Προς υπογραφη η Μελετη Περιβαλλοντικων Επιπτωσεων;

Ημερίδα με θέμα «Σύγχρονες εξελίξεις και προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου Μεταλλευτικής και Μεταλλουργίας» πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 15 Μαΐου στην Αθήνα από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος μετά από πρόταση της Επιστημονικής Επιτροπής Ειδικότητας Μεταλλειολόγων Μηχανικών Μεταλλουργών.

Στην ημερίδα εκδήλωσε ενδιαφέρον συμμετοχής το ΤΕΕ Θράκης με εισήγηση την οποία παρουσίασε ο Λέκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Μεταλλειολόγος Μηχανικός κ. Τριανταφυλλίδης. Θέμα της εισήγησης «Η παραγωγή χρυσού με κυάνωση πετρωμάτων στη Μακεδονία και τη Θράκη». Στην ημερίδα παρέστη και ο γραμματέας της διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Θράκης κ. Σταύρος Τσάγκος, ο οποίος σε παρέμβασή του διευκρίνισε την αντίθετη στάση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Παραρτήματος Θράκης απέναντι στην ίδρυση μονάδων για την εξόρυξη χρυσού, αναπτύσσοντας τα θετικά και αρνητικά των επενδύσεων και τους λόγους που οδήγησαν το ΤΕΕ στη συγκεκριμένη θέση.

«Στόχος της παρέμβασης ήταν να δείξουμε ότι εμείς, ως Τμήμα Θράκης, νοιαζόμαστε για την ανάπτυξη της περιοχής γιατί η άποψη που επικρατούσε στην ημερίδα ήταν ότι για λόγους ανάπτυξης θα πρέπει να είμαστε θετικοί, χωρίς αυτό να βγαίνει ως συμπέρασμα, αλλά έμμεσα από τις εισηγήσεις. Μας ενδιαφέρει η ανάπτυξη της περιοχής, μόνο που κρίνουμε ότι τέτοιου είδους επενδύσεις τουλάχιστον τώρα δεν βοηθούν την ανάπτυξη έτσι όπως έχει χαραχθεί και με τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί», τόνισε ο κ. Τσάγκος.

Κατά τη διάρκεια της ημερίδας δεν ειπώθηκε τίποτα το καινούργιο που να ενδιαφέρει τις επενδύσεις. Τόσο η εισήγηση του κ. Τριανταφυλλίδη, όσο και οι εισηγήσεις των εταιρειών που ανέπτυξαν το θέμα της παραγωγής χρυσού στη Θράκη, εντάχθηκαν στην ενότητα «Περιβάλλον και Τοπικές Κοινωνίες». «Κατά την άποψή μας θα έπρεπε το θέμα να ήταν Περιβάλλον και Χρυσός. Δεν καταλαβαίνουμε για ποιο λόγο αυτή η επένδυση έχει σχέση μόνο με τις τοπικές κοινωνίες», αναρωτιέται ο κ. Τσάγκος.

Στο περιθώριο της ημερίδας, στην οποία συμμετείχαν πολλά στελέχη υπουργείων και εταιρειών, διέρρευσε η πληροφορία ότι η επένδυση του χρυσού στις Σάπες βαίνει προς υπογραφή. «Έχει ετοιμαστεί η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων και είναι προς υπογραφή από τους αρμόδιους υπουργούς. Εκτιμώ, βέβαια, ότι θα προχωρήσει μετά τη συνεδρίαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου που θα πραγματοποιηθεί στις 26 Μαΐου. Δεν γνωρίζουμε φυσικά τους όρους».

Φαίνεται πως το πολιτικό «όχι» της Ροδόπης στους γραφειοκράτες της Αθήνας δεν λέει τίποτα. Τι και αν ο Υφυπουργός κ. Καλαφάτης δήλωσε ότι, εφόσον οι τοπικές κοινωνίες δεν θέλουν το χρυσό, δεν θα γίνει. Το πολιτικό όχι δεν φθάνει. Ίσως εκείνο που χρειάζεται είναι η γενναία απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου, ώστε να απορριφθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Μήπως μπορεί να φαντασθεί κανείς την περιοχή μετά από είκοσι χρόνια, όταν οι εταιρείες αυτές θα έχουν ολοκληρώσει το έργο τους και θα φύγουν; Οι εκατόν είκοσι θέσεις εργασίας θα είναι το ελάχιστο τίμημα για την ολοκληρωτική καταστροφή της περιοχής. Γι΄ αυτό λέμε όχι στην καταστροφή της περιοχής από μία ανάλγητη και τριτοκοσμική διεργασία. Μία βόλτα στο Μαντούδι αρκεί για να γνωρίσουμε τι θα συμβεί και στην περιοχή μας μετά από λίγα χρόνια, αν αυτές οι εταιρείες προχωρήσουν. Είναι χρέος μας για τις επόμενες γενιές.

Α.Π.

