Σχεδιο Ελληνικο Μαρτυρολογιο, Ιστορια διωγμων των Ελληνων της ΕΣΣΔ

Στην Κομοτηνή παρουσιάστηκαν προχθές το δεύτερο και το τρίτο βιβλίο της σειράς «Ελληνική επιχείρηση»του συγγραφέα Ιβάν Τζούχα. Γεννημένος το 1952 στο χωριό Καράκοβα (σήμερα Ραζντόλνοε) της περιφέρειας του Ντονέτσκ, ο Ιβάν Τζούχα κατάφερε να σπουδάσει στο περίφημο «Λομονόσωφ» της Μόσχας. Είναι Διδάκτωρ Γεωγραφίας και έχει εκδώσει πάνω από 60 επιστημονικά δημοσιεύματα. Από το 1977 ζει το δικό του «μαρτύριο» αναζητώντας να μάθει και να καταγράψει την ιστορία των Ελλήνων στην πρώην Σοβιετική Ένωση. Πρόκειται για ένα τάμα στα θύματα της οικογένειάς του, τραγωδία παρόμοια με τις αμέτρητες που συναντά στα ταξίδια του σε πόλεις των πρώην δημοκρατιών της Σοβιετικής Ένωσης, από ανατολή σε δύση και από βορά στο νότο.

Το βιβλίο με τίτλο «Σχέδιο Ελληνικό Μαρτυρολογία» είναι το τρίτο κατά σειρά βιβλίο του συγγραφέα Ιβάν Τζούχα, στο οποίο καταγράφονται τα γεγονότα που αφορούν τους διωγμούς των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης επί του Στάλιν.

Πριν από δύο χρόνια ο συγγραφέας επισκέφθηκε την Αλεξανδρούπολη για να παρουσιάσει το πρώτο βιβλίο αυτής της σειράς με τίτλο «Ελληνική Επιχείρηση του ΝΚΒΝΤ- Συνέχειά της». Το βιβλίο αυτό αναφέρεται στην ιστορία των διωγμών που έγιναν κατά το έτος 1937. Εκείνη την περίοδο είχαν διωχτεί περίπου 22.000 Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης, ενώ εκτελέστηκαν περίπου 20.000. Οι περισσότεροι βρέθηκαν στα ελληνικά στρατόπεδα της Σιβηρίας, στην περιοχή Κολυμά, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους όπου το χειμώνα η θερμοκρασία άγγιζε τους μείον 55 βαθμούς.

Στο δεύτερο βιβλίο καταγράφεται η ιστορία των τριών απελάσεων που πραγματοποιήθηκαν το 1940. Κατά τα έτη 1942, 1944 και 1949 υποβλήθηκαν σε διωγμούς περίπου 63.000 Έλληνες από τη Γεωργία, την Κριμαία και την περιοχή του Κρασνοντάρ, τους οποίους έστειλαν στη Σιβηρία, στο Ουζμπεκιστάν, ενώ οι περισσότεροι στο Καζακστάν. Συνολικά, περίπου 90.000 Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης υποβλήθηκαν σε διωγμούς την περίοδο 1929-1949.

Αιτίες των διωγμών

Ο κάθε διωγμός οφείλονταν σε συγκεκριμένη αιτία. Ωστόσο, ως κοινό λόγο αναφέρουμε την τρομοκρατία των μπολσεβίκων στη χώρα του -που απευθυνόταν κατά όλων των λαών της Σοβιετικής Ένωσης- την οποία δεν τη γλίτωσαν ακόμα και οι Έλληνες. Πρέπει να τονίσουμε ότι οι Έλληνες ως λαός είχαν κάποιο συγκεκριμένο σύνολο αιτιών που ήταν καθαρά ελληνικός.

Ο πρώτος διωγμός έγινε με βάση περιουσιακά κριτήρια και όχι εθνικά και είχε στόχο τους πλούσιους ανθρώπους, μεταξύ των οποίων οι κουλάκοι. Το 1937 ακολούθησε ο δεύτερος διωγμός που είχε στόχο τους Έλληνες από την Ελλάδα, γιατί ο Στάλιν ήθελε να δώσει περισσότερη έμφαση στην Ελλάδα ως χώρα απʼ όπου θα μεταδιδόταν η φλόγα του κομμουνισμού προς άλλες χώρες. Εκείνη την εποχή στη Μόσχα ζούσαν πολλοί Έλληνες υπήκοοι, οι οποίοι προοριζόταν για αυτή τη διάβαση. Αλλά το 1935-36 στην Ελλάδα συνέβησαν δύο γεγονότα, τα οποία έβαλαν τέλος στα σχέδια του Στάλιν. Πρόκειται για την αποκατάσταση της μοναρχίας και τον ερχομό του Μεταξά στην εξουσία. Ο Στάλιν δεν είχε τη δυνατότητα να εκδικηθεί την Ελλάδα ως κράτος, ωστόσο μπορούσε να το κάνει μέσω των Ελλήνων που διέμεναν στη Σοβιετική Ένωση. Το 1942 έγινε η απέλαση των 8,5 χιλιάδων Ελλήνων από την περιφέρεια του Κρασνοντάρ, η οποία μπορεί να θεωρηθεί ως συνέχεια των διωγμών του 1937.

