«Ποιος ειπε οτι ο κ. Ερντογαν ειναι εναντιον του Κεμαλισμου;»

Σε μια πολύ ενδιαφέρουσα πολιτική αποτίμηση για το αποτέλεσμα των τουρκικών εκλογών προβαίνει μέσα από την σημερινή του συνέντευξη στον ΠτΘ, ο αναλυτής των ελληνοτουρκικών σχέσεων και δημοσιογράφος της «Ελευθεροτυπίας» Συμεών Σολταρίδης.

Σταθερή παράμετρος στην ανάλυση αυτού του εκλογικού αποτελέσματος που προκάλεσε ένα ευρύ κύκλο συζητήσεων σε ολόκληρο τον κόσμο, είναι ότι η ανάλυση για τα τεκταινόμενα στην γειτονική χώρα θα πρέπει να γίνεται με βάση τις σταθερές του δικού της πολιτικού συστήματος και όχι με βάση τα εσωτερικά μας ζητήματα.

Σε αυτή την βάση ο κ. Σολταρίδης επιμένει ότι το πολιτικό Ισλάμ δεν έχει καμιά σχέση με την «Σαρία» και με επιστροφή της Τουρκίας σε μια μη κοσμική κρατική αντίληψη.

Παράλληλα εκφράζει την αισιοδοξία του ότι ο κ. Ερντογάν θα προωθήσει τα ελληνοτουρκικά ζητήματα, ίσως και καλύτερα, όπως υποστηρίζει, από τον τρόπο που τα χειρίστηκε το παραδοσιακό πολιτικό κατεστημένο που καταψηφίστηκε με παταγώδη τρόπο σε αυτήν την εκλογική αναμέτρηση.

ΠτΘ: Τι σημαίνει το αποτέλεσμα των τουρκικών εκλογών; Τι επιπτώσεις θα έχει η άνοδος των Ισλαμιστών στην εξουσία;

Σ.Σ.: Στην Τουρκία επικράτησε και νίκησε το πολιτικό Ισλάμ. Και όταν αναφερόμαστε στο πολιτικό Ισλάμ, εννοούμε το Ισλάμ που έχει άμεση σχέση με τα μεγάλα οικονομικά τραστ, τα λεγόμενα «holdings», και με την μεταφορά του κεφαλαίου των επενδύσεων της Ανατολής στην Κωνσταντινούπολη, όπου βρίσκεται το κέντρο του τουρκικού εμπορίου και της οικονομίας. Με άλλα λόγια το κόμμα της «Ανάπτυξης και της Δικαιοσύνης» ναι μεν έχει την βάση του σε κάποια θρησκευτικά δεδομένα, όχι όμως φονταμενταλιστικά, αλλά πολιτικά και οικονομικά. Συνεπώς η Τουρκία όχι μόνο δεν θα «βάλει μαντίλα», αλλά θα δείτε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν θα κάνει τέτοια βήματα που θα μας προβληματίσουν όλους θετικά. Άλλωστε ποτέ το κόμμα αυτό δεν εναντιώθηκε στις συνταγματικές αλλαγές που έγιναν το καλοκαίρι στην Τουρκία με σκοπό να την φέρουν εγγύτερα στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Το «AKP» δεν είναι ένα Ισλαμικό κόμμα όπως θα το φανταζόμασταν στην Σαουδική Αραβία. Είναι ένα πολιτικό κόμμα με ορισμένες καταβολές θρησκευτικού περιεχομένου.

ΠτΘ: Πάντως οι ηγέτες όπως ο Ισμαήλ Τζεμ και ο Μεσούτ Γιλμάζ που έδωσαν μάχη για τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Τουρκίας καταποντίστηκαν και άρα οι ψηφοφόροι έστειλαν το δικό τους μήνυμα.

Σ.Σ: Ο Τζεμ καταποντίστηκε γιατί δεν είχε γραφεία μετά την Άγκυρα και όπως όλοι ξέρουμε η Τουρκία βρίσκεται και πέραν της Άγκυρας. Θέλω να πω ότι δεν είχε βάση στον λαό.

ΠτΘ: Πάντως, η ανατροπή του κατεστημένου στην Τουρκία δεν προήλθε από κάποιο σύγχρονο κόμμα είτε της σοσιαλδημοκρατίας είτε του φιλελευθερισμού, αλλά από ένα κόμμα με προφανείς θρησκευτικές αναφορές. Αυτό δεν αναδεικνύει έναν συντηρητισμό του πολιτικού συστήματος;

Σ.Σ: Ξεκινάμε από λάθος γωνία. Η Τουρκία δεν μπορεί να εξηγηθεί με τον ελληνικό τρόπο σκέψης. Θα πρέπει όλα αυτά να τα δούμε κάτω από την φύση των τουρκικών δεδομένων. Αυτή την στιγμή η Τουρκία είναι μια κοινωνία η οποία έχει κάποια συντηρητικά συστατικά. Μην αναζητούμε την απόλυτα σύγχρονη κοινωνία στο πρόσωπο της Τουρκίας.

