Σχολειο εργασιας

Επιστημονική Ημερίδα με θέμα «Το σχολείο εργασίας στη θεωρία και την πράξη» διοργανώθηκε την Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου στην Αλεξανδρούπολη, στις εγκαταστάσεις των Παιδαγωγικών Τμημάτων της Νέας Χιλής, με ομιλητές διακεκριμένους πανεπιστημιακούς καθηγητές. Η ημερίδα απετέλεσε επιστημονικό μνημόσυνο στον μεγάλο Έλληνα Παιδαγωγό Θεόδωρο Κάστανο, ο οποίος υπήρξε ιδρυτής του Διδασκαλείου Αλεξανδρούπολης και θεμελιωτής των παιδαγωγικών σπουδών στον θρακιώτικο χώρο.

Συνδιοργανωτές της επιστημονικής ημερίδας ήταν ο αναπληρωτής καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ) κος Καρακατσάνης Παναγιώτης, ο λέκτορας του ΠΤΔΕ κος Αθ. Καραφύλλης, η επίκουρος καθηγήτρια κα Β. Θεοδώρου, ο επίκουρος καθηγητής κος Παν. Γιαγκουνίδης, ο Προϊστάμενος του 3ου Γραφείου ΑΒάθμιας Εκπαίδευσης κος Απ. Λίτσικας και ο εκπαιδευτικός – λαογράφος κος Βραχιόλογλου.

Η διευθύντρια του Παιδαγωγικού Τμήματος καθηγήτρια κα Ταρατόρη ανέφερε «Η ημερίδα που είχε εξαιρετική επιτυχία, ήταν ένα αφιέρωμα στο Θεόδωρο Κάστανο και τα εβδομήντα χρόνια από τον θάνατό του. Το θέμα της ημερίδας είναι και ο τίτλος του πιο σημαντικού βιβλίου που συνέγραψε ο Θεόδωρος Κάστανος, ο οποίος ήταν ένας από τους εξαίρετους παιδαγωγούς, λειτούργησε για πρώτη φορά τη «Ζαρίφειο Ακαδημία», ως Διδασκαλείο και η προτομή του υπάρχει στο Πανεπιστήμιό μας. Είχε μετεκπαιδευτεί στη Γερμανία και έφερε τον καινούριο αέρα στην εκπαίδευση, εισάγοντας ένα πρωτοποριακό σύστημα, που αρνούνταν την απομνημονευτική ακροβασία των μαθητών, επιδιώκοντας ο μαθητής να μαθαίνει από την πράξη, δουλεύοντας μέσα από ομάδες. Εισήγαγε δηλαδή αυτό που τόσο χρόνια η Ελλάδα προσπαθεί να το πετύχει».

Εισηγητές της ημερίδας ήταν η Μαρία Τζάννη καθηγήτρια του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, με θέμα «Το Σχολείο Εργασίας στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης», ο αναπληρωτής καθηγητής του ΠΤΔΕ Θράκης Παν. Καρακατσάνης με θέμα «Οι φιλοσοφικές και κοινωνικο-πολιτικές προϋποθέσεις εμφάνισης του Σχολείου εργασίας», ο καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Χρ. Τσολάκης και η εκπαιδευτικός Ιλ. Κανδήρου με θέμα « Θεόδωρος Καστάνος: Πτυχές από τη ζωή και τη δράση του», ο παιδαγωγός Δ. Θωΐδης με θέμα «ο Θεόδωρος Κάστανος και η εκπαίδευση των δασκάλων», και ο λέκτορας του ΠΤΔΕ Θράκης με θέμα «Η αρθρογραφία του Θεόδωρου Κάστανου στο περιοδικό Σχολείο Εργασίας».

