη διάδοση μεταξύ των Τούρκων της Δυτικής Θράκης των πνευματικών, κοινωνικών και θρησκευτικών μεταρρυθμίσεων που προήλθαν από την τουρκική μεταπολίτευση.

Υπενθυμίζεται ότι η «Τουρκική Ένωσις Ξάνθης» συγκροτήθηκε από τη δεκαετία του 1920 και αναγνωρίστηκε από το Πρωτοδικείο Ξάνθης το 1946. Σαράντα χρόνια μετά (1985) κατατέθηκε αγωγή διάλυσής του από τον τοπικό νομάρχη, η οποία έγινε δεκτή και από το Εφετείο Θράκης, αλλά προ τριών ετών αναιρέθηκε από τον ΑΠ. Το Εφετείο Θράκης με νέα διορθωμένη απόφασή του ζήτησε τη διάλυση του σωματείου, με αποτέλεσμα η υπόθεση να επανεισαχθεί στον ΑΠ και να φτάσει (πλέον) για πρώτη φορά στην Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου. Είναι η πρώτη φορά που η Ολομέλεια θα ασχοληθεί με το ζήτημα της ονομασίας των «τουρκικών» σωματείων στη Θράκη και η απόφαση θα αποτελέσει μπούσουλα για τις μελλοντικές αποφάσεις των κατώτερων δικαστηρίων σε παρόμοια θέματα. Η συζήτηση στην Ολομέλεια ΑΠ δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί πότε θα διεξαχθεί.

Γιάννης Γιαγκίνης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.