Οταν η επιστημη συναντα την ψυχη

Η ομοιοπαθητική τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς. Ήδη άρχισε να διδάσκεται ως μάθημα σε κάποια πανεπιστήμια κι αρκετοί επιστήμονες έχουν αρχίσει να ασχολούνται με την έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητά της και τον τρόπο διάδοσης του ομοιοπαθητικού φαρμάκου. Η ιστορία της ομοιοπαθητικής αρχίζει με τη φιλοσοφική αναζήτηση του τι είναι σύμπτωμα. Η παραδοχή ότι το σύμπτωμα είναι μέρος της δράσης του αμυντικού μηχανισμού και προσπάθεια του οργανισμού να επανέλθει στην ισορροπία, είναι ο θεμέλιος λίθος του θεραπευτικού συστήματος της ομοιοπαθητικής. Η γνωστική ομοιοπαθητική είναι μια νέα μεθοδολογία που αναπτύσσεται κι αυτή με γοργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια και στηρίζεται στο συνδυασμό ομοιοπαθητικής και ψυχολογίας, στο βαθμό αυτογνωσίας του ασθενή ώστε να παρέχει τις κατάλληλες πληροφορίες που θα βοηθήσουν το γιατρό του να επιλέξει το σωστό ομοιοπαθητικό φάρμακο.

Με τον Γεώργιο Λουκά, Πρόεδρο της Παγκοσμίου Επιστημονικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής, συνομιλούμε σήμερα, για την προσωπική του συμβολή στην ανακάλυψη νέων ομοιοπαθητικών φαρμάκων, για την αλληλεπίδραση των αρχών της γνωστικής ψυχολογίας με αυτές της ομοιοπαθητικής και με την ώθηση που αυτή έδωσε στη θεραπεία ψυχοσωματικών ασθενειών.

Διαβάσαμε πρόσφατα στο βιβλίο σας τον όρο «γνωστική ομοιοπαθητική». Θα θέλαμε σήμερα να μας μιλήσετε γι’ αυτόν…

Χρησιμοποίησα τον όρο «γνωστική ομοιοπαθητική» για να ορίσω ένα νέο ρεύμα ομοιοπαθητικής, το οποίο συνδυάζει την επιστήμη της ομοιοπαθητικής με βασικές αρχές της γνωστικής ψυχολογίας. Αν και είμαι ο πρώτος που χρησιμοποίησα τον όρο αυτό, επηρεαζόμενος από την ψυχιατρική μου ειδίκευση, ο άνθρωπος που πρώτος εισήγαγε συστηματικά στην ομοιοπαθητική πράξη αυτές τις αρχές, είναι ο Rajan Sankaran.

Αναφέρεστε γι’ αυτόν στα βιβλία σας…

Θα ήθελα να σας πω ότι η πορεία μου στην ομοιοπαθητική έχει σημαδευτεί από δύο προσωπικότητες. Ο ένας είναι ο Αρίσταρχος Τσαμασλίδης, τον οποίο είχα την τύχη να γνωρίσω όταν ήμουν 20 ετών και ο οποίος υπήρξε ο πρώτος μου δάσκαλος. Είχα την τύχη να μάθω τις βασικές αρχές της ομοιοπαθητικής και τον παλαιό τρόπο εφαρμογής της σε νεαρή ηλικία. Ο άλλος είναι ο Rajan Sankaran, από τον οποίο έμαθα τις βασικές αρχές της γνωστικής ομοιοπαθητικής. Αυτό συνέβη σε μια περίοδο που ειδικευόμουν στην ψυχιατρική. Η ψυχιατρική με βοήθησε πολύ στην αφομοίωση και εφαρμογή των θεωριών του Rajan Sankaran. Και από τότε άρχισε για μένα ένα συναρπαστικό ταξίδι.

