Οταν η συζητηση αφορα στο θεατρο…

Η παράσταση μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της συνάντησης ενός θεατρικού κειμένου, ενός σκηνοθέτη και κάποιων ηθοποιών, μπορεί όμως να είναι και η αφορμή μιας συζήτησης. «Όταν χορεύουν οι go-go dancers», ένα έργο – μια παράσταση της Έλενας Πέγκα στο Theatro και πρωταγωνιστεί ο Νίκος Γεωργάκης, τότε η πρόταση να δεθεί με τρόπο πρωτότυπο ο λόγος και η κίνηση είναι ενδιαφέρουσα. Η συζήτηση με την συγγραφέα και τον ηθοποιό δεν περιορίστηκε βέβαια στα της παράστασης, αλλά και στα της πόλης που την φιλοξένησε.

ΠτΘ: Πώς ξεκίνησε η σύλληψη αυτής της παράστασης, κυρία Πέγκα, δεδομένου ότι είναι ιδιαίτερα διαφορετική, λαμβάνοντας χώρο σ’ ένα μπαρ;
Ε.Π.: Κομμάτι αυτής της παράστασης είναι η αμεσότητα που αναπτύσσεται με το κοινό, ιδιαίτερα μ’ ένα νεανικότερο κοινό, γι’ αυτό και στην Αθήνα η παράσταση παρουσιάστηκε σ’ ένα χώρο που δεν είναι θέατρο. Μετά από πρόσκληση του Μηνά Κοσμίδη, βρεθήκαμε στην Κομοτηνή, σε ένα χώρο πολύ όμορφο, που ταιριάζει πολύ με την παράσταση. Πρόκειται για ένα κανονικό θεατρικό έργο, με δύο ήρωες και δύο go-go dancers, που έχει όμως πολύ μουσική και χορό, τα οποία είναι ισοδύναμα με το λόγο και τη διαπραγμάτευση του θέματος. Μας ενδιαφέρει να συμβαίνει εκείνη τη στιγμή, ανάμεσα στους θαμώνες του μπαρ-καφέ.
Οι θεατές λειτουργούν στην ουσία του έργου. Είναι σαν να γίνονται κι αυτοί go-go dancers.

ΠτΘ: Είναι κι αυτοί μέσα στο σκηνικό.
Ε.Π.: Η δυναμική και η διάθεση του κοινού επηρεάζει την παράσταση, αν είναι κεφάτοι, λυπημένοι, κουρασμένοι. Όλα αυτά έχουν σημασία. Δεν υπάρχει αυτή η τυπικότητα της σύμβασης του θεάτρου, που σβήνουν τα φώτα, αρχίζει η δράση κάπου μακριά και μετά τα φώτα ξανανάβουν. Ο χώρος αυτός στην Κομοτηνή είναι ένα πολύ ωραίο σκηνικό. Ελπίζω αυτή η παράσταση να είναι μια αρχή για μια σειρά εμφανίσεων και άλλων καλλιτεχνών στο «Θέατρο».

ΠτΘ: κ. Πέγκα, τι είναι οι go-go dancers και ποιο είναι το θέμα του έργου;
Ε.Π.: Ένας go-go dancer είναι ένας χορευτής που δουλεύει μέσα σ’ ένα κλαμπ και χορεύει, καλώντας τους θαμώνες να χορέψουν. Είναι εντυπωσιακά ντυμένος, βρίσκεται σ’ ένα βάθρο, σ’ ένα κλουβί, και φτιάχνει το κέφι των θεατών, με στόχο ν’ αρχίσουν να χρησιμοποιούν το σώμα τους και να χορέψουν. Το έργο διαπραγματεύεται μια ερωτική συνάντηση δύο πρώην εραστών από την πρώην Γιουγκοσλαβία, οι οποίοι έχουν μια πολύ ουσιαστική συνομιλία. Συναντιούνται μετά από χρόνια, έχει καταστραφεί η χώρα τους και μέσα σ’ αυτή την προσωπική ανταλλαγή, που γίνεται μ’ ένα ευφάνταστο τρόπο, επεμβαίνουν κάθε τόσο τα σώματα των go-go dancers, που εκτονώνουν όλα αυτά τα ερωτικά συναισθήματα και τις φαντασιώσεις των ηρώων.

ΠτΘ: Έρχονται να παίξουν τα όσα οι πρωταγωνιστές δεν τολμούν.
Ε.Π.: Ακριβώς, είναι σαν το σώμα των ηρώων.

