Ομαδα δημιουργικης γραφης θα λειτουργησει στην πολη μας

Τη Φωτεινή Ναούμ τη γνωρίσαμε μέσα από το συγγραφικό της έργο. Παρά το νεαρό της ηλικίας της μέχρι σήμερα έχει εκδώσει τρία βιβλία. Δεν επαναπαύεται όμως μόνο σε αυτό, αλλά μονίμως αναζητά νέες προκλήσεις. Η τελευταία πρόκληση αναφέρεται στην ομάδα δημιουργικής γραφής στην οποία θα είναι υπεύθυνη και η οποία ξεκινά την λειτουργία της τον Οκτώβρη.

Με αφορμή το γεγονός αυτό η Φωτεινή Ναούμ, μίλησε στον «Παρατηρητή της Θράκης» για τη δημιουργική γραφή αλλά και για τα όσα πολλά μπορούμε να πάρουμε συμμετέχοντας σε μια τέτοια ομάδα…

Η γραφή παίρνει εξέχουσα θέση στην καθημερινότητά μας για τα μέλη της ομάδας

ΠτΘ: Η δημιουργική γραφή στο εξωτερικό έχει κερδίσει πολλούς οπαδούς και διδάσκεται και σε πανεπιστήμια. Στην Ελλάδα έχουν γίνει κάποια βήματα. Τι ακριβώς είναι η δημιουργική γραφή;
Φ.Ν.: Πράγματι, στην Ελλάδα όλα τα πράγματα έρχονται με μια κάποια καθυστέρηση, χωρίς αυτό να είναι πάντα απαραίτητα κακό. Στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια έκρηξη, μια άνθιση σε αυτόν τον τομέα. Ξεκίνησε από τα μεγάλα αστικά κέντρα και το βλέπουμε να συμβαίνει ολοένα και περισσότερο σε διάφορες περιοχές. Αυτό προφανώς κάτι δείχνει. Πέρα από τη μόδα ενός πράγματος που συχνά μας επηρεάζει όλους, υπάρχουν προφανώς άνθρωποι που τους απασχολεί άμεσα η γραφή και θα ήθελαν να γνωρίσουν όσο το δυνατόν πιο πολλά.
Το θέμα είναι πως αντιλαμβάνεται κανείς τον όρο δημιουργική γραφή. Κάποιοι θεωρούν πως ακόμη και φτασμένοι συγγραφείς πρέπει να συνεχίσουν να εκπαιδεύονται. Θα συμφωνήσω, αν με τον όρο εκπαίδευση εννοούμε να γράφουν πολύ, να διαβάζουν περισσότερο και να δοκιμάζονται συνεχώς.
Αυτά τα σεμινάρια δημιουργικής γραφής ή οι ομάδες σαν αυτή που ξεκινάμε πιστεύω θα φανούν ιδιαίτερα βοηθητικά σε ανθρώπους που δεν έχουν ασχοληθεί όσο θα έπρεπε ή όσο θα ήθελαν με τη γραφή. Με το να γίνονται μέλη σε μια τέτοια ομάδα, για όσο διάστημα διαρκεί, η γραφή παίρνει εξέχουσα θέση ανάμεσα στα υπόλοιπα καθημερινά πράγματα που μπορεί να τους ταλανίζουν. Μέσα από την ομάδα της δημιουργικής γραφής θα «αναγκαστούν» να της δώσουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η συγγραφή δεν είναι απλά ένα χόμπι, κάτι μέσα σου σε πνίγει και ψάχνεις αδιέξοδο

