«Ποιησις σιωπωσα η ζωγραφικη,ζωγραφικη λαλουσα η ποιησις»

Αν έτσι περιγράφει ο Πλούταρχος την ποίηση, αυτή βρίσκει εκφραστή αγνό στη γραφίδα του ποιητή Σταύρου Μελισσινού, όπως με θέρμη και θαυμασμό υποστηρίζει και ο πεζογράφος, ιστορικός και κριτικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας Ευάγγελος Ρόζος. Με το πρόσφατο έργο του «Σταύρος Μελισσινός, ο ποιητής και ο φιλόσοφος» ανθολογεί και επιχειρεί ν’ αναλύσει καίριες ποιητικές στιγμές του ποιητή , δοκιμιογράφου και θεατρικού συγγραφέα.
Σκέψη διεισδυτική, παρατήρηση πνευματική και ηθική, τεχνική βγαλμένη από την πείρα της ζωής, ποίηση φιλοσοφική. Ο ποιητής αντικρύζει την ατέλεια του ανθρώπου και το ασήμαντο και σύντομο της ζωής, με κάποια, στο βάθος διακρινόμενη, απαισιοδοξία. Απαισιοδοξία, όμως, που από τα βάθη της αναδίδει ένα γνήσιο αίσθημα αγάπης και καλοσύνης για τον άνθρωπο. Η γλώσσα ανεπανάληπτης καθαρότητας. Το λεξιλόγιο του πλούσιου σε ωραία ουσιαστικά και επίθετα, καθώς και σε σύνθετες λέξεις που δίνουν ιδιαίτερη λάμψη στα υψηλά νοήματα. Η φράσις του: διαυγής, σύντομη, εναργής και ζωγραφική.
Έχοντας διαμορφώσει μια προσωπική του «κοσμοθεωρία» και μια ρευστή και κυμαινόμενη κοσμοαντίληψη, πετυχαίνει να μας την παρουσιάσει μέσα από την, κατά κανόνα λακωνική ποίησή του. Έτσι, λόγος και μήνυμα δένονται αρμονικά για να δώσουν ένα όχι μόνο κατανοητό, αλλά και αισθητικά ολοκληρωμένο αποτέλεσμα, με το γνωστό εύστοχο και καίριο λόγο του, ο ποιητής διεισδύει στην ουσία του θέματος του, παρουσιάζοντας το μ’ ένα πάντα νέο και απροσδόκητο τρόπο. Άλλοτε λυρικός και ηδύς, άλλοτε δριμύς και καυστικός, πετυχαίνει να μας κεντρίσει την προσοχή και να μας ξαφνιάσει. Η ειρωνεία του, η ευθύτητά του, μας κάνουν να χαμογελάσουμε, καμιά φορά , ενδόμυχα, αλλά περισσότερο να οικτίρουμε τους γύρω μας για τα όσα τους προσάπτει. Ναι, ο ποιητής ξέρει να γίνεται ο ίδιος σαρκαστής και οργίλος, όσο και μελιστάλαχτος και απαλός. Χειρίζεται το ίδιο καλά το φραγγέλιο, όσο και τη λύρα. Και όλα αυτά με τόλμη και παρρησία. Δεν πλαγιοδρομεί, δεν μασάει τα λόγια του, δεν παίζει με τις λέξεις και τα νοήματα. Είναι πάντοτε σαφής και διαυγής κι έχει ο λόγος του την κλασική εκείνη καθαρότητα σε συνδυασμό πάντα με την ευγένεια και την αίσθηση του μέτρου. Κι ενώ δεν χαρίζεται σε κανέναν και πουθενά, ξέρει να ‘ναι πάντα ευπρεπής και λεπτός, ευγενής και απλός.