ΠτΘ: Είναι πολλά τα καταπιεσμένα αισθήματα του πρωταγωνιστή;
Ν.Γ.: Πάρα πολλά. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει κι ένας πόλεμος στη μέση.

ΠτΘ: Είναι εύκολο για έναν άντρα να παίξει στη σκηνή εικόνες που έχει γράψει μια γυναίκα;
Ν.Γ.: Όταν μια γυναίκα γράφει ποίηση έχει πιο πολύ βάρος…

ΠτΘ: Σας βοηθάει το γεγονός ότι η απελευθέρωση των συναισθημάτων γίνεται σ’ ένα μπαρ; Οι θαμώνες του μπαρ είναι «βοηθοί» σας;
Ν.Γ.: Είναι άλλη διαδικασία το να παίζεις σε μπαρ, διαφορετική απ’ το να ερμηνεύεις ένα ρόλο στο θέατρο, και βοηθάει η παρουσία των θαμώνων.

ΠτΘ: κυρία Πέγκα, θα μπορούσατε να παίξετε σ’ ένα μπαρ; Έχετε σκεφτεί σε ποια κατάσταση θέτετε τους ηθοποιούς;
Ε.Π.: Νομίζω ότι οι ηθοποιοί περνούν από μια διαδικασία πολύ έντονη, η οποία όμως θεωρώ ότι τους προχωράει… Αυτή η έκθεση, η απελευθέρωση, το να λάβεις υπόψιν σου το περιβάλλον εκείνη τη στιγμή, τούς κινητοποιεί πιο έντονα, δεν τους αφήνει να επαναπαυτούν και να επαναλάβουν κάποια πράγματα που έχουν κατακτήσει.
Ν.Γ.: Οι ενέργειες πηγαινοέρχονται πιο εύκολα από ότι αν είσαι σε μια σκηνή, για παράδειγμα ιταλική.
Ε.Π.: Στην Αθήνα, νιώθαμε τους θεατές συνένοχους σ’ αυτό που συνέβαινε, άσχετα με τη διαφορετική γνώμη που μπορεί να έχει ο καθένας για το τι είδε ή το τι ένιωσε. Υπήρχε μια συνάντηση και με τους θεατές.

ΠτΘ: Μπορεί για τους Αθηναίους η παρουσία των go-go dances να είναι οικεία, στην Κομοτηνή όμως το κοινό δεν είναι συνηθισμένο σε παρόμοια θεάματα, θα λέγαμε ότι το έδαφος είναι παρθένο σε σχέση με κάποιες προτάσεις. Κυρία Πέγκα, για σας ειδικά, που σπουδάσατε θέατρο και ζήσατε στην Αμερική, η κατάσταση αυτή πρέπει να φαντάζει περίεργη.
Ε.Π.: Υπάρχουν και στην Αμερική μικρές πόλεις, οι οποίες δεν έχουν τίποτε. Είναι όμως εντυπωσιακό για μια πόλη μέσα στην Ελλάδα –που είναι ένας γεωγραφικά περιορισμένος χώρος και με μια Αθήνα που έχει 100 θέατρα, πολλούς κινηματογράφους και γκαλερί- να μαθαίνω ότι στην Κομοτηνή υπάρχει ένας κινηματογράφος κι ένα θέατρο που δεν λειτουργεί διαρκώς. Είναι εντυπωσιακό, γιατί μέσα από τον πολιτισμό μιας πόλης, αναδεικνύεται και η ταυτότητα των ανθρώπων που ζουν εκεί, τι τους απασχολεί, ποιες είναι οι ιδιαιτερότητές τους σε σχέση με ανθρώπους άλλων πόλεων. Για εμάς που δεν είμαστε από την Κομοτηνή, αν δεν υπάρχει μια έκφραση όλων αυτών των ζητημάτων δεν μπορούμε να τα εισπράξουμε. Αυτό το παρθένο έδαφος δημιουργεί πάρα πολλά κενά και μια έλλειψη επαφής με τον έξω κόσμο. Εμείς, δεν γνωρίζουμε ποια ιδιαίτερα θέματα έχει αυτός ο τόπος κι αν αυτά δεν εκφράζονται με τρόπο ώστε να μπορούν να μεταδοθούν και να επικοινωνήσουν οι άνθρωποι στην υπόλοιπη Ελλάδα, έχουμε ερωτηματικό και κενό.

