Πεζοι για την ευλογια της Παναγιας

Στιγμές κατάνυξης με το δικό τους τρόπο έζησαν και φέτος οι Ροδοπίτες που, σύμφωνα με το παλιό έθιμο, περπάτησαν από την Κομοτηνή ή τα κοντινά χωριά προς το Μοναστήρι της Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος ή Φατήρ-Γιακά.

Για έναν ξένο το θέαμα είναι κάθε χρόνο μοναδικό και πρωτόγνωρο. Εκατοντάδες πεζοί προσκυνητές ξεκίνησαν από τα χαράματα της παραμονής του Εννιάμερου από την Κοίμηση της Θεοτόκου, την Κυριακή 22 Αυγούστου, να πορεύονται με τα πόδια προς το Μοναστήρι στα Φατήριακα -μια απόσταση 15 με 20 χιλιομέτρων- σε ένα τάμα που κρατάει χρόνια, ίδιο και απαράλλαχτο και με την ίδια κατάνυξη και πίστη και συγκίνηση στα μάτια και στη σιωπηλή πορεία τους.

Η ίδια διαδρομή ακολουθούνταν και παλιά, όταν ολόκληρες οικογένειες με τα κάρα ξεκινούσαν από την πόλη για να φτάσουν στον τόπο όπου φανερώθηκε η θαυματουργή εικόνα κουβαλώντας το φαγητό και τα στρωσίδια τους, μια και διανυκτέρευαν στον τόπο. Το πανηγύρι της παραμονής ήταν επίσης ενταγμένο στο τυπικό του εορτασμού από χρόνια, όπως και φέτος, με μια νότα φολκλόρ έξω από τον χώρο της Μονής.

Περισσότεροι από ποτέ φέτος οι πεζοί προσκυνητές

Φέτος ο εορτασμός της 23ης Αυγούστου ημέρα Δευτέρα ώθησε τους περισσότερους να πραγματοποιήσουν το τάμα τους την προηγούμενη και το αποτέλεσμα ήταν μια μακρά πομπή ανθρώπων χωρίς κενά, λες και όλη η πόλη περπατούσε προς τη χάρη Της…

Η εικόνα που βρέθηκε σε θέση κοντά στο Αμπελουργικό Φυτώριο Κομοτηνής, όπου σήμερα βρίσκεται το εκκλησάκι της Παναγιάς των Ρόδων, θεωρείται από χρόνια θαυματουργή και η ευλογία της Παναγιάς αναμένεται κάθε χρόνο ως βάλσαμο στις καρδιές των πιστών χριστιανών, ενίοτε και μουσουλμάνων που τιμούν τη χάρη Της.

Η πεζοπορία ξεκινά τα ξημερώματα της 21ης, της 22ας ή της 23ης Αυγούστου και η απόσταση καλύπτεται συνήθως σε τέσσερις ώρες, ώστε οι πιστοί να είναι στην ώρα τους για τη θεία λειτουργία στη Μονή. Φέτος ο καιρός ήταν σύμμαχος των πεζοπόρων προσκυνητών, μια και το αεράκι που φυσούσε το Σαββατοκύριακο έκανε την πορεία τους πιο άνετη.

Δεν ήταν όμως μόνο η αργία του Σαββατοκύριακου και ο σύμμαχος καιρός που γέμισε το δρόμο με πιστούς για το τάμα της Ροδοπίτισσας Παναγιάς. Στις παρέες καθ’ οδόν όλοι ομολογούσαν ότι, τελικά, στον κόσμο, κάθε φορά που αισθάνεται κοντά σε αδιέξοδο -φέτος οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό- δεν απομένει παρά μόνον η εναπόθεση των ελπίδων τους στην πίστη και δη στην Παναγία.

