Οταν το παρελθον προβαλλεται στο παρον

Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Κοκόση «Η Ανατολή της Δύσης», Κωνσταντινούπολη 1437 παρουσιάστηκε προχθές το βράδυ στην αίθουσα εκδηλώσεων του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Ροδόπης. Την ανάγνωση του βιβλίου ανέλαβαν η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ειρήνη Λαγάνη, η πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ροδόπης, Δώρα Κάσσα – ο Σύνδεσμος συνδιοργάνωσε με τη ΔΕΠΑΚ την εκδήλωση – και η Επίκουρη Καθηγήτρια στο Α.Π.Θ. Κατερίνα Μυστακίδου. Το κοινό ανταποκρίθηκε θερμά στην πρόσκληση για μια παρουσίαση που διανθίστηκε από την ανάγνωση αποσπασμάτων του βιβλίου από τον ηθοποιό Φιλοποίμην Ανδρεάδη.

Ο Κ. Κοκόσης μπήκε στη διπλωματική υπηρεσία από το 1976, έχει υπηρετήσει στην Τουρία, το Βέλγιο, τις ΗΠΑ, την Κύπρο και την Αιθιοπία κι εργάζεται σήμερα στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, επομένως προσέγγισε κρίσιμα ιστορικά γεγονότα υπό το βλέμμα του διπλωμάτη, που μπορεί ν’ αναγνωρίζει τα σημεία και τα σημαινόμενα των καιρών.

Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ειρήνη Λαγάνη μίλησε στον ΠτΘ για το βιβλίο του κ. Κοκόση. «Το βιβλίο του κ. Κοκόση, το οποίο είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα, έχει συμβολικό χαρακτήρα. Είναι πάρα πολύ επίκαιρο σε ό,τι αφορά στις σχέσεις Ανατολής και Δύσης. Πραγματεύεται τις σχέσεις της Καθολικής και της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η βασιλεύουσα, η Πόλη ήταν στο κατώφλι της πολιορκίας και σε μια απέλπιδα προσπάθεια ο αυτοκράτορας με τον πατριάρχη οδηγούνται στην Φεράρα της Ιταλίας για να ζητήσουν ενδεχομένως βοήθεια σε περίπτωση που κατάφερναν να υπερβούν τα θεολογικά και τα δογματικά προβλήματα.

Όμως, τα προβλήματα μεταξύ της Δύσης και της καθ’ υμάς Ανατολής ήταν μεγάλα. Εκτός από το σχίσμα υπήρχε το πρόβλημα των Σταυροφοριών και οι μνήμες ήταν μελανότατες και πολύ νωπές, για την καθ’ υμάς Ανατολής. Η περίοδος αυτή της Βυζαντινής Ιστορίας έχει μεγάλο ενδιαφέρον για μας και δίνει σήμερα το στίγμα της ανατολής της δύσης, που είναι η Ελλάδα.

Πιστεύω ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει ο δίαυλος της επικοινωνίας στο διάλογο μεταξύ της Ανατολής και της Δύσης, αρκεί να θέλει».

Η κ. Λαγάνη υποστήριξε ότι το βιβλίο είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον λόγω της διπλωματικής ιδιότητας του κ. Κοκόση.

Περιπέτεια γνώσης και συνειρμών

Η πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ροδόπης, Δώρα Κάσσα χαρακτήρισε το βιβλίο του Κ. Κοκόση ιστορική μελέτη, η οποία προϋποθέτει μία συστηματική μελέτη πηγών. «Το βιβλίο βασίζεται στα απομνημονεύματα του μεγάλου εκκλησιάρχη, Σύλβεστρου Συρόπουλου, ο οποίος συμμετείχε στη Σύνοδο της Φεράρα, αλλά και σε άλλα κείμενα βυζαντινών χρονογράφων, κείμενα συνοδικά, θεολογικού περιεχομένου. Το βιβλίο του κ. Κοκόση δίνει την ευκαιρία στον αναγνώστη να ζήσει μια περιπέτεια γνώσης και πολλών συνειρμών, γιατί η διπλωματική αποστολή στη Φεράρα θυμίζει σύγχρονες διπλωματικές αποστολές και δείχνει ότι πολλές φορές δεν ήμασταν απόλυτα προετοιμασμένοι και δεν είχαμε συγκεκριμένους στόχους όταν συνομιλούσαμε με τους ξένους».

Η κ. Κάσσα επεσήμανε ότι έχει σημασία το ότι παρουσιάζεται το βιβλίο στην Κομοτηνή, στη Θράκη, γιατί ένας από τους πρωταγωνιστές, ο οποίος συμμετείχε στη Σύνοδο της Φεράρα, έχει καταγωγή από την ευρύτερη Θράκη και ήταν ο Πατριάρχης Ιωσήφ ο Β΄, ο δεύτερος στην τάξη εκπρόσωπος μετά τον αυτοκράτορα.

Ο κ. Κοκόσης θεώρησε ιδιαίτερη τιμή την παρουσίαση του βιβλίου του στην Κομοτηνή. «Η παρουσίαση του βιβλίου είναι μια ευκαιρία επικοινωνίας μέσα από αυτή την τόσο δραστήρια και ζωντανή ακριτική ζώνη. Έχει ενδιαφέρον ν’ ακουστεί από εδώ το κείμενο, ένα κείμενο που ιχνηλατεί το παρελθόν, σε μια κρίσιμη περίοδο, υπάρχουν όμως πολλά κοινά σημεία με όσα συμβαίνουν σήμερα, ακόμη και με όσα συνέβησαν μετά την Άλωση. Οι κοινοί τόποι, οι παράλληλες πορείες, η επανάληψη των ίδιων λαθών και η ευκαιρία ν’ αναδειχθούν τα ίδια προτερήματα του μέσου ανθρώπου και των αξιωματούχων είναι σημαντικό γεγονός και βεβαίως αν υπάρχει κάποια επικαιρότητα εντοπίζεται σ’ αυτό το σημείο».

Σχολιάζοντας το ρόλο που έπαιξε η ιδιότητα του διπλωμάτη στη συγγραφή του μυθιστορήματος, ο συγγραφέας μετέφερε: «Μια βασική πτυχή της αφήγησης, έτσι όπως απεικονίζεται στο βιβλίο, αφορά τις διαπραγματεύσεις, την ίντριγκα, την κακή πτυχή της διπλωματίας σε μια πολύ κρίσιμη και καίρια εποχή, μια και βρισκόμαστε λίγο πριν την Άλωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Οθωμανούς. Η διπλωματία είχε φτάσει στο οριακό της σημείο κι εκεί φάνηκε ότι δεν μπορεί να είναι τίποτε περισσότερο από αυτό που η ίδια η κοινωνία, ο λαός, το έθνος μπορεί να προσφέρει».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.