ΠτΘ: Πιστεύετε πραγματικά ότι η δημιουργική γραφή είναι θέμα το οποίο κάποιος μπορεί να διδαχθεί; Είναι η γραφή θέμα ταλέντου ή εκμάθησης; Ή το ταλέντο μπορεί να εξελιχθεί μέσω της μάθησης;
Φ.Ν.: Κατά τη γνώμη μου πάντα, αν έχεις ταλέντο διάβαινε. Αν δεν έχεις, ασχολήσου με κάτι άλλο. Υπάρχουν χιλιάδες πράγματα γύρω μας για να ασχοληθεί κανείς. Από την εμπειρία μου και πάλι, πιστεύω πως κάποιος που δεν έχει το απαιτούμενο πρώτο υλικό δεν θα έμπαινε σε αυτή τη διαδικασία. Η συγγραφή, ακόμη και όταν το μόνο που έχει γράψει κανείς είναι ημερολογιακή γραφή, δεν είναι απλά ένα χόμπι. Δεν κάνεις το κέφι σου. Το κάνεις γιατί δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς. Γιατί κάτι μέσα σου σε πνίγει και ψάχνεις διέξοδο. Άλλοι πολύ άλλοι λιγότερο. Και από τη στιγμή που καλείσαι να το κάνεις αυτό, σημαίνει πως κάτι υπάρχει. Μεγάλοι συγγραφείς όπως ο Φόκνερ, ο Χέμινγουει και άλλοι, πίστευαν πως αρκεί να έχεις ελάχιστο ταλέντο και να χύσεις πολύ ιδρώτα για να φτάσεις ψηλά. Εγώ πιστεύω πως θέλει εξίσου και τα δύο. Έχω γνωρίσει ανθρώπους που θα μπορούσαν να καταφέρουν σημαντικά πράγματα στο χώρο της λογοτεχνίας. Κάτι υπήρχε που τους μπλόκαρε και δεν προχώρησαν. Ίσως μάλλον γιατί δεν προσπάθησαν αρκετά. Στη δική μας ομάδα, αυτό που θα μάθουμε πρωτίστως και δεν θα το αποχωριστούμε ποτέ, είναι να προσπαθούμε. Να παλεύουμε με τη λευκή κόλλα, μέχρι να τη φέρουμε στο σημείο που εμείς επιθυμούμε

Όποιος ψάχνει, βρίσκει

ΠτΘ: Ένα εργαστήριο δημιουργικής γραφής μπορεί να βοηθήσει κάποιον που θέλει να ασχοληθεί με τη συγγραφή να βρει ευκολότερα το δρόμο του;
Φ.Ν.: Σαφώς και λειτουργεί σαν φακός που φωτίζει πρώτα τον εσωτερικό μας κόσμο κι αμέσως έπειτα αυτό που θέλουμε να δημιουργήσουμε. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν πειραματιστεί καθόλου. Δεν έχουν δοκιμαστεί, φοβούνται, ντρέπονται , διστάζουν. Όλοι μας χρειαζόμαστε ένα κίνητρο. Κάποιον, κάποιους να κατανοούν τι κάνουμε, γιατί το κάνουμε, τι θέλουμε να πούμε με αυτό, πως μπορούμε να το πούμε ακόμη καλύτερα. Χρειάζεται ένα χέρι, ένας λόγος, μια άσκηση στην προκειμένη, που θα μας σπρώξει, θα μας αναγκάσει, θα μας απελευθερώσει. Είναι γνωστό άλλωστε, πως όποιος ψάχνει, βρίσκει. Διαφορετικά, κάθεσαι στον καναπέ του σπιτιού σου, βλέπεις τηλεόραση ή περνάς όμορφα την ώρα σου κάπως αλλιώς τέλος πάντων.

Ένας δεινός αναγνώστης, κάλλιστα μπορεί να γίνει ένας καλός συγγραφέας

ΠτΘ: Αρκεί μόνο η αγάπη προς το γραπτό λόγο για να θελήσει κάποιος να παρακολουθήσει ένα εργαστήριο δημιουργικής γραφής;
Φ.Ν.: Υπάρχουν άνθρωποι που με πλησίασαν αυτές τις μέρες ρωτώντας με « Μου αρέσει μόνο να διαβάζω. Αλλά διαβάζω πολύ. Θα μπορούσα να παρακολουθήσω αυτή την ομάδα;». «Φυσικά», απαντάω. Ένας καλός αναγνώστης μπορεί να γίνει ένας πολύ καλός κριτής. Μπορεί να βοηθήσει απίστευτα σε μια τέτοια ομάδα όπου θα σχολιάζουμε εποικοδομητικά πάντα όλες τις καλές πλευρές και τις λιγότερο δυνατές του καθενός από μας. Κάτι που δεν τους λέω αμέσως, βέβαια το αποκαλύπτω εδώ, είναι πως πιστεύω ακράδαντα, πως ένας δεινός αναγνώστης, έχει τόσα αποθέματα γνώσης μέσα του, που κάλλιστα θα μπορούσε να γίνει ένας καλός συγγραφέας. Ίσως απλά δεν έτυχε μέχρι σήμερα να δοκιμάσει. Η συγγραφή λέμε συχνά είναι μια διαδικασία όπου εργάζεσαι ακόμη κι όταν δεν γράφεις. Η συγκομιδή τόσων γνώσεων λοιπόν, τόσων ετών, μη θεωρείται πως είναι απλή δουλειά. Και για να κλείσω με αυτό, έχουμε δει καταξιωμένους λογοτέχνες να μην έχουν γράψει ούτε αράδα μέχρι το μισό της ζωής τους. Άρα, ποτέ δεν είναι αργά.