Ποια ήταν η ανάγκη για να γίνουν όλα αυτά;

Ήλθα για πρώτη φορά σε επαφή με τη σχολή του Rajan Sankaran, έχοντας κλείσει μια δεκαετία ενασχόλησης με τον παλαιό τρόπο εφαρμογής της ομοιοπαθητικής. Πάντα προβληματιζόμουν για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η ομοιοπαθητική και είχα διαγνώσει ότι η ομοιοπαθητική είχε περιέλθει σε μία στασιμότητα. Δεν μπορούσα να ανεχθώ το γεγονός ότι ο μέσος ομοιοπαθητικός χρησιμοποιεί περίπου 30 ομοιοπαθητικά φάρμακα. Κάποιοι βοηθούνται, αλλά πολλοί δεν μπορούν να βοηθηθούν, γιατί το φάρμακό τους δεν είναι γνωστό στον ομοιοπαθητικό τους. Πιστεύω ότι όταν μια επιστήμη αναπτύσσεται μόνη είναι αναγκασμένη να φθάσει σε στασιμότητα και ότι η επιστήμη κάνει άλματα όταν συναντούνται και αλληλεπιδρούν διαφορετικοί τρόποι σκέψης. Έτσι συνέβη και με την περίπτωσή μας. Η αλληλεπίδραση των αρχών της γνωστικής ψυχολογίας με τις αρχές της ομοιοπαθητικής είχε ως αποτέλεσμα την εξέλιξη της ομοιοπαθητικής σε πολλά επίπεδα.

Πού ωφελήθηκε η ομοιοπαθητική από αυτό το πάντρεμα;

Μια πρώτη ωφέλεια ήταν ότι μάθαμε να εμβαθύνουμε περισσότερο στην εξέταση του ασθενούς και να προσεγγίζουμε τις βαθύτερες ανησυχίες του. Παλαιότερα, κατά την εξέταση, εστιαζόμασταν κυρίως στα συμπτώματά του. Τώρα ασχολούμαστε λιγότερο με αυτά, αλλά μας ενδιαφέρει κυρίως ο τρόπος που φαντασιώνει αυτός την πραγματικότητα. Είναι πολύ πιο σημαντικό να ασχολείσαι με τις βαθιές ανασφάλειες του ασθενούς σου και να προσπαθείς να τις θεραπεύσεις, παρά να ασχολείσαι με το αν του αρέσουν τα γλυκά ή τα ξινά. Υπάρχει άλλο βάθος και άλλη αποτελεσματικότητα. Ξέρω ασθενείς που πηγαινοέρχονταν στον ομοιοπαθητικό τους για χρόνια παίρνοντας καθημερινά κάποιο από τα ολίγα φάρμακα που χρησιμοποιούνται, χωρίς να αλλάζει τίποτε στη ζωή τους και μετά από λίγες εβδομάδες εφαρμογής γνωστικής ομοιοπαθητικής να έχουν δει πάνω τους αλλαγές σε πολύ βαθιά προβλήματά τους. Εδώ πρέπει να διευκρινιστεί ότι, ενώ δίνεται πρωταρχική σημασία στην ψυχολογία του ατόμου, η δράση του φαρμάκου δεν αφορά μόνο σε αυτήν, αλλά μπορεί να βοηθήσει και στη σωματική σφαίρα. Μια δεύτερη ωφέλεια από το πάντρεμα ομοιοπαθητικής και γνωστικής ψυχολογίας είναι ότι άρχισαν να χρησιμοποιούνται πολλά φάρμακα, που υπήρχαν παρασκευασμένα και δεν χρησιμοποιούνταν, και ότι παρασκευάζονται πολλά νέα φάρμακα. Μόνο για τις ανάγκες της ομάδας μας οι φαρμακοποιοί Γιάννης και Χριστιάνα Ευσταθίου έχουν παρασκευάσει περισσότερα από 300 νέα ομοιοπαθητικά φάρμακα. Εδώ θα ήθελα να σας πω πόσο τυχερός αισθάνομαι που συνάντησα στη ζωή μου τον Ιωάννη Ευσταθίου, γιατί με τη βοήθειά του μπορέσαμε να προχωρήσουμε γρήγορα και μεθοδικά. Οφείλει πολλά σε αυτόν το ρεύμα της γνωστικής ομοιοπαθητικής.

