Παναγια Φανερωμενη η Παναγια της Θρακης η Παναγια της Ροδοπης

Καμιά χριστιανική μορφή δεν δέθηκε τόσο στενά με τον άνθρωπο, όσο η Μητέρα του Χριστού, η Μητέρα των πτωχών και ταπεινών, η Παναγία. Σε όλες τις δύσκολες στιγμές τους οι άνθρωποι σε αυτή σκύβουν για να εμπιστευτούν τον πόνο τους και να αντλήσουν χαρά και ελπίδα.

Αμέτρητες οι ονομασίες. Παναγία η Γλυκοφιλούσα, η Φανερωμένη, η Βρεφοκρατούσα, επίθετα που προέρχονται από την Βυζαντινή εποχή και χαρακτηρίζουν κυρίως την στάση της στην εικόνα, και μαρτυρούν το βαθύ δέσιμο του ανθρώπου με την σεμνή κόρη της Ναζαρέτ.

Και φέτος στην περιοχή μας θα τιμηθεί όπως κάθε χρόνο η Παναγία Φανερωμένη Βαθυρρύακος και θα αποτελέσει πόλο έλξης χιλιάδων επισκεπτών με την ευκαιρία του εορτασμού της αποθέωσης της Υπεραγίας Θεοτόκου, δεσπόζοντας στις καρδιές όλων αυτών που πίστεψαν και ακούμπησαν στη θαυματουργή της εικόνα.

Οι προσκυνητές της χάρης της ξεκίνησαν. Πεζοί πορεύονται μέχρι να αντικρίσουν τη Μονή με κατάνυξη και με την αίσθηση ότι η Παναγία τους βοηθά να καλύψουν ακούραστοι την απόσταση, με ενδιάμεσο σταθμό όπως πάντα το παρεκκλήσι της Παναγίας των Ρόδων, που χτίστηκε στον τόπο όπου βρέθηκε η πρώτη εικόνα της.

Για το ιστορικό της Ιεράς Μονής αλλά και για το συμβολισμό της μεγάλης εορτής των εννιάμερων της Παναγίας ο ΠτΘ συζητά σήμερα με το Θεολόγο, εκκλησιαστικό ιστορικό και νομικό Ιωάννη Σιδηρά.

«Η Ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή Παναγία Βαθυρρύακος. Αυτό κατά τις γραπτές μαρτυρίες βυζαντινών ιστορικών και χρονογράφων ήταν το όνομα της ευρύτερης περιοχής. Παναγία ονομάζονταν όλο το πεδινό άνοιγμα όπου κατά την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας υπήρξαν και συνέβησαν πάρα πολλά πολεμικά γεγονότα.

Η περιοχή έχει τέσσερις ονομασίες. Φατήρ-γιακα, παράφραση πιθανότατα της ονομασίας Βαθυρύαξ διότι διήρχετο από την περιοχή ο ποταμός Καρά Σου. Φατήρ-γιακα, Βαθυρρύακoς και η τελευταία ονομασία Πατρίκα.

Η εικόνα η οποία είναι μικρή φορητή και φθαρμένη στην επιφάνειά της απεικονίζουσα την Παναγία Βρεφοκρατούσα ή κατʼ άλλους Γλυκοφιλούσα βρέθηκε σε σημείο που σήμερα βρίσκεται ο αμπελουργικός σταθμός, στο λεγόμενο Κιρ Τσιφλίκ. Το Κιρ Τσιφλίκ ήταν τμήμα της ευρύτερης περιοχής Βαθυρρύακος ή Φατήρ-γιακα. Εμφανίστηκε στον Οθωμανό τσιφλικά ιδιοκτήτη του συγκεκριμένου τσιφλικιού Αμέτ Εφέντη Μποσνάκογλου, ο οποίος επί τρεις νύχτες έβλεπε θεσπέσιο φωτεινό όραμα. Ανέσκαψε την γη και βρήκε την εικόνα. Μάλιστα ο ίδιος αφιέρωσε τμήμα του τσιφλικιού εις την τοπική εκκλησία.

