«Πιστευω οτι ο Ερντογαν θα κερδισει τις εκλογες»

Στις 22 Ιουλίου θα στηθούν οι κάλπες για τις βουλευτικές εκλογές στην Τουρκία και όλα δείχνουν εκλογή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, το Κόμμα του Φωτός (AKP) δεν θα μπορέσει να έχει την απαιτούμενη πλειοψηφία για την εκλογή προέδρου και θα συνεργαστεί με τους εθνικιστές. Η κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους στην παρούσα φάση, για μια πιθανή μικρής κλίμακας πολεμική σύρραξη στα σύνορα με το Ιράκ και ο τουρκικός στρατός έχει τεθεί ήδη σε κατάσταση ετοιμότητας. Από την άλλη, αξιωματούχοι του κόμματος της αντιπολίτευσης διαμαρτύρονται για την αποστολή παρατηρητών από το Συμβούλιο της Ευρώπης για τις εκλογές της προσεχούς Κυριακής. Το Συμβούλιο της Ευρώπης από την πλευρά του αναφέρει ότι η αποστολή παρατηρητών γίνεται στις χώρες οι οποίες παρακολουθούνται για την προσχώρηση στις δημοκρατικές αρχές.

Τον βουλευτή Ροδόπης Ιλχάν Αχμέτ συναντά σήμερα ο ΠτΘ, για να συνομιλήσει μαζί του για τις επικείμενες εκλογές στην Τουρκία…

Ας τον παρακολουθήσουμε…

ΠτΘ: κ. Ιλχάν, λίγο πριν τις εθνικές εκλογές και υπό το βάρος των εκρήξεων και τις δολοφονίας του ανεξάρτητου τούρκου βουλευτή πώς διαμορφώνεται η πολιτική κατάσταση στην Τουρκία;

Ι.Α.: Πιστεύω ότι η Τουρκία περνά τη δυσκολότερη περίοδο στη μεταβατική ιστορία της. Η εκλογική διαδικασία έχει επικεντρωθεί στο εξής δίλημμα: «Προτιμάτε κοσμικό ή ισλαμικό κράτος;». Είναι ένα δίλημμα που αντιμετωπίζει ο ελληνικός λαός και που, κατά την άποψή μου, είναι ψευδέστατο. Δεν νομίζω ότι το κόμμα του Ταγίπ Ερντογάν έχει πρόθεση ν’ αλλάξει το Σύνταγμα της χώρας και να άρει την κοσμικότητα του κράτους. Από εκεί και έπειτα, όμως, υπάρχει μια πόλωση σήμερα μεταξύ κεμαλισμού και ισλαμισμού. Πιστεύω ότι είναι σημαντικό για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή να υπάρχουν στην εξουσία δημοκρατικά κόμματα, ανεξάρτητα από το ποιος θα νικήσει. Το θέμα είναι να συνεχισθεί η ευρωπαϊκή ένταξη της Τουρκίας, να ενταχθεί η Τουρκία στην Ε.Ε., να συνεχισθεί ο εκδημοκρατισμός στην περιοχή αυτή για το συμφέρον και των δύο χωρών.

ΠτΘ: Επηρεάζει άμεσα το αποτέλεσμα των τουρκικών εκλογών τις ελληνοτουρκικές σχέσεις;

Ι.Α.: Πιστεύω πως σε ένα μεγάλο βαθμό ναι, αν και στα μεγάλα ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών υπάρχουν πάγιες θέσεις μεταξύ των κρατών ή των κυβερνήσεων, παρά ταύτα όμως, κάθε κυβέρνηση βλέπει από μια συγκεκριμένη οπτική γωνία την επίλυση των προβλημάτων. Μέχρι τώρα η τωρινή κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή σε συνεργασία μ’ αυτή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν δείξει καλή πρόθεση προς την επίλυση των ζητημάτων.

Για παράδειγμα θα αναφέρω την πρόσφατη συμφωνία στη Βουλή Ελλάδας – Τουρκίας για την καινούρια γέφυρα στους Κήπους, της οποίας τον προϋπολογισμό αναλαμβάνουν δύο χώρες και ένα μέρος το Ευρωπαϊκό Ταμείο, που θα βοηθήσει τις εμπορικές συναλλαγές και γενικότερα τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών.

