Πασχαλης Λαμπαρδης, συγγραφεας: «Πλουσιο σε εμπειριες το ταξιδι στη χωρα της γραφης»
Με τον Πασχάλη Λαμπαρδή παλιό γνώριμο και φίλο του «Παρατηρητή», συγγραφέα του βιβλίου «Ο ταξιδευτής του Βοσπόρου» συζητάμε σήμερα. Ο κ. Λαμπαρδής μιλά για το ταξίδι του «Ταξιδευτή» και για τους δρόμους που του άνοιξε, για τη σχέση της γραφής με την σκληρή καθημερινή πραγματικότητα, αλλά και για το καινούργιο του μυθιστόρημα, το οποίο όπως ο ίδιος πιστεύει θα κυκλοφορήσει σε λίγους μήνες. Πασχάλης Λαμπαρδής όμως…
ΠτΘ.: κ. Λαμπαρδή, ένα χρόνο μετά το βιβλίο «Ο ταξιδευτής του Βοσπόρου» θα ήθελα να μας πείτε πώς πήγε το ταξίδι του «Ταξιδευτή»;
Π.Λ.: Ο «Ταξιδευτής» δεν άνοιξε δρόμους μόνο για την πορεία τού βιβλίου, άνοιξε και σε μένα αρκετούς δρόμους και πολλές «πόρτες», γενικά, στο χώρο των γραμμάτων και του βιβλίου. Τελικά, μου άνοιξε ένα ταξίδι, το οποίο ήθελα να κάνω: το ταξίδι στον κόσμο της δημιουργίας.
ΠτΘ.: Αισθάνεστε ότι είστε σ’ αυτό τον κόσμο και αυτός ο κόσμος έχει να προσφέρει σ’ ένα εργάτη των γραμμάτων; Είναι μόνο κόσμος προσφοράς;
Π.Λ.: Δεν είναι μόνο κόσμος της προσφοράς, γιατί ο κόσμος της δημιουργίας είναι ένας μεθυστικός κόσμος που σε κάνει να σκέφτεσαι τα πάντα. Γενικά, είναι ένας κόσμος που μπορεί να μεταφέρει κάποια μηνύματα. Εγώ αισθάνομαι ότι το να καθίσω να γράψω το κάνω πρώτα για μένα και, εν συνεχεία, εφόσον ολοκληρώσω το βιβλίο και φύγει προς τον κόσμο, θέλω να έχει τον ανάλογο αντίκτυπο.
ΠτΘ.: Αυτός ο κόσμος που περιγράψατε στον «ταξιδευτή» τι χαρίζει τελικά σ’ έναν άνθρωπο; Το ταξίδι είναι μόνο μεθυστικό;
Π.Λ.: Όχι, δε είναι μόνο μεθυστικό. Ειδικά στον άνθρωπο που γράφει, ή που προσφέρει μέσα από τα έργα του, χαρίζει πολλά ερεθίσματα, χαρίζει καινούργιες εικόνες στη ζωή του, τον μεταφέρει σ’ έναν καινούργιο κόσμο, γιατί όταν γράφεις ένα μυθιστόρημα φέρνεις έναν καινούργιο κόσμο στη ζωή και τελικά ζεις μαζί του. Αυτό που προσφέρεις στον εαυτό σου είναι μια καινούργια ζωή, προσφέρεις ένα νέο όνειρο, το οποίο θέλεις να το μοιραστείς και με άλλους. Γι΄ αυτό κάθεσαι και γράφεις και βγαίνει ένα γέννημα, το οποίο το μοιράζεσαι με τον άλλο κόσμο, το αναγνωστικό κοινό.
ΠτΘ.: Είναι ουσιαστικά φυγή από την πραγματικότητα η ενασχόληση με το γράψιμο;
Π.Λ.: Είναι φυγή γιατί δεν ζεις με τα τετριμμένα, ζεις σ΄ ένα περιβάλλον το οποίο αισθάνεσαι ότι σου αρμόζει. Ο δρόμος της δημιουργίας είναι μοναχικός και άλλες φορές λειτουργεί σα φυγή και άλλες όχι, γιατί δεν απομακρύνεσαι από τη ζωή, από τα ερεθίσματά της, όπως, ας πούμε, από τον έρωτα, από την ομορφιά της ζωής, από τις συνθήκες εκείνες οι οποίες σε διεγείρουν για να δεις κατάματα την ζωή. Ούτε απομακρύνεσαι από τις διεγέρσεις εκείνες που σε κάνουν να επαναστατείς. Και θες να γράψεις γι΄ αυτή, την επανάσταση. Θες να γράψεις γι΄ αυτό τον κόσμο που ψάχνει κάτι καινούργιο, κάτι να λυτρωθεί.