Πώς αντιμετωπίστηκαν από τους ομοιοπαθητικούς όλες αυτές οι ανακαλύψεις σας;

Οι περισσότεροι έχουν μια δυσκολία αποδοχής. Γενικά υπάρχει μια δυσκολία στον κόσμο να αποδέχεται νέες ιδέες. Ένα πρόβλημα των ανθρώπων είναι ότι βολεύονται σε κάτι που έμαθαν και δεν μπαίνουν σε διαδικασία να το εξελίξουν. Αυτό για μένα είναι ένα φυσικό φαινόμενο το οποίο συνέβαινε, συμβαίνει και θα συμβαίνει σε όλες τις εποχές. Υπήρξαν, όμως, και άλλοι που αντέδρασαν με αγένεια. Έχω δεχθεί πολλή επίθεση και ειρωνεία. Η αλήθεια είναι ότι περιμένεις από κάποιον που ασχολείται με την ομοιοπαθητική να είναι πιο ανοικτός και καλοπροαίρετος. Βέβαια, υπάρχουν και οι ένθερμοι υποστηρικτές που εργάζονται συστηματικά για την εφαρμογή και προώθηση των νέων ανακαλύψεων. Εγώ πάντως, είμαι πολύ αισιόδοξος. Στη Μόσχα, στο πανεπιστήμιο Φιλίας των Λαών, στην Έδρα Ομοιοπαθητικής, έχουν παρακολουθήσει σεμινάρια, τα τελευταία χρόνια, περισσότεροι από 1.000 ιατροί. Στους ιατρούς αυτούς διδάσκεται κυρίως ο νέος τρόπος σκέψης. Άλλοι μαθητές μου, από άλλες περιοχές της Ρωσίας ή κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, έχουν δημιουργήσει εκπαιδευτικά προγράμματα και εκπαιδεύουν ιατρούς. Η επισημοποίηση του εκπαιδευτικού μας προγράμματος που διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο Φιλίας των Λαών και η βράβευσή μου από τη Ρωσική Ακαδημία Φυσικών Επιστημών με το βραβείο Παβλώφ για τις παρασκευές των νέων ομοιοπαθητικών φαρμάκων, έχουν βοηθήσει πολύ στη διάδοση του νέου τρόπου σκέψης. Είμαι πολύ ευχαριστημένος από αυτήν την εξέλιξη και πιστεύω ότι θα συνεχιστεί με αυξανόμενο ρυθμό.

Τι θα απαντούσατε σε κάποιον που θα έλεγε ότι δεν χρειάζονται νέα φάρμακα;

Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί κάτι τέτοιο αν είχε ποσοστά επιτυχίας 100% με τους ασθενείς του. Από τη στιγμή που υπάρχουν περιστατικά που δεν μπορούν να βοηθηθούν από την ομοιοπαθητική, είναι απαραίτητο να ψάξουμε νέα φάρμακα και νέες μεθόδους για να αυξήσουμε την αποτελεσματικότητά μας. Ξέρετε, όλη η ερευνητική μου προσπάθεια έχει βασιστεί στην ανάγκη να βοηθήσω άλλους ανθρώπους, αλλά και τον εαυτό μου, που πριν δεν μπορούσα να βοηθήσω με αυτά που ήξερα. Γι’ αυτό το λόγο παρασκευάστηκαν αυτά τα νέα φάρμακα. Και από αυτά έχουν βοηθηθεί δεκάδες ασθενείς. Εφόσον υπάρχουν ασθενείς που έχουν βοηθηθεί με τα νέα φάρμακα, ποιος λογικός άνθρωπος μπορεί να ισχυριστεί ότι κακώς φτιάχτηκαν; Αν όμως κάποιος εξακολουθεί να ισχυρίζεται τέτοιες απόψεις, τότε νομίζω ότι μπορούμε να υποθέσουμε ποια είναι τα βαθύτερα αίτια των ισχυρισμών του.