Η πομπή της Κομοτηνής ξεκίνησε από τις γειτονιές της πόλης και τους δρόμους, από τα σημεία όπου κάθε χρόνο οι πιστοί δίνουν το ραντεβού τους για να αρχίσει η πεζοπορία προς τη Μονή. Με κουβεντούλα και σχόλια, κυρίως όμως με προσδοκίες για να τους αποδοθεί η χάρη της Παναγιάς, οι πιστοί ξεκινούν την πεζοπορία συναντώντας στο δρόμο όλο και περισσότερους. Μέχρι το 5ο χιλιόμετρο η πομπή έχει σχηματιστεί και προκαλεί την απορία και το θαυμασμό των διερχόμενων αυτοκινήτων εκείνη την ώρα. Άλλοι γοργά κι άλλοι με πιο σταθερό ρυθμό πορεύονται είτε από την εθνική οδό είτε μέσα από τα χωριά Μεσούνη κι Αίγειρο, αν θέλουν να προσκυνήσουν στην Παναγία των Ρόδων. Εκεί μια στάση γίνεται κάθε χρόνο και δεν υπάρχει άλλη συγκυρία μέσα στο έτος που να βλέπει κανείς γεμάτα τα καφενεία και τα παγκάκια κυρίως στην Αίγειρο γεμάτα στις 6 ώρα το πρωί!

Το περπάτημα μετά την ανάπαυλα ξαναξεκινά και η κατάνυξη γίνεται ακόμη πιο έντονη σαν πλησιάζει κάποιος στη Μονή. Κατά γενική ομολογία ο δρόμος για το παρεκκλήσι μέσα από το Αμπελουργικό Φυτώριο Κομοτηνής προκαλεί αισθήματα νοσταλγίας για έναν χώρο ημιεγκατελειμένο, που άλλοτε έσφυζε από ζωή και παραγωγικότητα καθώς απασχολούσε εκατοντάδες άτομα και σήμερα μόνο ένα. Η αίγλη της παλιάς εποχής ξαναζεί στις μνήμες των παλιότερων και οι νεότεροι μοιάζουν να ζουν τις εμπειρίες τους. Ο δρόμος ωστόσο και φέτος ήταν ανοιχτός και καθαρισμένος από τα χόρτα που περιβάλλον την απέραντη έκταση του φυτώριου. Οι πρώτες λαμπάδες ανάβονται στη χάρη Της στο παρεκκλήσι της Παναγιάς των Ρόδων και ήδη μπροστά φαίνεται η Μονή Φανερωμένης. Το τάμα εκπληρώθηκε και φέτος, οι πιστοί νιώθουν ένα αλάφρωμα στην καρδιά και τα τάματα και τα κεριά περισσεύουν. Έξω από το ναό μανουάλια φιλοξενούν σε κεράκια και λαμπάδες τις ευχές ενός κόσμου που πάντα στις δύσκολες στιγμές του θα προστρέξει στην Παναγία….

Όπως και άλλες χρονιές έτσι και φέτος πολλοί ήταν οι προσκυνητές, αυτό που έκανε ωστόσο εντύπωση ήταν και η συμμετοχή περισσότερων νέων από κάθε άλλη χρονιά, ηλικίας 18 με 25 ετών, ακόμη και παιδιών σε ορισμένες περιπτώσεις ή και ποδηλατών που εκπλήρωσαν με το δικό τους τρόπο το τάμα τους.
Με την ευχή για να αποδοθεί η χάρη και η ευλογία της Παναγίας, σαν εξαγνισμένοι και με μια αίσθηση ανακούφισης Κομοτηναίοι και Θρακιώτες γενικά τίμησαν την Παναγία και φέτος … με την ελπίδα αυτός ο κόσμος να αλλάξει προς το καλό και για το καλό και το αληθινό… έτσι απλά, όπως απλός κι αληθινός ήταν και ο βίος Της…

Παναγία Φανερωμένη, η Παναγιά της Ροδόπης και της Θράκης

Ο θεολόγος κι εκκλησιαστικός ιστορικός Ιωάννης Σιδηράς έχει πολλές φορές μιλήσει για το ιστορικό της Ιεράς Μονής. Σύμφωνα με τον ίδιο «η Ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή Παναγία Βαθυρρύακος. Αυτό κατά τις γραπτές μαρτυρίες βυζαντινών ιστορικών και χρονογράφων ήταν το όνομα της ευρύτερης περιοχής. Παναγία ονομάζονταν όλο το πεδινό άνοιγμα όπου κατά την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας υπήρξαν και συνέβησαν πάρα πολλά πολεμικά γεγονότα.