Από τα σύνορα που δεν περνούν οι στρατοί περνούν οι οικονομίες. Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι η δρομολόγηση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης μεταξύ Αλεξανδρούπολης – Σμύρνης και παραλίων. Τρίτον, η τεράστιας σημασίας ενεργειακή συμφωνία φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών, που στρατηγικά δείχνει την καλή πίστη μεταξύ των δύο κυβερνήσεων για εμπέδωση της ελληνοτουρκικής φιλίας. Τέταρτο, θα αναφέρω την εξαγορά τουρκικής τράπεζας από την Εθνική Τράπεζα Ελλάδας, παρά τις τεράστιες πιέσεις που δέχθηκε ο Τούρκος Πρωθυπουργός στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση και είναι ένα ισχυρό έρεισμα της αντιπολίτευσης αυτή τη στιγμή το πώς και γιατί επετράπη η Εθνική να μπει στην τουρκική αγορά, όπως βέβαια και η λειτουργία της Αγροτικής Τράπεζας – όχι εξαγορά όμως – στην Αθήνα και στην Κομοτηνή, προκειμένου να γίνονται εμπορικές συναλλαγές.

ΠτΘ: Αντιδράσεις στην Τουρκία προκαλεί η παρουσία παρατηρητών από την Ε.Ε. στις εκλογές. Ποια είναι η άποψή σας;

Ι.Α.: Θεωρώ ότι παρατηρητές κατά τη διάρκεια εκλογών σε μια δημοκρατική χώρα μπορεί να υπάρχουν. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να προκαλεί ανησυχία αυτό. Και στην ιστορία της Ελλάδας υπήρξαν παρατηρητές και στις επόμενες εθνικές εκλογές είναι δυνατόν να παραβρίσκονται. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει έλλειμμα δημοκρατίας ή νόθευση των εκλογών.

ΠτΘ: Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας σε περίπτωση που κερδίσει ο Ταγίπ Ερντογάν και ποια σε περίπτωση που κερδίσει το κόμμα του Ντενίζ Μπαϊκάλ και με κάποιο άλλο κόμμα σχηματίσει κυβέρνηση;

Ι.Α.: Από τα δηλωθέντα αντιλαμβάνομαι ότι, σε περίπτωση που κερδίσει το κυβερνών κόμμα και σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, η προοπτική ευρωπαϊκής ένταξης της Τουρκίας θα συνεχίσει με μεγάλους και ταχύτατους ρυθμούς. Πιστεύω ότι μετά την καθαρή εκλογική του νίκη θα συνεχισθεί αυτή η προσπάθεια και περισσότερο δυναμικά. Αλλά και στην αντίθετη περίπτωση που κερδίσει η αντιπολίτευση και σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού και πάλι πιστεύω ότι είναι μονόδρομος η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας. Βέβαια, κάποια μικρότερα κόμματα έχουν αντίθετη άποψη περί του θέματος αυτού και βάζουν κάποια προσκόμματα. Αυτά τα μικρά όμως κόμματα, βάσει των δημοσκοπήσεων, δεν θα έχουν ισχυρή παρουσία για να αποτρέψουν αυτήν την πορεία, η οποία ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια. Η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας πρέπει να συνεχίσει.

ΠτΘ: Είναι γνωστό ότι το κόμμα του κ. Μπαϊκάλ μπλόκαρε την υποψηφιότητα του κ. Γκιουλ για την προεδρία προβάλλοντας τις ανησυχίες του για το ισλαμικό παρελθόν του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών. Σήμερα αποδέχεται την πρόταση του πρωθυπουργού για συναίνεση όσον αφορά στην αναζήτηση για την τουρκική προεδρία. Πώς κρίνετε την εξέλιξη;

Ι.Α.: Είναι θετική. Ο θεσμός του Προέδρου της Τουρκικής Δημοκρατίας στην Τουρκία έχει περισσότερο αυξημένες αρμοδιότητες σε σύγκριση με την Ελλάδα, επειδή είναι η κορυφή της πολιτικής ηγεσίας. Στο θέμα αυτό πρέπει να ακολουθηθεί ο συναινετικός τρόπος εκλογής του. Βέβαια, αν εκλέγεται από το λαό τότε πλέον φεύγουμε από την κοινοβουλευτική δημοκρατία και οδηγούμαστε στην προεδρευόμενη ή στην μισοπροεδρευόμενη, όπως στη Γαλλία, αλλά θεωρώ ότι η συναινετική λύση είναι αυτό που ζητούν οι πολίτες. Θεωρώ ότι οι πολίτες της Τουρκίας ζητούν συναίνεση ως προς το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας.

