Πρεπει να καθιερωθει στην πραξη η 9χρονη υποχρεωτικη εκπαιδευση

Με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη, τον υπεύθυνο της λειτουργίας των Κέντρων Στήριξης Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων συζητά σήμερα ο Παρατηρητής της Θράκης υποβάλλοντάς του συστηματικά όσες ερωτήσεις προέκυψαν για τη σκοπιμότητά του από την ώρα που εξαγγέλθηκε και ξεκίνησε, με αφορμή την ποικίλη μέχρι τώρα αρθρογραφία.

ΠτΘ: Κύριε Παπαγιαννάκη, να μιλήσουμε κατ΄ αρχήν για τα Κέντρα Στήριξης του Προγράμματος και για το ρόλο τους στην περιοχή, λαμβανομένου υπόψιν ότι ήδη λειτουργεί και αυτό της Κομοτηνής, αλλά και αυτό της Ξάνθης.

Π.: Τα Κέντρα Στήριξης του Προγράμματος έχουν ως ρόλο να είναι κάτι πιο μόνιμο σε σχέση με την προηγούμενη φάση του προγράμματος, κατά την οποία δεν υπήρχε κανείς εδώ. Ήταν ένα παράπονο που ακούγαμε πολύ συχνά, ότι δηλαδή δεν υπήρχε κανείς εκπρόσωπος κοντά στον τόπο που να μπορεί να παρέχει άμεση εξυπηρέτηση. Τα γραφεία της Αθήνας είχαν πολύ μεγάλο ρόλο, ωστόσο ήταν δύσκολη η επαφή.

ΠτΘ: Και ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος σας;

Λ.Π.: Εγώ είμαι διοικητικό στέλεχος του προγράμματος, απλά συντονίζω όλες τις ενέργειες εδώ. Δηλαδή όλοι οι συνεργάτες μας που έρχονται εδώ, όπως και ολόκληρο το νέο υλικό, περνούν από τα χέρια μου. Γνωρίζω ό,τι γίνεται γενικά και πρέπει να είμαι σε θέση να απαντώ σε τυχόν απορίες και ερωτήσεις, που μπορεί να προέρχονται είτε από τις εκπαιδευτικές είτε από τις πολιτικές αρχές.

ΠτΘ: Μια που ακούστηκαν όμως πολλά για αυτήν τη φάση του προγράμματος Φραγκουδάκη, – μερικοί μάλιστα διατείνονται ότι δεν γνωρίζουν επακριβώς τους στόχους του – ποιους εσείς θα περιγράφατε ως τέτοιους;

Λ.Π.: Επειδή το νέο σκέλος του προγράμματος αφορά κυρίως στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, στόχος είναι να μπαίνουν και τα παιδιά της μειονότητας στην 9χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση, να ολοκληρώνουν το γυμνάσιο, να μειωθεί η διαρροή από το δημοτικό στο γυμνάσιο, η οποία πλησιάζει ακόμη και το 70%. Ο κύριος στόχος του προγράμματος αφορά στην ελληνομάθεια, δηλαδή να μάθουν τα παιδιά καλύτερα και σωστότερα ελληνικά, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν, εκπαιδευτικά τουλάχιστον.

ΠτΘ: Στόχος λοιπόν του προγράμματος η ελληνομάθεια με την παραγωγή φανταζόμαστε πρότυπου υλικού, όπως αυτό που παρήχθη για τα παιδιά του δημοτικού που στηρίζεται στην αρχή ότι τα ελληνικά είναι για τους μουσουλμανόπαιδες δεύτερη γλώσσα και ακόμη υπηρετεί παιδαγωγικές αρχές, όπως αυτή του σεβασμού στη διαφορετική πολιτισμική πραγματικότητα που περιβάλλει τους μουσουλμάνους μαθητές. Για την παραγωγή του νέου αυτού παιδαγωγικού υλικού που θα διευκολύνει τους μουσουλμάνους μαθητές στις επιδόσεις τους στα μαθήματα που διδάσκονται στην ελληνική γλώσσα υπάρχουν νέα;