Η περιοχή έχει τέσσερις ονομασίες. Φατήρ-γιακα, παράφραση πιθανότατα της ονομασίας Βαθυρύαξ διότι διήρχετο από την περιοχή ο ποταμός Καρά Σου. Φατήρ-γιακα, Βαθυρρύακoς και η τελευταία ονομασία Πατρίκα.
Η εικόνα η οποία είναι μικρή φορητή και φθαρμένη στην επιφάνειά της απεικονίζουσα την Παναγία Βρεφοκρατούσα ή κατ’ άλλους Γλυκοφιλούσα βρέθηκε σε σημείο που σήμερα βρίσκεται ο αμπελουργικός σταθμός, στο λεγόμενο Κιρ Τσιφλίκ. Το Κιρ Τσιφλίκ ήταν τμήμα της ευρύτερης περιοχής Βαθυρρύακος ή Φατήρ-γιακα. Εμφανίστηκε στον Οθωμανό τσιφλικά ιδιοκτήτη του συγκεκριμένου τσιφλικιού Αμέτ Εφέντη Μποσνάκογλου, ο οποίος επί τρεις νύχτες έβλεπε θεσπέσιο φωτεινό όραμα. Ανέσκαψε την γη και βρήκε την εικόνα. Μάλιστα ο ίδιος αφιέρωσε τμήμα του τσιφλικιού εις την τοπική εκκλησία.

Η εικόνα μεταφέρθηκε στον Μητροπολιτικό Ναό της Κομοτηνής και στο σημείο που ανευρέθη, ανηγέρθη αργότερα μικρό παρεκκλήσιο πιθανότατα κατά την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα δηλαδή μεταξύ 1910 και 1912 από τους ευεργέτες Σκουτέρη και Τελωνίδη. Σχετικά έγγραφα διαθέτουμε στο Αρχείο μας από την αλληλογραφία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η επιλογή να τοποθετηθεί η εικόνα στον Μητροπολιτικό Ναό έγινε με θαυμαστό τρόπο από την ίδια την Παναγία. Διεκδικούσαν πέντε χριστιανικά χωριά την εικόνα και τότε απεφασίσθη να τοποθετηθεί η εικόνα σε ζωήλατη άμαξα, η οποία σταμάτησε ως εκ θαύματος στον Μητροπολιτικό Ναό της Κομοτηνής όπου και ενθρονίστηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.

Το 1930 ο μητροπολίτης Άνθιμος έκτισε μικρό ναΐσκο στο σημερινό χώρο της Ιεράς Μονής και το 1955 ο Μητροπολίτης Μαρωνείας Τιμόθεος ανήγειρε Καθολικό Μονής μεγαλοπρεπέστερο όπου μετέφερε και εγκατέστησε την Ιερά Εικόνα από τον Μητροπολιτικό Ναό στο νέο Θρονί της, όπως ονομάζεται, το Καθολικό της Ιεράς Μονής Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος. Ο σημερινός ναός της Ιεράς Μονής είναι νεότερη ανακατασκευή εκείνου του Ιερού Ναού που κατασκεύασε ο Μητροπολίτης Τιμόθεος όπως και τα πέριξ κτίσματα.

Το παρεκκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής

«Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το μικρό παρεκκλήσιο της Ζωοδόχου Πηγής όπου αναβλύζει αλόμενον ύδωρ συνδέεται με θαυμαστό γεγονός.
Οι επιστήμονες αρνούνταν ότι υπάρχει νερό στην περιοχή ή κι αν υπήρχε δεν θα ήταν πόσιμο. Ο Μητροπολίτης Τιμόθεος μετέβη στην Ιερά Μονή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, τη Ζωοδόχο Πηγή στο Μπαλουκλί, πήρε αγίασμα, σταύρωσε το έδαφος όπου επρόκειτο να γίνει η γεώτρηση με το αγίασμα της Μπαλουκλιώτισσας και ξαφνικά βρέθηκε νερό το οποίο με απόφαση του Χημείου του Κράτους είναι πόσιμο και ιαματικό, θεραπευτικό, με τη χάρη και την ευλογία της Θεοτόκου.