Φυσικά, δεν είναι απ’ αυτούς τους στείρους και σχολαστικούς ηθικολόγους, τους υποκριτικούς και τους δήθεν περισπούδαστους. Αναγνωρίζει την ανθρώπινη μικρότητα και αδυναμία, την επισημαίνει, την στηλιτεύει , αλλά και συμφιλιώνεται μαζί της. Όπως συμφιλιώνεται και συνυπάρχει με όλα τα υπαρκτά και τα γήινα που περισσότερο θέλει να τα νιώσει και να τα καταλάβει, παρά να τα απορρίψει και να τα ανασκευάσει. Μ’ άλλα λόγια ο «παιδαγωγός» Μελισσινός λειτουργεί μέσα από την ποίηση που από την ίδια της τη φύση είναι καλή αγωγός, έμμεσα όμως πάντα, παιδαγωγικών μηνυμάτων. Το δέον και το πρέπον, η αλήθεια και η σωστή άποψη, προκύπτουν αβίαστα μέσα από την ποίηση, γι’ αυτό και δεν είναι ποτέ και σε καμιά περίπτωση ποίηση στρατευμένη. Άλλωστε ο ποιητής απεχθάνεται βαθύτατα τις προκρούστειες λύσεις τις προκατασκευασμένες αλήθειες, την πολιτική ή όποια άλλη σκοπιμότητα. Έτσι, συνήθως , περιορίζεται σε επισημάνσεις και καίριες οριοθετήσεις.
Όσο αληθεύει πως το «νοσηρό» και το παρακμιακό είναι μόνιμος στόχος του, άλλο τόσο είναι γεγονός πως διψάει για τις υψηλές ανατάσεις, λυρικές και συναισθηματικές εξάρσεις. Συνήθως ο λυρισμός του αγκαλιάζεται με τον στοχαστή και τον υψηλό λογισμό.
Ο φιλόσοφος εκλύει τον ποιητή και ο ποιητής φιλοσοφεί λυρικά και προβληματίζεται με τον ποιητικά δοσμένο λόγο.
Από τη άποψη των ερεθισμάτων και των κεντρισμάτων, δυο είναι , σε γενικές γραμμές, οι πηγές απ’ όπου αντλεί τα θέματα και τις εμπνεύσεις του. Από τη μια μεριά το καυτό σήμερα με όλες τις μιζέριες, τις μικρότητες και αντιφάσεις του από την άλλη το διαχρονικό χθες. Οι μεγάλες ιδέες και οι αιώνιες αξίες της στόχασης, η Ελλάδα και η αρχαιότητα.
Το συγκεκριμένο μελέτημα δομείται αναδεικνύοντας τον ποιητή και το έργο του μέσα από τις βασικές του κατευθύνσεις. Τα μηνύματά του υπαρξιακά και υψηλά. Το μεταφυσικό στοιχείο σε περίοπτη θέση μαζί με την αμφιβολία και τον σκεπτικισμό. Το φυσιολατρικό στοιχείο σμιλεμένο μαζί με το πατριδολατρικό. Και η φιλοσοφία αγγίζει ακόμη και αυτήν την αποστολή του ποιητή και του έργου του.
Ο Σταύρος Μελλισσινός, ο πάντα νέος και διαχρονικός, ο επίκαιρος και αποκοντά ο νεότροπος και ο κλασικός, ο χοϊκός και θεϊκός, ο ερωτικός και ο ιδεαλιστής, ο σαρκαστής, αλλά και ο τρυφερός βάρδος της ζωής.
Μ’ άλλα λόγια, ο ποιητής ξεκινάει για τις λυρικές του πτήσεις, πατώντας γερά στη γη. Ελέγχει τις συγκινήσεις του και περιορίζει στο ελάχιστο τις συναισθηματικές του εξάρσεις. Είναι από τη απόψη αυτή , ιδιότυπα εγκεφαλικός, όσο και διανοητικά ώριμος. Η σκέψη ελέγχει την έμπνευση κι ο στοχασμός κατευθύνει το λόγο. Έτσι συνταιριάζεται σ’ αυτόν ο αυθορμητισμός και η λυρική έξαρση με τη νηφάλια διατύπωση και την ελεγχόμενη απογείωση.

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.