Λ.Π.: Στο Γυμνάσιο είναι λίγο διαφορετικά τα πράγματα. Ναι μεν στην Πρωτοβάθμια τα βιβλία είναι μόνο δικά μας και τα ενέκρινε το υπουργείο και αποτελούν πια επίσημα βιβλία, στο Γυμνάσιο όμως, όπως ξέρετε, υπάρχει και η δυνατότητα από τους καθηγητές να κάνουν επιλογή παράλληλου υλικού ή ενός άλλου βιβλίου. Εμείς χρησιμοποιούμε για την ώρα υλικό, το οποίο δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι ακριβώς βιβλίο. Ευελπιστούμε όμως να προετοιμάσουμε ένα τέτοιο υλικό για τα μαθήματα της λογοτεχνίας, της γλώσσας, της φυσικής και των μαθηματικών, ένα υλικό το οποίο να είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες παιδιών που δεν μιλάνε καλά ελληνικά και τα μαθαίνουν ως δεύτερη γλώσσα. Για την ώρα, αυτό το υλικό χρησιμοποιείται εκτός σχολείου, δηλαδή σ’ ένα διευρυμένο ωράριο και έχουμε ζητήσει την άδεια από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο όποιοι καθηγητές επιθυμούν να το χρησιμοποιούν και κατά τη διάρκεια του κανονικού ωραρίου.

ΠτΘ: Καλά λοιπόν τα νέα για την παραγωγή του νέου διδακτικού υλικού. Προσωπικά όμως φαντάζομαι επειδή όντως οι τάξεις σήμερα είναι πολυπολιτισμικές και επειδή από την άλλη οι δάσκαλοι, οι καθηγητές δεν έχουν το χρόνο να αναζητήσουν αλλά και να δημιουργήσουν πρωτότυπα υλικά για να καταφέρουν να λειτουργήσουν σε μια τέτοια τάξη, η παραγωγή υλικού που επιχειρείται μέσα από το πρόγραμμα θα έχει ιδιαίτερη χρηστική αξία. Για να αναφερθούμε λόγου χάριν στη λογοτεχνία, εκεί όπου το παιδί έχει πρόσθετες δυσκολίες γιατί δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνον τη δυσκολία της ελληνικής αλλά και την επιπρόσθετη των λογοτεχνικών τρόπων, του διαφορετικού ύφους κάθε συγγραφέα…

Λ.Π.: Της λογοτεχνίας είναι ιδιαίτερο το υλικό, δεν είναι κάτι συγκεκριμένο, χρησιμοποιούνται απλά τρόποι πρωτοποριακοί για να μάθουν τα παιδιά πιο καλά τα ελληνικά π.χ. η τελευταία επιμόρφωση που έγινε στη λογοτεχνία αφορούσε την διδασκαλία της ελληνικής μέσω των κόμικ.

ΠτΘ: Το υλικό απ’ ό,τι μέχρι τώρα κατανοήσαμε ήδη δοκιμάζεται στην πράξη…

Λ.Π.: Ναι, και συνέχεια προσαρμόζεται ανάλογα με τις παρατηρήσεις των καθηγητών γιατί δεν είναι μόνο οι δάσκαλοι που επιμορφώνουμε τώρα, είναι και οι καθηγητές διαφορετικών ειδικοτήτων, ο καθένας με τις δικές του ευαισθησίες.

ΠτΘ: Το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος ποιο είναι;

Λ.Π.: Η πρώτη φάση του προγράμματος τελειώνει το 2004, πριν τους Ολυμπιακούς, το καλοκαίρι της επόμενης χρονιάς θα επαναπροκηρυχθεί το πρόγραμμα και θα διαρκέσει μέχρι το 2006. Όταν ολοκληρωθεί, το υλικό που θα έχει παραχθεί θα υποβληθεί στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, το οποίο θα δώσει την άδειά του για να τυπωθεί, όπως έγινε και με την Πρωτοβάθμια.

ΠτΘ: Στα δύσκολα όμως ξανά… Στις αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν για το πρόγραμμα και καταγράφηκαν στο μειονοτικό τύπο, όχι ως άποψη της κοινωνίας αλλά ως ανησυχία των σχολιαστών, ήταν κάποιες που κατέγραφαν διαφωνίες για τη βελτίωση της ελληνομάθειας των παιδιών… Γιατί όμως αυτό; Στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στη Γαλλία λόγου χάριν, θα θεωρούνταν αδιανόητο κάποιος Γάλλος Αλγερινής καταγωγής να μην μπορεί να επικοινωνήσει στη γαλλική γλώσσα, και όχι μόνον στη Γαλλία αλλά και σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες… Στα δικά μας όμως … Κατά την άποψή σας, γιατί χρειάζεται ένας μουσουλμάνος να γνωρίζει και ελληνικά;