ΠτΘ: Η Βουλή που θα προκύψει από τις εκλογές της 22ας Ιούλη θα εκλέξει τον Πρόεδρο. Η επόμενη εκλογή Προέδρου μπορεί να γίνει απευθείας από το λαό. Είσθε υπέρ της εκλογής από το λαό;

Ι.Α.: Προσωπικά είμαι υπέρ της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ο Πρόεδρος να εκλέγεται από τη Βουλή, για να μην υπάρχει αντιπαράθεση και σύγκρουση αρμοδιοτήτων. Βέβαια, αν προχωρήσει μια συνταγματική μεταρρύθμιση ως προς τη δομή του πολιτεύματος, τότε σαφέστατα μπορεί να γίνει η εκλογή απ’ ευθείας από το λαό, εφόσον όμως έχει προκαθορισμένες αρμοδιότητες. Αυτή τη στιγμή προσωπική μου άποψη είναι να εκλέγεται μέσω της Βουλής ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος βέβαια στην Τουρκία έχει πολλές αρμοδιότητες. Επειδή έτυχε να σπουδάσω στην Τουρκία, γνωρίζω πολύ καλά το θέμα. Ο Πρόεδρος είναι ο θεματοφύλακας του πολιτικού συστήματος, έχει το δικαίωμα veto σε όλα τα νομοσχέδια, έχει αρμοδιότητες να διορίζει στρατιωτικούς και σε όλα τα σώματα ασφαλείας, όπως και τους δικαστές, αρμοδιότητες δηλαδή που αντιστοιχούν στο ελληνικό σύστημα διακυβέρνησης με αυτές των υπουργών και της κυβέρνησης.

ΠτΘ: Είναι τελικά ήττα των κεμαλιστών το γεγονός ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο άνοιξε το δρόμο για την άμεση εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από το λαό, πιθανόν έπειτα από σχετικό δημοψήφισμα;

Ι.Α.: Όχι, δεν είναι ήττα των κεμαλιστών, διότι το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάσισε το εξής απλό: Μόνο μια εθνική αντιπροσωπεία μπορεί να αποφασίσει για οποιαδήποτε μεταρρύθμιση και μεταβολή συγκεκριμένου άρθρου του Συντάγματος για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ποια άρθρα δεν μπορούν να αναθεωρηθούν το προβλέπει το ίδιο το σύνταγμα. Μέσα σ’ αυτά τα μη αναθεωρητέα δεν είναι αυτό που αφορά στο πολιτειακό σύστημα.

ΠτΘ: Στην Τουρκία όμως, κ. Ιλχάν, η μάχη μεταξύ κεμαλιστών και ισλαμιστών λίγες ημέρες πριν τις εκλογές καλά κρατεί και πυροδοτεί το προεκλογικό κλίμα…

Ι.Α.: Υπάρχει έντονη διαμάχη, η οποία όμως, κατά την άποψή μου, δεν είναι σωστή. Σήμερα τα κόμματα οφείλουν ενώπιον του λαού να αποδείξουν ότι έχουν πρόγραμμα και όραμα και μπορούν να καταθέτουν προτάσεις για καλύτερη διακυβέρνηση. Η ιδεολογική διαμάχη μεταξύ των κομμάτων στην Ε.Ε. έχει ξεπερασθεί. Τα περισσότερα κόμματα πλησιάζουν το ένα το άλλο. Υπάρχουν βέβαια διαφορετικές φιλοσοφίες για επίλυση ζητημάτων, αλλά όχι σε αυτή τη βάση. Η άποψη ότι ο κεμαλισμός είναι εναντίον του Ισλάμ και άρα πλησιάζει το Μαρξισμό ή κάποια άλλη φιλοσοφία είναι λανθασμένη. Αυτό πρέπει να αποτραπεί. Δεν βοηθά αυτό στην επίλυση των καθημερινών προβλημάτων του απλού Τούρκου πολίτη. Δεν είναι αυτό που ζητά ο απλός Τούρκος πολίτης, ο εργάτης, ο επιχειρηματίας, ο στρατιωτικός. Ο απλός Τούρκος πολίτης, ο εργάτης, ο επιχειρηματίας, ο στρατιωτικός ζητά ένα καλύτερο αύριο και συνέχιση της ευρωπαϊκής ένταξης της Τουρκίας για τα παιδιά και τη χώρα του. Πιστεύω βαθιά στη δημοκρατία και στην Ε.Ε. και θεωρώ ότι μέσα σ’ αυτή τη λογική και σ’ αυτό το πλαίσιο πρέπει να λειτουργούν τα κόμματα της Τουρκίας, αλλά και της Ε.Ε. και της Ελλάδας.