“Κυάνωση και βιώσιμη ανάπτυξη”

Η κυάνωση αποτελεί εν μέρει μεταλλευτική και εν μέρει χημική δραστηριότητα Για να ληφθεί μία απόφαση για την τοποθέτησή της μέσα ή έξω από το πνεύμα της βιωσιμότητας (ΑΤΖΕΝΤΑ 21) θα πρέπει να γίνει ένας συγκερασμός περιβαλλοντικής αισθητικής χημείας και πολιτικού ρεαλισμού.

Περιβαλλοντική αισθητική

Εχει δικαίωμα η τωρινή γενεά να καταστρέψει μεγάλες εκτάσεις γης και να τις διασπείρει υπό μορφή χώρων τελμάτων με την προαναφερθείσα χημική διάσταση προκειμένου να παραχθεί ένα μέταλλο διακοσμητικών εφαρμογών και μόνον; Τι είδους κληρονομιά είναι αυτή για τις επόμενες γενεές και πώς αυτές θα επιβιώσουν;

Χημεία: Η λειοτρίβηση της γης δεν ελέγχεται από καμία συνολική επιστημονική θεώρηση Το λειοτριβημένο υλικό θα δεχθεί ακολούθως τρεις επάλληλες εκχυλίσεις. Η περιγραφή του τότε από πλευράς χημείας απλά είναι αδύνατη. Η εξάτμιση γιγαντιαίων ποσοτήτων υδροκυανίου είναι αναπόφευκτη. Η μόλυνση των νερών Θα αποφεύγεται με εγκλεισμό της αλεσμένης γης σε πλαστικές σακούλες (ιδέ γεωμεμβράνες). Οι εκροές όμως τοξικών μετάλλων από τους χώρους αυτούς με διαλυτοποίηση στο βρόχινο νερό απλά μετατίθεται στο προσεχές μέλλον (το αργότερο σε 15 περίπου χρόνια) σύμφωνα με τα δεδομένα διαπερατότητας των μεμβρανών και της αργιλικής επίστρωσης του πυθμένα τέλματος που αναφέρουν οι εταιρίες στις ΜΠΕ.

Πολιτικός ρεαλισμός

Η απόφαση για αδειοδότηση ανάλογων διεργασιών με καίριο δεδομένο τη μεγάλη γεωγραφική έκταση στην οποία θα επεκταθούν είναι προφανώς θέμα κυβερνητικό.

Είναι όμως τεράστια και η ευθύνη των τοπικών κοινωνιών να αποδεχθούν τη διαδικασία ελέγχοντας τη δυνατότητα αντίδρασης και κριτικής την οποία θα μπορούσαν να ασκήσουν στα προτεινόμενα να εφαρμοσθούν. Κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει τον άλλο. Σε καθεστώς διεθνοποίησης της ελληνικής οικονομίας μία ανάλογη διεργασία θα πρέπει να αποζημιώνει όλες τις επιπτώσεις της και να αφήνει κέρδη. Αφήνει;

Ολη η διαδικασία, εάν η μέθοδος τελικά εφαρμοσθεί, θα εξελιχθεί στα πλαίσια του Ν. 210/1 973 γνωστού ως “Μεταλλευτικός Κώδικας”. Ο νόμος αυτός καλύπτοντας αποκλειστικά και μόνον τη μεταλλειοκτησία (το “δικό μου μεταλλείο”) είναι πλήρως εναρμονισμένος στη λογική της “ανάπτυξης” δηλαδή στη λογική του 19ου και 20ου αιώνα κατά την οποία σε κάποιο βουνό θα γίνει μεταλλευτική επέμβαση εάν υπάρχει οικονομικό κίνητρο και μόνον (όφελος υπό το ελάχιστο κόστος). Η ιδιοκτησία γης στην επιφάνεια του εδάφους έρχεται σε δεύτερη μοίρα μια και τα εδάφη μπορούν να απαλλοτριώνονται αναγκαστικά, όταν ο ιδιοκτήτης δεν συναινεί σε πώλησή τους. Η αξία του φυσικού κεφαλαίου το οποίο απαιτείται να αναλωθεί και κατ’ επέκταση η αποζημίωσή του δεν αναφέρεται πουθενά στο νόμο αυτό. Η λογική αυτή έφερε τον άνθρωπο σε πολλές περιπτώσεις να εξαντλεί τη δυνατότητα της φύσης να του παρέχει πλέον αγαθά για την επιβίωσή του, όπως ακριβώς η κρινόμενη διαδικασία της κυάνωσης με την καταστροφή της γης σε μεγάλες εκτάσεις.

Ο 21 αιώνας όμως χαρακτηρίζεται πλέον ως ο αιώνας της “αειφόρου ανάπτυξης” δύο βασικές αρχές της οποίας είναι:

Ι. η πρόληψη για τη ρύπανση του περιβάλλοντος κατά την εκτέλεση των ανθρώπινων επεμβάσεων, και

2. η ανάλωση φυσικών πόρων θα πρέπει να γίνεται κατά τρόπο ώστε να διασφαλισθεί η επιβίωση των επερχόμενων γενεών

Η κυάνωση πετρωμάτων για παραγωγή χρυσού επομένως τις παραβιάζει βίαια και τις δύο.