Λ.Π.: Ας ξεκινήσουμε από τα καθημερινά πράγματα. Για να κυκλοφορήσω στην πόλη, για να μπορέσω να συνεννοηθώ, να ζητήσω κατευθύνσεις, να αγοράσω τσιγάρα, οτιδήποτε καθημερινό, από το να πληρώσω λογαριασμούς μέχρι το να θέλω να βελτιώσω το μέλλον μου, πρέπει να μάθω τη γλώσσα που ομιλείται στη συγκεκριμένη κοινωνία. Και εφόσον ζω σε μια κοινωνία, στην Ελλάδα και επίσημη γλώσσα είναι τα ελληνικά, αν θέλω να προχωρήσω, δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Ειδάλλως φεύγω. Δεν το βλέπω παράλογο να θέλει κάποιος να ζήσει στην Τουρκία. Το να ζήσει εκεί και να κάνει τη ζωή του εκεί, δεν είναι καθόλου κακό. Ζήτημα επιλογής μόνον είναι Αν θέλει όμως να μείνει εδώ, δεν βρίσκω το λόγο γιατί να μην μάθει για να φτιάξει τη ζωή του και την άλλη γλώσσα, αυτή που μιλούν οι περισσότεροι.

ΠτΘ: Νομίζω ότι και εσείς έχετε την εμπειρία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας… Αλήθεια πόσες γλώσσες μιλάτε, σας πειράζει αυτό;

Λ.Π.: Εγώ μιλώ τρεις γλώσσες γαλλικά, αγγλικά και ελληνικά. Βεβαίως έχω γεννηθεί στη Γαλλία, επομένως η πρώτη μου γλώσσα είναι τα γαλλικά. Μιλάω τα γαλλικά σαν μητρική μου γλώσσα. Το ότι μιλώ τρεις γλώσσες ποτέ μου αυτό δεν με ενόχλησε, ούτε με έφερε σε δύσκολη θέση. Εξάλλου ποτέ δεν σκέφτηκα ότι ομιλώντας γλώσσες θα αποκτήσω ή θα απολέσω μια εκ των ταυτοτήτων μου.

ΠτΘ: Και αν η αντίδραση στην εκμάθηση της ελληνικής μεταφράζει παρελθούσα δυσφορία στο ελληνικό κράτος και συγχρόνως αναπαράγει το στερεότυπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, οι οποίες στο παρελθόν…

Λ.Π.: Νομίζω ότι αυτά τα θέματα στην εποχή που ζούμε και σ’ αυτό που οδηγούμεθα να γίνουμε σαν κοινωνία, δεν τίθενται πλέον ως ερωτήματα. Καταλαβαίνω τις δυσκολίες ανάμεσα στις δύο χώρες, γιατί έχουν παρελθόν μεγάλο, και συγκρούσεων, αλλά φανταστείτε αν μέναμε σ’ αυτά σε τι κατάσταση θα ήταν η Ευρώπη. Δηλαδή αν οι Γάλλοι και οι Άγγλοι ακόμα είχαν μείνει στον εκατονταετή πόλεμο, αν οι Γάλλοι και οι Γερμανοί είχαν μείνει στο Β΄ Παγκόσμιο, φανταστείτε ποιο θα ήταν το μέλλον. Τώρα δεν βλέπω το λόγο οι οποιεσδήποτε χώρες να μην δουν το μέλλον τους από κοινού.

ΠτΘ: κ. Παπαγιαννάκη, εσείς μιλάτε τρεις γλώσσες και δεν δυσκολεύεστε να επιχειρηματολογήσετε για την αξία της γλωσσομάθειας… Ζώντας όμως στον τόπο, πολλές φορές σχηματίζουμε την εντύπωση από δημοσιεύματα ιδιαίτερα, ότι στη μειονότητα πολλοί περισσότερο θα προτιμούσαν τα παιδιά τους να ομιλούν την αγγλική, ως δεύτερη γλώσσα παρά την ελληνική. Δεν ξέρω δε, αν διαβάζετε τα σχετικά με την ελληνομάθεια που επιδιώκει το πρόγραμμα στον μειονοτικό τύπο, αρκετά εκ των οποίων καταγράφουν το διαρκή φόβο μήπως μειωθούν οι ώρες διδασκαλίας στα τουρκικά, και ως εικασία απλώς, αλλά πάντως επανειλημμένα και συστηματικά τον καταγράφουν…

Λ.Π.: Προσωπικά γνωρίζω ότι όλοι υποστηρίζουν πως η πιο εύκολη ηλικία για να μάθει κανείς γλώσσες, είναι όταν είναι μικρός, μια τα παιδιά είναι σφουγγάρια και απορροφούν πολύ εύκολα. Πρέπει να είναι πραγματικά πολύ εύκολο για ένα παιδί να μάθει πολλές γλώσσες και αυτή η ευκαιρία που παρέχουμε εμείς για την εκμάθηση της ελληνικής είναι αξιόλογη.