ΠτΘ.: Η περιπέτεια του πνεύματος όταν εργαζόσασταν σαν πολιτικός μηχανικός και η περιπέτεια των γραμμάτων τώρα που εργάζεστε ως λογοτέχνης έχει την ίδια μαγεία;
Π.Λ.: Δεν είναι η ίδια. Ο κόσμος του πολιτικού μηχανικού θα έλεγα ότι δεν είναι ίδιος μ΄ αυτόν τον κόσμο που ζω τώρα. Ο μηχανικός μπαίνει μέσα στην τριβή και για να μπορέσει να επιβιώσει και μπορεί να χάσει πολλά πράγματα από τον εαυτό του ή σιγά – σιγά, με την πάροδο του χρόνου η τριβή αυτή μπορεί να του αφαιρέσει υγιή στοιχεία με αποτέλεσμα στο τέλος να μην είναι πια ο εαυτός του. Αντίθετα, ο δρόμος της λογοτεχνίας γεμίζει τις «συνθήκες» της ζωής.
ΠτΘ: Σήμερα στη λογοτεχνία έχουμε περάσει σε περισσότερο ρεαλιστικούς δρόμους. Πιστεύετε ότι παρά το ότι αντλούμε θέματα από δυσάρεστα της καθημερινής ζωής, όπως π.χ τα ναρκωτικά, η διαδικασία της γραφής παραμένει μαγευτική;
Π.Λ.: Ναι, παραμένει το ίδιο μαγευτική. Και βέβαια, η γραφή προέρχεται από την πραγματική ζωή μας, την οποία αναλύουμε και μορφοποιούμε σ΄ ένα ιδεώδες ή σε κάτι καλύτερο με στόχο να δείξουμε τα υπέρ και τα κατά. Όλα τα θέματα αντλούνται από την πραγματική ζωή, δεν πρέπει όμως να μας ξεφεύγουν οι πραγματικές έννοιες που έχει η ζωή. Όλα συνυπάρχουν στη ζωή μας. Υπάρχουν και τα ναρκωτικά, τα οποία είναι μάστιγα για την κοινωνία μας και αρκετοί συγγραφείς τα έχουν ως πηγή έμπνευση προσπαθώντας όμως να βγάλουν ένα μήνυμα μέσα από αυτά ώστε να αποτρέψουν τον κόσμο και ιδιαίτερα τους νέους να τα δοκιμάσουν και να εθιστούν.
ΠτΘ.: Η σπουδή παλαιοτέρων εποχών δεν έχει κούραση;
Π.Λ.: Έχει πολύ μεγάλη κούραση γιατί πρέπει να μελετήσεις, πρέπει να ανατρέξεις σε παλαιότερες εποχές, πρέπει να αισθανθείς τις συνθήκες εκείνων των εποχών, να μπεις στο περιβάλλον τους, να εξετάσεις πώς ο κόσμος επικοινωνούσε μεταξύ τους, το ντύσιμό του, τις νοοτροπίες του. Όλα αυτά, προϋποθέτουν ψάξιμο που κάνει τον συγγραφέα να κοπιάζει περισσότερο, ενώ ένα μυθιστόρημα αυτής της εποχή βγαίνει με μεγαλύτερη ευχέρεια.
ΠτΘ: Ετοιμάζεται το δεύτερο μυθιστόρημά σας. Θα μας πείτε λίγα και για αυτό;
Π.Λ.: Να πω ότι με συναρπάζει αυτό το μυθιστόρημα. Η έμπνευση του βιβλίου αυτού ξεκίνησε από ένα ποίημα του οποίου αφετηρία είναι το 1834 και αναφέρεται στην ρωμιοσύνη της Μικρά Ασίας. Στο βιβλίο διαδραματίζεται η ιστορία της Ρωμιοσύνης, του Πόντου, της Οδησσού, της Μαύρης Θάλασσας, και η σχέση της με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπως και οι σχέσεις των δυο αυτών πλευρών με τους Έλληνες της Ηπειρωτικής Ελλάδας, μέσα από μία οικογένεια. Τέσσερις γενιές αυτής της οικογένειας ξετυλίγουν όλη την ιστορία από το 1834 έως το 1949. Mελετώντας διάφορα συγγράμματα εκείνης της εποχής, οθωμανικά βιβλία και μέσα από στοιχεία ερευνητικών κέντρων, είδα ότι υπήρχε μια διαφοροποίηση σκέψης της Ρωμιοσύνης με την Ηπειρωτική Ελλάδα Οι άνθρωποι που ζούσαν στη Μικρά Ασία και έπαιζαν ρόλο μέσα στην Υψηλή Πύλη, περίμεναν άλλα πράγματα να συμβούν, σ’ άλλα πράγματα στόχευαν. Στο βιβλίο ζωντανεύω όλη αυτή την ιστορία των 115 χρόνων και συγκεκριμένα τη μετακίνηση της συγκεκριμένης οικογένειας από τη Μικρά Ασία στη Γεωργία και από εκεί στην Αθήνα. Στο τέλος του βιβλίου, δίνω στοιχεία για τη ζωή στην Ελλάδα και στην Τουρκία της εποχής εκείνης.