Η θεωρία του, «το σχολείο εργασίας», αντιλαμβάνεται τις σπουδές και την εκπαίδευση αρθρωμένη πάνω στην αρχή της αυτενέργειας και της εργασίας εκείνης, η οποία προωθεί και εξελίσσει το χέρι και το μυαλό. Δηλαδή, η εκπαίδευση θα πρέπει να αποσκοπεί στην πνευματική αλλά και χειρονακτική επιδεξιότητα του μαθητού, ο οποίος θα πρέπει να εκπαιδεύεται ελεύθερα, συμμετέχοντας στην μαθησιακή διαδικασία. Το παιδαγωγικό αυτό πρόταγμα, απαιτεί και μια άλλη μέθοδο διδασκαλίας, ο Κάστανος ήταν αυτός που πρότεινε την λεγόμενη ενιαία συγκεντρωτική διδασκαλία, σύμφωνα με την οποία ο δάσκαλος θα παρουσιάζει τα θέματα στους μαθητές, χωρίς ωρολόγιο πρόγραμμα με ξεχωριστά μαθήματα, αλλά τα θέματα που θα τίθενται προς συζήτηση θα εξελίσσονται από τους μαθητές και από τον δάσκαλο που θα συμμετέχει στη όλη διαδικασία κατά τρόπο καθοδηγητικό, οδηγώντας στο επόμενο γνωστικό αντικείμενο το οποίο θα συζητηθεί .

Οι μαθητές ανάλογα με το ενδιαφέρον τους και την προσοχή, που δείχνουν στο συγκεκριμένο θέμα συζήτησης, θα εξελίσσουν τα γνωστικά αντικείμενα σε ακολουθία. Μια επαναστατική ακόμη και σήμερα διδακτική μέθοδος, την οποία πρέπει να πούμε ότι, όπως και το σχολείο εργασίας, και ο άλλος μεγάλος δάσκαλος, Αλέξανδρος Δελμούζος, επιχείρησε να υλοποιήσει στο Βόλο με την ίδρυση τού Ανωτάτου Παρθεναγωγείου του Βόλου. «Το σχολείο εργασίας» αποτελούσε επιταγή των καιρών όσον αφορά την ίδρυσή του! Ο Δελμούζος, ο Κάστανος, όπως και ο Γληνός, γοητεύτηκαν από την προσωπικότητα του Στάινερ, του διακεκριμένου παιδαγωγού της Γερμανίας, που ήταν ο μετριοπαθής εισηγητής του σχολείου εργασίας στη Γερμανία. Θα υποτιμούσαμε όμως τον Κάστανο αν λέγαμε ότι εισήγαγε ένα σύστημα από την αλλοδαπή, γιατί «το σχολείο εργασίας» εμφανίστηκε ήδη κατά το πρώτο τέταρτο του εικοστού αιώνα στις ΗΠΑ, στη Γαλλία, στο Βέλγιο, την Ιταλία, τη Ρωσία, σ΄ όλες θα μπορούσαμε να πούμε τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η μεγάλη συνεισφορά του Κάστανου, στον τόπο και στο «σχολείο εργασίας», είναι ότι βάφτισε τις παιδαγωγικές αρχές του «σχολείου εργασίας» στην κολυμβήθρα του ελληνικού λόγου.

Τον ονομάζουμε κύριο εκπρόσωπο του «σχολείου εργασίας», γιατί ήταν ο μοναδικός, που επί δέκα συναπτά χρόνια προσπάθησε να υλοποιήσει τις αρχές του «σχολείου εργασίας» στη Βόρειο Ελλάδα. Στις προσπάθειες του αυτές, διεπίστωνε ποια προτάγματα μπορούσαν να υλοποιηθούν και ποια όχι. Έτσι αντλούσε από την πράξη, την θεωρία. Μπόλιαζε την θεωρία με την εμπειρία της πραγματικότητας και την διάνθιζε προκειμένου να την διοχετεύσει και πάλι προς τα παιδιά και την πραγματικότητα. Εφάρμοζε ένα μεγαλοφυές στη σύλληψή του σχέδιο και ο πρόωρος θάνατός του και ο χιμασμός του, έβλαψε τα γράμματα, έβλαψε την παιδεία, όχι μόνο του τόπου μας αλλά και όλης της Επικράτειας. Θα μπορούσα να μιλάω χρόνια για τον Κάστανο επειδή τα προτάγματά του και η σκέψη του κυριαρχούν εδώ σε μας».

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.