Όσο για το ότι φαίνεται κάποιοι να προτιμούν τα αγγλικά έναντι της ελληνικής, όπως ισχυρίζεστε, θεωρώ ότι αυτό είναι χειρότερο και πιο επικίνδυνο. Τα αγγλικά έχουν εξαπλωθεί σε παγκόσμια γλώσσα, είναι η γλώσσα που έχει καπελώσει όλες τις υπόλοιπες. Όταν όμως έχουμε την ευκαιρία να μάθουμε δύο γλώσσες σε μια περιοχή όπου ομιλούνται και οι δύο γλώσσες γιατί να μην το κάνουμε και να επιλέγουμε μια τρίτη λύση, να μαθαίνουμε δηλαδή αγγλικά; Ωραία μάθαμε αγγλικά και τι έγινε; Δεν μπορούμε να τα μιλάμε μεταξύ μας.

ΠτΘ: Να κλείνουμε όμως με τις ενστάσεις. Εξάλλου, το κορυφαίο ζήτημα για τον τόπο και το μέλλον του, παρόλες τις διατυπούμενες ενστάσεις, είναι όλα τα παιδιά να μαθαίνουν γράμματα, ακόμη και στη δική μας περιοχή που παλιότερα, χριστιανοί και μουσουλμάνοι δεν έστελναν τα παιδιά τους στο σχολείο αντιμετωπίζοντάς τα ως εργατική δύναμη. Οι αριθμοί λένε ότι η νοοτροπία σήμερα άλλαξε. Ας ελπίσουμε αυτό να καταγραφεί και στους δείκτες και οι αριθμοί σε λίγο να λένε ότι όντως τα παιδιά δεν εγκαταλείπουν πλέον την εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση, και παρόλο που οι γονείς ενδεχομένως να είναι αγράμματοι, να επιθυμούν τα παιδιά τους να ξεφύγουν από τα περίκλειστα όρια της δικής τους κοινωνίας .

Λ.Π.: Ναι, νομίζω ότι πλέον σαν κοινωνία έχουμε καταλάβει ότι η εκπαίδευση είναι το μέλλον για όλα τα παιδιά όλου του κόσμου, όχι μόνο για τα δικά μας.

Βέβαια, συνήθως, από γονείς που δεν έχουν μάθει γράμματα, είναι δύσκολο να μάθουν και τα παιδιά. Καλό είναι ωστόσο να τους δίνουμε την δυνατότητα να μάθουν. Να μην τους αρνούμαστε αυτήν την ευκαιρία, να την εκμεταλλευόμαστε στο έπακρο.

ΠτΘ: Να ξαναγυρίσουμε στα του προγράμματος όμως… Μία του δράση αφορά στην επιμόρφωση των δασκάλων. Επί του θέματος της επιμόρφωσης, λοιπόν, ποια είναι τα νέα;

Λ.Π.: Νομίζω ότι στην επιμόρφωση πάνε καλά τα πράγματα. Στους δασκάλους της Πρωτοβάθμιας κάνουμε υποστηρικτική επιμόρφωση, δηλαδή συνεχίζουμε το προηγούμενο πρόγραμμα. Κάποιοι συνάδελφοι, οι οποίοι δεν είχαν παρακολουθήσει την προηγούμενη επιμόρφωση και συναντούν κάποιες δυσκολίες, λόγω των καινούριων βιβλίων, παρακολουθούν και αυτοί. Οι καινούριοι, οι νεοδιορισμένοι και οι αναπληρωτές επίσης έχουν ανάγκη από επιμόρφωση, βρίσκουν ότι τους βοηθάει η επιμόρφωση στη διδασκαλία. Και με τους καθηγητές έχουμε ξεκινήσει καλά, αλλά νομίζω ότι θα πρέπει να περιμένουμε λίγο ακόμα για να δούμε τα αποτελέσματα. Οι ίδιοι μας λένε ότι τους βοηθούν αυτές οι ενέργειες πολύ και ότι το υλικό που τους έχουμε δώσει είναι πολύτιμος αρωγός στη δουλειά τους. Και αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό για μας. Πάμε καλά δηλαδή και επειδή στην Δευτεροβάθμια είμαστε ακόμη στην αρχή, στο τέλος του χρόνου θα κάνουμε μια πρώτη αποτίμηση και θα κάνουμε την τελική αποτίμηση στο τέλος της πρώτης φάσης, το καλοκαίρι δηλαδή του επόμενου χρόνου. Αλλά νομίζω ότι τα «νέα»

από την επιμόρφωση είναι γενικά καλά.

ΠτΘ: κ. Παπαγιαννάκη για την εφ΄ όλης της ύλης συνομιλίας μας επί του προγράμματος Φραγκουδάκη και τη νέα του φάση, όπως το λέμε στον τόπο, σας ευχαριστούμε πολύ.

Λ.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Τ.Β.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.