Πολλοί αμφισβητούν όλες τις νέες ανακαλύψεις και τις νέες πειραματικές αποδείξεις που γίνονται τα τελευταία χρόνια στο χώρο της ομοιοπαθητικής. Ποια είναι η άποψή σας;

Σας είπα ότι ένα πρόβλημα των ανθρώπων είναι ότι βολεύονται σε κάτι που έμαθαν και δεν μπαίνουν σε διαδικασία να το εξελίξουν. Η αμφισβήτησή τους αυτή είναι άμυνα προς το νέο που έρχεται. Ο καθένας μπορεί να επιλέξει τη μεθοδολογία που του ταιριάζει, αλλά δεν μπορεί να κρίνει την εργασία των άλλων, αν δεν τη διδαχθεί και δεν την εφαρμόσει. Σίγουρα, όταν αναπτύσσεται μια μεθοδολογία, μπορεί να εμφανιστούν και κάποιες υπερβολές. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε να αποφύγουμε. Θα είναι λάθος να απορρίψουμε όλη τη μεθοδολογία εξαιτίας κάποιων υπερβολών. Μήπως άραγε και η προσκόλληση στα τετριμμένα δεν είναι ένα είδος υπερβολής; Ο χρόνος τελικά, είναι αυτός που θα δείξει πού είναι τα όρια της αλήθειας. Υπάρχουν ομοιοπαθητικoί που δεν έχουν συμμετοχή σε μια πειραματική απόδειξη ομοιοπαθητικού φαρμάκου. Δικαίωμά τους είναι, κανείς δεν μπορεί να τους υποχρεώσει. Πώς μπορούν όμως να κρίνουν ανθρώπους που κάνουν πειραματικές αποδείξεις; Και αν το κάνουν ποιος μας λέει ότι δεν το κάνουν από φθόνο; Αν έχουν επιλέξει να μείνουν στα λίγα φάρμακα που έχουν μάθει να χρησιμοποιούν, ας το κάνουν. Σε τελική ανάλυση ο καθένας επιλέγει τη μεθοδολογία που του αρέσει να εφαρμόζει. Δεν μπορεί όμως να εκφέρει αρνητικές κρίσεις με ύφος πολλών καρδιναλίων για το έργο άλλων ανθρώπων που έχουν εργαστεί με κάποια μεθοδολογία.

Ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον;

Άμεση προτεραιότητα είναι να μεταδώσουμε τη γνωστική ομοιοπαθητική στη χώρα μας. Είναι αδιανόητο στη χώρα του Πλάτωνα να μην αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς μια θεωρία και πρακτική που βασίζεται στις θεωρίες του. Έχουμε ήδη αποκτήσει αρκετή εμπειρία από την εκπαίδευση ιατρών στη Ρωσία και σε άλλα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Είναι σημαντικό να εκπαιδευτούν νέοι άνθρωποι, που θα έχουν τον ενθουσιασμό που χαρακτηρίζει ένα νέο, και που θα αφιερωθούν στην εφαρμογή και εξέλιξη αυτού του νέου τρόπου σκέψης. Προσωπικά πιστεύω πολύ στους νέους, γιατί όσο ο άνθρωπος μεγαλώνει, τόσο πιο δύσκολα αποδέχεται νέες ιδέες. Στη συνέχεια θα οργανώσουμε εκπαιδευτικά σεμινάρια σε άλλα κράτη. Υπάρχει ήδη ενδιαφέρον από ομοιοπαθητικούς από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, την Αμερική και τον Καναδά. Οι συνεργάτες μου κι εγώ εργαζόμαστε σκληρά σε πολλά επίπεδα. Τα τελευταία χρόνια, κάποια σοβαρά προβλήματα της υγείας μου εμπόδισαν κάπως την επέκταση του εκπαιδευτικού μας προγράμματος, αλλά υπήρξαν η αφορμή για νέες ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις.