«Ψυχοφθόρα διαδικασία, την οποία δεν έχω το δικαίωμα

να μην ολοκληρώσω»

«Είναι μία ψυχοφθόρα διαδικασία, την οποία όμως δεν έχω τώρα το δικαίωμα να μην ολοκληρώσω», δηλώνει ο κ. Τζούχα. « Τώρα πολλοί έχουν μάθει για την έρευνα που κάνω και περιμένουν να μάθουν την αλήθεια, όπως έγινε με πολλούς Έλληνες από διάφορα μέρη, οι οποίοι δεν γνωρίζανε την τύχη των συγγενών τους».

Με πόνο αναφέρει ότι Μαρτυρολόγια έχουν εκδώσει οι Γερμανοί, οι Πολωνοί, οι Κορεάτες και άλλες χώρες που είχαν θύματα στην Σταλινική περίοδο. Ακόμα και η Ολλανδία, όταν έμαθε ότι υπήρξε ένας μόνο υπήκοός της σε γκουλάκ της περιοχής Κολυμά, στη Σιβηρία, έστειλε τηλεοπτικό συνεργείο για να κάνει ειδικό ρεπορτάζ. Σε αυτή την περιοχή, που ξεπαγώνει μόλις τρεις-τέσσερις μήνες το χρόνο, είχαν σταλεί και οι περισσότεροι Έλληνες. Οι κλιματολογικές συνθήκες στην περιοχή (με μείον 50 και 60 βαθμούς θερμοκρασίες το χειμώνα) είναι από μόνες τους αρκετές για να μην επιζήσει κανείς χωρίς θέρμανση και κατάλληλο ρουχισμό, δουλεύοντας στα «θανατηφόρα» ορυχεία του χρυσού. Κανείς, απʼ ό,τι λένε, δεν άντεξε εκεί περισσότερο από τέσσερις μήνες. Οι ζωντανοί-νεκροί που έμεναν μακάριζαν την τύχη τους. Θέρμανση δεν υπήρχε, με –50 βαθμούς Κελσίου το χειμώνα, ενώ η θερμοκρασία τους καλοκαιρινούς μήνες να μην ξεπερνά του πέντε βαθμούς. Όσοι πέθαιναν τους στοίβαζαν σαν ζώα και όταν μαζεύονταν πολλοί τους καίγανε.

Επιχείρηση εξόντωσης των

Ελλήνων από την ΝΚΒΝΤ

Όλα ξεκίνησαν την 11η Δεκεμβρίου του 1937, ημέρα που δόθηκε το πράσινο φως για την «ελληνική επιχείρηση» με την ντιρεκτίβα Νο 50215 της ΝΚΒΝΤ ( ΝΚΒΔ -την μετέπειτα ΚΓΒ) υπογεγραμμένη από τον διευθυντή Νικολάϊ Εζόφ. Η πρώτη επιχείρηση (διάρκειας τριών μηνών) ξεκίνησε ταυτόχρονα τη νύχτα της 15ης Δεκεμβρίου σε όλες τις δημοκρατίες της ΕΣΣΔ. Το 50% των Ελλήνων συνελήφθησαν τις πρώτες τρεις ημέρες, ο αριθμός των οποίων, σύμφωνα με πρόχειρους υπολογισμούς, ανέρχεται στις 25-30 χιλιάδες. Όπως είπε ο κ. Τζούχα πολλοί από τους συλληφθέντες εκτελέστηκαν τους πρώτους τρεις μήνες. Για παράδειγμα μόνο στην περιοχή του Ντονιέτσκ από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 5 Φεβρουαρίου του 1938 εξοντώθηκαν, χωρίς δίκη, 3.140 ελληνικής καταγωγής άτομα. Τους θάβανε σε ομαδικούς τάφους που ακόμα και σήμερα δεν έχουν βρεθεί. Οι υπόλοιποι στάλθηκαν κυρίως στα κάτεργα του θανάτου στην περιοχή Κολυμά, απ΄ όπου πέρασαν 2,5 εκατομμύρια Ρώσοι πολίτες από διάφορες εθνικότητες κατά την περίοδο 1934-1956.

