«Σημερα ειναι πολυ πιο δυσκολο να παραξεις κατι το μοναδικο»

Ο Richard C. Andersen είναι Αρχιτέκτων Μηχανικός, ο αρχιτέκτων ανασκαφών της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Αποστολής στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών. Οι εργασίες εκεί ξεκίνησαν το 1931. Από το 1989, 18 ολόκληρα χρόνια, είναι παρών στο λίκνο της Δημοκρατίας. Στη διάρκεια των 75 χρόνων που βρίσκονται σε εξέλιξη οι εργασίες στην Αρχαία Αγορά έχουν υπάρξει τρεις αρχιτέκτονες μηχανικοί, ο κ. Richard C. Andersen είναι ο τρίτος στην σειρά. Ο πρώτος ήταν ο Ιωάννης Τραυλός, ο δεύτερος ο Ντίσμορ, ο γηραιότερος, που έγραψε και μια σπουδαία μονογραφία σχετικά με την αρχιτεκτονική και αναφέρεται πολύ συχνά ακόμη στις μέρες μας. «Είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία για να ασχοληθεί κανείς σε σχέση με το πάντρεμα της ιστορίας και της αρχαιολογίας.», δηλώνει για την Αρχαία Αγορά και παρατηρεί για τους σύγχρονους Έλληνες: «Έχουν μεγάλο κενό στο δομικό πλούτο της χώρας που ανήκει σε πιο πρόσφατες εποχές».

Ποια εργασία βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών;

Οι εκσκαφές γίνονται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Έχει παραχωρηθεί μια μικρή περιοχή και το κύριο ενδιαφέρον είναι στη λεγόμενη Ποικίλη Στοά. Αυτή τη στιγμή κατεδαφίζεται με πολύ μεγάλη προσοχή μια κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα, η οποία είναι χτισμένη πάνω από την περιοχή της εκσκαφής με τρόπο ώστε να μην δημιουργηθούν βλάβες, για να μπορέσει να συνεχιστεί η εκσκαφή.

Τι σας γοήτευσε σ΄ αυτή την ιστορία και εργάζεστε στο συγκεκριμένο μέρος επί δεκαοκτώ συναπτά χρόνια;

Η αγορά είναι ένας χώρος πολύ μεγάλων διαστάσεων, ο οποίος θεωρείται πάρα πολύ σπουδαίος από άποψη θεωρίας και αρχαιολογίας, γιατί συνδυάζει αυτά τα δύο στοιχεία. Είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία για να ασχοληθεί κανείς σε σχέση με το πάντρεμα της ιστορίας και της αρχαιολογίας. Επίσης, έχει και μια άλλη μοναδικότητα, αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον αρχαιολογικό πάρκο στο Κέντρο της Αθήνας. Έχει το πλεονέκτημα ότι τα τελευταία πενήντα χρόνια επωφελήθηκε από ένα σχέδιο για την αρχιτεκτονική τοπίου που έκανε ένας σπουδαίος αμερικανός αρχιτέκτονας και το οποίο υλοποιήθηκε και διαμόρφωσε τη σημερινή μορφή της αγοράς, ώστε να είναι επισκέψιμη και πάρα πολύ όμορφη. Υπήρχε μια περίοδος, πριν το 50, όπου η αρχαία αγορά ήταν μια περιοχή εκσκαφής και στην πραγματικότητα ήταν σαν τοπίο στο φεγγάρι, πολύ κατεστραμμένη. Τώρα με την παρέμβαση που έχει γίνει στην διαμόρφωση του τοπίου είναι ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον σημείο στο κέντρο της Αθήνας.

Πώς σχολιάζετε τον τρόπο, με τον οποίο οι σύγχρονοι Έλληνες αντιμετωπίζουν τον αρχαίο δομικό τους πολιτισμό;

Όσον αφορά τα αρχαιολογικά ευρήματα, τα μνημεία από την αρχαία εποχή είναι και πολύ γνωστά και τα σέβονται. Εκεί που υπάρχει μεγάλο κενό είναι στο δομικό πλούτο της χώρας που ανήκει σε πιο πρόσφατες εποχές. Για παράδειγμα, όλες οι πόλεις της Ελλάδας έχουν κάποιο δείγμα νεοκλασικών κτιρίων τα οποία είναι πολύ όμορφα, τα οποία δυστυχώς έχουν, είτε εγκαταλειφθεί είτε βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση. Έχουν αντικατασταθεί από τα πολυώροφα κτίρια, τις πολυκατοικίες οι οποίες μπορεί να εξυπηρετούν λειτουργικές ανάγκες, αλλά είναι σχεδόν απάνθρωπες στον τρόπο, με τον οποίο εντάσσονται στο περιβάλλον.

Πώς σχολιάζετε τη σύγχρονη αρχιτεκτονική δημιουργία;

Η εκτίμησή μου είναι ότι το προϊόν της αρχιτεκτονικής δημιουργίας των τελευταίων χρόνων είναι βελτιωμένο από άποψη της ανθρώπινης διάστασης και στην ποιότητα και στην λεπτομέρεια. Όταν εγώ σπούδαζα αρχιτεκτονική, γύρω στο 1969, η έμφαση κυρίως στην Αμερική ήταν στη δημιουργία μνημειωδών κατασκευών, οι οποίες αναφερόμενες στην ανθρώπινη κλίμακα, ίσως, είναι υπερβολικά καταπιεστικές σχεδόν απάνθρωπες. Δεν εντάσσονται εύκολα τα μνημειώδη κτίρια στην λογική της γειτονιάς, στην λογική της ανθρώπινης κλίμακας. Αυτό το πράγμα έχει εγκαταλειφθεί σε κάποιο βαθμό σήμερα και βλέπω μια σημαντική βελτίωση στην αρχιτεκτονική.

Οι αρχιτέκτονες της αρχαιότητας ήταν καλύτεροι;

Είναι πάρα πολύ δύσκολο να απαντηθεί με μία λέξη, αλλά σίγουρα στην αρχαία εποχή ο τυπικός αρχιτέκτονας ακολουθούσε κάποιο είδος ρυθμό. Οι αλλαγές που γινόντουσαν ήταν πάρα πολύ μικρές και πήρε πάρα πολλά χρόνια για να προκύψει μια αλλαγή στην μορφή των κτιρίων. Στη σημερινή εποχή έχουμε ουσιαστικά πετάξει όλους τους κανόνες. Ο καθένας εκφράζεται στην αρχιτεκτονική, όπως νιώθει και στην πραγματικότητα είναι πολύ πιο δύσκολο από ότι σε μια περίοδο που έχεις μόνον να ακολουθείς τους κανόνες. Είναι πολύ πιο δύσκολο να παράξεις κάτι το οποίο είναι μοναδικό, είναι ένα αρχιτεκτόνημα.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.