Για να γίνονται επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον τέτοιας κλίμακας θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σοβαρά και η απαιτούμενη ανάλωση φυσικού κεφαλαίου, πέραν όλων των άλλων, για να διασφαλίζεται η επιβίωση και των επερχόμενων γενεών (όφελος με ελαχιστοποιημένη την ανάλωση φυσικού κεφαλαίου).

Υπάρχει επομένως κέρδος από την εφαρμογή της διαδικασίας αυτής και με ποιο τίμημα; Στην πλάστιγγα της κριτικής η πρόταση τονίζει την απασχόληση προσωπικού στη θετική πλευρά. Όλα τα άλλα δεδομένα όμως είναι απολύτως αρνητικά. Το όλο φάσμα έτσι της παραγωγικής διεργασίας της κυάνωσης χαρακτηρίζεται ως μη βιώσιμο (non sustainable) και είναι εκτός του πνεύματος της ΑΤΖΕΝΤΑ 21 την οποία υπέγραψε η ελληνική κυβέρνηση

Η θέση αυτή αποτελεί την αναπόφευκτη γενίκευση του Πνεύματος της πρόσφατης απόφασης του ΣτΕ για τη μεταλλουργία χρυσού της Ολυμπιάδας Χαλκιδικής με απόρριψη της απόφασης έγκρισης των Περιβαλλοντικών Όρων για τη λειτουργία της. Και αυτή με τη σειρά της ήταν στο πνεύμα ανάλογων αποφάσεων — προτάσεων του Ανώτατου Δικαστηρίου της Τουρκίας, της Κυβέρνησης της Τσεχίας, της Γερουσίας του Wisconsin ΗΠΑ και της Βουλής της Γερμανίας. Δεν θα αποτελούσε άραγε σωφροσύνη η σύμπλευση με το δεδικασμένο αυτό για ένα Θέμα το οποίο ήδη απασχόλησε τον κρατικό μηχανισμό επί 15 και πλέον χρόνια με μεγάλη οικονομική ζημία για το δημόσιο;

Επίλογος

Αν αποδεχθούμε την εισήγηση σημαίνοντα γεωλόγου στη διημερίδα Κομοτηνής του Περιφερειακού Τμήματος Θράκης του ΤΕΕ, οφιόλιθοι, μάρμαρα, γρανίτες, ηφαίστεια, μεγάλα ρήγματα είναι εν δυνάμει χώροι κοιτασμάτων χρυσού (συνδέονται με την υδροθερμική δραστηριότητα και βρίσκεις 5 /1 χρυσό σε κάθε σου βήμα). Απλά ολόκληρη η Μακεδονία και η Θράκη είναι κοίτασμα χρυσού, άρα απόβλητο της κυάνωσης. Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα, ώστε να ψάχνουμε σήμερα «πού δεν υπάρχει χρυσός για να αποφύγουμε την κυάνωση» και όχι «πού υπάρχει»). Αφού τεράστιες εκτάσεις γης χαρακτηρίζονται ως απόβλητο της κυάνωσης προκύπτει το ερώτημα «πού θα τοποθετηθούν».

Αν και τα πράγματα είναι τόσο απλά για την Ελλάδα, δυστυχώς περιπλέκονται και θα ενταθούν απρόβλεπτα στο άμεσο μέλλον με τα συμβαίνοντα στη γειτονική Τουρκία. Στην περιοχή της Περγάμου έχει ξεκινήσει το πρώτο μεταλλείο χρυσού με κυάνωση. Αντέδρασαν οι κάτοικοι της περιοχής, επιστημονικοί φορείς από την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη και οργανώθηκαν ημερίδες για την Παρουσίαση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της κυάνωσης με πρωταγωνιστή τον Ομότιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου του Μονάχου κ. F. Korte.

Η έκταση εμφάνισης όμως χρυσοφόρων εμφανίσεων, ανάλογων με τις προαναφερθείσες στην Ελλάδα, στην περιοχή της Ανατολίας είναι τεράστια. Όταν για Ελλάδα και Τουρκία ενδιαφέρονται να λειτουργήσουν μεταλλεία χρυσού εταιρίες της δυναμικότητας των RTZ, New Mont, Kinross κλπ αντιλαμβάνεται ο κάθε αναγνώστης ότι οι εταιρίες αυτές απλά ενδιαφέρονται για κάποιες χιλιάδες τόνους χρυσού, τις οποίες ίσως και να τις έχουν προεντοπίσει.

Δηλαδή στο μεταλλείο της Περγάμου (εκεί ξεκίνησε να αναπτύσσεται στη βορειοαιγαιακή ακτή η αθωότητα της κυάνωσης, αλλά μέσα σε ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα) έχει ξεκινήσει μία διεργασία η οποία επεκτεινόμενη (ποιος άραγε θα μπορούσε να την σταματήσει) θα αποτελέσει περιβαλλοντική βόμβα για ολόκληρη την ακτή του βόρειου Αιγαίου».

Αποσπάσματα από την εισήγηση του καθηγητή πανεπιστημίου Γ.Τριανταφυλλίδη στην ημερίδα που διοργάνωσε για τη μεταλλουργία και τη μεταλλευτική στην Αθήνα το ΤΕΕ

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.