Αφορμή για το διωγμό των Ελλήνων, αρχής γενομένης το 1937, στάθηκε η δικτατορία του Μεταξά , γεγονός αρκετό για να θεωρηθούν οι ομογενείς μας εχθροί της Σοβιετικής Ένωσης. Πολλοί δεν είχαν πάρει την Σοβιετική υπηκοότητα με την ελπίδα ότι θα τους δεχτεί η ιστορική πατρίδα, η οποία όμως δεν τους ήθελε, αφού τους θεωρούσε κομουνιστές. Μόνο 10.000 από τους περίπου 350.000 Έλληνες πήραν τελικά ελληνικά διαβατήρια και ήρθαν στην Ελλάδα. Ήταν η εποχή που μάνες χώριζαν από τα παιδιά τους, για να τους δώσουν την ευκαιρία να ζήσουν στα πατρογονικά εδάφη.

Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί η προσπάθεια που κατέβαλε ο τότε νεοδιορισμένος πρέσβης της Ελλάδας Δημήτρης Νικολόπουλος ο οποίος στις αρχές του 1938 προέβη σε έντονα διαβήματα προς τις αρχές σχετικά με τις συλλήψεις των ομογενών μας. Τελικά βρέθηκε νεκρός στις 8 Μαρτίου του ίδιου έτους. Η επίσημη ανακοίνωση του ΤΑΣΣ μιλούσε για «αυτοκτονία» λόγω ανίατης ασθένειας (καρκίνος στο στομάχι).

Ακολούθησαν και άλλα κύματα διώξεων ομογενών (1942-1944 Κριμαία περίπου 15.000 άτομα, 1949 Σοχούμι, Βατούμ, περίπου 20.000) κ.λπ. Οι συγγενείς των θυμάτων έμαθαν μόλις το 1957 για τις μαζικές εκτελέσεις κατά την Σταλινική περίοδο ακούγοντας τον Χρουστσόφ να μιλάει για αυτές στο 20ο συνέδριο του Κόμματος.

Μέχρι σήμερα ο Ιβάν Τζούχα έχει συγκεντρώσει υλικό για μερικές χιλιάδες άτομα, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί ταξίδια στο Μαγκαντάν, Μπελομορκανάλ, στη Δημοκρατία Κόμι, στα Ουράλια. Δίκτυο ανταποκριτών στη Ρωσία, Ουκρανία, Γεωργία, Ελλάδα, Καζακστάν συλλέγει μαρτυρίες διωχθέντων και των συγγενών τους. Ανεκτίμητο είναι το υλικό που έχει συλλέξει από διάφορα Αρχεία (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας, Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων, Υπουργείο Δικαιοσύνης, κινηματογραφικά και οικογενειακά αρχεία, μουσεία).

«Το αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι ένα βιβλίο -λεύκωμα, που θα περιέχει την πληρέστερη κατάσταση των θυμάτων που πέθαναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, εκτελέστηκαν, καθώς και αυτών που επιβίωσαν και γύρισαν στις εστίες τους», τονίζει ο Ιβάν Τζούχα. «Μια τέτοια μελέτη θα βοηθήσει να αποκατασταθούν πολλά ονόματα και τύχες, και το πιο βασικό, να αποκατασταθεί η ιστορική δικαιοσύνη απέναντι στον ελληνικό λαό».

Σημειώνεται ότι ο Ιβάν Τζούχα ασχολείται από το 1977 με την μελέτη της ιστορίας των Ελλήνων της ΕΣΣΔ. Το 1989-1992 τα έργα του για την ιστορία των Ελλήνων επανειλημμένως εκδίδονταν στην Ελλάδα και την Ουκρανία. Το πρώτο του βιβλίο στα ρωσικά, η «Οδύσσεια των Ελλήνων της Μαριούπολης» εκδόθηκε το 1993 και προκάλεσε ευρύτατο αναγνωστικό ενδιαφέρον. Ακόμα και σήμερα είναι η πληρέστερη μελέτη επί του εν λόγω θέματος. Το 2000 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα-χρονικό «Μιλάρ» («Μήλος»), για την τύχη μιας ελληνικής οικογένειας που υπέστη τα δεινά της απαλλοτρίωσης των γαιών της διώχθηκε και εκτοπίστηκε στο βορρά.

Ο.Μ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.