«Οταν σωζεται μια γλωσσα, σωζεται και ο πολιτισμος μαζι της»

Η Μαρία Πέτρου, σπουδάζει στην Φρανκφούρτη της Γερμανίας. Είναι γλωσσολόγος και μελετά στη Θράκη διαφορές στην τουρκική γλώσσα σε σχέση μ’ αυτή της Κωνσταντινούπολης. «Θα είναι εργασία για το master μου και το διάλεξα γιατί οι γλωσσολόγοι – τουρκολόγοι έχουν κάνει πάρα πολλές έρευνες για διάφορες τουρκικές διαλέκτους. Στην Ελλάδα, από ό,τι ξέρουμε, δεν έχουν γίνει και έτσι αποφάσισα να ασχοληθώ με το θέμα», δηλώνει και εξηγεί: «Καταγράφω ομιλίες από κόσμο. Τα θέματα δεν με ενδιαφέρουν, ο κάθε ένας μπορεί να διηγηθεί ό,τι είναι πιο βολικό. Εμένα με ενδιαφέρει να δω τις διαφορές που υπάρχουν με τα τουρκικά της Τουρκίας με τα standard τουρκικά, γιατί και στην Τουρκία υπάρχουν πολλές διάλεκτοι».

Πώς βρεθήκατε στη Θράκη;

Ήρθα στη Θράκη για να κάνω μια μελέτη για τα τουρκικά του τουρκόφωνου πληθυσμού που μένει εδώ.

Τι έχετε σπουδάσει;

Σπούδασα στην Κύπρο Τουρκολογία και τότε ενδιαφερόμουν να σπουδάσω Γλωσσολογία. Είχαμε μάθει λίγο από όλα: Ιστορία, Γλώσσα, Λογοτεχνία, Πολιτική. Εμένα με ενδιέφερε περισσότερο η Γλώσσα και συνέχισα στην Γερμανία με παρότρυνση Γερμανών καθηγητών μου. Άρχισα εκεί μαθήματα Γλωσσολογίας – Τουρκολογίας και ταυτόχρονα έκανα και Ανατολικές Σπουδές: Αραβικά, Περσικά.

Πόσες γλώσσες μιλάτε η ίδια;

Μιλώ τέσσερις γλώσσες και άλλες τέσσερις μπορώ να τις μεταφράσω ή να κάνω γλωσσολογική ανάλυση. Διότι όταν είναι κάποιος γλωσσολόγος μπορεί να ξέρει και δέκα γλώσσες, αλλά είναι διαφορετικός ο τρόπος διδασκαλίας από αυτόν που είναι για να μάθει κανείς να μιλάει μια γλώσσα άπταιστα. Υπάρχουν πάρα πολλοί αξιόλογοι γλωσσολόγοι που μπορεί να μην ξέρουν να μιλήσουν μια συγκεκριμένη γλώσσα, αλλά μπορούν να κάνουν γλωσσολογικές αναλύσεις, να ξέρουν το σύστημα της γλώσσας, την γραμματική, την σύνταξη κ.ά. και να μπορούν να την συγκρίνουν και με άλλες συγγενικές γλώσσες ή με άσχετες αν υπάρχουν κάποιες επιδράσεις.

Μιλώ την ελληνική, την τουρκική, την αγγλική, την γερμανική και μπορώ να μεταφράζω και να αναλύω τα αραβικά, τα περσικά, τα εβραϊκά και τατάρικα.

Όταν γνωρίζετε μια καινούργια γλώσσα ποια συναισθήματα σας συντροφεύουν;

Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον. Γεμίζω σαν άνθρωπος, ολοκληρώνομαι. Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον, ειδικά σε γλώσσες που δεν είναι πολύ συγγενικές, όπως τα ελληνικά με τα τουρκικά, δεν ανήκουν στην ίδια οικογένεια γλωσσών. Είναι πολύ ενδιαφέρον να βλέπεις κάποιες επιδράσεις που έχει μια γλώσσα στην άλλη.

Πιο δύσκολη γλώσσα ποια γλώσσα είναι;

Τα αραβικά είναι πάρα πολύ δύσκολα. Και ως αλφάβητο και να διαβάσει κανείς, γιατί αυτοί γράφουν μόνον τα σύμφωνα και από φωνήεντα γράφουν μόνο τα μακρά. Όταν ένα φωνήεν δεν είναι μακρύ, τότε πρέπει να ξέρει κανείς την λέξη για να μπορεί να το διαβάσει, δεν μπορείς διαφορετικά, δεν ξέρεις αν είναι α – ο – η και η γραμματική είναι δύσκολη.