Η εικόνα μεταφέρθηκε στον Μητροπολιτικό Ναό της Κομοτηνής και στο σημείο που ανευρέθη, ανηγέρθη αργότερα μικρό παρεκκλήσιο πιθανότατα κατά την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα δηλαδή μεταξύ 1910 και 1912 από τους ευεργέτες Σκουτέρη και Τελωνίδη. Σχετικά έγγραφα διαθέτουμε στο Αρχείο μας από την αλληλογραφία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η επιλογή να τοποθετηθεί η εικόνα στον Μητροπολιτικό Ναό έγινε με θαυμαστό τρόπο από την ίδια την Παναγία. Διεκδικούσαν πέντε χριστιανικά χωριά την εικόνα και τότε απεφασίσθη να τοποθετηθεί η εικόνα σε ζωήλατη άμαξα, η οποία σταμάτησε ως εκ θαύματος στον Μητροπολιτικό Ναό της Κομοτηνής όπου και ενθρονίστηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.

Το 1930 ο μητροπολίτης Άνθιμος έκτισε μικρό ναΐσκο στο σημερινό χώρο της Ιεράς Μονής και το 1955 ο Μητροπολίτης Μαρωνείας Τιμόθεος ανήγειρε Καθολικό Μονής μεγαλοπρεπέστερο όπου μετέφερε και εγκατέστησε την Ιερά Εικόνα από τον Μητροπολιτικό Ναό στο νέο Θρονί της, όπως ονομάζεται, το Καθολικό της Ιεράς Μονής Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος. Ο σημερινός ναός της Ιεράς Μονής είναι νεότερη ανακατασκευή εκείνου του Ιερού Ναού που κατασκεύασε ο Μητροπολίτης Τιμόθεος όπως και τα πέριξ κτίσματα.

Το παρεκκλήσι

της Ζωοδόχου Πηγής

«Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το μικρό παρεκκλήσιο της Ζωοδόχου Πηγής όπου αναβλύζει αλόμενον ύδωρ συνδέεται με θαυμαστό γεγονός.

Οι επιστήμονες αρνούνταν ότι υπάρχει νερό στην περιοχή ή κι αν υπήρχε δεν θα ήταν πόσιμο. Ο Μητροπολίτης Τιμόθεος μετέβη στην Ιερά Μονή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, τη Ζωοδόχο Πηγή στο Μπαλουκλί, πήρε αγίασμα, σταύρωσε το έδαφος όπου επρόκειτο να γίνει η γεώτρηση με το αγίασμα της Μπαλουκλιώτισσας και ξαφνικά βρέθηκε νερό το οποίο με απόφαση του Χημείου του Κράτους είναι πόσιμο και ιαματικό, θεραπευτικό, με τη χάρη και την ευλογία της Θεοτόκου.

Φανερωμένη ονομάζεται γιατί ο τρόπος με τον οποίο εφανερώθη και εβρέθη είναι θαυμαστός και μάλιστα από μουσουλμάνο οθωμανό αγά της περιοχής. Η επωνυμία Φανερωμένη πάντοτε συνδέεται με τον υπερβατικό τρόπο με τον οποίο αποκαλύπτεται μια εικόνα ή με τα θαυμαστά γεγονότα τα οποία συντελούνται στο όνομα της Ιεράς Αυτής και Θαυματουργού Εικόνος.

Υπάρχει Παναγία Φανερωμένη και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδος, γνωστή είναι η Παναγία Φανερωμένη της Λευκάδος και η αντίστοιχη εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης στο αριστερό κλείτος του Πατριαρχικού Ναού του Αγίου Γεωργίου.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο αείμνηστος αρχιμανδρίτης και ηγούμενος της Ιεράς Μονής Χρυσόστομος Καραμανάκος πολλές φορές εδιηγείτο ότι ακουγόταν βήματα κατά τα μεσάνυχτα μέσα στον Ιερό Ναό ενώ δεν υπήρχε άνθρωπος. Η Παναγία περπατούσε στον τόπο της. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές φορές ανέφερε ότι άναβαν με θαυμαστό τρόπο τα φώτα του Ιερού Ναού ενώ ο ίδιος τα είχε σβήσει μετά τον Εσπερινό. Δεν είναι τυχαίο ότι έχουν συμβεί πολλά θαύματα σε ασθενείς και καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι στην Παναγία Φανερωμένη στην Μερί Ανά, (στη Μητέρα Μαρία), όπως οι Μουσουλμάνοι ονομάζουν τη Θεοτόκο, έχουν συμβεί πολλά θαυμαστά γεγονότα και για αυτό δεκάδες είναι οι μουσουλμάνοι συμπολίτες μας, οι οποίοι προσέρχονται στην χάρη της και ανάβουν κερί προς τιμήν της.