ΠτΘ: Ο δρόμος προς την ολοκλήρωση ενός λογοτεχνικού έργου είναι μια εμπειρία εξαιρετικά έντονη, δύσκολη, επίπονη. Το να βοηθήσει κάποιος, χωρίς να εννοώ ότι μπορεί να φυτέψει μέσα στον ενδιαφερόμενο το σπόρο της συγγραφής, και χωρίς να του επιβάλλει τις προσωπικές λογοτεχνικές του προτιμήσεις, μπορεί να τον απελευθερώσει σε σημείο τέτοιο ώστε να ανακαλύψει το δρόμο του;
Φ.Ν.: Στόχος μου δεν είναι να επιβάλω τίποτα σε κανέναν. Αυτό που μετράει είναι η διαφορετικότητα. Μπορείς απλά να μιλήσει κανείς για τις προσωπικές του εμπειρίες, αφήνοντας πάντα το χώρο στον κάθε άνθρωπο να δημιουργήσει τις δικές του. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, υπάρχουν άνθρωποι που θα δουν τη ζωή τους να αλλάζει συγγραφικά μετά από την εμπειρία τους μέσα σε μια τέτοια ομάδα κι άλλοι που δεν θα δουν να αλλάζει τίποτα απολύτως. Εξαρτάται και πάλι απ’ τον καθένα πώς προσλαμβάνει τα όποια ερεθίσματα και πώς αποφασίζει από εκεί κι έπειτα να τα χρησιμοποιήσει, πώς τα να τα επεξεργαστεί.

Ο σπόρος για διδασκαλία δημιουργικής γραφής φυτεύτηκε από γνωστούς που θα ήθελαν κάτι ανάλογο και στην πόλη μας

ΠτΘ: Για ποιο λόγο αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη διδασκαλία δημιουργικής γραφής μετά την πορεία σας ως συγγραφέας; Είναι κάτι που σας αρέσει;
Φ.Ν.: Τον σπόρο τον φύτεψαν στο κεφάλι μου περίπου ένα χρόνο πριν, δυο τρεις γνωστοί που με θεωρούσαν ικανή και θα τους ενδιέφερε να υπάρξει κάτι τέτοιο στην πόλη μας και να έχουν τη δυνατότητα να το παρακολουθήσουν. Από την πρώτη μου εμπειρία σε τέτοιες ομάδες κι έπειτα, είχα αρχίσει κι εγώ να εκφράζω μια σχετική επιθυμία, διάβαζα πολύ σχετικά με τη δημιουργική γραφή, οργάνωνα το πλάνο για μια μελλοντική ομάδα, παρακολούθησα διαδικτυακά σεμινάρια και μη, ώστε να συμπληρώσω αυτά που ήδη γνώριζα μέσα από την προσωπική μου τριβή.

Δεν έχω τη διάθεση να «διδάξω» κάτι

ΠτΘ: Ποια πιστεύετε ότι μπορεί να είναι τα προσόντα αυτού που θα διδάξει;
Φ.Μ.: Να πιστεύει πως με τον έναν ή τον άλλο τρόπο μπορεί να το κάνει. Ο καθένας έχει τον τρόπο του και ακολουθεί τις γραμμές του. Να ξεκαθαρίσω όμως πως δεν έχω τη διάθεση να «διδάξω» κάτι. Γενικότερα έχω θέμα με τις «διδαχές». Αυτό που θέλω, είναι να μεταφέρω όσα βίωσα, όσα γνώρισα, όσο διάβασα και να τους δείξω κάποια πράγματα που ένας έμπειρος συγγραφέας θα έχει ανακαλύψει μόνος του φυσικά, ένας εν δυνάμει συγγραφέας όμως, πιθανότατα όχι.