ΠτΘ: Θα κερδίσει τις εκλογές ο κ. Ερντογάν;

Ι.Α.: Πιστεύω ότι θα τις κερδίσει.

ΠτΘ: Θα μπορέσει ο κ. Ερντογάν να συγκεντρώσει την απαρτία των 367 βουλευτών που απαιτείται για την εκλογή Προέδρου ή θα οδηγήσει την Τουρκία σε νέα κρίση;

Ι.Α: Αυτό θα φανεί την Κυριακή. Πιστεύω, όμως, ότι μετά τις δηλώσεις του κ. Μπαϊκάλ θα οδηγηθούμε σε συναινετική λύση, προκειμένου να ισορροπήσει το πολιτικό σύστημα στη γείτονα και φίλη χώρα.

ΠτΘ: Μια ιδιαιτερότητα της τουρκικής εκλογικής νομοθεσίας αφορά στους ανεξάρτητους βουλευτές, οι οποίοι, για να εκλεγούν, δεν απαιτείται το 10% που απαιτείται για τα κόμματα. Σήμερα οι υποψήφιοι είναι 700 και, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, θα εκλεγούν 30 συγκεντρώνοντας έναν αριθμό ψήφων. Ποιο ρόλο μπορούν να παίξουν στη νέα βουλή;

Ι.Α.: Βάσει του τουρκικού εκλογικού νόμου, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες συμβαίνει, δίνεται η δυνατότητα σε υποψηφίους ανεξάρτητους να εκλέγονται στη βουλή χωρίς περιορισμούς ποσόστωσης. Στην Ελλάδα υπάρχει δυστυχώς το ποσοστό υπάρχει και ως προς τους ανεξάρτητους και ως προς τα κόμματα. Από αυτή την άποψη, ο εκλογικός νόμος της Τουρκίας είναι σωστός. Ως ανεξάρτητοι βουλευτές, επειδή δεν υπάρχει κομματική πειθαρχία ως προς την εισαγωγή, όσοι εκλεγούν κι εφόσον περάσουν το εκλογικό μέτρο μπορούν να ψηφίζουν κατά βούληση στη Βουλή. Μετά τις εκλογές θα δούμε ποια θα είναι η στάση τους.

ΠτΘ: Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες οι μηχανές των τανκς ζεσταίνονται στα σύνορα με το Βόρειο Ιράκ. Θα αποφασίσει η Άγκυρα να εισβάλλει σ’ αυτό, ερχόμενη σε αντίθεση με την Ε.Ε. αλλά και την Αμερική;

Ι.Α.: Είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε εθνικού κράτους, σύμφωνα με τη Συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών, να αυτοαμύνεται από απειλή που δέχεται ενάντια στο κράτος.

Όταν ένα κράτος δέχεται απειλές έχει το δικαίωμα να παρέμβει στρατιωτικά με σκοπό, βέβαια, μόνο την αυτοάμυνα, όχι την κατάληψη εδάφους. Το άρθρο αυτό της συνθήκης το έχουν χρησιμοποιήσει και οι ΗΠΑ, αλλά και άλλες χώρες και βάσει αυτής της λογικής πρέπει να κρίνουμε.

Βέβαια, επικοινωνιακά – και δεν νομίζω ότι αυτό εμποδίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας – πρέπει να πεισθεί η κοινή γνώμη, ότι όντως υπάρχει τεράστια απειλή ως προς την εδαφική ακεραιότητα ή οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα της Τουρκίας προκειμένου να υπάρξει νομιμοποίηση. Είμαι νομικός και έτσι μιλώ.

Από εκεί και πέρα, όμως, κάθε υπέρβαση του δικαιώματος αυτοάμυνας των εθνικών κρατών είναι καταχρηστική. Από εκεί και πέρα, αν είναι καταχρηστική ή όχι, τα Ηνωμένα Έθνη καθώς και τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. το κρίνουν και ψηφίζουν αναλόγως.

ΠτΘ: Σας ευχαριστούμε πολύ.

Ι.Α.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.