Ο συμβολισμός της εορτής των εννιάμερων της Παναγίας

«Η Ιερά Μονή της Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος εορτάζει κατά τα λεγόμενα εννιάμερα της Θεοτόκου. Είναι ουσιαστικά η ημέρα της αποδόσεως της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Τις μεγάλες δεσποτικές και θεομητορικές εορτές η Ορθόδοξη Εκκλησία τις τιμά εξόχως και ιδιαζόντως ορίζοντας και ημέρα αποδόσεως των εορτών αυτών. Ουσιαστικά τιμούμε το γεγονός της μεταστάσεως της Θεοτόκου. Η μετάσταση της Θεοτόκου είναι η ορατή απόδειξη, χωρίς βέβαια να είναι καταγεγραμμένη διδασκαλία της Εκκλησίας, αλλά είναι άγραφη παράδοση, ότι η Θεοτόκος «μετέστη προς την ζωήν μήτηρ υπάρχουσα της ζωής, τάφος και νέκρωσις αυτήν ουκ εκράτησεν» ψάλλει η Εκκλησία μας, δηλαδή το Σώμα και η Ψυχή της Θεοτόκου η οποία έγινε ο ένσαρκος θρόνος του Κυρίου δεν υπέστη φθορά και διαφθορά. Και πώς θα μπορούσε να υποστεί αυτό το πανάχραντο Σώμα το οποίο έδωκε ολόκληρη και τέλεια την ανθρώπινη φύση πλην αμαρτίας στον Μονογενή Υιό και Λόγο του Θεού. Είναι το μικρό Πάσχα της Ορθοδοξίας, το Πάσχα του Θέρους, το Πάσχα του Καλοκαιριού, το Πάσχα της Κυρα- Παναγιάς. Και όντως παράδοξο και οξύμωρο αυτό που βιώνουν οι πιστοί. Κοίμηση ουσιαστικά τελείται, όχι όμως θάνατος, και ταυτοχρόνως χαρά και ελπίδα πασχαλινή διότι από τα πρόσκαιρα, τα φθαρτά και τα γήινα η Θεοτόκος μεταβαίνει στα αιώνια, τα άφθαρτα και τα Ουράνια και είναι η κοινή ελπίδα, ο κοινός κλήρος όλων των Χριστιανών, αυτή η πορεία, η μετάσταση από τα φθαρτά, τα γήινα και τα πρόσκαιρα στα αιώνια και τα άφθαρτα και τα ουράνια. Είναι η επιβεβαίωση και η απόδειξη ότι κοινός ο τόπος, κοινός ο κλήρος, κοινή η ελπίδα της μετά θάνατον άληκτης και ατελεύτητης αιώνιας ζωής. Δηλαδή η μετοχή και η κοινωνία στη ζωή της Αγίας Τριάδος σε αυτό που ονομάζουν οι Πατέρες άληκτη ζωή, άληκτη ύπαρξη, αθανασία ψυχοσωματική, τελείωση ψυχοσωματική, ολοκλήρωση του ανθρώπου εν Χριστώ.

Η Κοίμηση της Θεοτόκου ονομάζεται «ένδοξος Κοίμηση» δεν είναι άτιμη, δεν είναι θρήνος και απελπισία. Είναι ένδοξη Κοίμηση γιατί όντως για τους Πατέρες ο ύπνος είναι ένας μικρός θάνατος και ο θάνατος ένας μεγάλος ύπνος.
Κοίμηση λοιπόν και όχι θάνατος. Μετάσταση προς τα άφθαρτα και όχι φθορά προς τα γήινα. Ελπίδα πασχαλινή, καλοκαιρινή, θεσπέσια, κοινή πορεία όλου του ανθρωπίνου γένους με την Μητέρα Πάντων των Χριστιανών».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.