Με τους συμμετέχοντες, θα έχω την ευκαιρία ξανά να τριφτώ κι εγώ, να «ανακατευτώ» σε ένα δημιουργικό καζάνι μαζί τους

ΠτΘ: Τι θα σας προσφέρει ψυχικά η διαδικασία εκπαίδευσης δημιουργικής γραφής;
Φ.Ν.: Θα μου επιτρέψετε και πάλι να αφαιρέσω τη λέξη εκπαίδευση από τη μέση. Αυτό που έχω στο μυαλό μου είναι μια δεμένη ομάδα συγγραφής, θα κρατώ το ρόλο όχι του εισηγητή αλλά του συντονιστή. Σας διαβεβαιώνω είναι μαγικά αυτά που καθένας θα ανακαλύψει για τον εαυτό του. Μαζί με τους συμμετέχοντες, θα έχω την ευκαιρία ξανά να τριφτώ κι εγώ, να «ανακατευτώ» σε ένα δημιουργικό καζάνι μαζί τους.

ΠτΘ: Θα ακολουθήσετε κάποια συγκεκριμένη μέθοδο διδασκαλίας;
Φ.Ν.: Υπάρχει φυσικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούμε. Θα συμπεριλαμβάνει αναφορές στο έργο και τον τρόπο συγγραφής μεγάλων λογοτεχνών, θα δούμε τον τρόπο που στήνεται μια ιστορία, θα μάθουμε τι είναι καλό να αποφεύγουμε και θα δοκιμάσουμε τα δικά μας όρια και αντοχές. Το βέβαιο είναι πως οι άνθρωποι που θα υπάρξουν στην ομάδα, θα κληθούν να δουλέψουν, και οι συναντήσεις μας θα κινιούνται με άξονα αυτή την δουλειά.

«Λατρεύω τον άνθρωπο, λατρεύω το ψυχικό φορτίο που μπορεί να κουβαλά ο καθένας μας μέσα του»

ΠτΘ: Είναι πιθανό και λογικό μέσα σε κάθε ομάδα που συμμετέχει στα εργαστήρια σας, να ξεχωρίζουν κάποιοι, ενώ άλλοι να είναι πιο «αδύνατοι». Πώς μπορεί να γίνει διαχείριση αυτής της πιθανής ανομοιογένειας;
Φ.Ν.: Δεν τίθεται θέμα διαχείρισης. Είναι πολύ απλό. Όπως στην καθημερινότητά μας αντιμετωπίζουμε διαφορετικά τους ανθρώπους που συναναστρεφόμαστε, ακριβώς το ίδιο θα συμβεί και στην ομάδα μας. Ξέρετε, πολλές φορές μας απογοητεύουν οι ανθρώπινες συμπεριφορές, οι ανθρώπινες πράξεις. Εγώ το έχω πει στο παρελθόν και δεν βαριέμαι να το λέω ότι λατρεύω τον άνθρωπο, λατρεύω το ψυχικό φορτίο που μπορεί να κουβαλά ο καθένας μας μέσα του. Θα χαρώ να δω όλη αυτή την ενέργεια, το πάθος, τους φόβους, την ελπίδα να ξεδιπλώνονται. Θα χαρώ να δω τους εν δυνάμει συγγραφείς να αναμετριούνται με τη λευκή σελίδα και να βγαίνουν νικητές.

Ομάδα δημιουργικής γραφής

Για όποιον ενδιαφέρεται, η ομάδα δημιουργικής γραφής θα λειτουργήσει στο χώρο του Θρακικού Ωδείου Κομοτηνής. Οι συναντήσεις θα γίνονται κάθε Τετάρτη από τις 23 Οκτωβρίου μέχρι και τις 11 Δεκεμβρίου. Οι αιτήσεις συμμετοχής θα πραγματοποιούνται μέχρι τις 20 Οκτώβρη. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε στο 25310 81531 ή στο [email protected], δηλώνοντας συμμετοχή κι εμείς θα επικοινωνήσουμε μαζί σας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.