Γιατί επιλέξατε να κάνετε αυτή την έρευνα στη Θράκη;

Θα είναι το master μου και το διάλεξα γιατί οι γλωσσολόγοι – τουρκολόγοι έχουν κάνει πάρα πολλές έρευνες για διάφορες τουρκικές διαλέκτους. Στην Ελλάδα, από ό,τι ξέρουμε, δεν έχουν γίνει και έτσι αποφάσισα να ασχοληθώ με το θέμα.

Πώς κινείστε;

Καταγράφω ομιλίες από κόσμο. Τα θέματα δεν με ενδιαφέρουν, ο κάθε ένας μπορεί να διηγηθεί ό,τι είναι πιο βολικό. Εμένα με ενδιαφέρει να δω τις διαφορές που υπάρχουν με τα τουρκικά της Τουρκίας, με τα standard τουρκικά γιατί και στην Τουρκία υπάρχουν πολλές διάλεκτοι. Εδώ θα ήθελα να δω τις διαφορές. Για παράδειγμα το ρήμα: geliyorum, εδώ κάποια άτομα λένε: geliyem, geliyiom αλλάζει δηλαδή μορφολογικά η λέξη, έχω βρει και φωνητικές διαφορές.

Τι «κουβαλά» μια γλώσσα μέσα της;

Η γλώσσα αλλάζει συνεχώς, είναι σαν ένας ζωντανός οργανισμός και αλλάζει. Γι’ αυτό για μένα η διάλεκτος είναι η φυσική γλώσσα. Η standard είναι τεχνική γλώσσα, για να μπορούμε όλοι να συνεννοούμαστε, ενώ η διάλεκτος εξελίσσεται από μόνη της. Τώρα αυτό που την κάνει να είναι διαφορετική είναι ο χώρος, οι επαφές των ατόμων που μένουν εκεί και οι επαφές με άλλες γλώσσες. Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις. Πάντα μια γλώσσα που είναι πιο δυνατή, έχει πιο πολύ prestige, αυτή επηρεάζει και την άλλη, υπάρχουν και από τις δυο μεριές επιδράσεις.

Η διάλεκτος ή η standard γλώσσα είναι πιο πλούσια;

Κατά τη γνώμη μου η διάλεκτος είναι πιο πλούσια.

Χρόνο με το χρόνο παρατηρείτε να «σβήνουν» οι διάλεκτοι;

Ναι, μπορούν να «σβήσουν» διότι, για παράδειγμα, εδώ οι ηλικιωμένοι μιλούν διαφορετικά από τους νεαρούς. Πεθαίνοντας οι μεγαλύτεροι χάνονται στοιχεία της διαλέκτου.

Η ελληνική γλώσσα είναι όντως πλούσια και αποτελεί βάση αρκετών άλλων γλωσσών;

Η αρχαία ελληνική γλώσσα είναι πάρα πολύ κοντινή στην ινδο-ευρωπαϊκή πρωτό-γλώσσα. Οι πιο παλιές επιγραφές αρχαίων ελληνικών που έχουν βρεθεί, υπολογίζουν οι επιστήμονες, ότι είναι κοντά στην πρωτο-ευρωπαϊκή γλώσσα.

Μια γλώσσα τι είναι για σας;

Είναι γέφυρα επικοινωνίας η γνώση μιας ξένης γλώσσας. Είναι ενδιαφέρον να γνωρίζεις μια γλώσσα, είναι ευχαρίστηση αυτό που δίνει η κατανόησή της.

Όταν σώζεται μια γλώσσα, σώζεται και ο πολιτισμός μαζί της.

Πιο γλαφυρές περιγραφές με ποια γλώσσα γίνονται περισσότερο πετυχημένα;

Η κάθε γλώσσα έχει τον δικό της τρόπο περιγραφής. Δεν μπορώ να διαλέξω κάτι. Τα ελληνικά έχουν έναν ωραίο τρόπο περιγραφής.

Αρέσουν τα ελληνικά;

Αρέσουν. Είναι πάρα πολλοί καθηγητές που μιλάνε τα αρχαία ελληνικά και είναι για εκείνους μια γλώσσα θαυμασμού. Εκτιμούν την ελληνική γλώσσα και τους Έλληνες. Πάρα πολλές λέξεις, στους γλωσσολογικούς όρους που χρησιμοποιούμε, πηγάζουν από τα ελληνικά. Αυτό είναι όμορφο για μένα να το ακούω στην τάξη.

Κουράζουν οι λέξεις; Υπάρχουν φορές που είναι προτιμότερη η σιωπή;

Οι γλωσσολόγοι κουράζονται πολλές φορές με τις λέξεις, με το νόημα των λέξεων και με τις διάφορες συν-υποδηλώσεις που μπορεί να έχει μια λέξη. Υπάρχουν στιγμές που λέει κανείς: Δέκα λεπτά διάλειμμα, σιωπή, να μην ακούσω τίποτα άλλο. Αλλά και η σιωπή είναι μια λέξη, είναι περισσότερο από μια λέξη.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.