ΠτΘ: Δεν είναι κάπως αντιφατικό το γεγονός ότι την πορεία προς την Ευρώπη με τις συνταγματικές αλλαγές που θεσπίστηκαν τον περασμένο Αύγουστο θα κλιθεί να τις υλοποιήσει ένα Ισλαμικό κόμμα;

Σ.Σ: Όχι! Διότι ο κ. Ερντογαν πιστεύει στο θρήσκευμα που τον εκφράζει, αλλά από την άλλη δηλώνει και ευρωπαίος. Οι Αμερικανοί αναλυτές χαρακτηρίζουν τον Ερντογάν ως μουσουλμάνο δημοκράτη. Αντιθέτως, νομίζω, ότι κανείς πολιτικός παράγοντας στην Τουρκία δεν θα μπορέσει να βάλει προσκόμματα σε ευρωπαϊκές επιλογές του Ερντογάν γιατί πολύ απλά, όλοι, εκτός από τους εθνικιστές, μιλούσαν για την ανάγκη του ευρωπαϊκού προσανατολισμού.

ΠτΘ: Υπάρχουν βέβαια και οι δικαστικές περιπέτειες του κ. Ερντογάν, που θέτουν ορισμένα ερωτηματικά για το τι μέλλει γενέσθαι. Έτσι δεν είναι;

Σ.Σ: Θα είναι πολύ γελοίο αν κλείσουν ένα κόμμα του 35%. Πιστεύω ότι ο Ταγίπ Ερντογάν θα συνεργαστεί με τον στρατό. Ο στρατός θέλει και εκείνος την Ευρώπη, χωρίς όμως να χάσει τα κεκτημένα του. Ο Κεμαλισμός αναλύεται από τον καθένα διαφορετικά στην Τουρκία. Ο καθένας τον αναλύει διαφορετικά, ανάλογα με τις ιδεολογικές και πολιτικές του καταβολές. Εμείς θα κάνουμε λάθος αν υποστηρίξουμε ότι ο Ερντογάν δεν είναι οπαδός του Κεμάλ. Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας όλες τις συνιστώσες για να καταλήξουμε στο προφίλ του νέου Τούρκου ηγέτη.

Εναντίον του Κεμαλισμού, σήμερα, τάσσονται μόνο οι ακραίοι οπαδοί του οθωμανισμού και αυτοί είναι μια πολύ μικρή μερίδα μέσα στην Τουρκία.

Άρα, σήμερα στην Τουρκία δεν αμφισβητείται το λαϊκό κράτος, ούτε υπάρχει περίπτωση να αμφισβητηθούν τα ανοίγματα που έγιναν προς την Ευρώπη.

Όσο για την μαντίλα που κάποιοι φοβούνται ότι θα επανέλθει στην Τουρκία, αυτό δεν πρόκειται να συμβεί, τουλάχιστον, για εκείνους που δεν την φοράνε. Δεν υπάρχει περίπτωση να εφαρμοστεί ποτέ η «Σαρία» στην Τουρκία!

ΠτΘ: Οπότε ποιες θα είναι οι αλλαγές που θα προκύψουν;

Σ.Σ: Αλλαγή βλέπω στον τρόπο αντιμετώπισης κάποιων θεμάτων. Δεν πιστεύω ότι θα φτάσουμε στα ακραία εθνικιστικά μοτίβα. Η Τουρκία θα πορευτεί στην ευρωπαϊκή της πορεία και επί των ημερών του Ερντογάν θα λυθούν πολλά προβλήματα και γιατί όχι να μην επιλυθεί και το θέμα του ανοίγματος της θεολογικής σχολής της Χάλκης! Θα υπάρξουν εξελίξεις καλές και για την χώρα μας, αν λάβετε υπόψη σας ότι τόσο ο κ. Σημίτης όσο και ο κ. Ερντογάν αναγνώρισαν στα πρόσωπα ο ένας του άλλου τον φερέγγυο συνομιλητή που θα οδηγήσει στην επίλυση των προβλημάτων που υπάρχουν ανάμεσα στις δύο χώρες.

ΠτΘ: Εκ των πραγμάτων, όμως, η υπόθεση της ελληνοτουρκικής φιλίας δεν άγγιξε και πολύ τους Τούρκους, γιατί αν τους άγγιζε, μπορεί να μην έπιανε ο κ. Τζεμ το 10%, αλλά δεν θα έπαιρνε και το 1% όπως τώρα. Δεν νομίζετε;

Σ.Σ: Ο κόσμος από αυτήν την ιστορία δεν πήρε τίποτα- και δεν θέλει να πάρει- γιατί πολύ απλά, πεινάει! Τον τελευταίο χρόνο ένα εκατομμύριο εργαζόμενοι απολύθηκαν από τα εργοστάσια που έκλεισαν. Ο κόσμος τιμώρησε το παραδοσιακό κατεστημένο γι΄ αυτούς τους οικονομικούς λόγους. Αυτό ψήφισε ο τούρκος πολίτης γι΄ αυτό και καταψήφισε, για παράδειγμα, τον Μεσούτ Γιλμάζ, που «ίδρωσε» για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας του. Τον πολίτη τον ενδιαφέρει να έχει ειρήνη και χρήματα για να μπορεί να ζει.

Δυστυχώς κάποιοι δεν το καταλαβαίνουν αυτό.

ΠτΘ: Δεν υπάρχει περίπτωση, δηλαδή, να γίνει επιθετικότερη η πολιτική της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα;

Σ.Σ: Γιατί να συμβεί αυτό; Μήπως όταν προκλήθηκαν οι μεγάλες κρίσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις κυβερνούσαν οι Ισλαμιστές; Αντιθέτως, κυβερνούσε πάντα το πολιτικό κατεστημένο που καταψήφισαν οι τούρκοι στις πρόσφατες εκλογές.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ

Σ.Σ: Και εγώ σας ευχαριστώ

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.