«Η Ιερά Μονή της Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος εορτάζει κατά τα λεγόμενα εννιάμερα της Θεοτόκου. Είναι ουσιαστικά η ημέρα της αποδόσεως της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Τις μεγάλες δεσποτικές και θεομητορικές εορτές η Ορθόδοξη Εκκλησία τις τιμά εξόχως και ιδιαζόντως ορίζοντας και ημέρα αποδόσεως των εορτών αυτών. Ουσιαστικά τιμούμε το γεγονός της μεταστάσεως της Θεοτόκου. Η μετάσταση της Θεοτόκου είναι η ορατή απόδειξη, χωρίς βέβαια να είναι καταγεγραμμένη διδασκαλία της Εκκλησίας, αλλά είναι άγραφη παράδοση, ότι η Θεοτόκος «μετέστη προς την ζωήν μήτηρ υπάρχουσα της ζωής, τάφος και νέκρωσις αυτήν ουκ εκράτησεν» ψάλλει η Εκκλησία μας, δηλαδή το Σώμα και η Ψυχή της Θεοτόκου η οποία έγινε ο ένσαρκος θρόνος του Κυρίου δεν υπέστη φθορά και διαφθορά. Και πώς θα μπορούσε να υποστεί αυτό το πανάχραντο Σώμα το οποίο έδωκε ολόκληρη και τέλεια την ανθρώπινη φύση πλην αμαρτίας στον Μονογενή Υιό και Λόγο του Θεού. Είναι το μικρό Πάσχα της Ορθοδοξίας, το Πάσχα του Θέρους, το Πάσχα του Καλοκαιριού, το Πάσχα της Κυρα- Παναγιάς. Και όντως παράδοξο και οξύμωρο αυτό που βιώνουν οι πιστοί. Κοίμηση ουσιαστικά τελείται, όχι όμως θάνατος, και ταυτοχρόνως χαρά και ελπίδα πασχαλινή διότι από τα πρόσκαιρα, τα φθαρτά και τα γήινα η Θεοτόκος μεταβαίνει στα αιώνια, τα άφθαρτα και τα Ουράνια και είναι η κοινή ελπίδα, ο κοινός κλήρος όλων των Χριστιανών, αυτή η πορεία, η μετάσταση από τα φθαρτά, τα γήινα και τα πρόσκαιρα στα αιώνια και τα άφθαρτα και τα ουράνια. Είναι η επιβεβαίωση και η απόδειξη ότι κοινός ο τόπος, κοινός ο κλήρος, κοινή η ελπίδα της μετά θάνατον άληκτης και ατελεύτητης αιώνιας ζωής. Δηλαδή η μετοχή και η κοινωνία στη ζωή της Αγίας Τριάδος σε αυτό που ονομάζουν οι Πατέρες άληκτη ζωή, άληκτη ύπαρξη, αθανασία ψυχοσωματική, τελείωση ψυχοσωματική, ολοκλήρωση του ανθρώπου εν Χριστώ.

Η Κοίμηση της Θεοτόκου ονομάζεται «ένδοξος Κοίμηση» δεν είναι άτιμη, δεν είναι θρήνος και απελπισία. Είναι ένδοξη Κοίμηση γιατί όντως για τους Πατέρες ο ύπνος είναι ένας μικρός θάνατος και ο θάνατος ένας μεγάλος ύπνος.

Κοίμηση λοιπόν και όχι θάνατος. Μετάσταση προς τα άφθαρτα και όχι φθορά προς τα γήινα. Ελπίδα πασχαλινή, καλοκαιρινή, θεσπέσια, κοινή πορεία όλου του ανθρωπίνου γένους με την Μητέρα Πάντων των Χριστιανών».

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.