ΠτΘ.: Πότε θα κυκλοφορήσει το καινούργιο βιβλίο σας;
Π.Λ.: Πιστεύω σε εννέα μήνες.
ΠτΘ.: Και το γράφεται ήδη εδώ και πέντε μήνες;
Π.Λ.: Ναι, και θα βασίζεται στο εξής τρίπτυχο: επανάσταση – έρωτας – ιστορία.
ΠτΘ.: Επανάσταση, ως ιδέα;
Π.Λ.: Την επανάσταση ως ιδέα . Σ’ όλα αυτά τα χρόνια που διαδραματίζεται η ιστορία, οι άνθρωποι ζουν και την επανάσταση. Ζούσαν την επανάσταση στη Μικρά Ασία, ζουν την επανάσταση στη Ρωσία και συνεχίζουν την επανάσταση στην Ελλάδα.
ΠτΘ.: Σας αποφέρουν χρήματα τα βιβλία σας;
Π.Λ.: Είναι ένα λεπτό θέμα αυτό.
ΠτΘ.: Μήπως είναι πολύ νωρίς;
Π.Λ.: Ναι, είναι αρκετά νωρίς. Βέβαια όταν ξεκίνησα αυτήν την νέα περίοδο στη ζωή μου, να ασχοληθώ δηλαδή αποκλειστικά και μόνο με τα γράμματα, το έκανα οδηγούμενος από την σκέψη πως με οποιαδήποτε θυσία εγώ θα ακολουθήσω αυτό το δρόμο. Πιστεύω ότι κάτι καλό θα βγει. Δεν ξέρω ποιο θα είναι το μέγεθος, ότι όμως αποφέρει κάποιο οικονομικό όφελος, ναι αποφέρει. Θα ασχοληθώ αποκλειστικά με τα γράμματα και μπορώ να ασχοληθώ εκτός από το μυθιστόρημα και με κάτι διαφορετικό, ακόμη και με το σενάριο.
ΠτΘ.: Θα εξακολουθήσετε να μένετε στην επαρχία;
Π.Λ.: Ναι, θα εξακολουθήσω να μένω στην επαρχία.
ΠτΘ.: Είναι συνειδητή επιλογή αυτή;
Π.Λ.: Ναι, αλλά θέλω να έχω επαφή με το κέντρο. Κακά τα ψέματα, το κέντρο εκτός από αυτό που όλοι σχολιάζουμε ότι είμαστε εξαρτημένοι από αυτό, προσφέρει και άλλα πράγματα.
ΠτΘ.: Εδώ συνδιαλέγεστε με ανθρώπους των γραμμάτων;
Π.Λ.: Υπάρχει μια μικρή ομάδα αλλά δεν φτάνει.
ΠτΘ.: Έχετε επαφή;
Π.Λ.: Δεν έχω ιδιαίτερες επαφές, έχω επαφή βέβαια με τον κόσμο των γραμμάτων, αλλά όχι πολύ στενές. Περισσότερο θα έλεγα ότι έχω επαφές με τους Αθηναίους.
ΠτΘ:. Τώρα τελευταία στα ελληνικά γράμματα μπήκε ο όρος «λογοτεχνία του τόπου». Σας απασχολεί καθόλου; Σας έχει έρθει το ερέθισμα να ασχοληθείτε με την Αλεξανδρούπολη ως σκηνικό;
Π.Λ.: Θα με ενδιέφερε να ασχοληθώ με την Κομοτηνή, γιατί έχει πολλά στοιχεία και νομίζω ότι με αντικατοπτρίζει περισσότερο. Άλλωστε το βιβλίο που άφησα στη μέση, έχει ως κέντρο του την Κομοτηνή.
ΠτΘ.: Θα το ξαναπιάσετε;
Π.Λ.: Βεβαίως.
ΠτΘ: κ. Λαμπαρδή, σας ευχαριστόυμε πολύ.
Π.Λ: Και γω σας ευχαριστώ.
Τ.Β.- Α.Π.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