ΠτΘ: Μιλήσατε, για το πώς εκφράζεται η ταυτότητα και παίρνει μορφή μέσα από τις πολιτιστικές εκδηλώσεις. Όταν η ταυτότητα είναι σύνθετη, όπως συμβαίνει στην Κομοτηνή, ίσως υπάρχουν κάποιες φοβίες σε μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού –όχι σε συγκεκριμένη-, ίσως υπάρχουν σε όλους μας από την άλλη. Έχει ενδιαφέρον το να εκδηλωθεί αυτό, γιατί όταν προσεγγίζεται κάτι ψυχολογικά μπορεί να αντιμετωπιστεί και το δύσκολο να γίνει όμορφο. Αυτό όμως δεν το έχουμε ακόμη πετύχει εδώ.
Ε.Π.: Μ’ αυτή τη διάθεση που υπάρχει να έρθουν κάποια πράγματα στην Κομοτηνή, νομίζω ότι μπορούν να δοθούν ερεθίσματα στην πόλη για να γεννάει τα δικά της πράγματα.

ΠτΘ: Στην Κομοτηνή, έχουν γίνει κατά καιρούς πράγματα σχετικά με τον πολιτισμό και τις διαφορετικές πολιτισμικές ομάδες, όπως για παράδειγμα τα έθιμα του γάμου και οι γεύσεις του Κέντρου Λαϊκών Δρωμένων, είναι όμως εκδηλώσεις που συμβαίνουν μια ή δυο φορές το χρόνο και στη συνέχεια η γραμμή πάνω στην οποία κινούνται χάνεται, γιατί χάνεται και η επαφή του πολίτη ή του θεατή με αυτά.
Η επιλογή στο έργο σας, κ. Πέγκα, να προέρχεται το ζευγάρι από την πρώην Γιουγκοσλαβία έχει χαρακτήρα επίκαιρο, γιατί επρόκειτο για κράμα πολιτισμών και ανθρώπων με διαφορετικά συναισθήματα. Γι’ αυτό το λόγο όταν ξέσπασε αυτό που κουβαλούσαν μέσα τους, ένα μίσος που είχε καλλιεργηθεί έγινε αυτή η φοβερή έκρηξη. Στην Κομοτηνή, αυτές οι εκρήξεις είναι μια πολύ παλιά και ξεχασμένη ιστορία και απ’ αυτήν την πλευρά είμαστε ασφαλείς.
Ε.Π.: Μέσα από τη Νέα Υόρκη γεννήθηκαν πάρα πολλά σύγχρονα κινήματα στην τέχνη και τον πολιτισμό, μέσα από τη συνάντηση όλων αυτών των φυλών και των πολιτισμών. Όλοι όσοι συνυπήρξαν εκεί πέρα γέννησαν αυτό το σύγχρονο πολιτισμό. Η διαφορετικότητα των ανθρώπων που συναντιούνται μπορεί να εξελιχθεί σε πάρα πολύ δημιουργική.

ΠτΘ: Αυτό είναι εξάλλου και το στοίχημα, η πρώτη και η καλή, θα λέγαμε, πλευρά της παγκοσμιοποίησης, έχει να κάνει με τη συνύπαρξη του διαφορετικού. Να επιστρέψουμε στην παράσταση. Τι θεωρείτε ότι αποκομίσατε μέχρι στιγμής;
Ν.Γ.: Ακόμη παίζω στην παράσταση και δεν είναι εύκολο να προσδιορίσω τι είναι αυτό που έχω πάρει. Ήταν βέβαια και μια ευκαιρία να έρθω στην Κομοτηνή, που δεν είχα ξανάρθει.
Ε.Π.: Υπάρχει μια πολύ στενή επαφή με τους συνεργάτες κι από κει και πέρα έρχονται κοντά μας οι άνθρωποι των χώρων όπου παίζουμε, θεατές, φοιτητές από θεατρικές σχολές…
Ν.Γ.: Η παράσταση έχει μεγαλύτερη απήχηση στο νέο κόσμο. Νιώθουμε το αθώο βλέμμα του νέου ανθρώπου, ενώ ο μεγαλύτερος έχει ένα ύφος μπλαζέ του στιλ «το έχουμε ξαναδεί αυτό». Αν αρέσει η παράσταση σ’ ένα πιτσιρικά έρχεται και το λέει και αυτό το βλέπεις.