Μιλήστε μας για τη συγγραφική σας εργασία, ετοιμάζετε κάποιο νέο βιβλίο;

Σε λίγες μέρες θα κυκλοφορήσει ο πρώτος τόμος μιας εργασίας με τίτλο «Περιοδικός πίνακας και ομοιοπαθητική». Σε αυτόν τον τόμο παρουσιάζω μια μελέτη των ομοιοπαθητικών φαρμάκων που έχουν παρασκευαστεί από τον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Η πρωτοτυπία της εργασίας αυτής είναι ότι δεν διατήρησα την υπάρχουσα δομή του περιοδικού πίνακα, αλλά δημιούργησα ένα ελικοειδές μοντέλο που κάθε κύκλος – έλικας περιλαμβάνει 9 στοιχεία. Το μοντέλο αυτό το ονόμασα «ελικοειδή ταξινόμηση του περιοδικού πίνακα». Σε αυτό το μοντέλο μπόρεσα να ορίσω ιδιότητες για κάθε κύκλο, αλλά και για κάθε θέση μέσα στον κύκλο. Με βάση αυτό άρχισα να μελετώ τα ομοιοπαθητικά φάρμακα. Το πιο σημαντικό ήταν ότι μπόρεσα να χρησιμοποιήσω με επιτυχία ομοιοπαθητικά φάρμακα που ήταν άγνωστα, ανακαλύπτοντας τις ιδιότητές τους από τη θέση τους στην ελικοειδή ταξινόμηση του περιοδικού πίνακα. Μια από τις εφαρμογές ήταν ότι μπόρεσα να ανακαλύψω φάρμακο για να αντιμετωπίσω κάποια δικά μου προβλήματα, για το οποίο δεν είχε γίνει ακόμη πειραματική απόδειξη. Βλέπετε λοιπόν, αυτό που σας είπα και παραπάνω. Οι αποτυχίες είναι αυτές που μας εξωθούν να προσπαθούμε να βρούμε νέα φάρμακα και μεθόδους.

Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η αντιμετώπιση αυτής της νέας σας θεωρίας από τους ομοιοπαθητικούς;

Τη θεωρία αυτήν την έχω διδάξει ήδη σε σεμινάριά μου. Όσοι έχουν παρακολουθήσει το εκπαιδευτικό μας πρόγραμμα τη δέχθηκαν με ενθουσιασμό. Οι υπόλοιποι νομίζω ότι θα έχουν μια δυσκολία να την αποδεχθούν. Όμως τι να κάνουμε; Κάποιοι θα χρειαστούν λίγο χρόνο, άλλοι δεν θα μπορέσουν ποτέ να την αφομοιώσουν και να την εφαρμόσουν. Ξέρετε, καμιά θεωρία και κανένα σύστημα ιδεών δεν απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους. Πάντως μακροπρόθεσμα πιστεύω ότι θα γνωρίσει μεγάλη επιτυχία.

Δεν σας πειράζουν πια οι κριτικές;

Για να είμαι ειλικρινής με πειράζουν ελάχιστα. Παλαιότερα ήμουν πολύ ευαίσθητος σε θέματα κριτικής. Γι’ αυτό προσπάθησα στην πορεία της ζωής μου να εργάζομαι μεθοδικά ώστε να δίνω όσο το δυνατόν λιγότερο περιθώριο σε κακοπροαίρετες κριτικές. Προσπάθησα λοιπόν να ειδικευτώ, να κάνω διδακτορικό, να καταφέρω να διδάσκεται το επιστημονικό μας πρόγραμμα σε πανεπιστήμιο.

Τώρα αντιμετωπίζω πολύ πιο φιλοσοφημένα τα πράγματα. Ξέρω ότι οι εχθροί σου είναι συνεργάτες σου σε ένα άλλο επίπεδο, γιατί μέσα από τη συνεχή διαμάχη γινόμαστε καλύτεροι. Αν στη ζωή μου όλα μού έρχονταν ρόδινα, θα είχα λιγότερες ευκαιρίες για να δημιουργήσω. Θα επαναπαυόμουν και θα άραζα. Πώς θα ήταν η ζωή μου χωρίς αρνητική κριτική; Μονότονη και άχαρη. Αυτή η συνεχής διαμάχη είναι που ερεθίζει το μυαλό μας και το ωθεί για περαιτέρω εξέλιξη. Οφείλω λοιπόν, για να μην είμαι αχάριστος, να ευχαριστήσω όλους όσους βοήθησαν με τον τρόπο τους στο να μένει το μυαλό μου ενεργό και αεικίνητο.

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.