ΠτΘ: κ. Γεωργάκη, έχετε συνεργαστεί ξανά με την Έλενα Πέγκα;
Ν.Γ.: Η προηγούμενη συνεργασία μας ήταν στο Εθνικό Θέατρο, ήταν όμως κάτι πολύ διαφορετικό από τη συγκεκριμένη παράσταση που είναι ιδιωτική παραγωγή. Τώρα γνώρισα καλύτερα την Έλενα.

Πρόταση για λογοτεχνικά «σαλόνια» στην Κομοτηνή

ΠτΘ: κ. Πέγκα, πόσο μόνη νιώθετε στην Ελλάδα, δεδομένου του κενού που υπάρχει σε σύγχρονούς σας θεατρικούς συγγραφείς;
Ε.Π.: Στη γενιά μου δεν υπάρχουν θεατρικοί συγγραφείς με σταθερή δράση και έργο. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που γράφουν πεζογραφία και λογοτεχνία, αλλά στο θέατρο υπάρχει ένα κενό στο λόγο κι αυτό είναι δύσκολο, γιατί όταν ανήκεις μέσα σ’ ένα σύνολο, σ’ ένα ρεύμα είναι πολύ δύσκολο να κινηθεί ένας τίτλος άγνωστος. Εάν υπήρχαν κι άλλα, ο κόσμος θ’ αποκτούσε την παιδεία που χρειάζεται για να βλέπει σύγχρονο θέατρο.

ΠτΘ: Το κοινό έχει μάθει, έχει συνηθίσει να βλέπει παραστάσεις από έργα συγκεκριμένων συγγραφέων κι εποχών. Όλοι οι Έλληνες έχουμε εντρυφήσει στους αρχαίους ημών προγόνους… Υπάρχει κι ένας φόβος στο καινούριο.
Ε.Π.: Υπάρχει ίσως ένας φόβος, μια απειλή, μια αμηχανία.

ΠτΘ: Στις εποχές που υπήρχαν τα λογοτεχνικά σαλόνια, υπήρχε η δυνατότητα της ανταλλαγής απόψεων και προτάσεων, σχετικών με τον πολιτισμό.
Ε.Π.: Είναι πολύ ωραία αυτή η ιδέα με τα σαλόνια και να κάτι που μπορείτε να κάνετε στην Κομοτηνή, με την έννοια της συνάντησης, της ανάγνωσης πρωτότυπων κειμένων.

ΠτΘ: Τι θα θεωρούσατε πρόκληση σε μια επόμενη δουλειά;
Ε.Π.: Πριν τελειώσει η συγκεκριμένη δεν θέλω να μιλήσω για την επόμενη. Θα ήθελα να ολοκληρωθεί όλη αυτή πορεία και μετά να μπορέσω να δω τι είναι το επόμενο. Συνήθως, μέσα απ’ το προηγούμενο βγαίνει το επόμενο.

ΠτΘ: Στους «go-go dancers» υπήρχε συγκεκριμένη πρόκληση;
Ε.Π.: Υπήρχε αυτή η σχέση λόγου και σώματος. Το σώμα εκφράζεται από τους go-go dancers, ο λόγος από τους ηθοποιούς και αυτή η συνάντηση λόγου και σώματος χωρίς να είναι χορός, χωρίς να είναι χοροθέατρο, παραμένει θέατρο.

ΠτΘ: Πώς λειτούργησε η σχέση με τους «go-go dancers» κ. Γεωργάκη;
Ε.Π.: Η δική μου η σχέση αναπτύσσεται περισσότερο με την κοπέλα. Την παρουσία των «go-go dancers» την νιώθουμε στο τέλος. Αυτοί κινούνται ανεξάρτητα από εμάς.
Μια και αναφερθήκαμε στη μοναξιά που νιώθουν οι γυναίκες θεατρικοί συγγραφείς… Γνωρίζω τη Λούλα Αναγνωστάκη, μια μεγάλη Ελληνίδα συγγραφέα, η οποία συμπαθεί την Έλενα, εκτιμάει το γεγονός ότι προσπαθεί κι αυτό το λέει με χαρά.

ΠτΘ: Κάνατε ένα πολύ ωραίο κομπλιμέντο στην κ. Πέγκα. Να σας ευχαριστήσω που ήρθατε εδώ να κουβεντιάσουμε.
Ν.Γ., Ε.Π.: Κι εμείς ευχαριστούμε.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.